Title: Amigoe di Curacao
ALL VOLUMES CITATION PDF VIEWER THUMBNAILS PAGE IMAGE ZOOMABLE
Full Citation
STANDARD VIEW MARC VIEW
Permanent Link: http://ufdc.ufl.edu/UF00101447/00045
 Material Information
Title: Amigoe di Curacao weekblad voor de Curacaosche eilanden
Alternate Title: Dagblad Amigoe di Curacao
Physical Description: Serial
Language: Dutch
Publisher: Amigoe di Curacao
Place of Publication: Willemstad
Publication Date: January 29, 1910
Frequency: verschijnt wekelijks; vanaf 8 jan. 1936 2 x per week; vanaf 1 maart 1941 dagelijks
daily
regular
 Subjects
Genre: periodical   ( marcgt )
 Notes
Dates or Sequential Designation: 21 dec. 1883-jrg. 93, no. 58 (9 maart 1976).
General Note: Vanaf 8 jan. 1936 zonder ondertitel; vanaf 1 maart 1941 in de kop: dagblad; vanaf 6 okt. 1948 met ondertitel: dagblad voor de Nederlandsche Antillen.
General Note: Later uitg.: Willemstad : NV Paulus Drukkerij.
General Note: 1069: 4244 is gebaseerd op jrg. 107, nr. 40 (1990) van Amigoe.
General Note: 1005, 1003: Beschrijving gebaseerd op: 1899.
 Record Information
Bibliographic ID: UF00101447
Volume ID: VID00045
Source Institution: University of Florida
Holding Location: University of the Netherlands Antilles
Rights Management: All rights reserved by the source institution and holding location.
Resource Identifier: oclc - 72707361
ccp - PA0044408
 Related Items
Succeeded by: Amigoe

Downloads

This item has the following downloads:

PDF ( 1 MBs ) ( PDF )


Full Text



~s ''


Dit Blad versichijnt elkecn Zaterda DilD A l AL all IA s Courant aki ta sali toer dia Sabra.
Abonnementsp~rijs voor C:urag~ao, Ronazire. A ruba UUIRLRUX A N W l Ull DL Su prij di abonnement ta fi. 2,- patres luna,
en de Bovenwindsche eilanden per drie maanden pg.pdlni
fl.~~~~~~ 2, e voutbtlng a lugiaran foi Curagac, Isonaire, Aruba, St. M~ar-
Voor11e Butenandperjaarfl.10, Ill)ATIE. Wterkn ,Otrl~adaNo.223tin (P. H.), St. Euistatius i Saba ti. 10,-- pa anja.
Afzonderlijke nlummers- fl. 0).15. Unnmr o l ,5
P)rijs der ,idvertenti in vau l-7 iregelssf 0,50, vo~or el- AlEINISTRATIE: Plein foncordia, No.12), Pi eterBaai Anuncio di 1 to 7 reel I0,;50, cada reel mas
ken regelb meer 7% cts. 7 %i T cts.


