Title: Amigoe di Curacao
ALL VOLUMES CITATION PDF VIEWER THUMBNAILS PAGE IMAGE ZOOMABLE
Full Citation
STANDARD VIEW MARC VIEW
Permanent Link: http://ufdc.ufl.edu/UF00101447/00107
 Material Information
Title: Amigoe di Curacao weekblad voor de Curacaosche eilanden
Alternate Title: Dagblad Amigoe di Curacao
Physical Description: Serial
Language: Dutch
Publisher: Amigoe di Curacao
Place of Publication: Willemstad
Publication Date: May 1, 1915
Frequency: verschijnt wekelijks; vanaf 8 jan. 1936 2 x per week; vanaf 1 maart 1941 dagelijks
daily
regular
 Subjects
Genre: periodical   ( marcgt )
 Notes
Dates or Sequential Designation: 21 dec. 1883-jrg. 93, no. 58 (9 maart 1976).
General Note: Vanaf 8 jan. 1936 zonder ondertitel; vanaf 1 maart 1941 in de kop: dagblad; vanaf 6 okt. 1948 met ondertitel: dagblad voor de Nederlandsche Antillen.
General Note: Later uitg.: Willemstad : NV Paulus Drukkerij.
General Note: 1069: 4244 is gebaseerd op jrg. 107, nr. 40 (1990) van Amigoe.
General Note: 1005, 1003: Beschrijving gebaseerd op: 1899.
 Record Information
Bibliographic ID: UF00101447
Volume ID: VID00107
Source Institution: University of Florida
Holding Location: University of the Netherlands Antilles
Rights Management: All rights reserved by the source institution and holding location.
Resource Identifier: oclc - 72707361
ccp - PA0044408
 Related Items
Succeeded by: Amigoe

Downloads

This item has the following downloads:

PDF ( 1 MBs ) ( PDF )


Full Text




I I -


L ~U-


----- __ I I If


rDit Minld verachijnt Felken Zaterdag.
Abocnneme~ntaprijR voor Omuagtao, Itonire, Amba
Hrn dH lIovenwindsche eilan~den per iom ndn
rI. 2.-- met vooruithletalilng.


Voor hetr nostrnlanrl I'e, j0,n.' lio.
Afronderlijke nummers fl. 0.15~.
'r~ijr: der Adve~rtentiion vani 1--7 rpeets f. c).Tau:~~ one
'en~l rcgel meerr 70 etsi.


Waterkann t NoP 4.1 Overlide~t.
DRUKKER. B. L. BOGAERS.


1)e machinist WEna word door Zij-
ne Excellentie den .Minrister van Ko
lonith ter beechikking van den Gfou-
verneur van Curagao gesteld, om,
voor bet driven en herstellen van
den randsuig~er, to worden belast met
de wearnemmig der betrekking v~an
machinist-werkbeae bij den zuiger.
Voor d~t we~rk was de beer WEUG
duR uitg~ekomen en tot under wer~k
a~chtte hij sich niet verplichtt. M~n
had due, als men hem niet betaald
had, voor bet werk op de bagger
machine een ander mnoeten oemen,
die op 't oo~genblik wellicht niet coo
gemnakkelijk te krijgien was-
Wanueer de tijdsomnetandigheden
het t~oelaten, sall de Giouverne~ur bet
undere jrrar den poet vo~or de verbe.
to ag~ van den waterafvoer op \fon
to Rerde weer op de begrooting bren-
gen.
Onder de tegenwoardige ometanr-
digheden meer geld voor de straat.
reiniging nit to g~evenl is niett wRel mo-
gelijk. Dast de straten hier eo daar
.tijdelijk eene minder zindelijk zijn,
doordat er bij v ruchtenechillen of
wat paper op wordt gegooid, is on-
vermijdelijk, doch over bet algemleen
kan men de stad seer zindelijk noe-
men .
D~e Glouverneur is van oordeel, dst
de sending` van den beer Cohen Hen-
riques, ale telder van 'de hoedeoin
dustrie, near Europa en Amerika
teer groede! resaultaten beeflt ge~had'
i?.ka b~ook, meant hij, out dearves
overtuigd to worden, het rapport
maer in to slen, dist bij over sijo
reie beeft ultgebracht. Niemand sal
ook ontkennen, dat bet van groot
beleag is, poor den leader van welke
lodustrie ook, am dfe central van de
verechillende afsetgebieden te leeren
kerrnen, er de fabrikalntsr te bezoe-
ken, om to dien welke wferktulg~en of
reeedsebaeppen dear gebruikt wor-
den, on er hnadelerelatiio Rann te
knoopen, etc.
Een der resultaten van die reteis e
o. a., dat de proven, die door MCej.
D~r. Jeanue van Amstel, onder leading
varn Pro~f. D~r. Van Itereen, worden
genomen, om een better bleekinge,
process poor de stroohoeden to vinden,
al goede resultaten bezbben opgele
verd on see volledig succae beloved.
Bi) dese industrie doen sich ook de
gerolgen van den oorlog; helass
sterk gevoelen. D~e ultvoer van hoe-
den is pgedaald, en de margelijkbeid
om varn do' in Europa sangFreknoop.
te handelerelat.ian partij te trekked
is voorioopig ultgealoteo.
D~at het etroo in den laestten tijd
elecht is, is wear, doch er is nliete
esn to doen. Wij molten bet nemen
sonarle het komt; hebben geen keuse.
Er wordt dan ook steeds getraerbt
om hat stroo ult Suriname te kno,
non betrekkeni, waar een soort stroo,
die hier wearachinijolij good gebruikt
kan worden, in groote hoeveelbeden
voorkornt. Monseters ervani wordeo
hier reed verwerkt.
D~at de prije van de stapelboeden
in den lataeetna "ijd laag is, is ook
wear. DIen achternitgAng had de beer
Cohen Henri nes echter reeds voor-
dien, sooale blijitt sit hetg~een hij
dienanngaande Hchreef op blads 45
van zijo rapport. Gielukkig echter be.
houden de middelsoort hoeden htD
wearde, waarnit weer opoleuw blijkt,
tioe noordrakehijk bet is on bet der vlebt~seter e~en beer soortiboe.
den to leeren viechteu; wa s lechts
mogelijk ie, door te zorgen, dat er
overall goede viechteurelussen zijn.
Dat de uitvoer vanl strooboeden
gedurende de lastate drie jaren is
achteernitge sora, is onjulat.
Juist in 12 si rn er meer stroo'
hoeden ultgeroerd dan ooit to voren 1
poor eenl drag oan btjoa drie kwart
millioea. Ook; 1918 was geen elecht
jaar, al: was 't mnl~der good dan tijn
voorgsanger. Vergeleken met 1912 en
1913 io 1914 geen gfood laar lerweest,
mear toeb beadroebl de nitroer toen
nog meer dan in 1 09, 1910 en 1911.
Goede en mnloder Roede rea su~~allen
er bl) dese Indnetrie alt~idsj.


D~e GOruverneur is guarne heroid om
bij het indienien van ontwe~rp-veror. r
deningetn, die overeenkomen met in
Nederland o~n Suriname geldende wet
telijke bepslmg~en, de bronnen o~p to
geven, waaruit do g~egevens tot het
samen~tellen dier verorrdeningen zijn
geput: wear de wettelijke beprlin
geQ Oageveer golijkluideun waren,
geschiedde dit in den reel reed,
naar bij meet.

1)e Gouverneur moet toegoven, dat
er zich gevallen voordloen, waviin de
kiosten aan bet volltrokken van et
buwelijk ii carn bijzonrder buiA ver.
bonden, voror den pereoon, die ze
moet b~etH1len, blijken wel be hoog to
cijo. Hij wil danriom gaarne in over,
weging nemen om dese to doen ver.
aladeren. IHe bo.Jtenl afeb~haffen ach
hij oiet gewooscht, dear hier dan
bijna iedereau ~thuis sOn willen tro~U.
wen.

Art. 281i. 1)e Gouverneur meent, drt
duee post dien~t to wortden grbai a
bnefd. Er dlienit voocr de amhitenarton
in de benedendisitrictcon pn pied-B-
terre zijn, wear zij, soo noodig, eene
kunnoen overnachten; als sij deni ge.
beelen dag buiten sijur, ints kunnen
goaa g~ebruiken; menechen karnnen
outbieden, die sij moeten spreken etc.
nibe koste sijin sooich ong. drt dte
yearldi en sijn
Reeds vroeger tonrd, dr! Gouver.
neu au da ho b oenvan
het huis op Waeao voor dat doel
een elechte 60auociilele mastregel son
wfezen. Er most dearvoor ongereetr
f 2000.- w~orden uiogageven, terwi31
jaarlijke do onkoeten voor het onder.
houd van hot huis en do beta~ling S
van den huisbewaairder meer souden
bedragen dan nu de hunr is van liet
buisje op Hlofje-Abau, inclusief he
diening.
Art. 32. Zooale de Gouverneur
reeds in de gewiessede stakkten over
de begrooting voorr bet dienstjaar
1914 breedvoerig heeft niteengrezet,
Hcht hij voor de hoedenindlustrie can
goede leiding noontheerlijk. D~ese sal,
v~olgees hem, waarachainlijk nooit en
seker nog in geen veertig jaren ge
mist kunnen worden.
Ale antwoord op de vrang wearuit
de leiding beebstn,, verzoeks bij ich
kortheidsharlve re mogen refereeren
nan betg~een hij dearrover in voor.
melde stukken betEft sangevoerd en
ann hetgeen door sijn gemachtigde
byj de openbare bebandehing der be
rooting voor 1914 bij art. 133is
genegd.

Art. 39a en b. Het baeteriolog~iech
laboratorium, moelst, toen de per
soon, die er over was aa nges teld,
nit de kolonie was vertrokken, toch
wordlen onderhouden, pn dearvoor
is een behoorlijk toeziebt noodig.
Er wordt in HIolland bij de Regee.
ring erostig over gedaebt on bier
een bacterioloog nit to sendeo, wat
voor de kolonie zeker een sanwinet
zou sqn.

Art. 45. Dat de Mastachappij ter
bevordering van Landbouw, Veeteelt
ZIutwinning on Visecherij niete meer
uitvOert, eooals eenige leden beweren,
is onjuiet, al t~reedt bear work wei
ai{"op den voorgrood.
Zij boodt sich den lasteten tijd
meer in 't bijzonider bezig met de
verbetering van den veeetapel en bet
invoeron van nieuwe voedergewassen.
Om de groote droogte werd bet
door haalr niet readtaam geacht dit
jaar veel fokvee in to voeren.
In de hierbij sang~eboden Nota van
W1)ziginges worden nog senige voor,
stellen gedaan; de G;ouverneur meent
to kruenen voletaan met to verwijsen
naar de dearbij gegeven toelichtin~gen.


