Title: Amigoe di Curacao
ALL VOLUMES CITATION PDF VIEWER THUMBNAILS PAGE IMAGE ZOOMABLE
Full Citation
STANDARD VIEW MARC VIEW
Permanent Link: http://ufdc.ufl.edu/UF00101447/00111
 Material Information
Title: Amigoe di Curacao weekblad voor de Curacaosche eilanden
Alternate Title: Dagblad Amigoe di Curacao
Physical Description: Serial
Language: Dutch
Publisher: Amigoe di Curacao
Place of Publication: Willemstad
Publication Date: September 18, 1915
Frequency: verschijnt wekelijks; vanaf 8 jan. 1936 2 x per week; vanaf 1 maart 1941 dagelijks
daily
regular
 Subjects
Genre: periodical   ( marcgt )
 Notes
Dates or Sequential Designation: 21 dec. 1883-jrg. 93, no. 58 (9 maart 1976).
General Note: Vanaf 8 jan. 1936 zonder ondertitel; vanaf 1 maart 1941 in de kop: dagblad; vanaf 6 okt. 1948 met ondertitel: dagblad voor de Nederlandsche Antillen.
General Note: Later uitg.: Willemstad : NV Paulus Drukkerij.
General Note: 1069: 4244 is gebaseerd op jrg. 107, nr. 40 (1990) van Amigoe.
General Note: 1005, 1003: Beschrijving gebaseerd op: 1899.
 Record Information
Bibliographic ID: UF00101447
Volume ID: VID00111
Source Institution: University of Florida
Holding Location: University of the Netherlands Antilles
Rights Management: All rights reserved by the source institution and holding location.
Resource Identifier: oclc - 72707361
ccp - PA0044408
 Related Items
Succeeded by: Amigoe

Downloads

This item has the following downloads:

PDF ( 1 MBs ) ( PDF )


Full Text
















WIC R ELAr 700 8 DB: CU R ACA CKo l E I LAN D IN


I I -. -


Dit ila veechjntelkn Zterag.BUREAB VAN DIT BLAD ii Voor het Buitenland per jaar 11. 10.-
AhunmetprjsvorCulat~ao, H~on ai re, Aruba A ifzonderlijke num mers fl. 0,15.

endeHvewndce ilnenpr re aadn iPE~t O .Ovrije Pij erAvetntbavn rglsi.050 ou


D~ese tijding bracht de Plolen, toch
reeds outevreden over het drukkecnde
Ruessiche egoisme, tot de revolutie.
,Wjveeb ten voor de Franschen,
sonder de Franschen," verklearde
Mallachowaki, minister van B3uit~en-
landeehe Zaken van het opgestano
Polen in den Landdag.
(let bloedige offer had in Frank.;
rijk elechts tengevo~lge, dat er wel.
sprekende mamf~estaties werden ge-
bouden in de Fransche KaRmer en
dat de kranten werdlen gevuld met
artikelen vol lof en verklarin~gen van
eympathie.
,, Wat Polen betreft, iMijoebeeren,"
aidue sprak L~a Fayette den 10 len
January 1831 in de Ka~mer der
afgevasaldigden, ,,zou bet Fransche
volk niet de levendigate sympathie
koesteren voor zijo zask ? En dlit
oiet alleen, omdat de eerste ver~ee
ling een schande was voor Frank
rijk; Det alleen om de innerlijke
banden, die or bestaau tuesceben d
Polen en de Franschen, banden van
dankbaarbeid en liefde voor de edele
naetie, wier bloed zoo overvioedig,
EOo edelmoedig in de Frnanche oor-
logen beeftg;estroomd; maar vooral
om een feit, .dat hiemand uwer sal
ddrven loocheneo, omdat wij staan
voor bet teetbare feit. Ma~ljoebeeren,
de oorlog werd teen one bersaud,
segen ous voorbereid : Polenl moes-
de voorhoede vormen van bet leger ;
mear, de voorhoede heeft eich g~e-
keerd teg~en bet hear volgende leger,
en men sou slch nog verwfonderen,
:1t die voorhoede g~eheel onzo dankt
brrarbeid beeft verdiend, geheel onze
sympathie beeft opgewek~t ? Mooer
son eich nog5 verwonderen, als wij
meenen verylichtingen jegens baar
te hebben 7'
Polen, geheel sangewezen op eigeo
krachteo, verplicht to strijden Pn
teen Rusland Be tegon Pruisenl,
werd verpietterd. Warachau capitu-
leerde. Bet nieuwe van W~arachanw's
val veroorzaskte hevige betoogingen
in de straten van Parije, ma ar mi
sister Ve~bastiani had nog den treu-
riben moed, om den 16en September
1831 in de Kamer van afgovaar-
digden dese berachte wfoorden to
sp'reken: ,L'ordre retgne g Vasrsovie."
In sija verontwaardiging~ song
Noble sceur,~6 hd8c Varsovie, elle morte pour
nous
More, fuell en main, sane fl~chir
les geonoux,
Morte en nous mandiesent, dans son
beure derom~re,
More en baignant de pleurs l'aiSgle
de ses banniibres,....
r,

Polen werd van no at veroordeeld'
on sijo volkesard te verliezen. Po
len werd van nu af bet slachtoffer
gener helathe Verdrukking. Het Hei-
lig Verbond der dlrie slouvereine mnon-
archieiio was in 1833 te MZiinchen-
graejts vernieuwRd en riebtte zich nu
tegen de beide Europeesche voor
standers van vrijheid en volken-
recht : Frankrijk in het W~esteD,
Poten in het Ooeten. En boewel er
tusschen de drie monarchieiin ver-
schillende tegenetrijdige belangen
bestooden, altijd en altijd weer stem-
lden zij overeen mn dese gemeansebarp-
eike task : totaled veratikking van
etnationaal bewnstzija der Polen.
Deo begemonie van den despotischen
en reactionnairen Ruselechen beer,
die het drie-vierde deal vano het oude
Polen had opgeslokt, werd taken slo~tte
oudragelijk voor Fran rt] en En
geland. D~e K~rimoorlog maakte eenl
elrrde aan dit overwicht. Het Coil
gree va Parije, dat desen oorlog
belot, going, echter de Poolsebel
saak in stilawijgen voorbij. Na dieni
tijd kwam er see period van groote!
oorlog~en voor do rechten van iedere
nationalitelt : Itallanes, R-ussen
flongarea, Dukteehere verwierven kde
minder of meer volled ge verwer e
lijking van hun nationa e en eenwen
oude we nseben. Pdole, aenagemoe.
dig~d door den serecn, drea Frank.
rljk sn Engeland gaven sann de


DE OOR



Hoe lang nog I mnog
suchten*
De a lg~emeone toesta
leader zoo ingowikkel
tieke verwarring voeg
onopgeloate verwikke~l
oorlogebedrijf .
D~e Amerikaan ARE
Londen sangehouden
zit beyonden van eel
schrijven des beeren D~
rijksch gezant te War
In dit echrijven dec
zijn regeering med e s
to hebben om stakinl
ken in de munitiefabri
rika, on in het algsem
mnaak van ammunitie
moeilijkb.
D~e Amerikaansche
den Mr. PAGtE heeft d
desen brief naar Wa
geeeind. De Beer DUv
lijk onmogelijk gewo
verlangt sijo terugroc
Wat tot dueverre
echoed
Over de Lusita~nia
meer, wel over de Ar
die berichten blijkt,
land in boof ta i
hoods, den did oote
strekt nist op wTil Zr
de ejndergleschikte pu
de verogoedmng onderw
het Hof van Arbitrag
Spijt over bet gebe
nist ultgedrukt en
loofd io bet geheel r
geloate moeilijkhiedlen
lende getorpedeerde s
sucb op, en telkens
onbevredigdd over de a
D~uiteeblan .
Op bet elagveld b
grooter verwarring.
moetlijkbeden wonder
in het Noorden va
den de Duniteche legers
in' de nabijheld var
maar toch wisten
eemige belangrijke p
verstterkte brug eboai
genoemde sta d, te
en andere mooie pun
D~e positive der D~uit
lets verbeterd, ofeche
alg~emeene opmarsch
In GalliciB bhijven e
in het voordeel; rakl
weartci en maken h
genen*
De Russen tooeten z
ter bij de Balkaneta
en heD do aanwesigh
rendfe Rueeleche leger
voelen, anders loopt
Bulgarije zeker over
echere. Servili is ook
niet te vertrouwen e
schijnt heel org beda
Men alt er to dicht
nellen om oiet to sle
treden der Verbonder
uithaalt, al beslaan h
een front van 20 K .
In Helgii4 veebten s
weldig ook, mear ve
de lioles, kran men nl
nemen. Toch schijot
front de oorlog bei
worden, ~annr hat Oo
men noolt klaar.
Maar in het Weste
Och, dat men toch
kalme vrede Reen vrur
oorlogsagwe '. De
moeillij k eden meet
onderlingre besprekin
van oneenigheden.
alts d op dea invioed
hoge~ sun oproep to
vioden en doordringe