volgens den greachten afgevaalrdifde
subhsid ieert.
Verder beeft de geachte afgevaar-
digide ook gezeg~d, dat do? veralagen
over openbare werken en onderwije
niet een grebeel just beeld geven van
betgeen op dit gebied voorvatlt. Ik
kan niet anders zeggen, dan dat ik
ook deze opmerking van den geach-
ten afge vaardigrde zal overbrengen
ter plaatse waar zij het meest effect
sal hebben.
Wat aangast de hoedentlechterij,
deze is ook naar miju meemoug voor
Curagao van het grootste belang. De
geachte afgevaardigde meent, dat de
alechte resultaten tot heden toe door
de hoedenfabricage verkregen, voor
een g~root deel daaruit voortepruiten,
datj met altlijd op Curaglao de noo-
dige hoeveelheid geschikt stroo ann-
wezigr was.
In het bij het Koloniaal Verslag
gevoegde rappo rt van den heer Char.
lois, die belast is g~eweest met bet
toezicht op de vlechtsters op de ten.
toonstelhing to Amusterdam, wordt
er herhaeldelijk de nadruk op gelegd,
dat het stroo, waarover de viecht.
st~ers de besebikkling hadden, niet het
gioede soort is dat men in Panama
bezigat, en dat de voornaamste; Mc.
tor van de mindlere qualiteit '.der
door haar gemaakte hoeden daarin
gelegen wat.
Door den Gouverneur ziju reeds
pogmngen gedaan om 'ter stroo
aan de worknsters te v-erschaffen. Even.
wel erken ik ten volle, dat; het meer
grewenscht mun zijn, als het stroo
ter plaatse zelve verkrijgbaar was en
men bet niet behoeide te laten halen
uit Columbia.
De beer Chariouis greeft verschillen-
de mriddelen aan omu de hoeden te
verbeteren. Men most volgena hem
hoedenmaaketers naar het buiten-
land zeaden on het maken van Pa-
namahoeden te leeren, die dan met
de verworven kennis naar Curagao
zouden terugrkeeren en san anderen
les zouden kunnen geven. Ik wil den
geachten af~gevaardigde gaarne be-
loven, dat ik san de sandacht van
den G~ouverneur de vr~an zal ooder.
w~erpen, of het mogrelijk; zou zija het
stroo op Curaqao of een der ande.
re eiland~en of in Suriname san to
kwfeek~en, want iki acht deze quaestie
van zeer root belana.
De gieachte afgevaardigde de beer
Hugrenholtz heeft er op gewezen, dat
in de nabijheidl van W~illeastad steen-
kolen ziju gevonden. In welke hoe.
veelheid die! steenkolen voork~omen
is mnij niet bekend.
N'u moet ik echter de~n geachten
afgevaardigde opmerken, dat, voor.
dat men van overbeidswfege opspo.
ringren van steenkolen gaat does
het wel noodig zal ziin dat men eers(
eeniee zekerheid beeft over de hoe.
damlgheid en de ligo-ing van de delf.
stof die sangetroffed is.
Ik twijfel er niet san of de Gou-
verneur zal wanneer hij ziet dat er
k~ans is dat een boring resultant
zal hebben, niet in gebreke blijven
de hand san den ploeo- to slaan.
W~at sanrgsaa de ptiosphaatmijn
van St. Barbara, waarvan de hee-
ren zoo groote verwachting hebben,
moet ik zegrgen, dat den Gouver-
neur geen blaam treft. De Gouver-
neur is actief geweest, marar wan-
neer wij in tsanmerking nemen dat
de nieuwse Mijnwat eerst 1 Juli hier
is aangenomen en ougoveer Go
maand later in Curagno is afgekon-
digd, dat nu nog moeten wrorden ge-
maakt de verordeningen, nit die
wet voortvloelende, d'at, voordat
men kan overgaan tot het doen
van een ouderzoek op bet terrein
van St. B~arbara, verschillende for-
maliteitea moeten gieschieden, dan
kan men niet zeggen dat in Curaqao
niet met den vereischten sped go.
handeld wordt. Deer dagen heeft
mij' een telegram van den Gouver-
neur bereikt, waaruit mij bleek, dat
hij zeer doordrongen is van de nood-
zakelijkheid om die zeaaki to bespoe-
digen en geen oogeablik: langer uit


Curagao 28 Jan. 1909.

ONZE BEGROO0TING
IN DE
~~eed4e Ili~mter.


(22 Pcembbers.)
De heer de Waal Malefijt, Minister
van K~olonii~a: ,Iijrrheer de Voorzit.
ter! D~e b-eide gSeachte afgevaardii.
den die het woord hebben gevoerd
hebbeo over verschillende onderwer.
pen zeer belangrijk~e opmerkingen
gematakt, die ik trachten zal in de
volg~orde, w~aarin zij gemaakt zijn, te
beautwoorden. '
In de eerste pleats is geeproken
over den landbouw. Deze is zeer ze.
kier Door C~uraqao een factor, die
niet ult het ooa magi worden ver.
loren. De heer Hugenholtz heeft ter
sprake grebracht en ook de heer
van \Tuuren beeft daarover gespro.
kien het adres van de patg-
houders en de yraag gesteldSlnae, op wel-
keR wijze de Regeering aan de? daaria
citgresproken wenschen kan to gemoet
homuen; maar die beide sprekers zul.
len het mij zeker ten goede houden,
wranneer ik mij op dit oogenblik
daarover teer gereserveerd uitlast.
Het is bekend, dat in Curacgao een
comlmiasie Is ~onomdl, dije juist do
opdracht beeft om de bezwar~en van
w~egen en voorstellen aan den Gou-
verneur te doen en iki twijfel niet of
deze zal, als het verslag is ingreko-
men, daarvan dadelijk mededeeling
doen aan de Riegeering in Holland
en dan is het, voornemen om too
spoedig mogelijk met deze zaak
ecortran r mmaked t Het wil mij
zwatre d rkme, d sommige be-
l~arn dl>ie in het adres dier groote
moeiliouwers zipn gemoveerd, zeer
roura jk zu len ziju uit den weg te
scho en. Zij spreken bijv: over de af-
"caan ang der slaverni en voeren die
ta 1 een reden, w-aarom de groo'
he plantarres ziju gaan kwijnen, maar
bet is dul~delijk, dat dit een factor is,
wFaar~aa n mets valt te veranderen,
odat~'". di6 bezw~aar niet is op te
cult eid sprekers hebben vok de
culuur van sisal ter sprake gebracht
en1 ewb~erking van bet product dier
(na tuur in de fabricage van touv,
Deaar in zeer uit~eenloopenden zin.
we s~eer Hugenholtz meeride, dat bet
anse ecelijk Zou ziju otn de? fabricage
den touwp zooveel mogelijk door on-
odewija tot gemeen goed to maken,
h dat dan de kleine laudbouwer, die
vezelproduct verbouwt, waarvan de
deen ogeschikt is om in touw te wTor-
dttern ogezet, self dat bedrijf kan
hanpluneknk en self de eerste vruchten
Den eachetn van het farbrikaat.
Vne Tehtene afgersardigde, de heer
ovenurgestld was just van een tegen-
dat er~tbele meeninga. H13 meende,
ka et fbriater was, dat een dergelij-
dien klein gel niet geschledde door
zen Iin hn lnadbouwer, maar dbt
kei antea, omdat van enkele fabri-
betnreft odaar b e, was den export
beret dar eter voor kunnen zor-
ter, datar mijn meening is het be-
techidt de fabricage van touwv ge-
voorind door enkele special daar-
vanzelf gerichte touwslagerijen, die I
hoogtel Teed van den export op de
Verdeeld zijrdtdan dat de fabricage
mersdel gebrekkover kleine onderne-
bens diet o bkige werktuigen heb-
men, preoducregroote schaal kun-
mati product mak en deen ongelijk-
lifkrig pouto mk e, dat veel moel-
eijer ate h ver oopen. WVant een
eenst mas t on voor een product
seke ret be vinden is, dat er een
"eanr eoeveelheid Remaakt wordt
'at d ljke qualitert*
In bt de opmerking betreft, dat een
ala ve orge jaar opgerichte touw-
wo arin nah korten tijd weer m~oest
"O'denopgeheven, deartegenover