DE OORLOG. Z. H. Pa:us BenedCictulS XV

In West-Visanderen beeft het or on de Werel .Oorlour.
hardf gespanneo verlteden week Inl
d~en nacht van Vrijdag 23 Aplril is'
hrot den Iluitmchers gelukt een wig.
to driven in het front dier Verblon. flet resultaat vain dr (3nderb~lAndsl
denen. Bjijua waren zij do~or de g~ole. lingen, dioor deni Ii. Stoo~l met rde
deren beengebro~ken, en Ividt dle weg mogienldheen over reealH vrltl s~ic~h
naar Calais voor ben openrgetlegenl. Lige Iaan~elege enhe~denr geoved~l, ~,\the
Na aee vreeselijk bombardemenrt tift de opvattingr. welke r('eds spon)(
op den dlrichooik flixschoote.LHage d~ig na den oor~los n a. doocr Engerrt
marck Boesinghe drongen do~ 1)uit- lHan word gehuldigc, datrr rIcan met
schers tueseben Ilixschoote eni Lsrn. reele machtsfactor als hiet Pasdfc~crn
gemarck doror an driven do aid~ee. Mechts tot eienpl schnde nijt de polio
lingr Cana~deezen terugf tot, lnesingahe. tiek wordt gew~eerd. 1)aosdan
Ilete krurchttoer hebbeu se niet kun. ook heeft E~ngrlanrd de be~trekkingenc~
noen nitvoeren danu met behulp, vanr met bet O~lpperhoonftl Ifr kartholikek l
ougenorloofde middlelen. lie 1)uit- Kierk, welke hetb voor eenwen~r had1
schers hadden nafmelijk flessehen~r met verbroken, weer alinag~kulnopt~ en anlr
veratikkend gas ladRig hunne loop. gevolmachtigdl gezant b~ij hot Virti-
graven gaplatntt on listen ie verg~if. caan b~enoemdl. 1)och ook amilere sta
tigende dampen door denr windr near ten er~kenricn lien Paulls haLns alH
't leger der Verbo~ndonlen was~ien ; ten princeps paciff (vredeveorst).
overvioede schoten ze self noa bom. I)e Kabel brach*~ one 11ozp week hFM
men at met dergelijk gas gevuld. IHe verblijdend berichit, dat d~e Voorzit-
luebt, verpeat dioor gasdampeo. be. ter der Rt. K. Kamer-fractie, Mg~r. I~r.
letter iedere ade~mhiling on dlwong N;:LENs, door de Nedlerlrrndschie Hec
de Verbondonen soo enel mogelijk geering was afgavaardigdc on in 110.
terug te wijken om uit doB becau rue het herstel detr diplomatieke~t he-
wernde gasefeer to geraken. Zeer velen trekking: tusschen Nederlandl on hot
siju door verstikking gestorven, en Vaticaan voor to bereidenr.
bijua allen, die ooder het hereik der Het koninkrijk ServiiB liet reeds hler
dhee wren,a ddee an hevre de voornemen blijken, ook zijoerzijdP
deseploselige lgemenevergftieenvertegen woord ager bij e fl
dc~ plteeine onereee vraiti Stoel nan to stellen. E~n Tu1r~kije,
g~ing outstsan, hebben de 1)uitcheraeHq welks souverein clenige maan lcn goe
eb~ruik gemnaakt om tusseheon vr oe e psoica eeat
schllnd sctesvan bet leger depr piechtig~e~ audliktie met de hoogartec
Verbondenen door to dringen. I~e ereiane nvn ef e
anneenaluiting van het front was een kerkelij'kovi twist in ArmeniiB, dire reedsp
oogfeublik verbrokou. erdn ifi ae dudbje
Da Canadeeesche diviate, welke 4 ka- leg d. 1)etiF Tukheregerng cludlbijeef
nonnen van 8 duim had monot~eo lebillijke wenekchen en eeinchen van d
achterlaten, herstelde zich ech ter ,b. Stoel werkend on oegeghe ven irn
spoedig, ~ ~ ~ 8" spogwe wetna et verlangen, om een rechtmatiganr
voren on wist mret bajonet en g.9 patriarch aan to stellen. Hiierman~
weerkolf den vijand terug to drl] beeft Turkije man Z H. can nienw be,~
v~en. Bi~inen een psar uur wren se il gvn r h estS
-piu bn wija willen geen dat he ees8i
opnienw ~ ~ ~ "P inhtbetvnunvr eent, den heiligen norloga bioneni
loren k~noonoon. en hidden nog bepaalde g~renzlen te houden. Ander.
daarenboven vele I)uitschers govan aijdasle ho bt naar uit Rtom!e gem~ld
gen gernomen. wordt, den H~. Stoel nu giemalkklijk;
Rfen oo~geoblik dus is de lijn van vallen, het F'rnanche protctoraat
het front Leelijk verh~ogen ge wees~9t, over da katholiekeni in bu~t ()oaiten
mear se as weer recht gieklopt en los to laten, vooral duar dit meer
nu gaat bet over de gebeele hlne oadleel dani voordeel o~pleverde cln
stees vorweats.reeds tot een drukkende last was~
Dat sal onu och wel de! lantategeodn
poging: der I)uitechers gewaeest syn H~e rnscepoetrn a
orn tot Calae door to drmg~en, wa~nt mere een feitaelijk suprematie tenge.
het leger der Perbondeneo vter volge in alle strekenl, waar het b-
wacht woer groote veraterking va~n schermingesmacht uitoefendie. Ilet is
troepen ult EngDeland. Just dien- self oiet to verwonderen, dat men oa~k in
den VPrijdtagr 28 April moest op be Frankrijk de footen der athelstischle
sce epart Engelchen Roe eerng alle rgring meer en meer inzitet en dat
seehee ert shenetus elan onde invioedrijke kringen sandringen
Nedrlad wrdn asb~kb op bet herstel van de diplomantieke
Nu le in het begin va~n den oor. betrekkingen met het VH-ticanr. Al
log ook een dergelijke metatregetl ge- wo~rden nok niiet alle wcanschen desH
omen gedurende hiet transport der Piiusan boe gag~rond on hor billijk
troepen, reden waarom wij ook thane sjokzj aeasbv edo
san en erglijktraspot geoovn' em voorgestelde wapeastilstand mnet~
Ult de laatst ootvangen madlbla. Kerstmis -vervuld, toch Ireed~t, ge
den blijkt, dat or nog een groot trans. lijk de bemnoeiingpen onde resultat~en
port met Engeland werd verwaicht. adePusnduedemre
Gok is het moge~lijk, dat eiodelijk le beteekenie vran het Panedom ster-
die groote seeelag sal geleverd wor- ker naar va~ren en is het Pausdom
den, wasr do heele wereld op sit to a a pd eheenrei
wrachten. Engelsehe ouderzeee8re sien gesteg en Wantei allde s, watlee-
loeren rondom Helgoland en in de dic ~etusen XV permoljk door sIjn on
Nooreche watered tijn Fransche eo itn~ .V pesolj .ozj
I I bvermoeiden arbeid voor de learg~lSu
Engelscb eacheoa0 c weer aeui in den oorlogenood en vooor bet her-
al d ~itcef 64te tald g sig tel van deni vrede gedaan heeft.
tla eerd leet 8 in ge bl t~oout niet alleen zijo boogte wijsbeid

unbe aN cdep aevn Rolgi- zi4 ne en sijo goedheid, sijn groote diplo.
. manekebIekwaambeid en zjn ware on.
Dluiechrevor e 8tHI r ijdigheid in den strijd der volkeni,
pls.41 vre m Ulad d sao doch to lijn invioed op de mensch.
geset en de akrtenen wor en uiteret beid ook dle innerlijke kracht, do wij
so Berpine i edi Belgi" oo clingF van het Pausdom, de worde~C1
oude de pUuitechers, over deu ult- a ektoik eke ervr
toebt uit Bel Hij aeroken, Geabrek dientestn voor de godedienetige! her-
aanIevnsmd~iee g vespne iseieuwing en zederlijke wPedergrehoorr~te
ann eveemi eln ?Ovey i erder volken.
seker niet, en vecht eens met een
leege ~masg id
In het Oosten rukken de Dussen ,,
Ee evie adle nerd in vooeber @din
tot g~rootere actie. Een groot getal
hulptroe en werd op de Azlattache
kust aan 'strand geset. Zonder land-
leger zijn de vestingen niet to nemen


Zaterda~g I Mei IS1i.


No,. 1885


82Zste Jaa-trganrr


121RIC K ELA D


7008


D E CU RA CA O 0HE


E I LAN D EN


BUREAU VAN DIT BLADE


M~emtorie vanl Antwoord.

VERVOLG) EN 8LOT.


1)e Aisolnaaplanrtop Mount Pleasant
leadi retJl onder de drcoogle van de
lantste jfsren. Van de plantjeR, die
ini eenl to drogen tijd worden uige
plant, stierven de! meesten, en, He
de droogpte to lang annhield, bleven
de meeste plarnten, die eenmrral goed
gevatt haddenl, wel in bet leven,doch
gr~oelden nriet y~ourt. Gok bleek het.
dat uiet alle groud voor sical even
genchik~t is. D)e zoog~enasmde zwarte
g~rond, die do~or de droogte te veel
scheurt en de te vasete kleig~rond deu-
g~en er olet voor. lbFaarop stlerven
hij lange droogfte selfe verel planten,
die reedsp~~p~ goed evt hadden.
Opmrkeijkis het hoe epoedig de
eisarl no langdurige droogte weer bij.
komt, ale er eeri pear goede regfeo.
buien valleu; soo stood se er bijv.
o~nlange, toen het wat had geregend,
weer tamelijk goed bij.
Ale men ziet hoe goed de %etlelplan.
ten staan op de droge terreinen van
Mu 0o Novo, kan men nog niet be-

)puit in so e roe jadrea to btnhd
slecht beeftt getroffen, misinks le.
Ret is, helans, wa~r, wat door deo
nRlar wforcdt 'eLcard, dat, do wo~rc-
saeamheden van de havenverbreeding
zoo uiteret langmaRm vorderen. De
vroeg~ere! waarnemuende D~irecteur der
O)penbare Worken dacht, dat 't sprin-
gen van de rote in de haven weinig
beteekende, en dat bij, als; dae sd-
suiger er was, bet work binnen kor-
ten tijd zou kunnen ten elude brent.
gen.
Afgasode~ op zijn modedeelin en ver. .
klatirde de Gouverneur dan ook, bi)
de bfehadeling der beg~rooting van
1914, daet het work ea~rachijulijk in
1913 klaar zou ko~men. E~chter bleek
niet a~lleen, dat de zands~uiger niet
bet goedle worktnig was om de mees.
to soort specie uit de haven op to
bagg~peren, maar ook, dat juiet het
springen, het loomaken van de onder
seesche rote, de g~rootste meeite gaf.
No de komeit van Prof. Dr. K~raus
word, in stede van met opgele de
ladlingen het syseteem, dat gevo ~d
word door den toenmaligfen wearne.
menden Directe~ur der Openbarer Wer.
ken geeprongeno door boor aten in
de rote te maken, en dear de dyna
miet in to stoppen; wat, in den be.
ginne, volgene de opgarve, die man
den Gouveroeur veretrekt werd, goe-
de resultalten scheen op te leveren.
1)aar de s~andsaiger niet voideed,
werd er in Amerika een layrward
bucket, beateld; brlijkbaar wel een
praktisch workluigr, doch dat den
grond ook alleenkAn opbrengen.ale
deze hebo~orlijk is loagemaakt. En in
dit leatste was men door bet sprin
gen met d namiet niet voldoende
geelasgd. Bet schijut alsof de g~rond,
die to vast is om, zonder losgemaakt
to sijo, door de bucket be worden op.
gebaald, tot los, to elastisch le, om
veel op dyrlnaiet te reageeren.
Wear bet, on de ondervinding, die
wij bebben opgedaan, niet randsaam
werd genrcht, on nog meer boorma-
chinee of audere nienwfe werktulg~en
ult to laten komnen, waarvan men
niet weet of se wel de gewenechte
resultaten zullen opleveren, en zoo-
doentde nog ~"Rtijd en gteld to verspillen,
collentle den Minister van K~olonitin
verzocht, 't werk alenog ooderhands
to moglenaanobeateden ean een ge.
routineerd asnnemer, die waastchilo.
lij-k de noodige werkttuigen wel to
sljner disposit~ie sal beb~beu, of wRel
sal weten wear. se 't beet to krligen (
slja.
Van het rapport, door dlen wear.
nemenden D~irecteur der Openbare
Werken in dese nitgebreebt, legt de
Gouverneur een paar afteebritten aenn
den Read over.