i rf~ ~ O rlo enGeb d. bed, bledt on as h~eelijke b~luemen Do VedOI'l811g VeB P010s on Europa.
LO G Oorlg enGebe s een lusthof, uelrijke bewijeen san.
Eenige dier bewijeen mogen hier bun.
D~e Zeereerat. Heer BOELAAas, Pas* ne plaete vinden. Op~ elke bladdijde Bet konlinkrijk Polen werd vansen-
toor van Hilvareabeek, schreef in de van de G~eschiedenis der Kerk, lezen gereten Iup bet oogenblik, dart het :
,,V~ooroede" : wij van de segeprael des gebeds, zieb verheugde in een algeheele po~ll*
en8 we wel ver Reeds een jaar woodt de verachrik. Ihetwelk met zooveel recht, de emee. tieke en sociale herleving. Toen de
kelijke oorlog. Het eene volk is op- kende Almacht wordt genoemd. Pooleche Landdag de constitute
ind words hoe gestaan tegen het andere. In bree. Rome tien wif wonder den heiligen vn3 Mei 1791 goedkeurde, werlo
lder. Otploma-e de stroomen vioeit het bloed, bloeien Paus Gregorius den Grooten, Milaan de verzwakte macht van konrug en
tue zich bldet de streken sijo verwoest, weelderige wonder den heiligen Aartebisezhop Ca regeering werden veraterkt, beeloten
inge vanhetvelden in kerkhoven herechapen. rolus Borromeils, Marseill tender den Ruelaud en Pruisen een eind te ma-
Rouw, rouwP overall, dukzenden wee. moedigen Babhunce wijken. Bet aan. ken san den weder opbloeienden ,
OBIBALD is to zen, duisenden weduwen, oude vabders denken san deze buitengewoue g~uust Staat. Het Weston bewonderde toen
en in het be- sander sonen, parochies sooder her is to Rome vereauwiosd door de in- de nienw~e wetgevinlg van Polen, die.
n eigenhandig der, klagende moeders alleen achter- eteing; de r Groote Litanie vain den voorUitgaUg met regeeringsmaecht,
vuMBA, Ooeten- Igeblevena. Kerken en buizen sijo ver. H. Marcus, en to Marseille, door de Bterkte met voorrichtigheild met to
shington, woest, monulmenten van Chriatelijke toewijding der stad aon bet Godde vBeeemigen.
elt de gezarnt lkunst, beroemde bibliothekeD, ei@o lijk Li80% VaD J8Zus. ,eRcOVOlutie VAD POlen," SO#
ija best gedaan Idoor do alvernielende, dood en ver. Was BethuiB weleer zijn behold Albert Sorel, ,,hacd bet zeldsame
g to veroorsa- derf nitbrakende oorlogswerktaigenan de godevrucht eener moedige Ooorrecht te worden bewonderd door
ieken vanl Ame getroffeq. En ook ds volkeren der vrouw verechuldig~d, oo.k ParPij heeft de vurigate sanhangers en door de
oeen den aan landen, die tot beden, niet reebt. sijloe Judith gebad : door de gebeden onverzoeolijkste vilanden der Fran-
te hebben be- streets in den oorlog sijo betrokken, der beilige Genoveva, ale door een sche revolutie. 1urke prees haar
ook sij klagen en suchten, want de onneembaren burcht beachutl, out. selfe in ditzh ramblache ~bewoordin-
Consul te Lon. -oorlog drukt ook ben swaar. Reeds kwam die stad ean Attilla'ewoede gen." Den 2 Mell?9S1bewooderde
en inhoud van leen jaar woedt de verachrikkelijke Door bret gebed eener jeugdige sla MCenoU vanal de Pasrijeche tribune,
shingfton over oorlog. En nog altijd, blijven de ka. vin de H. Christina, beb~ben de Ibe. ,,dies Seneat, tot dan toe de meet
Mas is natuur noanen hun moordend work ver riere als B64 man den boiligen gods. aristocratische, samengesteld nit de
Irden, Amerika richten, nog altijd worde~ seage. dienst van den Gekruisigden Chrie meest troatsche edelen van Europa,
oping. voerd leane, lange treinen mes nieu tue ombeled. die door Fen sublieme lielde ni Ing
nog niet is ge- we troepen unar alle sijden, om de B~oe heeft het Zuiden van Frank. voor vrijheid en eer~bied voor de
plaatsen to to nemen, van de duisen. rijk sich san de verderfelijke kette. rechten valn het volk de voorusam-
lezn w aitsden die dagelijke vallen. Hoe long rij der Albig~enzen onttrokken, en dat ste groodregels vanD onze conetitutie
lezen wea niet oog ? ? En toch wi) hebben gebe levendig geloof her wounen, was 't had aug0enomeon."
ab ear Duitsc den. Ale Benedictue XV dtjo stem voor immer scheen verloren te heb. En Burke, de geduchte togeo-
daet Duitechk verblef, ricbtten wij onse blikken ben ? De H. D~ominicus nam sijo stander der Fransche revolut~le,
vo-oet lj eulk hooprol naar Rome, en laisterdeo toevincht tot den H~emel; op nge so~chreet: ,,De menechheid most zieb
vn-oo og naar~ zijo Vaderlijk woordl vin g van M aria, v aert hij de gode. vqe rblijden en zieb verbeffe n, w n e r
evnen valen ec a l s Benedcictue XVi de volkeren der vrucht vanu den R~ozcakrans in, eD ei) de verandering vau Polenl gady
ntren vi an sca- are near de kerken been wees om waft de verbonden krijgemachten der slaat; uiets is dear zwak, metstoe i
~erpelo wa anng G~ods barmbartigheid at te emeeken, Katholieke voratea niet hadden kno. dear met schande verbondeo. Wi
Ire wan )eo g. stjo sij op~gegnan, de votheren inl bree- nen ultwerken, was de vrucht van hebben er de anarchie en de slavernil
aetrdep wer o de actiaren naar Gode buie, en lrang het gebed. Eien afachaffoo, wij hebben dea troon
bletercapb de g~ewijde bogen ruischte ale een Mocht demand dese gebeurteniesen beebter zien staan door de liefde van
nie. e onop. machtige rse het gebed : ,Va pest, gaaorne door voorbeelden uit den bet volk, wonder dat ann de vrijheid
vanepe voerec hi l bong renod en oorlog v rloe ons jo ugere n tijd beveetigd dien. Ziet dan va d t vo k w r te or g d a ...
chepn hopen eer." IMaar de vrede blijft nit. naar Engeland. Korte jarea wren O, war~lijk gvelukkige natle, wanneer
blijit Amerika Beeft dan bet gebed niet de kracht, er verloopen sinds er zich eene hlid. bet a gegeven is to moqun voltoolen,
ntwordenvanom Gode toorn to stillen, om Gode vereeniging vormde, on van den be wtg]bgoe itI
hand tegen te houden die soo swear mel de bekeernog vsa dat volk to Wie zou op deaen dagr, if nit mo-
~eerecht er nog de wereld kastijdt ? Z1. H. Benedic vrag~en en reeds outwikkelde sich reel 6f uit s.)cisal oogpunt, de ver-
Overal mlenwe tue XV wijet one op bet gebed; want bet Katholiek element, met eene enel. deelingf van Polen durvpn verdedigen?
DoploUssiang, er hij kent den machtigen invioed van b eid, die even seer bet Katholicisme ,,Op hetzelfde oogneoblik, dat 3osten-
n Rslad wr- et getbed, op de geschiedenia der verblijdde, als zij dent boofden der rijk en Prulsen san hun troepen
-togeogehouden wereld. Werpen wij eens een terug. Angliksaanche Kerk schrik esajoeg. bev' I gaven on Frankrijk bluoen to
n Jacob-Stadt, blik op de verviogen eenwen. Het Menigvuldige, echitterende bekeerin. rukken," aldue spreekt de beroomde
de Dultschere doet soo goed, de boeken der gewij- gen hebben het gebonw, door den geechiedechrijver, wanneer hlij het
unten, lsi het de geechiedenie ea der latere ge. afraelligen K~oning Bendrik VIIIop. drama van 1732 beachrijft, ,,op dat
ovrd nabil lnt schiedenis nogf eens door to bladeren, getrok~ken, tot in sijue grondelaaen EeIrde oogeablik gebood C'atharina Ii
overeestrenen dear to sieu, heoe bij de rampen geschekt. Oouret en twijfel meaakt son. hare manschappen een inval te
tcens to bezeten en sorgvo~lle tijden, het gebed de vol- sich meester van refer harten en doen in Polen. D~e I~uitchere gmagen
achre s darkeren redde; en zoo vinden wl), bij sullen wijken voor bet heldere licht naar Frankirijk omn er de anarchie
,oo een groote de verwarring en vereeb rik king on. der Waarheid bij hen die haar soe. te ouderdrukkeu ; de Russen gingen
verder citbleef.,, serdgeD, troost, bemoediging so ken. Engeland sal terug keeren tot naar Polen om er de anarchie to
chter de Russen Hebht. de Katholieke were Kerk-; het gebed herstelien..... Nooit kwam het algy-
ken steeds voor- ,,Ziet Moses op den berg Sinal, Iheeft de overwinning voorbereid, hot heeled gemie aan de printiepen, die
eel wat gevail door de krarcht van bet gebed, wor. gaebed bespoedigh die uit al sijo ver. het oude Europe kenmerkbeo, meer
stelen tegen rde, gramschap des Aller mogen, het gebed sal die eenmael e'rerlijk san het licht dau to dese
ogowtdc hoogeten, Dlie beeloten heeft zija volk bekrones. piu~ehigeF cris is.ini~tr ee
ten to komen, te verdelgen. Ziet deo Schepper, die ()it sljo eenige voorbeelden uit den Nueik a e wnitlbrn
eid der segevie- sich selven voor Zijo echepsel als lusthof van P~. RamiBre. Ja het ge. oa de utteenrukking van bet Pool-
s to late ge- verneders, door diene emeekeling to bed was eteeds het segevieretal wa. Rche rijk verloopen, of de Pooleche
het unie en oa~t worden. CLaat IMij yrij, segt God tot p!!n, dat op Gode hart, de overwin. kwestle werd aanhaD~Ri genlsak t
naar de D~uit iMoses, opdat ~Mijo toorn teen ben ning beyoe 6. op bet Congrese va Weeneo. Dat
al zoo hard woode. (Exod. XXII 10) En Moses, En toch de Europeeeche oorlog Congree heeft, volgene de rakte uit
,n Griekenland weigert God vrij to late, ent God is woedt steeds voort, met, altijd stlj. drukklog vano een Fransch geechied-
asrd g~eworden. gedwongen tose togeven.Welk isdae gende wr~eedheid en verachrrkiking. schdiv~er, de Polen verdeeld ale een
bij de Dlards wa en, van Moses, waarvoor Gfode En waarom ?. .. Wij mogen en kun. kudde schapon. Behalve de kleine
,n. dat het op ree evaardigheid moet swiebten 7 nen in G~ods plannren niet treden, en onmachti;e republiek valn Krakaus
nen daar Piets 't Is hetr wapen des gebeda, en het walnt Giod is de hoogate W~ijaheid. die toen gesticht werd, heeft het
uon troepen ook* volk worrd net verdelgd. Op de vreag, wearom ? mogen wel. Congr'ee slechts son een seer klein
M. Ziet Moses wederom op den berg licht als eenig r otwoord gelden, de gebled, dat met Rusland verbooden
re dappee n ge. setan met de handen ten hemel ge woorden die Z5. H. Benedictue XV, werd wonder den naam ,,Kioninkri)k
el wlysiging in even, en wanneer dese krachteloos) tot de Kardinalen richtte, die Z. H. Poleu", een constitutic geschonken.
og niet wear. sijo geworden, door Ai~ron en H~ur op Ziju nasmndag een bezolrk brach. Maar bet bestaan van die constitutie
aon hot WTester onderateund : door middel van het ten. e. 11. heeprak vol vaderlijke waes lechts van korten dour en elo-
ellet to moeten gebedi versekert Hij sijo volk de se- besorgdheid de droeve tijden, en digde wonder gedeakwaardige om
sterhsout homt go over Amelek. (Exod. XVII). drukte Zlijoe Kardicaleno op het hart: starndigheden.
Eene o roerige menigrte, verset sich wij moeten blijven bidden. .. In Juli 1830 brak to Parije de
In dan wel ? overmoedig teg~en Gods dtienaren,-- De boosheid der wereld had eene omweoteling uit, in Augustue van
inseg dot ene een wrekend vuur dreigt de menig. echrikbarende hoogte bereikt. De datz~elfde jaar in Belgie. Nicolaas I
insag, dat does te to verelinden. Ziet Aliron met het oorlog kwam over de wereld. Z. H., brandde van verlangen om dien
chttovanwostwierookevat in de hand, vooruit de Paus maande son om to bidden. haard van revolutie in bet Westen
oaplaoing der snellen, sleb tuenchen levenden en le aan dat verlangen van Z. HI. ulnt to ovndo d eenge
men B zojeken n dooden pleataen en door ijo vu. voldaan ? H~ebben de volkeren wel krachten van de monarchietin nit
en bjlegenrig gebed, dat hij to glelijk met de genoegasam de kule gebogen en tot het Oosten. De beide Duiteche mo-
idhopen neg wieroolsewaelaen tion hemel sendt, Giod gebeden ? Wij lazen nog onlange narchiedn talmden en sochten tild
ee Pasen.den geduchten geesel van Gode wrank 10 dit blad dart de j~ogelingachap t ino ewj eTarvnsp
,t vrede gehoor bedwlagen. Ziet dear eenige bewifseq te Brussel adeiding zoeks~ in Caf6B kant krachtige mantregelen trof voor
n totalle. va de macht van het gebed, geno. Chantarnte en dergelijken. den oorlog. Htwst inVe.
men sit de gewijde G~eschiedenie. Is het gebed bi) de groote meni bewogen tfid, dat de tijding War.
En sija die bewijsen, in de latere te niet spoedig verflauwd ? Zija e schan bereikte, dat het~ leger van
ofeuwe Geeschiedenia, In de Kerk miD- Kerken thaus meer besocht dan in het Pooleche koninkrijk door den
der talrijk ? Pater Ramibre in syjn vredestijd 7 Blijven bidden .. ..se tI Tsear was voorbestead om ale voor.
kenrige verhandeling over het Ge- BenedietueXV-die~lan yolWijaheid. hoede tegen Frankrrijk optrerkken.