kan ik er op wijzen, dat er nogr altijd
op Curag~ao een touwslargerij bestaat,
die werkt met pita hoofdzakelijk uit
Yenezuela, nl. de touwaslagrerij ,,de
Rtuyter". De Heer Hugenholtz kan
er dus gerust op zijn dat, als een
g'oede vezel greronden word t, er ook ;
wel touw zal gemaakt worden.
Verd,!r is door den geachten af
gevaardige den heer Hugenholtz ter
sp~rake gebracht de quaestie van
het g~even van kleine perceelen aan
landbojuwere. De gieachte afgevaar.
digde 'leeft daaromltrent wTel een
nieuw gezichtspunt geopend. Tot
dusver was het altijd de v-raagl of
de gaocde grouden wel gegSeven wer_
detn san de kleine larndbouwvers, maar
de! genchte afgevaardigde heeft de
yrang gesteld, of de goede laudbou-
wours w~el geplaatst worden op de
uitg~egorven perceelen. Bet is wraar,
dat bet niet goed to keuren is wran.
neer men aan iemand die niet van
plan is den landbouw ult to oefenen,
een geschikt terremn geeft van eeni.
ge uitgebreidheid, dat hij laat braak
liggen, en evenmin is het goed to
keuren indien men aan iemand die
wel den laudibouw wil uitoefenen,
eenl terrein geeft van minder groede
qualiteit. .
Ik zal de opmerking van den ge.
achten algevaardigrde gaarnle aan de
Regeerinf van Curagao overbrengen
en haaruden raad evenn op to letten
Sen rla t; waan of or in dit o zicht ook
wat te doen is.b Men zou kunnen be-
palen, dat, wanneer iemand zijo
r~oad niet gooed bebouwde, b ziju
recht sal verliezen en ziju land ano
een ander zal gegeven worden.
Wat sangast de quaestie van de
ombheinine is reeds in de Miemorie
van Ant\-oord gezegrd, dat die soms
moeiliikhedeo oplevert. D~ie omhei-
ningr Is niet altijd van hout, maar
ook veel van cactusplanten, die een
natuarlijke afacheidingi vormen. Die
planten zija niet altijd aanwezig,
doch bet Gouvernemnent stelt dan
zooveel mogelijk platen van den
nlaburigen domeingroud beschikbaar.
In sommige gevallen wordt ook
wel prikkeldraad aan de meuechen
verstrekt. D~e beer van Vuuren heeft,
den laudbouwr besprekeude, vooral
.ter sprak~e gvebracht den aanlea van
dammen, en dit wel in verband met
de klacht in het Voorloopig Veralaw
voorkomende en die naar ziju mee.
nin( in de Mlemorie van Antwoord
niet voldoende is w~eerlegd, dat de
regSeeriog in Curagtao niet altijd een
juist beeld van den toestand geteft.
Ik moet erkennen, dat, indien juiet
is wat de geachte afgrevaardigde hier
hedenavona heeft medegertdeeld over
de wijze wasrop zou worden te werk
gegraan bij den sauleg van dammen
voor de juistheid ervan stood
hij echter niet in er inderdaad
reden zou ziju om san den G~ouvsr-
neur to vragen daarop in het bij.
zouder zij a andacht te vestigen.
Het komt mij eveD~el YOOr, dat in
het Koloniaa~l Yeralag moeilijk op
dergrelijke zakien gew~ezen zou kunnen
worden, want wanueer de Gouver-
neur ziet, dat de gelden die voor
den annlem wrorden gegreven, meer
bedlragen ian eigeolijk voor den san-
leg noodig is, zsl hij dat niet in het
Koloniaal Verslag zetten, maar dear-
aan onmiddelijk een einde maken,
en vervolgens ook minder geld uit-
keeren. Ik meen dus, dat de geachte
afgevaardigde, wanneer hij zegt, drt
een minder just beeld ran den toe-
stand wordt ge even, moeilijk daar.
op ale een voor seld kan wijzen. Ik
wil hemn echter gaarne beloveo, dat
ik zija opmerkingen auder de sau-
dacht van den Gouverneur sal bren.
gen. Ik wil or san toevoegen, dat,
wvanneer voor den aanleg 213 in de
k~osten door bet Giouvernement wordt
bijgred ragen, d aarvoor niet moet
worden genomen een ruwte schattling,
maar dat daaraan ten grondslag
moeten liggen de werkelij ke kosten
aan den oam to besteden. Ik meen,
dat dit een veel juistere maatstaf
zou ziju dan waarnaar men than