R646YOefing YER IdiBister Gr6


D~e Engeleche minister van buiten
landscihe zaken, G~rey, heeft 22 M~aar
11. in een te Looden gehouden red
over den oorsprong van den oorlo'
gaezegd :
Honderden millioenlen zijn in a
lantate meanden nitgegeven, her
derd-duizenden siju geaneuveld e
millioenen gewond. 1)at alles ha
voorkomen kunnen worden door ee
Europesche conferentie, waare~n war
near D~uitechland die had gewenechi
In JTuli van het vorig~e jaar hebbe
F'rankrijk, ItaliB en Hiusiand zich be
reid verklaard tot deelneming sai
een conferentie on nada~t bet voor
stel van Engeland deartoe was ge
dean, heeft de czaar van Ruelane
nog san deo D~uitechen keizer voor
gesteld het geschil tusechen Ooeten
rijk en ServiiG san het Hof van Ar
bitrage in Den Haagf voor te leggen
D~uitechland beeft echter elk voorate
om bet geschil op die wijze te be
slechten, afgewezen en daarom rus'
eene es voor altijd op IDuitechlanr
de verantwoordelijkheid, Europe ir
dezen oorlog; to hebben g~estort.
Het geschil tueschen Goetendljk er
ServiiB was veel gemakkelijker to be
elechten dan het twee jarar geleden
was met goed gevolg de crisis op
den Balkan op te loseen. Duitech~
land wist ult de ervaring van d~
conferentie te Londen, die een einde
heeft ~gemnakt san die crisis, dat bet
op, ousen goeden wil en vredelievend
heid kon rekenen. WVij hebben op de
conferentie van Londen geen diplo
matieken triomf geroebt, wij bebben
niet gefutrigeerd, doeb onpartijdig
en eervol near den vrede gestreefd~
Wij waren in Juli bereid dat weer
to does.
In de leatate jaren hebben wij
I~uitsebland herhaaldelijk verzekerd,
dat geen annval op dat rijk eenigen
steun van onzen kant zou krijgen.
Wij bebben Duitschland echter niet
knonen beloven, san zijo id e
esaan, hoe sanvallead het zcook
tsgenover sijn naburen mocht ge
dragen.
Wij weten nu dat Duitechland slch
op een oorlog soodanig: had voor-
hereid, als alleen een volk dat een
norlog in den zio beeft kan doen.
Wonder luide toejuichingen sei Grey
verder : D~it is de vierde maal bin.
unn de hengenise vn het levende ge-
elacht, dat Pruisen Europs in en
oorlog beeft gewikkeld. D~e vodlge
waren do oorlog tegien Denemarken,
die togen Goetenrijk in 1866 en die
teen Franksrijk in 1870. Wij weten
uit officieele b~eaLchefden, dat Duitech-
land dese oorlogen beeft ontketend.
WVij zij o than vast besloten dat
dit de laatete maal sal sijo.
Lang: voor de oorlog begon, had
ik vervolyde G;rey Belg~il be
loofd, dat wij sijo oneljdigheid niet
zoudeo schenden, soolang ae door
de andere mog~endheden werd ontzien.
Indien Duitechland een inval in Belgia
deed, waren wij ver licht one dear
tegen met alle krac t to verzetten.
Indien wij dat niet dadelijk haddlen
g~edaan, toen D~uitechland de Belgen
anoviel, noncombattanten neerschoot
en het lead vernielde op een wijze
die in etrijd is met alle regelen van
den oorlog en met de wetten der
menscbelijkb~eid, son one dat tot
co~uwige schande hebben verstrekt.
(Toejuichingen).
Ean der voornaasmte vredeavoor-
wearden moet siju : heratel van Bel
giii in ~ijn onafhannkelijk luationaal be
staan met ougestoord besic van sijo
groudgebled en voor zoover dat mo.
gelijk is vergoeding voor bet wreede
ourecht, Belgi@ oan edaan.
H-et groote doei wearvoor de
bondgenooten strijd en, is dat de
volken vsau Europa, 't sij klein of
root, volkomen vrij snileno sijo hua
onafhankelijk beatsnn te behouden,
hun eigen regeeringevorm te kiezen
en voor hun eigen nationale out.
wikkeling te sorgen (toejuichingen).
Wlj hebben sedrert het begin van
dion oorlog bet D~uiteche ideal door
IDuiteche boogleeraren en publiciaten
hooren uitleggen. Ilet houdt in, dat
de D~uitechere een superieur volk sijn,
en reebt hebben met alle middeleo


zich de macht te versekeren, terwiji
verset teen ben ourechtvaardig is.
D~e Duitechere hebben over de volken
van het vaeteland hou heerachappij
willen vestiges, die geen vrijbeid voor
de volken son inhouden, mear dienet.
baarheid aan D~uit~echland.
Ik sei Grey zou liever eter.
ven of bet vasteland voorgroed den
rug tookeeren, dan ouder zulke om.
standigheden leven.
No den oorlog moeten wij en de
andere volken van Europa vrij sijo,
wonder vooradurend bedreigd to wor.
den door het gepraat van opperate
krijgeheeren, door bet blinken van
wapea rustingen, bet gerammel van
eabels en scheeden en het vooredu.
rend sonlroepen van dea hemel als'
medeplichtige varn D~uitechland. Wi)
moeten sijo veilig in het recht van
onathankelijke souvereiniteit en gelijk
recht,
Herd Haigemin.


gemeen g~oed versterkt on hebben
de IGuitschers Longwy ale eteunpunt
voor hun militaire operates: secundo
is de stad Luxemburg ale boofdpunt
der tweede verdedigingelicie in een
vesiting te veranderen. 1)e natuurlijke
ligglug maakt Luxemburg met slju
vele rotten bovenmate genchikt voor
verdedig~ing, soodac alles bij elkander
voor de Duiteche grenzen leang desen
kateo" qiete te vreezen is. In Trier
vioeit''Tib somberh~eid van de huidige
stemmlog der bevolking dan ook alet
voort uit dergelijke overweging~en,
ale soude men beauget sijo voor
eon favasl der Franschen, doch wordt
all4@n veroorzaskt door de tastbare
bewijaen der oorlogbellende, die zich
hier zoo vank door de vele swaar-
gewRooden-traneporten sea een leder
openbaart,


Een stad van lijden on treurnis. De voedings-quaestie in Luxemburg.

Hie stemming in Trrier ia en blijft vol l en b(oart ii ILuxemniburg thann
somberheid, wciji altija nowr de massaHH ovratl ounrustburenle uitletingrenl over
sAnyVOer van gewocndR soldsitenn an. de bro~od-quaestie, niet zo~ozeer orn
boudt, die, vani uit Franri~rjk, in bett feit, dart her Grolothertogdom
groote ,.Lazaretziige," die voortref. momenteell gebrek heefct maar voor~al
felijk sijo ing~ericht~, hier in dea Perate door den blik op de tootkomPt, die
grensstad arriveoeren. In het~ stati et wonder dit opzicht voor ILuxemburg
onesgebouw is proviso~risch, Feen bal niiet al to roonkleurig uitziet. Want
gebouwd, wear de angelukkigen gr het wvordt nu overall markbaar, dat
holpen wo~rden, losge~rankte verban. lDuitechlandl, dat tot hiertoe voor
dlen worden hersteld en verdere me het G~roothertogdom in zake levene.
dische mantragelen worden getroffen, middelen zeter bezorgd sclchee, en tot
wearnaH het inr auto's neIar de hoR den uitvlaer nHar onsR landje vele
pitalen gAnt, weRAr de vermninkte wanrenl beachikhaarf stelde, opeens de
soldaten worden oudergiebnrcht O toezending van m Ieel g~ast beperken
die vooortdurende gew~ono~n-tra-ns. en Luxemburg darurVOOr de
parten bren~geni sulk oen sombere toekomst, niet meer zeker is, zich
stemmingi in de stad on marken do voidoeode broadl te kunneo verschat
mnwoners zoo droevig fe~n. I)aarbij komt nog de omstan.
Trler is de stad der zwanr-gewon diiheid, dait de actie der regeering,
den, ofechoon men in de stratenr niet wier grijze president overall h~een
vele soldaten ontmoet met de hand reiede om in neut~trole land~en te
in een dock gowikkeld, of het boofd couderhandelen ovper de leveuemidde.
met eeni verband omwvonden, ofsehoon len-qluaestie, tot hiertoe weinigr voor.
men seer weinigen ziet, die op een deel opleverde, wat ook al weer be-
stok voorwearts schrijden; z moale grijpelijk is, wanoneer men bedenkt,
men dat da~gelijks, b.v. in Keulen, dat de neutrle laud~ei zetlf in groo.
hoemelks, de bevolking der stard wleet~ to moeilijkbeden gewikkeld zijn om.
bet, dat in de groote bospitalen en trent dit punt, en annl eeD ander
in de open~bare gebouwen~, waars hoog; neutraal land green levenevoorrsad
vano deu tore de Roode Kiruievaran afstaan, v66rdat zij va~n de toekomat
wrappert, ontzettend veel geleden van het eigen land vertakerd sijn.
wordt. 't le on to weenen als men zulk Al is het wt\arr, at ~de Staatsminis.
een hospital blnnentreedt en daar ter in het kleine Luxemburg, ook al
de mnenschelijke ellende sans~chonwt, heeft bij g~roote talenten, in de we,
die de verderfelijke granaten san bet reld der diplomatic niet zulk een in.
jonge, krachtige menschelijk lichaam vleed heeft, als een dragier derselfde
bebben veroorna~kt. Gok de seer waardigheid in een uitgrestrekter rijk,
ernatige typbus-lijders, die in de loop tech kaen een onvoturzichtige bemorei.
graveni in Franrk rijk ziek warden, ing, in bepaalde gevasr~ijke omnetan
sijni hier in apa~rte inriebtingen on- digbheden, 8snleiding geven tot groo.
der ebracht.. In geon serd in Iluitech to moeilijkbeden. Men vergete niet,
lanic is zoo voortreffe~lijk voor me dat de D~uitchers hier in Luxemburg
disch personeel gezorgdd ale hier; bass siju.
medici vn seeor grooten naam, pro. In Hcummige krinigen inr Le~xsmburg
[essoren uit alle boeken van bet rijk, oordeelt men oiet cunstig o~ver de
beij veren zich hun wetenechap anao uitlatin~gen van mnr. E~ischen in Zwit.
be wenden, om de eask afzichtelijke serland.
wooden der sqldaten to genezen. He tzou ons nist verwondleren,
E~n dan, de vele mnilitaire beg~rae.e dat de re~ee ri ng hier god wongen
nisaen in T'rier I Men beeft buiten de wordt, zich to wendlen tot het Ame.
Itad een speciAal Poldsten-kerkhof rikhunsche comitc4, dait lIelgiU van
ngerichl, wear de! ann hun wonden levensmiddelen voorziet en wear
gestorven soldaten btegraven worden. schijulijk wel geneigd zou sijn, haar
Tot hiertoo etierven er reeds velen. werkkringa wat verder uit tH breiden
s Middeag trekt uit de stad geregfeld on Luxemburg er in op to nemen,
veel volk near b~uiteo om voor de dat d: to it Amrerika een geregelde
'ust der helden, die v~oor de eer van Itoezending van meel zou verkrijgen.
hot vaderland vielen, to bidden. Vol Doch ook hier zal1 minister Eiischen
rtichting g~ant men lange de graven zeer diplomatisch te werk mooten
nD bide den Rozenkrane, en menige gaan. WTant, indienl Lux,!nburg met
;rann va-lt wonder een vurig gebed Ame~rikn in de broodquaestie ooder-
,p het paegedolven graf van een handelingen aanknoopt, die resultRat
ong-gecstorven s~oldma~t. Of bet regent zouden hebbien, rijzen weer laudere
,f stormt, of seneuwt, daar butten moeilijki bedlen. Immers in Luxemburg f~
le stad op bet soldsten-kerkbof sijo liggrenl niog ervl uiih o
rltijd menschen, die voor de zielerust daten, diie ior.hiertu~e vAnr den levene-
ler gevallen helden biddenr. Wanueer voorrandl in bet Gfroot-hertogdom
men in Trier komtf, etelt men ziehbhet hunnie namen, betg~een voor
aedelijk de vr~ang: ,, Wat zijo hielnelr fnglan t'en motief zon kunnen
~einig soldaten in de stad 7" Nu an worden, on Ameriktrtnnchie sendlingen
lan ziet men troopen jonge soldaten, unar Luxemburg nist door to laten
lie or seer intelligent ultsien, maar eni to beecho~uwen ale oorloge-con
klu e~ bemodderde uniformen dragepn tr~nhnde.