82ste .farga~Sng


Zaterdtag a 8 Sleptember 18 S.


No. 1855





twee svia~tike vervolgden de escadril. wel de wanhoop. IDat is de wa8n. workers t doe~n niitoeven, waardoor
le der verbondenen. Irj Duitchee vile- hoop van de achterg~eblevenen over as~n allerlei Hrbeiliers work kan wor
g~eniers Flspanden alle Rrachten in om Ide gevl~enen, de vermimkten on den verech~ft;, blijft do! toestwid in
den vijanid to achterbalen. Zichtbaar, over den cood on den duren tijd, nijverbeild en hantdel hoogest oube
vertraegden de Franschen so Engel- Idie grooter en grooter wordt. En vredigend, ja selfs, volgieus kenners
ScheD buD kOers toen ze over de Eu.|I do waUhoop, dat de oorlog nooolt van verhoudinlgen, g~aat het nog
geleche vuurinie terugkwamen; blijk. ten elnde sal komen, en dat dese steeds achteruit, omdart al meer
baar maakten ze zich gereed om met to~estaind misechien juren duren sal, Ibedrijven komen .etil to liggen door
de 1)uitschere een luebtgevecht to be Het is niet de twijfe~l, mear de ver gebrek ann groodatof of nitvoer-
ginune. Masr de Duitechere maakten twijfeling, die de oorzaak is, dat; gelegenheid, die eerst nog met halve
rechtsomikeer, achtervolgd door bet 1)uiteche vrouwen tweemaal een op kracht waren blijven werken door
vurder machine-geweren, waarme- loop near deo rijkedag veroorzeaakt zulina out to springen met de voor
de de Fransche en Engeleche viiegers bebben en om brood on vrede ge handen voorraned marteriaal.
gewapend sijo. Nu was het de beurt roepen bebben. D~e D~uiteche censuur Ziehier eeeige cijfers omrentut del
aaHn de Engelsebe kanounen, om hen bheeft Diet toegesonan, dat dit be~kend workeloosheid in geheel Belg~il, die
met shrarpnels to bestoken, doch gzeon Igramakt werd. de Aardemburgseche Correspondenrt
enkele kon tot dalen worden ge- Aan de eind-overwinnring zulleo van de ,,Nieuwe Courant" sain ziju
braicht. mlieschies die vrrouwen wel niet ge- blad mod et eel t en d ie i nderd a ndt
Een kreer te meer hrd ik geslen hoe'tw~ijfeld hebben, marlEA bet gevoel, schrikkelijke dingen zeggeo outreat
weinig trefkans kanounen hebben op drit de overwinning to dour gekocht~ den toestand der B~elgische werkers
de vliegtuigen. Tloen een der Fransche kan worden, wa~s de drijfreer vanl bevolking, na 11% miaand oorlogs-
biplaces achter de Engeleche lines dese oploopen, absook van andere voeren.
dealde, deelde de vliegenier mede, kleine opetootjee. Bij 't ,,laudelijk" workloozenfoods
dat geen enkele machine ~geraskt Het is echter wonder de beechaaf. li~n op dit oogenblik de volgendn
word. Zonder eenig angeval wren se, den, die gelegenheid bebben lets meer werkloozen, allen boven 16 jirar,
de spoorlijn op Roesselaere volgend, to zien en to hooren, dat men den van beide geelachteu, ingeechreven :
tot bet station van Paeechendaele twijfel aautreft, den bewunsen twijfel, lU Brussel alleen 74,174 workel.
genaderd. Op verechillende plaateen en het is ooder hen, die bet miesete In Brabant z. Brussel 80,19)1
daalden ze tot 200 M. en wierpen wreten en de grootste verantwoor- In West-Visanderen 717,908 ,
bommen up de rails en drie op bet delijkbeld dragen, dat men den twij- In Ooet-Vleaadereu 98,500 ,
station. De andere muachine esetten fel bet meet santreft.InAtrpn991
nu hunneo koere voort naar deo Nu geef ik toe, dat htodeIn Limburge 16,9145 ,
Franschen sector, v-aowaar ze den gronden, die ik hierbo'ven heb aan-In ui 013
D~uitechere nog eenige bezoeken sou gfegeen, voor een buitenlanlder moei lU Luxemburgf 28,342 ,
den brengen in bun stellingeo. lijk Is, de meeningen preeies to weten In Namen 28i,557 ,
to~~~r komen. Tochi kan het some tref nHngue 4,6
fen, dat men eenl welnigi krijk er op"
DG 8tSImming 18 8111188118111. krijgt, en ik ben ook een paar maal, Te amen in gehe!el 742,'234 worel.
hoewel heel toevallig, ultlatingen en gelii .
In de ,,Morg~enbladet", in Chris. lm~eeingen te hooren gekomnen, die Door deze workeloozen werden bo-
tiania, schrijft de bekende N'oorsebe gebeel en al in strijd waren met vendien nog opgegeven ale in saw-
staatsminister dr. Karl Kiono~w, na het beeld van het overwinning-roe* merkinga komende voor 't ontvangen
een reis door Duitschland, een arti. pende Duitechland, dat men in bet van familiesteun : 255 508 huisvrou-
kel over den toestand aldaar, wear. buttenland kent. wen on 589.843 kinderen.
san wij het volgende outleenen : Ik wil hier geen nramen, noemen,
,,Ik sal beginneo met to cons~ta. maar bet zijo deele ultlatingen van ,,AQlles to samen 1.58.5885 personnel
teeroni, dat eenr vaste overtuiging personen, die den gebeurtenissee seer die tengevolge van de werk~loosheid
vain de aind-overwPinning nog demeest nnbij staan, en over den workelijken hebben to lijden. Anderbalf million
op den voorgrond ~tredende stem. toeestnd een oordeel kunnen vellen menechenl, missehien een vijfde deel
ming in Duitechiand le. Dlit is de Zoo hoorde ik, (het was ougeveer der tegenwoordiget Belgische bevorl-
groote indruk dianr rnen krijgt: een toen de Russeul in GalliciB de eene kingS, word due thRan in Belgiia door
Vast geloof van D~uitechland aan de nederlasg: na de andere leden) een de ecODOllis~ell OOrlogeocrisis op rant-
rechtvaardigheld van zijo tsak en teer indloedrijk person den aller- soeo gesteld. Welk een onaifzienhaar
san de eind-overwinning. Allen, met sterksten twijfel over den afloop van wee in dit gepljnigde land D~ese cij-
wien men spreekt, zijn vervuld met den veldtocht uitspreten, fers beteekeuen een nu rteded maen.
dit geloof, en als men den gering Wat schieten we er mee op, eoo den voortgazette oudervoedilng van
sten twijfel oppert, outmoet men de sel hij, daer de Russeu zooveel men anene, vrouwfen en kinderen. Krach-
bitterate tegeospraak. echen hebben, dat ze een verlies van tige mannen verzwakken.. Slovende
Maar toch bestaat er twljfel De een millioen of nog meer dri'gen bulevronwen lijden gebrek. Zorgende
twfijfel, of Daitsebland op den leogen kunnen, terwiji bij one iedere soldant moeders ontvangen niet wat sIj noo.
duur in staat sal sija, een jarea. een verlies is. En in Uallicill siju de dig hebbeo. Honderdduizeoden kin.
langen oorlog to voeren, sluipt boe verliezen grooter geweest dan ergene deren verkommeren in triestigre om-
langer hoe meer bionen, en omtijde auders. H~et is arlleen bij de Russen standigheden, met ternauwernoodl
kan men uitdrukking~en van moede. het gebrek aan munitie en wape- voidoende voedael on teominat~e niet
loosheid booren. Het gebeurt niet nen geweest, dat bewerkt heeft, dat Ziek te worden. Maar van blosende
dikwijls, dat men lsi buitenlander wij zoo schitterend konden overwin- wangen, van gevu!de buikjes, van
zoo iete h~oot. De D~uitechere wan- lone toen de Russen voldnende ver- mlelk en eiere~o, van wat fleurigheid
trouwen in dezen tijd ledereen, die sterkingen bekwamen, werden wij en versulaperingen 18 geen sprake I
geen Duitcher\ is. Zoowel in bet tegeogehouden. Ik sprakP hooggepleastae Dult~sche
openbare ale private leven wrordt Ik hoorde van een man (voor militaire bestuarders van het over.
gewaaikt teoge overijide ultdrukkin- Keratmnis was bij vol vertronwfen eu women land, dlie self hunl qpijt, hun
geo. en de wonderbare organisatie geloofde self vast op de over win- droefenis, to keoneni gaven, dat bet
der Duitechers doet~, wat elk D~uit. oing) het volg~ende : ,,Ik word er zoo miserabel nog foopt met handel
scher als een beiligen plicht tegenover gek van, dat ik aiet langer aan de en nijverheid. E~n van dlie zijde wor
bet vaderland beechouwt, het but tookomet van mijn land gelooven den heel wat plann~en beraamd en
tenlan rd ,,er buiten"' houden. B~et kan. Ik ben beangst, en wordt hert heel wat maatreg~eleo genomen on
is mij overkomen, dat Duiteche iederen dag hoe langer hoe meer." tenminete Maige verlevendiging te
vrFienden, wien ik lets minder gun. En van dezen man weet ik, dat bewerken. Maaer tot nog te heeft
stiga, dat ik over Duitechland ge. bij zelfe op bet oogenblik vlammen- dat alles manr weiniie gebaat. 1)e
hoord had, vertelde, zich in de de artikelen over bet recht en over Eaak is nu eenmeal, dat in een af
scherpete bewoordingen uitlieten, de eindoverwinning van Duitechland geelotsien mii air besetij l d, erwaar
niet tegaen mij, maer tegen den non schrijft. d olgeshnntalj eer
bekende, die het tegenover een but Ik heb nog meer uitlatingen ge ste moeten wezen, de econolmische
tealanider gewaagd had zich cenige hoord, o a. van een seer invioedrij crisis, die de heele we~reld met werk
kleinigheden to latest ontvalleu. Blet ken politics. Hij was nist alleen loosheid teistert, dubbel zwaar haar
is een sebandeal, word or g~ezegd, beangst voor een nederlaag van loodeo gewichtt op bet overwomnen
de man moest publiek bekend ge D~uitechland, evensoo voor een ge- volk drukken last. 1)aar is geen
maakt w~orden, die sich soo tegen deeltelijke overwonning. ,,Wij sijo ka- macht der wereldl die op dit oogen-
een bulttnlander nitsaot. Op sich pot, hoe het ook gaat"', sel biib blik dat veranderen kan. Eno Belgi#
selve was het oiet compromiteerend, ,,onze markten verliezen wij, ale wil mo~et voorloopig blijven bloeden en
wat 'er g~etegd was, alleen kleinig. die niet reeds verloren hebbeo, en lijdlen. (Onschuldig elarchtoffer van eenu
beden, welke allen weten, en die in onze nationale welsetad is minstetis wellicht oonotkombaren, maar toch
I)nitechland wel bekend sullen sijn. 25 jarea aebternitgegnan. W~elke voor bet forum der moneebelijkheid
. Want in Duitechland weet men vrede er ook geoloten moea worden, ge66rdeeldeo volkerenkrijg."
seer goed, dat bet grootiate gedeelte. Duitsebland sal g~eelagen sljn. Dpat (
van bet neutrale buiteoland mnet Duitechland met dekking der krug~s
zoo bijzonder san de zijde vanl koeten overwionen sal, gelooft mie Varlt bet met 't oog op sulke toe-
D~ui tech land stant, en men wan. mand meer." standen to verwondereou, dat alleen
t~rouwt derbalve alle vreemden. Ik geloof, dat bet bovenstaande te Antwerpen bij de vertegenwoor-
Het. is derbalve moeilijk, ale men voidoende le. Ik spreek niet over de digater van het ,,R. K. Huisvtestings
als buitenlander be'kend is, de maee verdeeldheid der democrartie, die in Comit6" nog meer dan 1500 kinde.
ointg' van het volk zelve to weten den laateten tijd outstaan is. Dat ren staanu op~geschreven, die gaarne
to komen. Alle menechen ,,stna anp zijo gebeurteniesea, die men bet bui een planteaje io Holland soudeo heb-
wacht", selfe de beete vrienden. tenland niet onthouden kan, en deze bea. Wier moeders met tracoen in de
Doch soo onu n dan kan men in tweedracht is mieschien evensoo een loogen emeeken. toeb hunnie kinderen,
de caf6's zooder bet to willen citing van vertwPijfeling over de groo voor wie zij'geen voedsel meer heb-
een geapr~ek to hooren krijgen. Het to verlieeeo 818 VaD tWijife OVer flet ben, mee t o emen. .. .
gebeurt niet zoo dikcwijls, omdat de eindresultant. eMiaer er as reeds sooveel door Ne.
meeste couranten er op gewezen Ik wil eindigen, sooals ik begon. dei an ge ann.d
hebben, ook met nidaeting~en op pu- De openbaar en particulibr naar Het anotl 5 kin eren, dat het ,,Te-
blieke plaasteo vooirzichtig to stin, voren komende stemming in Ihitch.. buis voor Belgieebe kinderen" en het
maar zoo no ea dan kan het ge- land is noch de zekerheid van de 1,,R K. 'Huiavestings-Cotuit6" near