te stellen dan noodigr is. Ik wil er
asa toevoogen, dat, wanneer het
onverhoopt langfer mocht duren dan
ik verwtacht, ik van mija kaut den
Gouverneur zal verzooken om zoo.
veel mogelijk sped to maken.
Het zou echter bij het in to stellen
onderzoek zeetr goed krunnen blijken
dat de rijkdom van de miju Diet
zoo groot is, en dat men er dus
miet zooveel ult kan trekken als van
verschillende zijden is roorgesteld.
D~aarom zou ik wel willen waar-
schuwfen, dat men zijn verwpachtingen
miet, te hoog spanne.
Mlijo aaudacht is ook gevestiod
op den handel van Curagao in ver-
band met de opening van het Pa.
namakanaal.
Zooals den beeren bekend is, is
men van particuliere zijde wrerkzaam
on een ondlerzoek mn te stellen naar
de haven van Curagao en naar betgreep
gedaan zou kunnen worden om die
haven nog meer dan tot dusver aan
haar doel to laten beantwoorden.
Ik heb gisteren in de blad~en gele'
zen, dat de heeren, die dat onder-
zoek ter plaatse gedaan bebben, op
reis zlln naar Nederland, zood at
't miet langa zal duren, of bet resultaat
van hun onderzoek sal ook hier be.
kend wvorden.
W~at het tweede punt aanagast,
het onderzoek namnelijk, welke inuloed
de opening van het Panamakanaal
sal hebben op het handelsiverkeer,
in Curagao, zoo erk~en ik ten volle,
dat het wenschelijk; zou zijo daaro-
ver eemgje gegevens te hebben, maar
wasnoeer men beide brochures, wl
ke daarover citgekomen zijo, ver-
g~elijkt, ziet men, dat de conclusiUP
zoo uiteenloopend zijn, dat daaruit
wel blijkt, hoe uitermate moeilijk
het is van to vorea te zeggen, wel-
alninviodd hd openmgh abn het ka.
Ik zon daarom liever onderzocht
zien, op w~elke wijze de haven gre-
schikt Is te mak~en als landplaats
voor steenkolen. Niaar mijo gedach-
ten is dit veel practischer dan zich
te verdiepen in allerlei bespiegrelin-
gen, wa~arvan bij slot van rekening
niemand het resultaat zal kunn~n
voordien. Ik kan mij niet vooratel-
len, dat een comnmissie, waarin ver.
schiillende personen sitting zullen moe.
ten hebben, over de vraago, wtelken
indloed het Panamakanaal op de
haven van Curagao zal hebben, tot
een eenstemmige conclusie sal komen.
Ik zou bang ziju, dat wi ouden
krijgren een zeer uiteenloopend rap-
port, dat bovendien een zeer pro-
blematieke waarde zou hebben, en
ik geloof, dat bet veel better is t~e
trachten, bianen het bereik van on-
ze krachten, van de haven van
Curaqao te maken wat men kan en
dan verder at te warchten. Overigens
wil ik over deze zaak; het licht doen
schijnen dat mogrelijk is, en daar-
om zal ik met het bestuur van Cu-
ragao dienaangaandep in overleg tre-
deni, want het betreft hier een punt
van eeer grroot sanbelaua.
Op de vraag van den geachten af.
grevaardigde of er to Willemstad ook
is een outspanningasplart~e voor sol-
daten en matrozen, omdat het veel
voorkoms, dat onze schepen daar
gernimen tijd moeten vertoeven, kan
it in het algemeenl een gunstig ant.
woord ~geren. Ik meen, dat zooda.
nige gelegenb~eid bestaat. Er is al.
than een militair tehnis. Ik wil ech.
ter gaarne onderzoeken, of die in.
stellingr aan de behoeften voldoet.
Mocht het ooverhoopt blijken, dat
dat niet zoo is, dan zou bet w-ellicht
gewenscht kunnen zijn, een voldoend
outspanningsoord te stichten.
Wat aangaat bet laatate punt,
door den beer van Yuuren besproken,
de decentralisatie, meen ik, dat hij
daarr-an een ander beeld g~eeft dan
tot dusver steeds ons voor den g~eest
Pestaan heeft.
SIk meende dat tot dusver, wran-
neer van decentralisatie woerd gespro-
ken, steeds de gedachte deze wras,
dat de verachillende eilanden eeret I