tel n A~lldus canl o~flficieele Inl'llededling~ vanU de beleed
G)ostenrfiji rchen kant. D~e voo~rradleni aUI( mo)dkOs~t on
1)e Hon vad- mi nIisc- r' l IHZi zeide vol- mu nit ie warIIen mn nk~l ij k Oult-
rgenfl de Ihedapesti Hirlap over den zacglijk. Bovendien was er een ukt.
val van P'rze myel: pLekenid vliegtercorps in de vestingi;
I)c! be tee ke nisY van( d~en vrl d~er de Ocesteurijksche vliegers wist~enl (l
vestinga moet nist worden overschat. ke Russische! batterij to outde~kkenr,
i'rzemysT1 vervuilde haa~r task op beld- zoodrai die zichi blooit gaf. D~e GosH
hrift.ie wijze. 10 de vesting hidden tenrijksche karnotmiers vernieldon danl
wij boogastens 25.00)0 soldaten, waar- de Rlususiche g~eschutsetellingen met
ondefr die schI nauswe rk er en indus- hun sware houwitsers.
trieele airbeiders. Hlet aantal der Het beleg werd op 17 September
oms~ingelende Rtussische troepen h~e- o~m de stad geelagen, en van dlitan
crirP~on 00l 80.000 man. O)verigense isdag at wordeo or verwolede g~eveeh.
cle militaire toest~and heden veel ge- ten gfeleverd die hun toppu~~nt borik;-
makkelijt'e~r dan vronger en vooral teno bij een vreeselijken storrnloopl
dan bij het begin van den oorlogS. vain den Ru~ssen op 5 en 6 O)ctob~er.
\Vij knnuien met ougebrokeni moed Z~ij drong~er in tort 1, oee van de
de tookomst toegemoet, men. buitenete Oos ten rijksche verded igi ngs
.11aar nu wordt van Russische zij- werken, en oiak in dle tuHnchen~tel-
de gemeld, dat aich to P'rsemyst ne lingen door. Ten elotte warden dor
Ksen generaals, 98 hoofdoffictures, R ussen met teare VerlieztOD teruK
25001 officieren en armbtenaren so g~eworpeni, als mtn de Oastenrijjlachro
117.000 man aan, de Ruseen hebben herichten gelooven mag, miet achter-
overgego~ve n. Hlet aantal kanonneo lating van 70.000 dooden en ge-
en rie verdere buit moet neog wor- wonden.
len ~vastgesteld. H~ij het tweede beleg, dat op bet,
Dast is 1In seer sterke togenspraiik tijdelijke ODtzet VlrD de Vesting Volg-
mnet de getallon, due van OaseteJnrijk- de, vrerajdelden de Rus~sn alle p,,.
sch e slie worden gageven on ook g ingen van de OoR teolrij kerH, o m
met de waarachijlllijk heid. bet garnizoen do hand to reiken, of.
Wat de g~evolgen sullen wezen van schoon einde D~ecember drie leger-
dlen val der vestmng, is nog miet te corpses door de Kasrpathen in die
zeg~en. richtng van P~rzemyst rukten.
liet G~iornale d'Italia zler in den val Blj het beleg word ean beide zijd~en
van P-reemyel een gewichtige stappe ridderlijkbeid beto~ond, M~et Keretmis
op den weg tot verdere Gosteurijk- schoten de Russeen cPen G)ostendilksehl
sche verliezeni. Niettbemio blijft vol- v~lieger neer. Het bleek, dat hij een
gene dit blad de verdediging van kallkoen voor general Kusmanek,
PrzemyJl een room~rijk feit in de den bevelheb~ber van bet garnrizoon,
Oosteurijksche gesebiedenis, gesehre- bij zich had. lie Russische havelheb,-
von met het blood van dappere ber zond die kalkoenl met andlere
manneo, die ouvergetelijk sullen Kerstgeschenken wonder do witte viag
blijven. nerar de stad, wherop general Kus.
Indien echter Weenen en; Berlij manek, die voor de Rlussen niet on
niet spejedig hulptropen~e zeudlen, zijn der wilde doen, twinstig gaHUzon3 tto.
bedenkelijke grevolgenr voor bet ()os rugstuarde.
tenrijksche leger to wacht~eo. In telegrammeo esa Engieleche blar.
Het maerkwaardigate in dit bericht den words het Hantal kanoonen,
is, da~t het nit lierliju wordt over- dooir de Riussen to P~rzemysl buitge-
geeeinld. mRakt, ale 2400 opgegeven. Runn
600 meceten van root kalliber si]n.
Iren 14den Maurt was bet began
van het einde te zien in het verlieN
Blnaen Przelayal van hot etrategisch houlgsrt belan~g-
rijke dorp, Malkowpice, dat de Rus-
blijkt tech werkelijk een ontzealijk son ito een onverwachten storml~oop
garniziei annnwezigS to zijn geweest. amen. Ile Oostenrijkers bepaalden
Ilit St. Ptectreburgi wordt beriebt : zich van toen at b(oofdzakeijik tot
De getalsterktee vanl de besetting bet afruren van hunne sware artil-
van P'rzemyel, die sich thans san lerie, gemliddeld van meer dan 100)
one beeft overgegoven, bedroog oor projeed~elen per dag, betgeenl echter
sprookelijk 150.000 man, wemaig invioed screen toJ hebben op
D~e parlemrentair, die in one le!ger de belegerm satrospen.
kamp, over de overgave kwam on. I)e burger ijke bevolkingf was voor
derharndelen, stelde baar op 130.000 het tweede beleg voor het grootpte
man vast. liet blijkt nu echter nit deel utt de vrestinig verw ijderd. IHe
bet rapport van den g~eneralen stat bewoners, die hun stad miet hadden
der vesting, daHt 't garnizoen van willen veridenei, hHebbc n in de vesting
Przeimyel a metree k 14 Maasrt bitter gebrek geleden.
126 000 mani bedroieg. In de lantate! weken wordecn deP
Unidanks de geledenu ontheringen, hospitalen steeds voller tenr gevolge
warren er in dle vesting geen epide. van de vreeselijke outberingen, die
miet~o ultgebroken en bet sanotal geleden werdeo en de menschen uit
sieken was betrekkelijk gering, ale putten. Vtijdag v66r den lanrtaten
men de sc~heurbuiklijders, 20fo In natval werden san allen verduur
santal, buiten beschouwin~g laat. saamde levensmiddelou veretrekt.
Maaer er was wel een alg~emeone Zij vielen er uitgeholngierd op san.
uitputtinlg door gebrek suo voodsel Vele magen warell met moor bestandr
Uit Kief -ords dan ook reeds be. tegen dat voe~sel onr ko~ndeo bet
richt : miet meer verdragen. Vele personen
,,Hlier zijo 4000 krijgggvevnge. warden dientengeovlge miek on en.
ean anagekomen g~rootandleals uit, kelen stierven. Alle pnarden waretn
Przelmyst Zi) warren in deernriwa~ar reeds gablarcht eo op~gageten. Tenr
ligen toestand, haliverbongerd, en slotte kwamuen rsets diH der g~eneraaln
riolen van nitputting haast neder.l ann de b(?urt. 1)e latstae haver wordf
HIet had hfin bijua sau kracht out. gemaleni on met pasrdc~venveenc Ran
,roken, om uit de, loopgraven to die uitgebongerden verntrrkt tot die
;omen." Russen verder voor hen konden
Dat do bezetting zoo groot was, zorg~en.
reel g~rooter dan voor de verdedi. Men verhaalt, dat men den ves-
:ing der vesting noodig of selfe tinge~ommandant Zondna gebraden
~enacheli k moet heeten, kan enkiel postdulven voorsette, het eenige wat
erklaard worden ult het feit, dat daerr behrllve pearden vicesch nog
en root eanotal troepen bij de sanweaig wee. GeBneraal Kusmanek
sastte gevechten v66r do insluitingp wees bet sfatl enond hlet aanr een
oedwongen warden, om bionen awaren zieke in het hospital,.
Przemuyst to vluchten.
De, btewering van den Honguaer-
chen minister Hlamri, da~t de be. eK te
etting; der vesting op zijn boogat fl) gap e.
lit 25 000 man bestood, met inbe
;rip van sch~anagravers, is dan ech. Op bet westelij k deel vanl bet
er wel seer vreemd...... frornt in dle Ka~rpathen,' tot annI de
P'rzemyel, ZOo) cherijit de Daily Mlail, Uesoker-pas, hreeft tiic cen veh~islag
ase met K~rakau de grrootste sterkte oritwikke~ld, dlie mret de grootate henig.-
nI GailliciiU en een van de stfarkete so h~eid wordlt yourtgezet. Sterkei Rtus
leet outworpen vesting~en in de we sische strijdk rachto~n sijn hier tot
eld. Zi) werd verdedigd door een den manual overg~gaaan. E3r 2ordll
ordel vanl 10 gepapntflerdle forte, verbitrd gevoc~hten omn de bergs tel .
ie ongreveer 9.5 KC.M. vau do stad ling~en.


t lagene, was heat hoordkwartier van Tusschen de Pruth onl de 1)jniestr
.et Xde Goetenrijkeche legercorpes is het in het nioordelijk deal vant
n eenbeleogrijk spoorwegkruisput. Boekowinas op trl vaU punter tot
,e outrek vani de verdediginge- gevechten gekomen, waario de vijantd
oerken be~droeg ougeveer 40 K.~M ult seniepatni errvnn
;ort voor den oorlog waren de ver naar de gr~ten isi mootren terug
ediginogsworken saumemr kelij k ver trek ken.
terks. Er warden oieuwe worken De ten noorden van C:zernowitz
antgelegd en verdwijnende geschuts. over de P'rut~h liggende dlorpen, dir
oepels op vele punten aaugebracht. den Ruessen als basis dienrden voor
De forten wren buiteng~ewoon hun krijgov~errichtin~gen toge~n de
terk door onderaardeche gagne',sj a sanden gezuiverd.
erbouden en zoo gebonwd, dat er In Polen nWs-aee sd
leinig of niets van boven 't terrain toeatand onveranderd.
itatark. Goder de artillerio waren Bij Cttinouw is een door de Rtue-
en 'groot santal van de vermear* sen gebouwde brug over de beneden
e 30.5 c.M1.-mortieren .met een Duna ec door Goetennijkeche artillerie
chooteverbeid van 11--1~ KE.M. D~e vernield.
rtillerie was veel sterker dan de Van Russischien kant vernelneri we r
anoonen die de Russen togen de Dea 19en Meart deed de vijandi een
esting kooden opstellen, soodat bij amo~ral op bet front Luinna-110pica-
it belegr de gewone toestand om- Russeks 'Elij opende een hevig vuur


d

i.
I
.