beuren, dat de menschen een weinigl eindoverwinning, noch bet wantrou. Hola bche eop mr n
min voorsichtig sijo en men v~oor we, die bestaan, spelen voorloopig 300NO waarvd"o er nog minsteus 2000
een landeman wordt anagerien, en een oodergeschikte rol. in Ndrand zijn.
ale eoodasnig hoort men dan wel Dasarbly spreekt het vanself, dat
eens vertrouwlijkbeden, terwijl men hoe lan ~er de oorlog durtr~ hoe meerr
zoo no on dan in de couranten tuse de twij el sal toenemen, Ale bet volk COORRESPON\IDENPITI1E.
schen de rebels iete leest, dat de eiet, dat die telkens en talkena gage-.
censuur beter gedaan son hebben ven beloftenr over bet spoedige sege. oar 5 etme
door te halen. rijke einde van dea oorl~og nooost ver- Bnie 5Spebr
In 660 woord, een volkomen beeld werealijkt worden, dan is bet Diet
van een volk, dat gelooft op en meer dan natuarlijk, dat de zeker- V00fstS11BgeB Ill8 LIChibel)88e0
zeker is vaD de overwmmnog, geeft beid op de overwinmiog boe langer Op Kralenduk.
D~uitechland niet longer. D~e twifl ogeierodt
is er en neemst toe, en breidt slc ho eie wrt Maandagavond gaf de W. Eerw.
van dag t~ot dag meer ult. Ik wil De allende in BelglB, Pater EUWEN8 zljD laestte VOOr-
hier niet over den twijfel der mindere e'.elling met lichtbeeldeD. Jammer
klassen spreken. Ondesr dece weet Ondanks de poging~en van het dat door een defect san 't suratof.
men alleen, was in de bladeo staat, Duiteche beetuur on hier en ginds a paraat wij ones dien avoud tevreden
en dearin leest men alleen ovtr de de Dij~erhi~d weer to doen herleven moesten stellen met spiritue gloei-
overwinning, en over de macht van en, den handel weer mogelijk te licht. Ware dit niet gebeurd, dan son
D~uitechland-. maken, en ondanks alle inspanalog de leastte vooratelhnog, --om rede de
Goder dese krlassen is het niet van vele voortvarende Belgieche ge. rijke en interessante platen van 't
sooeeer de twijfel, die eich uit, als meentebesturen, on sooveel mogelijk leven en marteldood der H. Cecilia


lijk wordt,
Toen men hier bet aanbrengen van
troepe n ut Roeeselaere vernam, was
bet plan gereed. Men zou niet wrach.
ten tot de treinen en auto's in hec
bereik der z.ware artillerie kwamien;
soo souden de vijandelijke troepen
te dicht het D~uitsche front kuanen
oaderea : Eco escadrille Fransche en
Engeleche vliegeniers steeg beden.
morges op en vioog in de richting
vanl Roeeselaere, met het doel de
transpiorten te verhinderen.
De vlie tuigen wren nauwelij ke
boven Ver orenhoek (tusechen Yperen
en Zonnebeke), of shrapnel.'s viogen
om haar been.-'Poen gingen de stout
moedige vogels uiteen en kliefden als
pijlen de wolken in. 1)e Duitechers
schoten als razenden. Toes de ka-
nonsen g~ecu success behaalden, be
gonnen ook de mitrailleusoe to ra.
telen, maar 't was vergeefeche moei
te. De vliegeniers vervolgdenr majes
tueus ~bun weg en ik sag den een na
den auder in de verte verdwijoen. De
Engelsehen kon ik nog een tijd long
ran de andereu onderecheideo en wel
daaraan dat buu toestellen beechermd
ziju met stalen panteerplaten, die in
het zonnelicht schitteren ale silver.
Pilots werd het sbrapnel-vuar over-
stead door een twintigtal foreche
elagen. Tien minute nadien zag ik
swarte tipjes in de lucht. Aan het
gesichitter herkende ik wteldra de En.
geleche vliegmachines, de andere don-
krere vlekjes warea niet de Fransche
dliegtuigen, maar zonderling, de Duit.
sche ka~nonsea swegen selfe toen de
vliegtuigen ter boogte der Duiteche
loopgraven warea. Het waarom werd
me spoedig duidelijk : drie tauben en


Late wi)j hopen, dat het leven
sal worden teruggesc~honken san de
PoJoleche natie. In haar glorieus ver
leden heeft, zij bi na al de beschaside
volkeren overtro ten in de outwikke.
lin~ der politieke vrijheld* sij ver
we kelijkte gedurende haar onathan.
kcelij k b~etsta en in haar elgen
G3rondwet het systeem van de vrij
willing vereeniging van vele volkeren
in 64 Stsant
,Ze; onze Germania in het sadel,
en sij zelf sal wel vertrekken", soo
e raki eens de sitichter van 't Dult.
ache rijk. Germaola vertrok en ij
trapte met eswaen tred op bet recht
der swakkere nlaties. Poles echter
eenmaal weder vrlj, sal ook met el
gn krachten, sijn weg gaan, maar
inqt sal dies weg gaan zonder
son iemand ourecht to doen. Bet
national Pooleche ideal ras
nooit doordrongen van een eng en
afgunstig nationaliame. Eco Piool,
een Lithauer, een Rutheen, een Se-
mogiet souden allen met gelijke rech
ten deel uitmaken van 6 groote
politieke vereeniging, die zich,,Pool-
eche republiek" zou noemen. Het na
tionale idee zou zich verbeffen boven
alle verechil van ras en godedienet
en son de verechillende nationalitel
ten in eenegesindheid opnemen. Ret
Poolsebe patriotisme beeft in dit op
sicht sekere overeenkometen met het
patriotleme der Zwifteers. ,Lithuani5
pm n vaderland".. zoo begint he
beroemde gedicht van den grooten
P'oolechen dichter Miickiewicz, evenals
K~osimako, evenals Czartoryski, even.
Hla soovele andere ultnemende Po
dlen, Lithaulkr van geboorte,' ,,Gente