zouden knijgen meer vrijheid in hun
bestuur, en dat zij dan zouden krrij-
gien een afgev-aardigde in den K~o-
lonialen Rtand, en dientengerolgre niet
meer geheel en al zouden worden
geregeerd van Curag~ao nit. Ik hoor
thans van den gfeachten afgrevaar-
digde, da~t, deP bedoling meer isda
de bewroners der eilanden in de ge-
leg5enheid zullen gesteld worden to
vernemen, wat mn den politieraad
iomgraat, en dat daarom een eerste
stap op den wey der decentrabisa-
tie zou zijn pubbecatie van de ver-
slagen der vergaderingen van dies
raad.
Zooals in de Mlemorie van A4nt-
woord is medegedeeld, zal hierover
opmieuw overlegi gepleegod worden
met den G~ouverneur van Curag~ao.
Ikr wil den geachten afgevaardigde
gararneg verzekere~n, dat ik, ook op
betgeen door bem ter zake in bet
midden werd gebracht, de sandacht
van den Gouverneur zal vestiges.
Hiermede meen ik rde opmerkingen
der verachillende geachte afgevaar-
didgdn te hebben beantwroord.

De algfemeene beraadslaging w\ordt
gesloten.

Aur.RT I oMt in behandeling.

1)e onderartut. 1 tot con met 14
worden achtereenvolgrens zouder be-
raadslaging en wonder hoofdelijke
stemming sangenomen.

IBersadalaging over onderart. 15,
luidlende:
,,Verschillende kosten van het on-
derwrija, f 19 200."

De heer Van Vnaren: Mlijoheer de
Voorzitter! Het autwoord, dat de
Jlinister op den aandlran~ in het
Yoorloopig Veralag om meer subsi-
die voor het bijzonder ouderwija
heeft gegeven, beeft mi) ik kan
lies niet~ verhelen teleurgaesteld.
Ik heb er natuurlijk niets tpgen, dat
de Mainster, eer bi3 tot verhooging
ran het subsidie aan de bijzondere
scholen overgant, een rooratel van
den Gouverneur wil afwachten, maar
ik had gehoopt, dat hij te kennen
zou bebben gegeven, dat zoo'n voor-
stel door hem werd verw~acht en
goaarne verwacht. Het tegiendeeldaar-
van zou ik haast ult het antwfoord
van den Mlinister opmaken, waar
hij er op wijst, dat de onderwrijs-
verordening pas, miet wonder moeite,
is tot stand gekomen.
Ik zeg, dlat dit antwroord mij zeer
beeft teleurgesteld, omdat werkelijk
een verhoogtpgl van bet subside is
in het financidee en in het onderwfijs-
belean van de kolonie en ook Fe-
heel ligt op de lija van dezen 1
master.
In het financisel en in het Onder-
wFijsbelang van de kolonie. Wanneer
men werkelijk alleen het oogr beeft
op de belangren van het onderwfijs,
zal men moqten toegeven, dat men
in een kolomie als Curagao met zijo
zes verschillende eilanden, onmoge-
lijk door openbaar ouder-ija, tenzi3
met ontzettende kosten, in de be-
hoefte van het onderwijs kan voor-
mien. Citstekendd onderwijeers trekit
men naar eilanden van 1200 men-
schen om zich daar to garan begrra-
ren niet dan teen zoodanig trak.
tement en vooruitzicht, als d~e Re-
geerring hun natuurlijk niet kan le-
ven. \VaRnneer men in een dergelifike
kolonie in de behoofte van het on-
derwvijs meet voorzien, moet men
zrin toedlucht nemen tot de hulp
vau bijzondere onderwijskrachten,
die noga door audere en hoogrere be.
weegredenen dan door bet trakte-
ment zich laten overhalen daar hun
werkzaamheden te vervullen.
Zoo oordeel trouwens niet alleen
ik er over, maar zoo oordeelde men
reel vroeger reeds ook: van liberal
zijdle er over.