t











eI






f


s



r
s
e
t
o:
jl
o1
d
a
d
d


d
a


`-`~~'-'~~' YU
dat men zu~eenen sou: zij komen van
het front. H~e waarheid echter is,
dat sij zich oefenen in bet loopgra.
ven maken on later near bet eag
veld gaan.
Er zijo in Trier no sit vele soldaten
g~eweest. In den leatsten tijd boawde
meu buiten de stad eeu groote knzerne
en kwamen de jagers dearhun intrede
doeo, mear niet iu sulken getale,
dat men van sterk garnizoen kan
spreken. Gok een afdeeling; der lucht-
scheepmiart kwam in den laataten
tijd near Trier, on een kraebtige
Zeppelin-balle werd er grebouwd. Het
renzeumilitaire luebtechip meakte
veak mooie vluebten naanr Keulen
en Coblenz, en de inwroners sijo wat
trotech op hun mooien militairen
vlinder.
1)at d% stad Trier ale grenestad
zoo weinig soldateu telt, wall v66r
den oorlog vo;or sommigen een redeo
tot vrees, en ook nogr tijdenie den l
oorlog gaven peesimisten to kenoer,
dlat die vrees wer'kelijk gegroud was,
wanneer de Franschen eene een door
braak door Luixemburgi beproelden. e
Wij mneeuno beache~idealijk te kunnen t
opmnerken, dat dit gevear voor Trier
absoluut denkbeeldig is. Want, indien
de F'ranschen probeerden door te
breken ann de F'rauseb-Luxemburg.
eche greens ona van dien kant door e
Luxemburg iln~uitschland~e komen, )
staau ze voor twee sterke linii~n c
der Duitschere. P~rimo zlfu de Luxem.
burgechej-Franseche grenzen buiten. ~


|


ekeerd werd de belegeraare waren


l




k
d
d
d


d
d
r
il
h
d
i


De Tild. I



DO V81 V8R PFz8~y81. r

,,1)e vesiting P'rzemys1 is, on vier n
eo een halve maand ingfulaten ge
wenot to sijn, nan het eiode? van haar d c
weers tan dekra cht gekomen en den v;
22en in eere grevrrllen. Toen de voor I
radenl in het midden vanI duze mend b
begfonnen op to ra~ken, besloot de k
g~eneraal der infanterie von Kusma.
nek tot een la~atsten annval. De uit v
vallendo trospen dronigen in den mor g
gen van den 19eo tot v66rc de ves- w
ting-linie vooruit on hielden in een v
ge vech t va-n xceven unr tegenlover e
een sterk Russisch legfer tot het l
uiterate sta~nd. E~indelijk noopte deg
numerieke overmacht der Russen de
onzen terug te keeren, Dehter de
vesting~linie, In de danropvolgende Js
oechten vielen de R~uss~en verschil s
tendle ronten biij P-rzemyel ~ann, mnaar
dic, aauvallen werden afgeelagen jg
evenals a~lle vorige doort het dapt
pere your onzer verdedigers.
,,l0aar echter na dlen ntval van w
deo 10en, ook met~ de grootate be. ir
perking, het niet luaner dan drie b
daen mogelijk geweest zou zjo, r
om weerstand~ to bieden, had d
:ommandant der vesting intueschen d
het bevel outrangien on na afloop a
vau dien termijn on na; vernieling lb
van het oorlogamaterisal, de veem~iog (e
tann deo vijand over to gieven. Ge. Dl
ij k teen vbieger, die nit de vesting w
gekomen is, maelddle, is he~t inoder K(
~Aad geilukt, on de fo~rto~n, de ka- d
ioonen, de munitie en de verater. ei
ing~en op tijd onbruikbaar to ma. a
ten. Voor het opofferende uithoudeo k
ler vesting eo de lantate gevechten
ler bezettingstroepen mag men oiet sl
min~der be~wonderingr voelen dan voor v
le dapperbeidl in vroegere gerech Iw
;em. Dezen lof sal OOk de vijand den u
ieldeo .van Przemyst niet onthou- et
len. De val der vesting, waarmee di
re legeraanyoering; sedert aongen tijd Is
'ekeningr gehouden beeft, kan geen a
nvioed hebbeni op den toeatand in k
let groot van het leger to velde, v
aet nog immer san 't vechten is d
n de K~arpathen van den Uesokr-pas g


1


ult twealf dlulme houwiteere. B~e





_ ___ __ r--h


eS una enfermedada con-

tRglOsar que tan facil-

mente (- PnDiraek ~OS DCOS


que I~ to nbres.


T~da persona que tenga la
anenor urosriidn d debilidad
prrlnMOnrO, #Il ElquCiietMHO,
attemta, 1140881$@ torner la









(de Aceite puro de
Higade de Bacalao
COft- 08At~osft.)





POdellisSR eR SUS efeCtiA


.B808& en tod& Op0C& del a o-


schlermd docor bet vuur, vielen twin
tigr vijaudelijk~e butaljone, on vier
uur 's morgens once strijdkrachten
sa~n, wier getaleterkte veelgaeringer
was. (One infanterle opende het
vaur zonder eenige haest en good
op bet doel mikkzend. Met medewer-
king van siju reserve-troepen us-
dlerdo de vijand op 200 pas van on-
ze loopgraven No ontlzaglijke ver-
liezxen te hebben geleden en nadat bij
geon vereche troepen meer kon san-
vaeren, trok de vijaud van onne
stellingen terug. Het terrein van den
a~nval was met doodeo en gewon-

done a ual werd bervat door dg
geheele 39e divisie Hooveds. De
f longaarache soldaten waren total
drooken en stormden anni, door het
prikkeldraad been, ondeoks ont*
tnaglijke verliezen, in dolle woode. On-
te stellingr op de hoogte van Stach-
ko~wka gin driemast van de han-
denr van eneen in die van den
a~derr over. 11ij den vierden tegen-
sannval om vijf unr in den namid
d~a verdreef een klein anotal van
onze dap~peren den vijand va~n de
hoog~fte. De woode van ons reg -
Inlont, dait eat!lt de loopgraoven ver-
lorern fhad, was zoodasni dtinh
hanagrlemeen, t welk volgd n lee, er geen
govaugernen werden gemnakt. Aan.
gemoedigd door het success, Achter-
vo~lnden wij den vinchtenden vijand
uitriluitend met de bajonet en de
kolven der greweren.
En later.
In! de Kiarpathen blijven onse troe-
pen vorderingen maken op het front
van den I)uklapas tot de Bovel-
Sirn. Ongeveer 3500 man werden
krijgagpevangen g~emaakt, terwijl 16
mitrailleusees en drie kanounen in
onze harden violen. D~e vijandelijke
sanvallen in de richting: Usjok wer
den afg~eelageD.
1)e Roluseen deelen verder mede, dat
do afdeeling, die een ,,verkrenrin3"
nnear Memel deed, is teruggetrokken.
Van D~uiteche sij wordt moeegedeeld.
da~t de vioot blj de verdrijvingr der
Russeen ut de buurt van Memel beeft
medege werk t.
E2r worden voortdurend trospen in
de Oostenrijkeche knetplaesten ge.
concentreerd, meldt de- limes-cor
resplondent to Venettii, en krachtige
pogingen sangewend, om meer man-
nreu to krijgen, teneinde de opeo~re.
vallen plaetson in het leger BRD het
front aan to vullen. Medio iMaart wer.
den alle mannen tot den leeftijd van
52l jaar opgeroepen, die oog to staat
sijo om te dieneo. Zi) sullen soo onel
mo~gelijk geoefenld wlorden on in hbet
begin van April hun pleats in de
gel\reethtlinie in to niemen.


B01 II01Gg.VaB Prl01Bf8.

Ziehiier in enkele data de gesebie
denris van het beleg5 der stad :
28 September 1914. Begin der io'
aluiting.
8 Ocobe. Hvigbomb~ardement.
()tbr19 October. Ge~deeltelijk onteet
door sankomnet van Ooeteorijkseb~e
troepen.
11 November. Hervatting van 't
betleg.
12 IDecember. Tengevolge van het
oprukken vani Duiteche on G)oeten.
raiksche troepen ut de Karpathen
eni van KrakiaU verBalpt het beleg
andermaal.
22L 1)e~ember. Vruchtelooze poging
der Ooatearijkers de stad te out.
zetten.
IBegin Maart 1915. Ile aunvellen
der3 Goeteorijkers afgesltagen.
19 MBaart. Lastate groote ultral
van 't garniaoen.
22 Mlaart. Ovrergasve der stad, nt
eenr beleg van 175 dag~en.


B0Tiditell 111! (1 11010010*

ZilverBB Juldl8.
Masodag a. e. 3 Mlei sijo de Eerw
Zustere IDominikanessen vijf en twmr-
tig jaar workznam in onze Kolonie.
Il(,e ijverig on nuttig deze Zusters
hier gewerkt hebben, ziet men duide-
lijk ult een kort overzicht der ver
loopen vtif en twintig jaren.
3 M\ei 1890 wordl het St. Josele-


convent to Phili shur op St. Mar-
tio gesticht en werden twee echolen
geopend, een voor de meis ee van
den netteren stand on een voor de
alrme kindereo, Jongrene en meiajee.
5, Mei 1892 vertrokken er weder
krachten uit Holland om bet St.
JosTefRewehien iop Santa Rosa van
Pasetoor FRIE Z g. Over to Demen.

1)oD nikaseo giien 19 weder uo re
veeen ann de Eerw. Peters 8sle.
stanen, better in stant om ook sann
de ambcheteacihoo van Pastoor Fu E
Toen er nu mee~rdeire krachten vr'i
kwamen en zij ook nog veraterkt
werden dotwr nieum~ zendinen ut
H~olland, hebbeo de Eerw ust~ere
Hucceseeveelij k echolen g eopend op
Sunpsonabay, St. Euetatius en Saba.
Rainds een pear jaren hebben Za) ook
een S~t. Rosa-G~astbuse op St. Mar.