oationale strevingeo, bepricefde in Ruthentle, Natione Poou r oo
1863 een laastte wanhopige poging karakteriseerden de Rtuthenen, die
on het gehate juk at te schudden. zich Polen voeldfer, heu nationali-
Door fallen verlaten werd het adider- telt. Wilt pij weten, wat er worden
maal verpletterd. kan van bet P-oolsche volk, als bet
De banden tueechen Pruisen en aan zich self is voaergelten, leest daD
Rluselnd warBD Onder het betrekke wat sljn vijariden getuigiden, toeo
lijk liberal bestuar van Friedrich sij opreobt warreni. Ziebier eenige re-
Wilhelm IV een weinig lesser ge- g~elen, gelit-ht uit een door den be.
worden.- De militaire conventie van faamden Pruisiseben minister Stein
Alvensleben, tengevolge van den in bet begin der 19deeeuw g~eschre.
Poolechen opetand tweschen belde venrmemorle: ,,Menverweet'tPool.
Staten gesloten, healden die bandeu .eche volk, dat~ bet kleingfeestig', sin
nauwer toe. Na zich versekerd to nelijk en t~wistziek le. Ret is wear, dat
hebben van Rueland's welwillendheid bet bedorven was door vreemde 10.
kon Bismarck sijo levenewerk te dloeden, die mieer dan twee eeuwen
veiliger voleinden. Rusland juichte bebbeo gewerkt, gest~eund door ge
bij de overwinning van Sadows en welddaad en verrand. M~aar In sijo
zag wonder mededoogen, hoe de v roeg~ere geschiedenis, in de 14de,
overwinnaare van Alma, Inkerman 15de. 16de on 17de eeuw zieu wij
en Malakoff op hun beart de ram- Polen sle een veriichts, als een ster.
pen beleetden van Sedan en M~ets, ke natie, rijk aan uitatekende man
Frankrijk werd nu overwonen ; het non. NHaat al haar foutro besit dece
Poolsebe l~eger, dat in 1830 de coali- Inatie edelen trote, worklust, energlte,
tie tegfen F`rankrijk deed mislukken, moed, edelmoedigheid en een bareld.
bestand niet meer. vaardigheld on het leveni to offered
Sinds 1870 begone de Dtuitsche he voor vaderland en vrijheid, alsook
g~emouse op Europa swaer te druk*, talrijke andere goede eigenschappen.
ken. De Russiach-LUniteche rivaliteit Het Pooleche volk maakt groote
kwam meer en meer near vorea, vorderingen in de kunst om den staat
maar de oude band der Pooleche to regeeren; bet schafte het ,,1iberum
kweetie, de gemeenachappelijke teak veto" in siju Grondwet van 3 Mlei
om de Polen te onderdrukken en 1791 af; het veraterkte de kanink.
zich te beveiligen teg~en de Pooleche like macht en voerde de erfelijke
ideeiio van vrijbeid, held de vereeni- monarchie in. .. .
going in stand. Her was nu in Skine~r Het herstelde on herleefde Polen
miewice, op Poolechen groad, dat in zal in Oostelijk Europa do tradl-
18841, evenals een halve eenw gele tioneele bakarmat Ejlj en blijven van
den te Milochengraets, de outmoo- eene beechatving, die haar groadselag
ting plaate had der drie bevriende alleen vindt in de onschendbare be
keizers. gloselen van de rechten van den
In 1914 werd het Heilig Verbond mnenech en van de rechten van het
van het Oosten eindelijk wonder bet volk.
dreunen en bulderen der kanoonen ,, De~ Voorhoede."
verbrokren. '
Zal die breuk een blijvende zijo 7
Bet Pruisieche system, beiden voor FFasBche on Engelsche aanva~llBR
standers van absolutisme en natio-
naliame, vuclden een v~olle eeuw el. 11 de llCt.
kander aan en hielden elkander in De miju-oorlog road Yperen gaat
stand. De Pooleche queaetle vormde nog steed~s voort. Bet is tol verwach
de band. Mliaar de rollen waren no too, dat de Duitschers sullen trach
oungekeerd. Onder Nicoleaas I gaf ten de loopgraven to beroveren, wel.
Rueland den toon anf. Wiilhelm van ke de Engelechen unbij Hooge op
Prui~sen, de toekometige keizer, de hen ontroofden. Hoog~e en hot boseb
wager en vertrouweling van Nico. van Zillebehe toch zijn de twee meest
lass, was in siju ~jeugd diene vurige vooruitgeschoven Dluiteche stellinges
vereerder en partijgenoot. Bismarck rond Yperen. Van het boogate belang
zelf kwPam wonder deo invloed, dien voor den vijand is het; dese te be.
de mnachtige Tsear uitoefende op al- houden met het oog op nieuwe aan_
len, die bogen voor matericele kracht. valley tegen de door de Engelechen be.
Sinds dien, vooral in 1905, werd het *ztte stad. Hiet sehijnt wel, dat de
D~uitech nationalistiech system, on Duitechere een dergelijke operatie as
der de Pruisiache Pickelhaube, ee~n 't beramen sijo, want den Engelechen
voorbeeld voor de Ruesiscbe nationa- werd door verkenners gesignaleerd
listen. Zullen die sarmenwerking on -dat de Duitechers ten Noorden van
die wedersijdeche beInvloedmng In de Yperen veel artilleriie-munitie aan
toekomet andermaal beetaan na een voerden. Gok ult Roesselaere kwam
nienwen omkeer der rolleD 7 de tijaing dat vele soldaten, die er
Naar allen echijo hebbeu de oude ingekwartierd liggeo, bevel hidden
nationalistieche en imperialletische gea~regen naar bet front to trekked,
neigingen diepen wortel geschoten in De, loopgraven-oorlog op bet Wles.
dese beide staten. Immere nog steeds ter-front beeft sulk een outwikkeling
wachten de. Polen, na negen maan eoe a e rsdrtopn
den van beeten earijd in hue vader zich soo good mogelijk achter bet
land, te vergeefe op de vervulling front inkwartiert en aldus van bet
der belofte, hun gedaan bij bet begia vervelend leven in de loopgraven ver
van den krijg. H~et argument, dat de echoond blijft. W~aoneer e~r geen actie
vervulling dier beloften ouder beta hadnivlta een kleile
nog woelen van den k rijg ontijdig o servastie-bezetti ng der loopgraven
zou zijo, bevredigt ben niet. Geenr met mitrailleurs. En Inen kan meer
wonder I In het Ooeten van GaliciB vroueopde uitwerking van
voert men reed, onmiddellijkr na de veenigue goodgrct iralessd
heretting van het land, een orth oponed ger. Maakt echter
doxe en national propaganda. D~ie een der partijen.aaustalten om aan
propalganda is vooral gericht tegen te vallen, dan enellen de autobussea
het Pooleche element, dat tot dan en automobielen der regenpartij miet
toe in dit land overheerechte, eo te- de troepen naar bet bedreigde punt.
g~en de Griekesche Kerk. Zouden de Van weerezijden ziju de luieterposten,
eceptici co de pessimisten dan no de verkenningedienet te land en in de
reeds gelijk hebben, ale slj sich be- lucht, de spionnage zoo goed inge.
roemen op buo doorsicht ? richt. dat eene verrassinffoma





-I ll u


SALUD


SOn lo 18 114 pre-
Sciados bienes de la vida. Si

l0S ha perdido Vd. no espelre:

..recuperarlos con drogas

I desconocidas ni alcohol.
D61e fuerzas al organismo

entero con el mejor tbnico,

el IlejOr RElmelltO-medicina

Uon Se CO110Ce, 18 I





PrOnto notary Vd. sus

OfectOS fOrtiflcalltes y la

IlejOra Serid duradera.

O~ EUBO DKr SOOTTm urrr~

nill- "~1_""" -


BnrqgrlljkO 8taBII.

Opg~aaf van het saatal geboorton, eterfgevallen en buwelijken, welk~e
hebben plaete ge ad gedurende de meandl Juli 1915.
Geboorten. O~verteden Aaengegeven.
M. geol. Vr. ges). in echt b. echt LM. gest. Vr. geRl. Levenl. Huwel.


en de gekleurde vooratellingen der
voornaamete momenten der geboorte
vanChristus,-- nog schitterender eijo
geweest dan die der vori~gn av~oden.
Op die avooden was 'f success bui-
tengewoon. Honderden hebben toen
genoten. Het oxi-etherlicht door P.
EUWENs toen gebruikt, is bij een
vooratelling met lichtheelden seker
de beate lichtbron, die men zich elechte
kian wenschen. Voor zoover wij
weten is dit de eerste voorstelling
met lichtheelden, weairbij dergelijk
licht in onze Kolonie gebruikt is,
Bij een vooratelling met die licht-
bron wordt 't publiek nist; verve-
lend, seenuwachtig, lusteloos gestemd,
door 't werken en sweegen van een
mecanicien die wurmt en miert en
toovert, on de machine den noodig
sterken adem tot lichtblazen in to

poem enij vele lichtaiparaten zoo ver.
velend rijzen en dalen der lichteterk.
te, vermindert meestal 't genot eener
vooretelling: met lich tbee den Het
to etel tioo Patet ruvwENs~ebr rett


Ia rdtor ku n eidjo voorstellin.
gen wo ndn erdnoten tot in de
1)e platensechat waarover Z E. be.
schik t iserik ran teen ,Ttouve pr

hostia waarin de reined engelachti-
ge Tarcisius wordt in beeld gebracht,
ale elachitoffer van syno liefde en
trouw voor het Groote Slachtoffer
van Golgoths, verborgen ouder de
gedaante van brood, doet one, kin.
deren der were Kerk van Chrietus,
leven in een woreld van onbeachrij
felijke liefde en christenweelde. Edele
gevoelene, salige sandoeningen van
homelsebe liefde dooretroomen onse
xiel, bij het als getulgen sijo, van
d ien bewo nd erene waard igen helden-
moed, die lere d odeverachti ng, waar.
meml hiclel rma te)1ar lijn e me-
waart voor de outeering van bei
densche harden.
Oh, wat is dat prachtigl I ei mij
na die voorstelling een jougen .. .
G~od gave dat Ik: Tarcisius ware ge-
weest .. .
Vol dankbaarbeid voor al betgreen
ons P. E:UWEN8 met SijD We~eige818g.
de vooratellingen deed genieten, wen-
Rchen wij Z.Eerw. een voorspoedige
reis. Wi) hopen dat 't Z. Eerw. in
alles en steeds weiga. IMoge hij one
meermalen komen~verrassen met sijo
prachtige, leerrijke en sielverheffende
vooratellingen.





Zilveren Jubil6.

D~e Eerw. Sour M1.ARIE BECRCHMANS
viert beden in bet Pensionoat Wel
gelegen baar silveren professiefeest.
DaRt is weer een dier zoete herione-
rings dagen voor den religieus, wear
van de weraldling elechts den niter.
lijken schijn weairneems. YToor de
Jubilaresse beteekent het de mystie.
ke bruiloft met hear homelechen
Bruidegom, Wien sij cich zelf heeft
toegewijd in gehooreaarnheid, armoe.
de en suiverheid. Het is een dag

viaoed ge gbe trfjeb egekgi gen.oe-
Vijf on t~wintig jaar lang beeft de
Eerw. Soeur BERCHMANs de genade
ontvangen om sich zelf to geven aano
anderen ult lielde tot Godu.
D~e Eerw. Jubilaresse is een Beleche
en word geboren 14 Jull 1867 to
Capelle provincee Anitwerpen) door
den tegenwoordigeo oorlog algesmeen
hrekcnd. Op sulk een verren afstand
van haar geliefd Belgenland, ver.
wijdord ook van haar dierbare fq.
milie on vrienden, beeft de Eerw.
*Zuster dit leantte jaar menig droef
unrtje doorgebracht.
Na 18 Sept. 1890 to Rosendaal
hare Geloften to hebben afgelegd,
was Soeur BERCHMANS Werktaam re
Esechen en in D~en Haag en vertrok
1891 naar Curagao.
Dlaar sij echter op reis to veel ge.
leden had door de zeeziekte zag
zij sich ged wongfen op Suriname
achter to blijven en kwam eeret 21
Oct. 1891 op Curagao, waar slj
steede werksaam waesaan bet~ Pen.


elanaat.
Van ganecher barte- wenschen wij
de goede gedienetige Zuster geluk
met haar silveren feest en hopen
haar ook nog goalerd to zien met
de gouden kroon.



D~e Briteche Leg~t~ie te Caracan
beeft in Eld dVcue .Diario vian t") Sedpt.
hi te b edei k gep aan~ ,d at
doo Babbaa 18 u nto Li erposon
vertrokken ea kort dearop getorpe-
ded Ic een post evond voor
Y ezeae me evore FI h tle'Nebw
hler met de Maracaibo mooten san*
komen. Met dezelfde mail warden de
brieven en couranten ult Nederland


28 17 2 6,


earles : que elempre que he usado en
mi pr~ictica la E:mulsi6a de Scott de
aceite de higado de bselso, he ob-
tenido muy buenos resultados, nobr
todo en la escrofulosis, requitismo,
desoutrici6n de los 6rganos, y en una
palabra, en todas las enfermedades
discr~aicas que aniquilan el orgarnis-
mo." 1)r. C'arlos Sauda, Valencia,
Venezuela. 11


Mex 80.