Zaterdlagr 2 Januari


1910


27rste Jaargang


1881 ~


ICOE


DI


CURACAO


W~ E E K E3 L A ~


UOOR 13E


CURAGAOSCKE


$ILANDEN-





dien pastoor-in-functie to veronaan- perfect als in den Haagi tot een H~ol-
grcnamen en als regrel diens roorstel- landsch patois dat hopeloos vr
len en pogingren tot verhoogingr van fomfamid is, dloch dat voor 't ouge-
den godsdienst wrantrouwFend at te oefende oor in klank niet verschilt.
kieuren of tegren te wFerken. Ten slotte is er bij dit at nog een
Miet volle handen ligt het onkruid algernleene taal, die C~uragao als haiar
over den oubewerkten akker ultgre- eigien opeischt~,bij recht van geboor-
strooid, het schiet welig op en vindt te, het Papiamentsch. Het voert zijn
rijkeijkjk voedsel in ijverzucht en ver. afkomst op tot de dagen van den
deeldheid, in twist en tweespalt tus- bloeienden slavenhandel, toen de
schien standon en families, een kan- slavenkralen gewoonlijk vol wanren
k~er, wraarmede de Curagaosche mnaat. Ivan de ladcingen der pas aaugek~o-
schiappij sinds ov-eroude tijden ual 't men halers, en 'n paar doziju Afri-
wrare erfelijk belast is. Bet; eigen. kaansche dialecten met de H~olland-
Inachtig en gewelddadig ingrrijpen schie en Spaansche oppermachtigren
rs va et; wereldlijk g~ezag, zoodra do omn den voorrangr en verstaanbaar-
strijd niitb~reekt e~n hoog opvlamt, lield w~orstelden. Tegenwoordig is het
ivordt soms door eigen schuld uit. een w~erkelijke taal, gresproken in de
gelokt of vrijwrillig verkozen, altijd als scholen, winkels, op strant, en 't is
een reddende engrel in den niood be- 't eerste wat de kleine Hollandsehe
groet. Manar ook deze brengrt green koloniale baby hoort. Tot al de bo-
bestendige verzoening. Het is een vengenoemde talen, zelfs tot het Eno-
slaaudle eagel des verderfs, die grie. g~elsch, valt er een betrekking~ te out-
ren smoort, het geeste~ilik grezai aan dekken. In den loop der eeuw~en kan
banden legt, dlen grodedieust onlder- zelfs het pidgrin-dialect uit 't Oosten
drukt. ~e viammen wforden giedoofd, zich tot de wvaardigrheid van taal
-- de vonkeni der oneenigrheid blij. verheffen, zooals het Papiamentach.
ven onder de asch voorti smoulen. Hietzelfde Blabel van talen zwermt
Sinds onheugSelijke tijden wordt de de loopplank over, zoo giauw de
Feheele! slavenbevolking der lHeuedlen- schrale HRollandsche havenbseambten
w~indlsche Eilandeo gerek~end deo K~a. het schip v-erlaten hebben: hotelloo-
tholieken godsdienst to belijd~en, d. p~ers, verkoopers van giedroogrde on
wT. z. het was Uun toegestaan het I gezouten visch, schelpen, korfjes, vo-
H. D~oopsel te outrangen. G)ok tot fiels,~ kooitjes, ingelegde doosjps,
de andere Sacramenteu to naderen, stok~ken van haaien-ribtben, en aller-
werd hou deels door den onuwil of lei onbetaalbare schatten van ik; weet
gebrek aan medew~erk~ing der eige- miet wat al prullerijou meer; doch
naars, deels door het gemliss aan oogernblikkelijk wrorden ze door des
priesters vrijwel onmo~gelijki gemaatkt. "verkzatue hofmeesters de balie! over-
Eten k~erkelijk of burgerlijk hluwelijki geiipt.
te siluiten was den slav\en bij de wet Het overschot van je opouthooid
verboden. Tochi was in de dagen der belagSen ze je op alle hoeken op 'n
West-1ndische Compagnie door de toevalligie waondeling door de smette-
Ilewindh-ebbers de zorg voor de ,,aan. looze straten.
telioge"~ der slaven met; nadlruk bet In 't eerse; is 't iets dat je in de
B~estuur opgelegd. war brent, dat idee van zwanrte en
Ov~er de gieheele Gost- en W'est. b ehaarde lolland~ers, -oetend je oo r-
divisie, de tegealvoordige buitea. b lirammelend in 't idioom der Zuider-
districten, valt geeu spoor van z~ee, want maar zelden doordringen
kerk of bedehuis to outdekken. \ve ons van 't idee dat de zwrarte e-
Daar ligt de wijngaard greheel braak nige nationaliteit bezit. Het oude,
en met een doornbosich overwoekerd. tratschle autwoord van den schotte-
Op BIonaire bestaan op vier uur af- rigen giekleurden Kingst~on ,,gentle-
stands van elkander twee bouivval- main toen hij voor 'n,,luren Jamai-
zlgzee stroohu htteowai bij httoogsrt. ca.neger' wverd uitgiemaak~t, Is nogi
zeldamegelgenede bi deover- ialtijd aardigr:,,skuzeer-me, hm, want
komst van eeuI priester de IIH. G~e. ik is een B~ritech onderdaau."
hleimen w~orden opgedlragen. S~indss 6 En dan op 't feit van awarte HIollan-
jaar is er het H. 1)oopsel niet mueer ders volgt het verbaznalgwekkend be-
toegediend. Op Aruba, hoewel min- staan van dunne Hollanders dun
dler zeldzaam door een priester van en schraal en langr en met pet-
Curacgao of van de mneer nabij giele~- kamenten g7ezichten. H~et gooit al
,ren kust van Veuezuela bezocht, is je vast; voorop~gezette idees om-
2* toestand w~einig better. In de hut trent de Hollandlers omver. Waun-
die voor kerk dient aan de Noord, neer wvij onze verbeeldingr over de
wijet men het g~raf, waar de lantate, H~ollanders hebben laten gaan, dan
wettige Apostolischou Pref eat, de eer. is er your ons opredolien 'n 001,
biedw-aardige ~priester Pirovano se. roodw~an ~ig, gezet per~soon, met ac
diert 3 jaar zija laatete rustplaats dikke me oen onder sh vestje gestopt,
h~eeft gevoudea. Oud en afg~eleefd, die tevreden lurkt san 't vergl~aasde
niet meer bestand en opgewa~ssen eind vani 'n ,,kerkmeester Doch hier