Opgaaf vea bet anntalt geboortan, sterf evallen en buwelijken, welke
bebben plaate gehad gedurende de maendl `ebruari 1915.


tin, en bedienen zij reeds drie vonrl Phosphaat.
de vier Zusterscholen op Arub~u. Hiec
ligt in de bedoeling ook de scholen liet Nederlandsche stoomsebip
van Bonairre man de Zuetere D~omi ,,Yesel," root 2164 M3n netto,. go
oikanressen toe te vertrouwen. zagvoerder KilMMERERlZ~ is, la, denl
In viif en twintig jaren beeft~ ie! 220 April in tie Willelstald to hei-
jengdige stichtinga sich geregeldl en ben gebunlkerd,? donr 230 d r v. to
flink ontwikkeld so besit nirust en N EWPO~RT, Fuik basi, aa~ngekomren,
centraal convoent op St M,,rtin your h~eeft ablaur eene Ilading vani 1876000
die liovenwindsche oiilanderl nu ook KG.i phosphorsrure kalk ingenomenl
een central convent op Aralba voor en is den 218, (1 a.v. vertr~k ken met
de Benredenwindsche. beatemming nearr Landkircona (Zwe.
Eenl schoone tookomat ligt nceg den).
in 't vereebiet, bet arbeideveld- werd De Militaire la el
reeds sangewezen en wacht op ver- -


h)1tkralehe getuigt van een keroge*
zooden toestarnd ; er ie groei en bloei
en veel meer work dan Zi at kunnen.
Mogen de volg~ende vijf en twin-
tig: jaren even overvioodig door Gfod
gezeg~end worden en de E~erw. Zus-
ters IDom~iikanessen gestadigS man
sich verspreidea over onze eilanden.
Een hartelijk y~oord v~a dauk ten
elotte voor het vele goode door haar
verricht
***

Woenseda 11. 28 April vierde de
fErw. Zurter ZENORIA, van de Con
gregatie der E~erw. Zustere Frarncis
caneseen van Roosendaal, haar zil-
veren professiefeest to Riocon op Hlo-
naire. Soeuir ZENOBIA, vroeger work^
Raam san bet Pensionant, was de
laatete tien jaren verbonden a~nn
verechillende buitenecholen onzer
Missie. H~Aar levendig, opgeruimd
bsake lt nied o tegeo moeilit -
het eiode toe. Soeur ZENOBIA\ beeft
zichi deardoor kunnen outwikkelen
tot teen goerle onderwijekrracht.
Met dankbaarheid sal sij bsar cil.
veren feeet gevierd hiebben; wij dee.
Len van barte in haar vreugde en
we'uchen der ijverige Mlissiouaresse
nog vele werksame jaran.
Re~genVal
g~edurende de maand Maart.


eWeelhebbmet genoten Zonida~ravond
still. swoele avood, zoo~ echt om on.
der den opbeurendeni invioed to g~era
keni van vroolijke muaiek. Ilet la~t
ste half our werkte de vroolijkheidl
selfe sanstek~elijk en hadl er eeni voort
durende wisseling van v~riclndelijkbe-id
jee plants tusschen toejuichead P-
lIrek on opwekkend spe~leode muizi
kanten. Of onze Milita~ire Kapel oa(k
in den smaa~k viel I

Oficlgele herichten.
Van den Gezagihebber van Ambal,
is het bericht outvangen, dat in die
Paardenb~ast glicht tiin de songen
,,buitenboei," de ,,bori anun den loef.
hoek"' en de ,,boei san den lijhooki"
teneinde ze to laten schrapon on
verven.
Hiermede sal ow~reveer tion dnagn
gemoeld eijo.
Aan den sasistent-opsichter bij dlen
Willemetoren op Honaire, llejandro
de Jongb, is om gewicbtige redenen n
ezn meand verlof verleend.
Aan het lid van bet Hfof van unH
titie in de C:olonie Curagao, Mr. II.
de Gasy-Fortma~n, is op zijn verzoek,
wegens vertrek uit de kolonie, eervol
nntalsa verleend a le lid van den
G~eneeskundig~en Rancd alhier, en het
tild, Ild van het Hof voormeldl Mr.
Ch. W. de la Try-IEllis, is ls1 zo ,(
danig benoemd.
Aan den bri even betel ler alhir,l ,
J. B. Sasso, is tot verder herstel
van gazona~beid een meand verin~fs
yerienging verleend.
Aan den geiimployeerde ter loopec.
tie der belastingen albier, J. M. S.
van Eps, is om gewichtig~e redenen
twee meand.an vorlof verleend.
A n den Predikant bij dle Veree.
oigde Proteestan tche Ueneenre al hier,
IM. H. J. Bosch van Loenen, is tot
heratel van ~gezondbheid een meand
verlof verleend,
BAn den dietrictmeester van het
4de district op Bonaire, J. L. J
C. Cadieres is tot verder beratel
van gezondheid dried meandon verlofs.
verlengiing verleend.
M~arkthberlct v88 1188
Cilf808088118B 8881101boal.
Yan 80 April 1.915.
AARD)NOTEN (Pindas) per KGi ........ -
ZOUT per vat van 130 K.Gr......... f .80
DIVIDIVI per K,G........................ ,, 0.05
ORANJESCHILrLEN per Ktf.1dtkkw.,, 04 4
HUIDEN per K.G.. ................. .. ,. 0.70
GEITENVELLEN pe~r K.G............ ,, O 80
WOL per K.OI.............................. ,, 0.12
ICA~N ELLEN Aper abuk......... ,, o;3o
RECIEKN SZnpeer K.(f..... .......... o0.o
H'TROOHOED)EN (hi~pplaDal "
Kwaliteit No, f............per dosty ,,3.
,, ,, 12(gebleekt),, ,,,, 3.l2%

a ,,,, .-- -- .. ,, 5

n 5,~,, OLA ,, .


, ... .....,, 12. 50
,, 10 ., ,, OLA *


,,14 ,-, ,, OLA
.. 15 ,, 25" 1
n, 1 van tFc.Ml. of mtder 1
Po sterijea,


17. 7
34.7

13.7
14.4
20 5
19.5
16.5
O.
15.
20.
18.
10.


IFort Amsterdam
We tpunt
Plantage Siberl
,,Kl. St. Martha
D)oktjeratuin
H~ofi Abso
Cass Chikitoe
Sta. ,Maria
SPlantage Gr. St. Jorie
Wilhelmina-tuin
Star. Rosa
Beekenburg
INoordkant


ling in het onderbavig arrtik~el so~n
tijdvak van twee jareni voor te etellen.
Boe licht bet worken met to! kortcl
tijdtvakken tot averechteche ultkom
sten kan leiden. kan treffend blijken
just ult de nitkometen van do twee
laatstverloopen jaren ten optichte
van den invoer van gAsolijDO. Terffijl
tolch, ook volg~ens de Afdeeling~en,
het verbruik van g~asoline! in dofn
laststen tijd g~estadig stijgt, is de
invoer van dat artikel in 1914 min-
der g~eweest dan in 1913, n. 1. rond?
144 000 tegres 167.000 Liter in 19)13
Dit bewljet nAtuurijk geenesion dat
het ve~rbruik in 1914; eerlniner sonl
sijo geweest dau in 1913, maar wvel
dit :dat mnen ietwat voortichtigr moet.
sijo met het worken met. korte tijri
vakken.
D~e Gouverneur kan do meeningl
niet deelen van de leden, die van
oordeel waren, dat het outwerp to
ver gAnt, wear het ook \roordeini
etandhouding: van kant~oren, hospi
beal, Societeit ens. Yrijetelling; van
invoerrecht verleent voor het benloc,
digde meubilair,
Waar bet toch geldt bet bover-
deren van eene ZAsk, die van ~oo
grooL belang kan eijo vCoor do kO
lonie ale de vestiging; van een pe-
troleumraffinaderij met hare neven-
bedrijven. komen, meet hij, de lut-
tele hooderdeo gulden, welke de fis
cue per jaur son moeten derven we-
gens het invoerrecht op sanvullings
mneubilair enz heat, niet in sawo
merking?. Bet deed hem dan ook goe
neegen te ontwarea, dat andere le!
den zich greheel kunuen vereenigen
met het ontwerp.
D~e bedoeling is natuurlijk niet
luxe-meubitair of audere luxze arti
kelen van bet invoerrocht vrij to
stellen, en ook niet za~ken. dile d(,
directeur of anidere employG's3 voor
but pereoonlijk gebruik of tot hiun
perueoonlijk giemak souden invoerren.
i)e vrijstelling voor meubels enle.
zal alleen kunnen wordonr verleend,
Voor ZOOVer bet neubilair on ever
evenredigi is san den standi on
venrssbandmard van den ~e;Simployeer-
de wsearoor bet beatead is. E1:rg
fiscal sal echt~er de Gouverneur
vertrouwt dat de Rand bet hier mect
hemo eenA sal sijor niet mogen w~or-
den opgtetreden. Groote ondernemini-
gen plegeos veelal de wooingen hun-
ner employee belter en gieriefelijke~r
in te richten, dan de betrokkenen
bet ult inkomen self souden doen.
Een autooiobiel of ander vervoer-
middel tot persoonlijk gebruik of
g5emak van den directeur b. v. sal
man invoerrecht ooderworpen siju;
wanneer ze echter ook ten dienatc
staat van het verder personeel, dan
behoort ze tot bet bedriff en valt
onder de vrij telling.

be era meein d dlijk vr riktare
saken, ale levenemiddelen, drunken
en., beatemd ten gebritike van het
personeel, vallen niet ooder de vrlj
Steeliog. zulke z aken immers behoo-
rea niet tot de iorichting; van de
kantioren, hospital of societeit, maar
tot de behoeftten van de personal
die er vertoeven.


D~ese regeoval is normast, eonals
we dat bier op CuraCao gewood aijo :
iete meer dBR Diets. Maar in de tweede
helft van April in er in een paar
bulen wel tienmanl meer gevallen
dan gedurende de heele ma~nd Maart
We sija benieuwd naar de volledige
opgant van April '
Plantz88I.
We keonen Ciuragao niet meer. De
maand Mel ie werkelijk voor one
droog elland de bloemenmaenad ge
,worden, allee stsat heerlijk on frisch
't le nu een weelde, het malnche lon.
ge groen to bewonderen. Wat son
Curagno prachtig squn, ale het wat
meer regenode I
Aangelokt door de vele regene i8
men, soo waar, bler en dear sann bet
planten gegnan. Male kan er dit jaar
van dese planted)j nog ofet geooget
worden. Maar soo 't eand ontkiemt
en mite ruit, kunneo in Augustue-
Septem er de groene bladeren geenle.
den worden ase veevoeder en dau
maeat de plant, den gewonen regeD.
tijd veel better door en geeft rooter
kans op ooget.
Ale er on mear planttsad was van
,,kleine male" voor CuragnO On ,,alete
seman" voor Aruba I
Postapaarbank.
Git bet jaanlrversela sien wij dat
dese instelln oak ooder oodlogs.
druk start. In het tijdv~ak Augue
tue IDecember 1914 is or ruim
f 38 000 mleer teruggeroneome dan in.
aelegd .
Ann belegde go~lden worcd een ka
pitual gevormd van f 211.156 563,
verdeeld over 4321 inlegg~ers.
In 1914 steewg bet ~notal inleggaere
met .

G~edu~rende dec lranete 14 dagen wer
den in bett liscalaat sang~ebracht. eD
d~oor middelH van petlroleunmvcrdelgd
35 ratteD


onafgehaaldle en onbeatelbar n
beyonden brieven


Lifart vcn


C:arlotA Blanch, aldney Donald Beaujon,
Maria Santa C~rus, Betorina Cutman, Weimo
Djong pars entregar Igueeia Rom,A A.A
de Limar, Catalina Derbeld, Teodora Eu.
eabact, Leavigildo Ferrer, Rosalie Gibbs
F. Hits alb 8. fi. ,,van der D~utn" Juan
HIernandel J ohanna Henriqunes. Marie
Constance Leal, Arjet Letto, Eleabeth
Mcayesy Ida Abbo Marana, M. Pan, Victr
Manuel~ Prieto, Adriana Rover, Ebetina
Sentingo, Paequale Saleml, Flore Spokrel,
Eduardo Soho, Mareia okay. Francht Victor.
~Angeteelkende Stakken: Enrique Car-
dose, S. Al. Perret Gfentil, Pasquale Salemi.
Drakwerken, Dniel M~ad Costa Gromnes
Niet voor serendin vrthaaare eenr d7-
work man Emillio Jobert, Barquislmetok-


Geboorten.


Overleden


M. geol. Vr. geRl. in echt b. echt M. g~ee. Vr. g~eal. Level. Huwel.


Araba 10
Bonaire 11
S~t. Martini N.G7. 4
St. Enetatius 1
Saba 1


-1 4
11 5
2 4
0 2
1 0


SOp Aruba shierven 15 menechen meer dan er geboren wierden, op R0.
Bonaire was lbet anrntal sterfgevallen drie minder dan dat der geboorten.