Vera-Cruz, door de constitutionla-
listen tot voorloopig~e hoofdstad g~e
proclameerd, is ouder die tegenwoor-
dige ometandigheden wel de beete
plastse der republiek te noemen. Vrees
voor vecht- of moordpartijen be-
hoeft men hier niet to bebben, daar
steeds eenige Amerikiasueche oorlogs.
echepen voor de stad liggen, gereed
om by h et eerste teeken van oug~e-
regeldhedeo troepen ann wal to set
too. Was klimant en gezoodheids-
toestand betreft, beeft Vser-Crus aich
no niet in een goeden roep to ver
beugen. Ecoe ondranglijke- hitte en
verecheidene kwandaardige ziekten
heeten de tstd steeds te teisteren.
Nu ja, warm kan het hier zijo mear,
is de temperatuar ook al seer boog.
bijna steed sorgt een seebriesje voor
verkwrikking. De straten zijo hier
flin breed, zoodat men niet, zooaE~1
te Bavana, overdag niet in de stra-
ten kan wandelen vanwege de bran-
dende son en 's avonds niet, omdat
dan de warme lucht er neg bangft.
Vroeg~er beerachten~ hier vele be-
emettelijke siekten en gevaarlijke
koorbeen en had men veel van de
muskieteo te lijden. Door asphaltee
riog der boofdetraten, demping van
la sen en zorgf voor naleving van
deverechillende voorachrif ten be.
treffende bygiiine beeft men hierin
heel veel verbetering oe~geb racht, soo
dat men van dgeekoorte g~eheel,
en van de muskieten zoo goed leI'
bevrijd is. Wat andere siekten sau.
gant, dese beerechen bier zoowel als
in eloltaboden mdn waekt bteeds te-
De hooldstraat is de Calle Inde'


Life t ana onafgehraalde en onbeateblbaar
beyonlden brsevren

Levy Bals & Bra., Cornello Clintje, Catr-
taya Bnoe, Maria Dilss. Maltida DIjker,
Julleta Md. de Crus. Bilto B., C. H~enriques,
Paulina Henrlques, Clementa Meyer pja SI-
mon Evertes, Josef M. Macario, label
Olatne ERll lPinc to b ~ohed ireno"
fina Schoneberg, Antonlo M. Viloria, Ber-
noarb Wed d~odrt, Rosit nW dr orde o
Drakwer~k: Richard J. Curau, Lllahb B
Johnson.
Poetwissel: Matilda Dl)krer.







'Ten speedi ste
te kroop sanrgeboden :

Een net onderhoudlen htsisboedel,
waaronder moderne spin~gels,
3ch Ilderijen, tafels, manger
pOrceleinwerk, krinderledikan-
tje, bokkenwagen met tuig,
enz. enz.

Te bezichtigen bij
Ds. Bosch van Loenen,


Indi enabl *
8610 hay una coesr en la vida ne
es indispensable, y ee la Salud; to oe
los dembe atributoo eet~n A noestro
alcance ei cuidamnos primeramente
la salud. En la medicina modern
la Emulsi6o de Scott ee el factor
m~spo~deroso para darfuerese, vigor,
energia. Asi lo reconocen mile de
m~drc stque han escrito opinions
e Teogo neepecial placer en cert~ig


verwacht, maar er word niiets out-
vangen.
Wij zagene ons vermoedlen bevestigd
door de vo~lgende modledeelinig van
den Admin. van Finantian in de
,,Curanonsebe- Courant" : ,,dot er
t~wee mailP uit Nederland vermist
worden. Vermoodelijk zijn die mails
met het stocomeehip Arabic vergaan."
Wij hopen over het al oft niet ver
loren g~aan deer mail volltr zekerheid
to verkrijgen. Het zou sanbevelisg
ver~diene~n een officisel ondersoek
dearnaar inl te stellen en volgfens
bevinding mededeeling te doen.

B0aquet Spiritual

De Weleerw. Pater P. POIE85 VereeP*
de onee redactie een exemplaar van
bet nieuwre G~esaanenboekje v~oor de
maanden Junl en O~ctober. Dit is
reeds de derde uitgave, welke keurig
net door de Drukkerti van bet Vi-
enrriaat verzorgd word.
met 10. k een g~e age boe j ol d

vreprdeld we tod bde ijsttdat de dich.

deno jis no ton eeabben gbet ff e,
profane liederen volgen

Ph08phaat.

H~et Engeleche zeilschip ,,John",
g~root netto 8345 Ms, g~ezagvoerder J.
Porter, is te Newport, Fulkbasi,
alhier deo 5n September j. 1. van
Bermuda sangekomen, heeft aidaar
eene lading van 553 720 K.O. phos-
phorzure kalk ingenomen en is den
11n d.a.v. vertrokken met beatem-
ming naar Berwick (E~ngeland).
L)it is dus No 11.

700?(1 AF ~ll0.


gesebfti. Bij het inomtrkingtreden
der verordening vain 2 Februari 1915
(P. B. No. 9) zal de huwelijkeaf
kondiging op Zaterdag on elechts
door middel van aanplak king ge
schieden.
Artikel 2. Inigevolgie de gedAne toe-
zegging bij de Memorie van Ant
woord, bet~reffendle bet ontwerp-ver
ordening, waarbij voorloopig wordt
vastgesteld de koloniale buishoudle-
lijke begrooting voor bet dienstjaar
1916, wordt het bij dit artikel be
doelde armengeld verminderd eni be.
paald op de belft van bet bij de be
staande verordening: vastgestelde be
drag.
Artikel 4. De datum van inwerking*
trading van de verordening vran 2
Februari 1915 (P. ij No. 9). Zie bet
Publicatie-blad No. 41 van 1915.
NUYEN8

Oflcliele borichteal

Eduardo Elilarion Fray is benoomd
tot tweed aditu pbrieven be ell~er al;

ee der brnevenbeatellers deseottijde

be a tinden k male A,.2JTo eeye
is atojd herself va eee.zond heid een
Aat da nvne o o t
Eua tfin O. ntvan erWatears Grpay
horst Brouwer is om gewichtige re-
donen tion deaen verlof verleend.
D~e Adjunct-commiies tenl Postkan
tore alhier J. H. A. W. Sprock le over-
geplaastt naar bet parket van den
Procureur-genersal.
Aan Mej. Isabel Crefte, boofdvlecht.
ster san den hoofdcursus op Pie.
termani is tot verder heretel van ge.
sondheld een maanid verlofaverlen-
ging verleend
Aan de ge~mployeerden C-. Marius
M.Basy reoekn eeB. Schoth rghui
's lands dieost verlecud.
Aau den getimployeerde ten Post-
kantore alhier PJ. H. van Leenwen
le om gewichtige redenen twee maan.
den verlofaverlenging verleend

MilziekuitvoOFint.

Zondagavond 8 uur sat door de
kapel van het G;arnisoen inl de kiosk
van het ,,Wilhelmina-Park"' het vol-
gende program worden uitgevoerd




I. 051i Mdarchiliar uverturE Pere L
3 Die K~enache Susanne Walser J. Gilbert
a. Fantatele our Robert Le Diable
'Weverbeer
5. Carnaval Partelen Miarach F. Popy
6. Blue Bell Medley ouverture Chattaway
7. Eggftnia dchostiach le ulty.J Julltan
8 1 b.Uno dsdae Tanto Danz le nty. ro
J. Bookaljon

M8Fkill0Ftcht v88 1108

nraFao30ch8 888111811bid.
V 17 Sip 1915

AARDNOTEN (Pindae3) per KG.........-
2UTD pr rat Gu. 130 K.G~.........I f 8
FIU1DENI per K.GC........................ ,, O 060
GEITNVEBCLLEN per K.G.. ....... ,, O 80
gWII1DE VE K.LG .. ........ ......... ", 06
BEIENDERLEN per K.G................ ,, 0.802
RE IN S-AA pe r K.GT...................... ,, 0.05
SCE~~ENV LLE et),, ,,.. ,, 3.67%
o 2 ape .....,...... ,. 5. a
,,IN 8Z~ L ., r 8 ,, ,........., ,, 0
K a n 3i No l,. ... .pe .....n ", 6

)I a ,, ,, n....... a
,, ., ,, ,, ....... ,, 6a
.. 8 ,, .. O L AI ,,.1 0

i, 12,, ,, OLA ,,
,, 11 .. g- ... ,'

", 15 ,, "L "
,,"1 vas" BAs eM. of trer I


B01018818 Pastspaarbank.


Sgedurende de meand Julf *


Het Koloniiaal Weekblad gaf
de volgende aauv~ullingelijet :


nog


1659,75
24 -
38405
14,85
15,-
189,50
123,08
150,-
22,50
42,50
17,50
58,50
2 -
5,-


S~tortin

1,,

,,

,,
,,
,,
,,
,,


Batavin
Lembang
Mhakasar
Soerakarta.
Madioen.
Krawang.
Banjoemae.
Poerworedjo.
Pamekas~san.
P~adang..
Wonogist.
Makaesar.
Telok B~etong.
Poerworedjo. '


Aruba 10
Bonaire 8
St. Martin Nf'G. 6
St;. Eustatius 0
Saba 3
Total; a 22


Met inbeg~rip der reeds eerder be.
kenud gestelde bijd~rag~en werd totaal
ontveagen f 20,748,45, waarvan
f 20,000,- bereids telegraflech near
naar Nederland over gemaskt.

Ho010818181 R880

IR dediend zijo bij den Kolonialen

lo. Een ontwrerp-verordening hou.
dende mieuwe bepalingen tot wearing
van outeiering en belemmering der
straten in de stadedistricten der
verechillende oilsoden der kolonie.
De memories van toelichting luidt
als volgt :
Elet kout ondergeteekende ge.

ligoworode gdme akt eotu a er
van outsiering en belemmering der
straten, dear de oude notificatie
van 1845 (Publicatiebundel No. 260)
ale verouderd kan worden besellouwd
De beyoegdbeidf, die vroeyer sau
den G;ouverneur was toegekend, le
hier, naar analogie der verordening
van 1909 No. 18, overgebracht oP
den Procureur-Genersal; wat wonder
eenig bezwear kan geschieden,
Op de bovenwindsche eilanden
achijnt dit outwerp nimmer geregeld
to mainr geweest.
20. een ontwerp-verordeniog hou.
dende : lo regaling der emo umen.
ten, welke door de ambtenaren van
den Burgerlijken Stand in de kolonie
Curagao worden genoteni; en 20. be-
paltog van de som, welke voor het
voltrekken van een huwelijk in een
bijconder hule moet worden betiaald
ten behoeve der armen.
De memories van toelIchting tot dit
outwerp behoorende, luidt a
Het Uweu R~and hierbij anngebo'
den ouitwerp-veerordening is eiaenlijk
een aanvulling en wijdlging van de
bestaaude verordenii van 2 Janus
ri 1884 (P. B. 1874 0.5o 11), sooale
gewiptgd b i de verordemiug van 21
eptemnber 1883 (P. B. No. 13).
Artikel 1. Ondergeteekende acht
het billijk, dat, wanneer de ambte'
oaren van den Burgerlijken Stand
een akte van toestemming tot bet
huwelijk (welke beyoegdheid sij blj
de verordening van 5 Februari 1915,
P. B. No. 9, hebbeu verkregen) of
ei eakkted van erkeoningk van natuur
hijebbendere ph versoek van belaug'
hebbndesan huis gaan opmaken,
sij ook daarvoor een kleiolgheld in
rek~eoni:momua trengen. htd
van afkondlingne orbe ofeen
van extractegn onide reg stgesven
den Burg5erlijken Stand worden af-


ingelead ternggehaald I
3.6 7.7 I6.072.36
----0 7-
a so 17.
ao s.
57 1388
279.8 Pf.00
1147,08 884.72%
801 247.75
? -


ROOdte WCeg 59,


A8lhier.