metlen twe op rachtlt Iid hej zic hri totl~eoend la n ee thmetoeu i a
twee jaar tevoren still terugg~etrok- een fluit, met 'n perkarmenten grelaats-
ken, om ziju vervallen krachten nog kleur, als een blad ult 'u ouden
tel widenaan de ladianen van dit zaartletter g Inb~ijb el esceud es
ei a.de Bovenw~indsich E~ianden ter" steekt 'n zw~arte ma illa uit 'n

st.lar lie Saba en ch jofustadtius I e b~une sia n 18j; wr e ci i kk -oos
v en katli lie~k k rkgtebcmw. I8 linuem sf ur' azwha looben ti

kathioliek prieste~r een voet aan wtal tooneu de plaatselij kemode en smaak.
giezet. Hfier. en daar leeft in een paar Overal door de kronkelen~de stra-
fazmilies nogr een vagpe traditie, dat ten is hij dezelfde grerimpelde type;
zij rechtens tot de Roomache reli- gee passeert e kp tz n wef 1i e
glie brehoorea. Maar allen gvaan bij steg~na 3ij kn r, e eV1
l 1 Mtl d ste te k rke "endle minute; bons je bijna teen
Mlinder nog' de oproep des Kocningis, In aan een hoek om als hij zijn rii
cents in de Noordelijke, later' ook vani nitzrezochte maikomelingren op
in de Zuidelijkeo Nederlaule~n, om hun deftige, hygdelal~che w~andeling
kathlolieke zeudefingen voor bet ei. begeleidt, terwvijl warrs den wregi over
land Curagao, dani wel de noodkreet zzyn model stch zo~rgranld~i in den
van den Hoog Earw. Alpost.- Pre- kneuterigSen tve~e-baHn kagen tram
feet T~ennekers van Surionme, dat, stopt, die de stadi omeirkelt, op weg
er in de kolonie Curagao meer dlan nlaar de ,,Cilub de Gezellighold ,; doch
800 kinderen van kath. ouders zon- altijdl zie je org~ens die cllind~r-~ge-
der doopsel voortleefden, had eiude- blroekte, smal-heupige, perkamenteo,
lijk weerklank gevouden in een miiee blauwv-geaderde, schroefboor-oonigre
dig priesterhart, om de zorg van overblijfsiels vau een vette natic!. Ota
die verlaten en verwilderdle kludde \ville van de stipate nauwfkeurigheid
op zch t nemn. w ik er bijvoegen dlat ik drie vette
o-~ zih te emen.Hollanders ontmnoette en hoordle van
Rincon. -Bonaire. 'n vie~rden, dochotG deze't voorwerp
P. A. EUWENS. O. P. warenl van afgunst of Tran me iJl-
den, Gf eenvoudig bewaardl wer on
Pastoor* atls de getuigen van de over evering,
kon ik niet bep len.
(0) Van ieder emnde der ponlton-brugr
en eamenkomende bii den top vau een
ouregrelmatige hoefijzervormigeieTFm
EEN KLEIN PARADIJS tn;Mgg soptde n eje reidenntettr ne