B01llniale Raadl
A UTOMOBIIELWET-
In sijni Memorio van Antwoo~rd ver,
klaart de Gouvernleur met genoegen
vernomen te hebben, dat men geen
beswear tegen hot onitwerp had.
Ann den wensch van versecbeidene
leden om de B~fatrgestra en den Pen.
weg~ (met uitsondering van het ge.
Helennetraat) wonder dje *veg~en op to
nemen, wear met een enelbeid vrn
20 Ki. ~M per unr mag wocrden gere
den, wordt bij nota van wijaiging
voldaan.
I)e politiebealmbten oordeelen in
teerate instantie waar de veart ver.
minderd on met wehce enelheid er
dan geredlen moet worden. Immere
zijD Eij het, die waken moeten, dat
het verkeer over de straten wonder
ongelukken gebeurt.
AaD rleD WOeah van ben, die gaar.
DO Eouclen eien, dat de bepalingen
van de twee luatate aliniea's Van het
oqtwerp soodanicS werden gewijaigdr,
dat ann ft Hoofd van Politie (elechts) ,
de beyoegdbaid w,rdt g'egeven on
op feestd~agen en bij feestelijke gele.
genheden als andersins, weanoer veel
volk op de been is, eene mindere
vaart voor to schrijven, kan niet
worden vroldaan, omdat niet elechts
bij die gelegenheden met eenu mindere
vaart gereden moet worden )m
mear eens iete te noemen. Hij het
repareeren van straten en wegen bijv,
kan het noodig sijo eulka voor to
echrijven. Het is in dit geval dlan
ook better een alga~meeoen regali voor
te echrijven, dan eenige gerallen op
te noemen.
ire Gouverneur kan de vrees niet
dee~len, dat bet Hoofd van Politie
al had bij werkelijk do macht er tee,
de keur allusoir son maken.
Hovendien zijn dese alinea's feitelijk
niet in discussie. Het sijn r~etes af.
gekoodigde bepslingen, waaromtrint
geen wijsiging word t POOPRge teld.
tPETROLEUMRAFFINADERIJ.
Het was den Gouverneur anagje-
naam to vernorneo, dat de Afdealin-
gfen bet g~ebeel eene sijo met de strok-
king' van bet O~niwerp.
.~td ouverneur d oor de Af
deallogen ultgedrukte hoop op de
spoedlige totstandkoming up ('uraga-o
van eene pet~roleumraffoanderij geheel
deaelt, behoeft oauweiike gezegn.
Ad art. 6. Het had ook reeds bij
den Gouverneur een punt van over-
weging uitgemaakt of et met het
oog op bet juiet in den lastaten tijd
eteeds toenemend verkeer met auto
moblelen en motor-booten oiet wen-
echelijk was voor de bepaling van de
belastbare hoeveelheld gasoline alleen
rekening te houden met bet latat t
verlo pen anaarde 6r de oprichting

De overweging echter dat bet over
bet algemeen weinig annbevelinlg ver-
dient om voor hoeveelheidshepalin-
gen, die voor langen dunr moeteD
gelden, tot groodelag; te nemen de? re
sultaten over soo korte tijdvakken
als Mn~ enkel jaar, beeft de Gouver-
neur er toe gebracht voor de beps.









(~rillet iateblat

IDit WVeekblad bevat a~lle Uitlotin
geri, Rentebetl~Hingen, Nieuwsberich
Lon, ProductiesL, in M~Cn woord alle
we~tenewmardighheede op financiiel ge
biPed; het goe~ft gere~geld hoogat in-
teressan te Hoofdarti kelen, Koeralijet
der meecit active fondtlee en Reurs-
veraloage n it binnen-en buitenlarnd;
bet verstrekt gratis advies in de
rubriek Beautwoordingen enz., ter-
wijl eens per maand een prijel ijet
der premietoten word gepubliceerd,
Gok vermeld het blade alle uidlo
tingen der kleinere leeningen van
Gemueenten, Tranwegf- en andere
Maastcha pijeo.
Prijs 2.50 = fl' 5. p,

wearin begrepen de geregelde kostelooze control
Stot 100 nummers van ultlootbare fondsch.
BUREELE *

BILDEtDIJK(STRAAT 98, DE~N HA~A.
BONDGENOOTENSTR. 19 BRUSSEL
Proeinemmere zijo gedurende een
maand op sanvrage gratis verkrija-
bear oD Aboaaementen (welke op den
Lse van de e maand kunnen in-
Kanr) wareon sangenonsen bij den
'jtgever van de C~ourtant.
I--


Emulsi6n de Scott de aceite pure
de higado de bacalso con hipofos.
fitae de cal y soda es una prepare.
cidn eientifien~mente co~mbinada, see.
g~io eaben los ee~icores m~dicos, y
de un gusto agradable al paladar,
tanto, para los adultoe como para
los nihoe, especialmente para estos
filtimos que lee gustan por su sabor
d~uke. EIstA probado que data es la
forma mi~s adecuada en que se pue.
de administrar & los estbmagos dG-
biles de los niflos, el accite de bfiga.
flo de buoalso
,Certifico que la 10mulsi~n de
Scott, que tieue por base el aceite de
higado de bacalso, es una prepara-
ei60 no solumnente may ag~radable
que con muebo gusto toman la ma.
jor parcte de los entermos sino que
es un erran reparAdor on 189 conva-
loncias lentae y dificiles, especial.
mente en la grip. Que obra muy
bien en loe niflos escrofulosoe, lin
f~t~icos y de dificil crecimient~o y
que por so fama universal creo que
no srF~A riveli~ndr jImbs por ningun
o~tra prep:arneitn simnilar D.P.
blo IRobbrquiez, Mont~liZales. i]0olbiA.




D* U. -a-Efffe e

Van ~~ dn randhlofsrnat 1S'chuarlo.

Espuecialista de~n Oirrupa s
en ermddcc an m~u er.
---0--

Orc~anan di consultant:

8--9 i ti .

7 -8 P. M


SPifttsbrgh Perfc~tl*
Wire Faocines is best all through.
T BEST Ldm wnfan ts of prr ~ d
< L ddtir .." -u'= ? Ill :t '"".2

....." ,,. ,,, ...... .. na r
-r" kWt r Loi 1Lbopd
time arldc o e plac f ea~clor*L
""~ua~~LP~ WI-- ""-



eazr~u~arrnt N u ose Wr r
klulL uhc URACAOe~ boqu~~


LO, NA &~ MA R TI NEZ

NE~ W ORK*

(OPGERICHT IN HET JAAR 1852.)

Fabr~ikanten en exporteuts van vertwaren in allerlei soor~ten
in pOeder en in olie; Vernissen miet inbijtende verf voor- hout
en ijzer; Verf voor vloeren, die in 66n nacht droog zijn: Wit-
te. lak voor badkuipen; Verf in vernis om de mooie vlammen
der kostbare houtsoor en na te maken; Vertf in vernis voor
rijtuigfen; Oliian om te glansenr, etc.
Monsters worden op aanvrzage gratis verzonden.
Te kuoop ij C. WINKEL &Z ZONEN.


I __~_ __


A~ril
, I

,,
,,
, )
sIt


--_


_______ __


Schoenersr.l Annkeansr I. vanr Schoeuers. Vertruk I amrr.


Adverteert~ steeds

IN E



A iIIo! di Curagailo


Hse"?e apaotn he schrulis Hen a it
land onmenwho icik to! wezen voor
de g~eVaapcners. GirijaesrdsR zijn on-
derweg van bougifer onr vermoelenia
, bezweken, vrouwen met drie, viet
Skinderen en noo een anderl kind
:verwachtend, sijn mee gesleurd. Mloe-
!dere en kindleren aijn vrijwfilligr go
a cheiden. ZJe hebben allen hougier
- gehad, letterlijk houg~er. Eno 1)uitsch-
Sland kan oiet seggren. dat bet Fran*
Ache rapport veag is on geen namen
! noemt : sted, datum en naam, arllee
*is sang~egreven.
Het zoo katholieke werk van Ma1-
demoiselle Chapha~l, ten doel bebbende
kleeren to geven san de gevangenen
had ook weldra noodzakelijk dlit
ander doel : voedse el toendfen aan
al die hongerigeD.
En men zegge mij niet, dat~ ik
overdrijf. Ik heb een reeks brieven
van gevangenen gezien, waarin die
-ongelu k k igen smeekren on voedeel
en kleeren. Velen zijn er, die in Ja
nuari nOgu geen nodere k leed eren
hebbeu dan die, welko ze aanhadden
in Augustus of September, toeni hbe
warm was. Veel civiele gevangenes
waren in de velden in hemndsmouwfen
Ik heb de brieven gelemen, waarin ze
klagen over de verregfasude vuilheid,
wearing ze leven. Men sal me ge
makkelijk voorbeelden kunnen aan.
balen van het teg~enovergestelde,
omdat er tusechen de verechillende
O~uiteche kampen een teer groot ver
echil be~stant, between tusschen twee
hankjes den Franuschen tamnelijk ver-
wondert, die veroudertitelden, dat in
Dait~echlland alles g~eorganiseerd was-
Ze hebben vreeselijk geleden van
die koude. Sinds eind D~ecember kwa-
men er kachels. Maar in de meeste
geva11eo moesten dlie ook diecen ou'
het voedsel te koken of to war men
E~n de damp van het eten maakte de
reeds zoo armzahgie bedden vochtig. ,
Bet hatholieke werk van kleeding
aan gevangeuen zo~nd in deni beginne
elechts enkele pakjee. Toen men
echter de schriftelijke bewijzen ir
harden had, dat het gezorrdene wrr-
kelijk sankwam, breidlde het werk
zich spoedig uit en werden er onge
veer per maand 50)00 & 6000 pakjes
verzoudeo. Zelfe zoo no en dan heeft
men met beholp vrtn bet neu~rale
Zwitarerland, hier steeds seer ge-
p~rezen wagoner vol kleeren kunneo
senden.
Ik kom nu eindelijk tot het laatste
rapport, dat van den kanunnik DG'
pin. Zijoe uiteenzett~ing betreft echter
miet alleen eeni specisaa katholieke
poging, dloch bet work der ,,Secoure
National." IDe organisatie gast van
den stant uit. D~och we hebbon h~ier
een speciaal work van vereoening,
want kardinaal Amet~te, zoolets

ha wed uit~e, olae iltide vn he
C~omit4 te ziju. Dit lidmcatechap
heeft ten gevolge g~ehad, dat heel
veel priesters deel nit maken van
die Stauteiorganisatie. Hier en daar
worken ze samen met ex-anticlerica-
len, met Joden en Protestanten. En
het gevolg is, dat menige radical
het unt beclft leereD, iDzien VaD BOm-
mige katholieke werken en da)~ de
eerste, den beetje gagenecerde houding,
nu inl heel veel gevallen veranderd
18 in een vriendschappelijke, die voor
de toekomet eene zekere toenadering
belooft tuss~chen prieste~rs eni gewezeu
anticlericalen.
D~oor de ultdrukking ex-anticleri.
ealeni bedoel ik no juiet niet, dat
die personen tot het Gieloof bekeerd
elan zover zijn we oTg niet d
arbeid der pr-iesters hen beef t doen
insien het onrechtvaardige, ougemo
tiveerde en anti-patriotischie van het
anticlericaliame. En dat is al een
heel e tap voorwearts.
1)e vergederiug werd gesloten met
een opbeurend woord van kardienal
A mette, die one aannpoorde tot
dank baarb id jegens God, die in dezen
tijd voor Frankrijk ware wonderen
had godean en tot verder vertrou'
wen in Giod enr in het zoo dappere
Fralneche leger. Daaroe gaf Zijie
Eminoutie ous zijoen ze~ge.


sonecl. o n~ er~i .ld~Lo keg ded

doe wagens ve~rwlarmen, het~ badwater
kokeni cn drogSen vani bet tijd van tien unr iuon~en niet minder
dan 1200 mani eeni douche nemen,
terwiji in dianl tuescheatijd hopi on-
dergcued ani uniform volkomoen wor-
denl gesiron~gd.
H~innenikart komeicn er nogS twee trei-
noen gerreed~ die d~~e o~ldaen to velle
zullen helpen in den strijd tegan het
angedierte on de beamett~ing,


1un 1i te r1 inland.