Wil lmstatd I

se ,, coaqo
5e .,
oaniCestd Aruba

Lrineondna Bonare
Philpaburg 8t Martio
Oranjestad St':Eust.
yffnardaideBab
Totatal i


5,718.60


i 7,oso.Tak


11~ Il01 aI~ ,


Batts8.

Gedurende de eantate 8 dagen wer
den in bet flecalsas aangebracht en
door middel van petroleum verdelgd
17 rtaten,





















H. M. He K~oningfin acr Nedelrlandncl,
BEK(ROOND
tto Amnste~c~ rda 182,35.
i:Antwerpe~n 1885i,
Chicagro 83o
,Curagao. E~erstet Prijr ti:mle-
inedail le, 1904.
,, Brussel, 11
Cura



A(IVerteerPt steedP
IN D)E

A1111oe di CunCo


voor den grees t do fperaingern ~n
knevelarijen, waaraan ston vaderen
hobben b~ootgestaan. Elij ziet daar
bij over het boofd dat de eenige
macht, die ban beechermde just de
thAns zoo gesemde g~eestelijkheid
wase. (M3en leze elechlts P~eneru.ft's
,,Conquest of Mlexico" of anider wtrk
anagaaRnde 's lande geschiedecuis) Eni
wrrs het oiut de ge-estelijkbic.i diio
boire beste kraichten in diendt .stel~lR
vanil het baschavingswork; ?
MIAar na tijde!! var vervaleing ko-
me~n tijden van bloei en zoo ook
hoipen wij, dat het tijdperk van zwia
re beproeving~ spoedig moge eindi
gen, opdat dan voor ;Mexico, een
der mneest geregende landen dier we
reld, de son der ware vrijheid moge
op~gsas I




Sidsu eluid estd resentid, po tr
narse enfermedades. Mucho mas
prudent y eficas sera dejarse de
toda clase de indiscreciones y to.
mar por algfin tiempo el poderoso
t6nico nut ritiva-medicinal, 1a E~mul
si60 de Scott.*
,Certifico que desde hace mfucho
tiempo voao u ndn of bu8.,' Bi

Scott en el raquitismo, anemia, ca
tarros escrbfulass y en general en
todaes ls enformedades coneuntivas
yde los pulmones, y que en vista
dedichoe resultadoA Ja recomiendo
como una excelente preparaci60."
D~r. Pablo I. Torregroza, Cienafa,
Colombia. 5



BEKENDMnAKI NG.:


De verkoop van ZIL;VEREN
G~OUDEN en JUWEELEN
VOOR A ERPEN, beleend ter
Spear- en Beleenbannk van len
,ivlaart. 1914 tim~ 31sten Augustus
1914 wonder No. 9091K, tim
No. 762'2 Lg zal plaats hebben
op Donderdag, den 28~n.Sept.
a.s., en volgende Donderdage~n
Belaughebbenden worden ver-
zocht den verkoop te voorko-
men, door de aa~nzuivering der
verschuldigde inzteresten.

Curagao, den 18en Sept. 1915.
D~e Voorzitter.
A. JESURUN.


/1 Pinfc.Ir tx Ferect "
Wir Fccw b ;!-r l ::Og
rug Thent aI;r : i !I Io
comBEf slnu l -.
riepsl"cu ,~lrlr

...~


1J ze Ic~ t n r~ I actAr- o 3 9
hr - - -- -

YP~tburD h WIc"Fcei ~jrrnrr n bi~
n S~~n nd rn d~ 1: ~ r~-ry~ ;lu-lrL.D
Exclsiv Agent for~ th utc ;!Y


70011 DE HUISM0EDERS

Wilt gij in uw huis ongelukken voorkomen, zoo ra~den wij U alnn
GEBRUIK T ALTI11'JD


VAN

L()ngg~an 3 iMarItieit?'E
NETAT-Y ORK~L.

Dit is de eenige petrolie, welke gedurende de laatste 38
jaar geen enkele ramp veroorzaakrt heeft. Geen ~gevaar vool
ontploffing, geen rook, geen stank Vo omen veilig.
I Te koop biji C. WINKITE EN ZrONEN.




V AN II SE~(PTI. 25 SEPT.
Sc~hip Kapsit~cinr )A~ ront vl Vtelr i' naart

,Maracaibo GfW Goaodman 11 SepC New York 11 Sept Maracalbo
Commewryne 1. Wagemaker 13 ,,Amaterdam 14 ,, New York
Pr d.Nederlan. J A Egmond 10 New Yiorki 12 Amsterdam
M~erida A Johanson 13 ,, Mracalbo 1, Ilara b7yr
Mardeaibo aW Gaoo8 an 16 Mara abo 16 ,, ew York
Caracas GiB Terral 16 ,,New-York 10 La Guayra
caracas as Terrlu as La IGuayral ao ,. ew Yorb
Merida A Johansen ,.a larrcacb JLGauc lo
SPe r e nd ik a C Metus asI ,'msterdamo 26 New York
stavangeren as La Ruayra so ,,Ma~racahllo
Merida A Johanson 27 ,, Maracalbo 27 ,, New-York


Tordenskjold Nileon 5 dept Norfolk 183 dept ICuba
ScytHian RH Robert 12 Ll erpool 1J Li er ofl
siena onMinetal "a Colon to Barceon
"# "ebrg Jo fn 17 anchez 18 (( sa Uarbara


_~


I naatir.


A rti kel 6. Zoud agerus t nt ver-
plichtend siju mite dearomtreut niet
anders werd overeengekomen, maar
steeds moet den bodienden een extra
vergoeding verleend worden voor el-
ken feeistdag, dian hij works en in
verhouding tlot het genoten salaries.
isan volgen handteekening, ens.
Het is echter to wenschen, dat
Vera-C:ruz voor dupe en dergelij ke
wetter geapRard moge: blijven, daar
zulks den handel, die toch al zeer
orrder de beetaande toestanden te
lijden beeft, weleens geheel son kun
nen verlatumen
Zooale bekend, heerseht in bet bio-
oneland van Mexico op vele plaat-
sen bougerenood, tenglevolg~e van deo
ooget en be~t weghalen van de ar-
beidskrachten vToor de legers in dienet
der revolutie. Het Amerikaanache
Roode Kruis beeft getracht en tracht
oog de ellende op~ vele plastsee te
utorie va loerve smid iln, onera a
werd dan ook de vorige week een
uitedeeling van mars en boonen ge-
houdeu te Vera--Cruz. Stelt u de ver'
outwaardiging voor van de Con-
stitutionalieten t Een bedeehong in
bun boofdetadi, alsof zij niet in staat
waren de bevolking to voedea. Geld
haddeo zij genoeg, want de drukke-
rij werkte nog steeds. Het ware
schande als dear miet tegen gEepro-
testeerd werd. Bovendien liep bet bge-
rucht, dat men een photo had ge-
oomen, van de hongerige menigte,
hunkered oaar voedeel, teneiode de-
se near New-York ter reproductive op
to senden. Er word een vergedering,
gebouden vanl eenige syndicaten on
men bealoot om een% een Bflnken pro-
testoptocht te houden.
Toen die tijding bekend werd, slo-
t.!o velen hun saken, waarsebijolijk
bevreead, dat men wat hardhandig
zou gaan pro tes teeren G~elukkag
had ales een ordelijk verloop. Een
pear bonderd werklmi brokken naar
den vuurtoren, bet ,,paHlete" van
Carranza en de mustek speelde een
vroolijk stak. Op de balkone van
het ,,paleis" etooden vrouwen on
mnaonen, de ramen waren vol mieuw8
gierigen en op alle plaateen van de'
gevel, wear mear zitgelegenheid was,
hasddeo such kijklustigen genesteld.
Viak bij bet ,.paleis" op de spoor-
wagons, op karren en1 vaertuigen
saten ze en boven de monigte sta
ken de roode vaaindels en de bordeo
ult met b et opechri o nEro as e

schouwepel niet, met links bet blau
we -water van de golf, rechts de stad
en daarboven al dat verruk kelij ke
asuor.
Op een verhe ven heid stood dear
G~arranza, een toeeprask houdend
tot het volk, herkenbaar esn sija
gleuthoed eni baaird Nu en dan drong
Eij st8emgeluid to~t mi) door, afge-
wisseld door ,,viva" geroep van
de ometanders. Toen het geschreeuw
H fgeloope was, begon lete zeer ty-
pisch. Dewerklus defileerden lange
hem heen, gaven hem de hanid, ont-
vingen een opwekkend woordje near
't sebeen, t~rokken lacheod at. Of
dat lachen nu was van blijdechap,
of dat se hun ,,jefe" voor den g2ek
hielden, weet ik nies, maasr bet had
Swel allen schijo, alsof bet laestte het
gaeval was,
Terwili van tijd tot tij'd de musiek
sich deed hooren, trok men op naar
die stad, verbased nageoogd door
eenige Yankee-matroseu die van al
dat ged~oe echijobaar niet veel be-
grepen. Voor die pear honderd lui
was de tramdienet g~ernimeo tijd
sftopgeset ea deo volgentden merges
schreven de couranteo over de ,,mon-
stermeeting" en over Caerranza wiens
grestalte ,,broven de golvende men
scheozee uitatak".
D~e telegraaf sal a reeds lAng heb-
ben does wlereo, dat Mexico-stad
weder in het besit der Constitutio-
nalie~e n owel C=arranzisten gektomen
is. Bet is ook nies onmogelijk, dat
s~ij, wa~seer a dit schrijven oute
vangt, er weder ultpgewor on sijo,
want het is no al de derde anral,
dat de stad door hen veroverd is......
Wek~en tevoren was men hier op
de tijdingr der inneming voorbereid,
maer het schijat, dst de ag re-
geeriogetroepen een onverwachen
tegenstand ontmoet hebben. Tel
kens tenminat~e drrongen too hier de


geruchten door, dat de anhanbegers
van Villa, Zapassr en Angeles, die de
bo~ofdstad beset hielden, flink van
zich afgebeten hadden Maar einde-
lijk hebben zij dan hun zio en is de
,,stard der p deizeu" weer in handen
van de troepen van ,,el primLer )efe"
Cairranza.
Volgens de berichten, die mij hier
voorliggen, hadden tot op heden
gaeen straat~tteveeten plants, alleen
is er was geplunderd door de af-
trekkende tegenetanders, waarbij dan
eenige ouachuldige burgers bet elacht
offer greworden sijn. De inueming
geschiedde door genersal Gonzarles,
die aan Carranza in een bericht
meldt, dat de ,,reactionnairen" 3500
man verloren, benevene eenige ka-
nooneo. Tevens vraagt .hij om be
velen, wat sau to vangen met al bet
bankpapter van Villa, dat nog; in
de hool de bad in omfoop is. Dit


laatete is een lastige kweetie. Want ,
voor ongeldig verklaren, sal miet
nitvoerbaar siju, omdat dear bet
volk. dat te vriend gehoudea moet
worden, togenop sal komen. De clir-
culatec toestaan gaat ook miet, want
cdan worded er tiatuurlijk groote boo-
veelbedenr Villirpaplier ingevoerd, son
sijn de gevolgen niet te overzieo.
Mlet gejubel is de tijding der in-
seming hier niet ont~vangen; meer
on meer schijnt bet maj toe, dat het
volk ouverschillig is geworden on.
der al die alwisselende~ gebeurtenise-
son, welke zich afspelen. En dan,
wat heeft het volk man al die over-
wionninen, waarbij eteeds mear meer
Mexicaansch bled .vergoten wordt
en het aantal kreupele bedelaars,
dat toch al buitensporig groot is
e!echts toeneemt. Hoe kan een on*
geletterd Mexicaan weten, welke par- -
tij hij sanhangen moet ? Zijo sl],
die daar vechten wonder de vanen

blj, dae tajgel samentivnd Cdar
ranza ? De meerderheid aenkt waar-
ech ij olij k nog g~een eens zoo ver,
Werk ontbreekt of wordt onmogelijk
gemaakt; em~ groep personen, die
stich aaudienen ale regeeringapart],
geeft eenige pesos per dag aan deg~e.
new, die io hun leger dienet nemen'
en alsoo melden try stch aan a jongens
van 19 g 18 jaar en volwassen,
flinke kerels.
Ziet ze dear gaan, met ware pak-
ken op den rug een deken over de
schouders gesalgen, een geweer in
de eene hand, eenigen met een prio.
Appel in de andere. Hen schoeisel
to van alle soort of dikwijle doen
sij heelemaal zonder. Achteraan vol.
gen eemige joogens, steunend ouder
den last van het sware geweer, ar
me stumpers, die men bij hun moe*
der most terugbrengen.
,,Flinke lui, he, onze mannetjes, die
vechten voor de veijbeid" voegde
mij laatst een regeeringsperscoon toee
en een lach van voldoeologf speelde
om sijn lippen.
Wat een onschuldig bloed is hier
reed e vergoten in naam van dat.
woord, dat op velen sulk een vree-:
selijksen invioed nitoefoot. Bemerken;
eij dan miet, d;at naarmate zij meer!
de ,,vrijheid" oastreven, sij meeron
meer slaven w~ordea ? flavendien, be-
doelt men hier met vrijheid niet
betzelfde wat men wonder die leus
socht en zoekt te verwerven in som-
mige Europeesche landed ? P~lundert
ij vewoest en hirv, nmfet sh em d
Kerk niet on dezelfde reden ?
Hoe meer men over den toeetand
van Mexico nadenkt, 1100 donkerder
men de toekomat inziet. Zarker la
het, dat hot land de- eerate jaren
niet tot rust kan komnen. Een re.
gearing, die aan het behind komt,
sal door bet volk gekozen moeten
worden. Zoosal vanzelf epreekt is dat
de psrtij, die bet meet durft to be-
loven. Die beloften blijken natunr-
lijk later niet to verwezenlijken; b et
volk begint te morren, er komt een
oieuw karbinet.
Ter vergelijking dine de geschie.
derils van Portugal van de laestte
jaren, ook ingeluid met omverwer-
ping van het wettig gez~ag. Door de
veel grootere uitg~estrek theid van
het land sijn tegen-revoluties nla-
tuurlijk, al is or ecomaal een erken.
de reg~eering; to Mexico-stad,san de
orde van den dog, omdat dese het
noolt alle partijeo naar den don sal
kunnen make, terwiji Portlrio Diaz
vroeger met ijseren hand kou re-
g~eeren. Eu hoe long sal bet dureo
eer bler een eerete ministerse komt ?
Met groote moeilijkbeden sal de
Kerk in de eoekomet te woratelen
bebben. De aartebieschop wRordt],
omdat hij eenige maleo met Huerta
gedineerd beeft, voor eannhnger van
hem sangesten. Geen gevolg heb.
b~ende willen en kunnen geven aan
de in-lage afpereingen, sann welke
mgr. Jose Maria Morali del Rio en
zljue mede-biesshoppen bloot ston-
den, moeeten zij uitwijken. Van alles
berooid on in deerniaawekkenden toe-
stand kwamen sij te Vera-Cruts ann,
vanDwear sij naar New-Orleans over.
staken- .
Waenoecr sal bet met verblindheld
geologen volk bet hun mogelijk ma-
en terug te k~eeren ?
SOndwer-en rleg~eemg annabij Car*
ranza president weson zou, zeker


niet, want het behoolft geen betoog,
dsat siju voornaamete sanheagere en
randalui de Kerk niet plat loopen I
De tarlrijka volkeleidere sorgen voor
het aankweken van haat en de
geestelijkzheid, geheel zonder verde
diging in deze erustige tijden, is er
op vele plastsent seer elecht san too,
het aanotal govangen genomnen pries,
ters is niet te schatten om nog van
de vele verm~oorde geestelljken of
zustere nies t~e spreken. Grootendeels
komt sulke mjt ongebondenbeid
-voort, masr al die opruiende rede-
voeringea en couranteesrtikele zul-
len het hunne ertoe bijgedragen beb*
bon. Ale bijkolrnende ometandigheid
heeft men nog, dat vele g~eeetelijke
Spanjaardeo .of van Speansche af-
komet siju. Nu heeft see Mexicaan
een geweldrgen afkeer van Spanjaar
den en al betgeen met hen in ver-
band stant, waent steeds sweven hem


pendencia. welke.'o sanrgenaenoe in.
druk maakt. Eenige flinke hotdelen
restaurants, veracheidene groote ma
gazijoeo en het mool tropieche groen,
dat men in de verte ontweart, zor-
gen ervoor, dat men dese straat
met genoeg~en b~ewandelt.
O)ngeveer halverwegfe is bet belang.
rijkste hotel D)iligencias" dat sit-
zicht geeft op de Plaza de Armas,
bet middeopunt der stad, wear de
kazthedrard en bet stadhuis ombeen
gebouwfd ziju. De Plaza is met
prachtige boomen begroeid, terwijl
bet midden door een restaurant in-
genomen wpordt waarboven een me.
ziektent. Die tent is bijna gebeel
door bet groen der boomen en hun
prachtige roode en witte bloesems
voor bet oog verborg~en. D~en gehee.
len dag fluiten en singen de kleur.
rijke vogeltjes verscholen tueschen
het groen, dat het een lust is om
to hooren. Daarboven de beaset wol.
kenlo ce oell wevra ge bdre taT

teekenea. D~an de boote k leed er,
dracht van het lagere volk, de man.
nen met hun hel-gekieurde boeseroena
en hun reusachtige ,,sombreros", de
dames in hare kieurige coatnume, eo
meni kan sich cenigeins indecken hoe
een aardig on vriendelijk geheel ge.
dom wodt
oDmar dor hilexica nen g~roote lief.
hebbers van musiek sijo, worden er
dikwijls concerten gegeven. Jammer
genoeg, is er ook iederen Zoodag
musiek van 8 tot 10 uur in den mor.
gen, juist dufl gedurende den tijd,
dat de dienatzn in de kathedreal ge
bouden worden. Nu heeft men, soo
tusschen die M-exicanen sittend, toch
al afleidingr genoeg in de kerk, mear
nu genoodzaakt te zijo onderwiji nog
naar operadeuntjee te luieteren gaat
toch wel to ver
,La Parroquis de la Aeunci6n"
vt n buiten leelijk door den tand des
tijds sangevreten en ecoigesmis ver.
wearloosd, verraet van biunen den
bezoeker door de beerlijk~e linen van
haar Romiansceben bouwr. Ile talrij-
ke aisseD bevatten altaren, waar.
boven in schrijnen, mool uitgevoer.
de beelden, welke naar Sipaenech ge.
bruik esngekleed sijo. D~it le atste
weder op zeer artistieke on pieuse
wijze en het doet selfe mij, als Hol.
lander, goed san. Vanwege de wari.
te gaan de meeste vrouwen en meisjee
blooteboofds, sij hebben elechts een
luchtige sjaal on den hale. In de
tkerde wepe~n ai dez arm e heboofedn
den bale te dekken en wmiven sich
met haar wasier wat keelte too.
Hehalve bet besit van talrijke
kleine parken kan de stad nog bo
gen op haar ,,Malecon" de lan a de
zee sangelegde pier, waar ie eren
avond musiekr gegeven wordt. Voor-
al 's Zoudage tegen een nur of see
is Iiet er een drukte vau belong,
Vlak bij is` bet ,,Edificio de los
Faros", de vuurtoren in welks be.
nedeaverdiepingen verachilk nde af.
deelingen dler administratie ooderge.
bracht sijo. Heb gebouwv beeft nog
een bljzondere bekendheid gekregen,
omdat thans Carranza er verblijf
houdt. y
***
Teneinde een denkbeeld te even
van de hooget eigenaardige wetten,
welke in dezen revolutie-tijd3 uitge-
vaardigd worden, volge hier een ver-
taling van een stuk gedateerd 1 Ju-
li 1915 a
,Luitenant K~olonel Docter Luis
ET. Cervantes, gonlverneur van deo
vrijen en grondwettelijken stant Pue-
bla, san zijne inwoners last weten :
Krachtene de bijsondere volmach-
ten, wearmede ik bekleed ben, vaar-
dig ik bet volgende uit.
Artikel 1. De handelebedienden sul
len van den datum van Ilievaardi.
ging van dit artikel af, bet dubbele
hunter salarisaen verdienen, dat sij
tot dueverre genoten.
Artikel 2 De kooplui, eigenaareu van
winkels, beheerders van dese of hun
vertegenwoordigers sijn verpliebt de
salarissen te bewilligen op de wijse,
welke het vorige artikel eanageeft
Artikel 3. leder der persones,
wearop bet voriga artikel van toe
passing is, die wegeos dir deereet
sijo eask zou eluiten of sijoe be-


di~endeo son wFegeturen, sal genood-
saok t sijo, bfi wijze van echadever.
gooding, hun te betalen een bedag
gelijk sann de som van vier maanden
loon sulke met inachtoeming ae
het serate artikel, en hij sal be vol-
doen hebben een boete van minstene
500 p'eson of hoogetene 1.0.000 pe.
sos, naar het oordeel van den gou-
v erneur,
Artikel 4. De bediende, die wegge
stuurd mocht worden sonder wetti-
ge rede n ut de tsak, wearin bt)
workzsam was, sal recht hebbes op
een vergoedingf $elijk san die, wel-
ke bet derde artakel aangeeft.
Artikel 5. De handelebedienden ktun
ven niet worden genoodcsakt, lan-
ter toerken dlan 8 uren dange.
O~veruren su~en hun w~orden betaald,
in overeenatemming met bet salarie,
dat slj genieten, terwill de patroons
eetn boete oploopen, gelijk son die,
rastgeeteld bij artikel In geral van
o vertreding.


vanr j schoueners. IVerrt~lre


shoeners. I


Annrkomet )


Meteor 8
Virginia 6
R na lofaris
Marina V
Juan Luis 11
Rita Otiia
MgsOtla v
cliclia v


Bept
, I
I
,
~
I
,,


BarbadoH
Vesde CorO
Aruba
M aracalbo
Aruba
lela de Coro
Maracalbo


Sept.
..
"
"


,,


Aruba
Aruba
arur abo
Maracaibo
Vela de Coro
Barba~dos
Qurmnsa


Soublette et Fils,
FTOPPITTOOGRAFEN
.'


Refugio 8
Ross Maria H
Mraren Li
Virginia H
Themis H
Gstrenladelve~r




University of Florida Home Page
© 2004 - 2010 University of Florida George A. Smathers Libraries.
All rights reserved.

Acceptable Use, Copyright, and Disclaimer Statement
Last updated October 10, 2010 - - mvs