L'ARTICU;IERE COURHESPONDE~NTIE,
Alboewel we allen overtuigd zijr
dat de katholieken godurende dese
corlog al hun best doen, barmbartl
to wezen voor hun zoo beproefd
modemenechen, deed het ous tecl
goodi sau onlange op den diocess
nendag omtrent die goede werkei
cenkele rapporten te hooreo.
Het zou me moellijk weren een
opsomming te geven, want dsarvoo
zon ik wleen paar nummers van
,,D~e Residentiebode"' in beslag mo(
ten namen. Ik bepaal mij due bn
enkele details.
D)e vergadering, die 's morgene on
negen our beg~on, had pleats onde
voorzitterachap van kardinaal Amet
to, die ones een kort woord toesprak
D~e heer Ferdinand Laudet open
de serie der rapporten. Hij geef
een overzicht over de verschillead
goede werken, die ten doel hebbe
te hulp te komen sau den soldas
op bet slagveld. Al die worken zijr
Diet aheolunt katholiek, doch in dez<
tragiache tijden bebben allen, die val
goeden wil ziju, zich broederlijk on
der 44n vaandel geschaard, sleebti
Anr ideaal kennend : ,,Frank rij k !'
evenals de soldaten van allerlei klai
en allerlei beg~insel zij san zij in di
loopgraven strijden.
D~e heer Laudet, met een enke
woord verechillende workenl sanetip
pend, staat was longer stil bij dal
van Le V~tement du Soldlat. We warer
ini Frankrijk met heel andere dinger
bezig, dan met ODs VOOr te bereider
tot den oorlog. Eo al heel spoedil
deed de koude zich gevoelen. 14
private liefdandigheid heeft gebeel
voorzies in de behoeften van den
soldaat aan lionea en warme kleeren,
lets wat van administratieven kant
w~el wat werd vergeten. Wat er door
de katholleken zoo at naar bet front
word gestuard, kan men afleiden ult
do wekelijksche sendingen, die og~e
veer bestooden uit : 37130 wollen
tricots, 5000 pear wollen sokken,
40:00 warme dekens, 7000 headen,
Bens. enz.
De katholieken hebben niet vergeten
ook ann de siel te denken en stuur-
den tegelijkertijd ook kerkboekjes, ro.
senkransen, medaillee, goede lectuar,
enz. De Roomache soldsten waren
daar blij mee. D~och ook auderen
hebben vask verklaard, verheugd to
wezen de gebedon terug te vinden,
die ze sands hun jeugd vJergeton had-
den, terwiji meer dan een soldant
geprobeerd beeft weer ziin rosenhoedje
te bidden. De 20,000 prieeters, die
in bet leger sija, hebben, tools
kanuanik Couget one later ultlegt,
van die goede siellstem mi~neon g erui

weer op den gooden weg5 terug ge.
bracht.
Jean Aicard bad san do, schoo~l.
kinderen voorgesteld ieder 0,10 frank
to offeren. Bij hopen kwamnen de
broozen stuiverstukjes binuen vooir
hett keretfeest der soldaten en vorm
den teeamen een som van 500,000
frank. Thane bereldt men voor het
leger de ,,P'aascheieren," pakjes, die
linaneg~oed en veranaperiagena inhou.
den.
Met Mr. Souchou komen we tot
de k weetie, wat voor de gewonden
ged~aan is. Alhoewel hiet versing op
zich self a to teeer beknopt is, is
het toch nog z66 lang, z66 Iang,
dat ik niet weet, wat er ult to kie.

eemoedtg1i an t d gwne ge
gaan. Mijo persoonlijke ondervindling
trouwens heeft me doen sien, dat de
g~ewonden overyloed bebben en dit
niet alleen van voedsel, mear van
versuaperingen. Er sijn er, die me
beweerden, dat ze minetene voor een
jaar tabak hebben IDe Verecoiging
van flulp san Gewonden, die bij het
beging van den vrede 1600 bedden
bad, besit er nu 5600. Sandls den
laten Augustue tijn er al 25 million
frank son de gewonden gegeven
18,000 diekenverpleegatere gegroe.
peerd.
Zelfe de zoo bekends hopache mni-
dinettes volgfen nu met ernet een
ensu vo ijnfirmiBrea n b i j gean
religleuse eene eervolle vermelding
verwierf. heeft tot resultarat, dat bet


sterftecijfer of juister gezegd bet
D~ercentagfe van de sleken lager
la dan oolt.
D~e middagzitting begon on twee
unr met een rapport van den beer
Toulssalat, omtrent betgeen gefaan
is met bet zoeken naar gevangenen
in D~uitechland. Zijoe uiteenzetting,
zeer intereseent voor de Franschen
natuarlijk, lijkt me van minrder be.
lon~g voor een Nederlandech blad
Alleen wijl ik even manatippen, dat
de beer Toueeaint met lot sprark van
de hulp van eenige Hollandseche
priestere voor dit weldedigheidswerk,
en in het lbijsooder van dea, E~erw.
fleer Moeren.
Hlet volgende verelag geldt een
delkeast punt : de kleeding voor de
gevangemen. H~isteren is het officiaele
rapport VBC~ereeean van den Reer
PByelle. Pergister vernameo we bet


n a. Il
BEKROOIND,


*i tn (Jdt l


IxtS.


,, Antwerpe~cn18,
Chicago 1893,l st~
,, Ourage:l~ I4ters.-ta Priija Istl-
rnecallie, 1904.
,, Brussel, 1910
Curatcao, WaT~trkant Otr
ban <1a.




BEKENDMnAKINGo
De verkoop van ZIILVERLtEN
GOUDEN en JUWTEELEN
VOOR WV EFRPEN, beleend ter
Seanr- en Beleenbacnk van len
Sept, 1913 tim 28sten Febr. 1914
ondter No. '27B K, tim No.
OOOOK, zal pleats hebbetn op
D~nderdag, den On M2el
a.s., on volgende Dondlerdagen.
Belanghebbendlen wotrden ver-
zoch den verkoop, te voolrko-
men, door de aanzuivering dier
verse uk tig e interested.
Ou aao, den ien Mei 1915i

D~e Voorzitter.

A4. JESURUN.

8--18


Exclusive Agent for the Dutch W 1*


Het publiek wordit hermnnerd
aan Art. 2 der Verordemng
Van 31 October 1901, 29 Janu-
ari 1902 (P. B3. 1902 No. 7),
than 1 'i ied
.,,Iedere hondl moet voorzien
ZIjn van :
to. een halsba nd mzet een
metalen p~laat, waarop ver~meld
staat de naam des eigonalars .
20. een aan len ha~lsband
vast ~te hechten penning, welks
vorm en opschrift jaarlijks in
de maand2 Mei door dien Pro-
cureur-generaal worden bepaald
en welke, op vertoon van eene
door den ontvanger atfgegeven
iquitantie, waaruit blijk~t, dat
de in art. I bedoelde belasting
is betaald, vanwege het plaat-
solijk hoofd der polite tegen
den kostenden prijs wordt ver-
strekt."
De penning, waarop 'sRijks
wp~en voor -om zal dt be"
lastinlgjaar dlen VOrm van een
bel en tot opschrift hebben het
getal 1915 boven, en het volg.
num~mer wonder, het wapen en
aan de achterzijde h~et. figure
van .een honcd.
De penmongen zijn aan de
hoofdwacht van politie in de
Willemstadi verkr13jgbaar to~gen
betaling van tien centen.


seneI Kapitoiln Ahlrankownt?


van Yorwtrek


naas


-------
April
..
,.
,,
,,
,,
.ti
,,
,,


Isherdam 125
w-York 1'4

iwlalra 1o
Iracalbo 9


Unsrache6
w York 5
w York 8


New York
Maracatho

New Y'ork

MaraBlcaibo

Maeracathe


Amr
Ne
Ma
Mal

Net
Nea


or winlew I
Maracaibo
Aferida
.Werida r
Mdaracaibo

Ilerida
P'rins Willem I
Zulia


I'.I vn Qraan
GZW Uoodmqan
H Mcor
A Johanson
A .ioonamon
GfW Gioodman

A Johanson
ARI Nyoor
8 8 Morrl


D~e Residentiebode


Aiglan


-- 1 --- --- r --- --


O6nova

Coldn


A pril


Colon
o~batda
Amsterdam


F Ferraro
taltessOn
H Ev Stooten


A prH
,,


Toredenskfold
Volcano


Curagao,


den ]sten Mei 1915.


Mine L
Reina 8

Refugio H
20 de Julio
E~strol. del Mas
18ei sk oacita
Marina V
Jua.L.s. a
Rita Otiia
Pluma de Oro F
RJo dle R
Dispa


April
, t
S,,

I ~

I ~

, i


Me I


Pto Rico
Vla de Uoro
Arab Do~go
Rio Hacha
Guants
Bsbados
Araba
Guanta
Vela de Coro
Marneaebo


Vela de coro
Vola de Coro
Vaelade` Coro
Vela de oro

Amb ca Cr


De Procureur-generaal,
G.B.~ ORSRA.


~ag rit V
Rita otinia v
Diana V
Plumnadero V
jn~ari Looncita
maln L~us N
virginia


A~prl
,,
I,,


Met


ViaNewf Port (8ta. Barbara.)
lstateren fe: hericht outrangeg des de ESTE~JbE op Bonaire! is gea~rrveerd.
W~aarchija)Uk loops ze stog heden binues.


gg a ORPh010gfaphiSzhe InrichtingR.


Soublette et Fils,

OFOPPIOTOGRAPEN


Excelente para los 111110.


Bekendmakiing.


EIA~ VLEN-.NIIEUrM WS.

VA N 24 APRIL 8 IMEI.


88(Itreinen voor hot Oostan.

Naas~t hospitanitreinen beeft bet
D~uiteche legerbestuar nu een trein
laten inrichten, die beatemd is on de
manschappen in de gele~en heid to
stellen hun lichriam zindelijk te hou-
den, wat, met het oogf op de onge-
dierteplang on de daaruit voortvioei-
ende gevaren voor besmettelijke ziek.
ten tot een noodz~akelijkbeid was ge-
worden.
Naar de ,,Nord. Alg. Ztg." meldt,
is than de eerate badtrein near bet
Ooatelijk oorlogatooneel vertrokken.
De trein bestant uit twee waeterwa
geens met te amen 50.000 liter in.
houd, verder uit twee badwnagene met
dertig douches, twee kleedwagene, vier
magazifowasgene voor echoon onder-
goed en montuar, 640 magazijawageD
voor de uniformetakklen, die afgelegd
worden of gedroogd moeten worden,
twee untsmettingewagena en 66n
wagen voor huisvesting van het per.




University of Florida Home Page
© 2004 - 2010 University of Florida George A. Smathers Libraries.
All rights reserved.

Acceptable Use, Copyright, and Disclaimer Statement
Last updated October 10, 2010 - - mvs