IN NDERANDCH EST-NDI ~aensiede va B~~mule-k bht
IN EDELANSCHWES-I DIE waeu ired 12vet 6nm 100 kne er
door Charles Jonhson Post- die de trrdien soe enk ieder uur
V~rvlg n Slt. uhnte no ordge nd, sjo h t i elukkio-
voor de 46~n-muiekah a 'e tol
(Dit twveede gedeelte, hoe tyvpisch leaders mageen zio a p elne als
ooki beschreven, mag wel gelden als on e eagm orkupn
een proofmonster vano oubenullig da kn o ~eakrt. l deze straalt zija
heid. Toch achten wij~ het van be- d, saleizer deh~adels--en bank-po-
lang, dat~ men op Curagao wrete, hoe etpaten, de soliede aristocratie, w-ier
er in Aimerik~a over CIuragao ge~SChre- buizen er voor heel de wvereld uitzien
ven wFordt. Reden waaro8~m wi) ook Ilsof ze in reusachtige pak-kisten uit
dit slot, wonder verdere kantteeke- Hioll ud ge~xporteerd zijo --kost-
ningr plaatsen. beas, auith emsch, strengf en netjes.
(Redactie Amigoe) 't Is een vroolijke verzame~ling, som-
In dze rieendemenelia .. I igein moooie baksteen, met mnarme-
zwarte en bruine Hollauders wat 'n ren e t bla~refsh b-elauwe lea of
mengelmoess van dialectenl Afschu. in zkas a i@ ruiale, mluet gle e tu
wcelijig Spaansch, barbaarpch Fransch, rn;' plitrkli me 1eir 1u
verminkt Engelech, Hollandsch zoo non van tegel en rieze .


Bet was naar aauleiding varin ~et
tegenw-oordige art. 180 van het Rle.
gSeeringasregrlement, w-aarin just voor
onze WTest-Indische kolonies het~ bij-
zonder ouderwrijs wTordt roorop g-e-
zet en het openbaar onderw-ijs in de
twfeede plaats kout, dat de hieer
F'ransea van de Putte in 1867 ~
zeide:
,,Zij (de R~egeering) wilde niet uit
principevasctheid onze westerache
dlenkhleelden op, het stuk van onder,
wijs in de Wfest-Indische maatschap-
pij ov-erbreogen. Zij heeft niet uit
het cog verloren de financisele be-
zw-aren, die zich zouden voordoen,
indien overall in WVest-IndiI; openbaar
nieutraal onderwijs zou meeten gee.
even w~orden en evenmin de groo-
ae verdiensten, zoowfel van de Mlora.
vische breeders als van de Katho-
lieke ereestelijkheid hij sprak bij Su-
rinarie in h~et even van onderwlijs
in W'est-Indie en daarmede w-enscht
a j niet te breken."
la lijurechten strijd hiermede heeft
men getracht, in CuraCao door de
ouderw-ijsverardening,r die met zoo-
r-eel moeite is tot stand gekomen'
het openbaar onderwlys8 op die ver-
rchillende eilanden te brengen, zoudler
d~at een andier resultant w~erd hereikt
dlan dat de overgrroote meerderbeid
der kinderen bijzonder oudrerwrija9 ge-
site o~tr en ad open Totr 110 1
lingen wrord bezoc e.
Die .11inister k~an afgeschieiden van
de politiek dat geen goeden toe-
stand vinden. Hlij mnost den voort.
gan= op dien weg w~raken, alleen
reeds uit een financieel ea uit een
orderwijs oogpunt.
In de tweede plaatsc seg ik, dat
de v-erhoogino- vani bet subsidie hieel op den veo- van dezen is-
ter ligt. Op Car~agao hieeft men deo
toestand zooals Ziju Excellentie dien
ook; voor Nederland wTenscht: het
bijzo~nder onderw~ijs isr regrel, de open-
bare school is uitzonderino:. De ge-
lijke behandeling van bijxonder en
opeubaar ooderwrijs, die de M\inist~r
met; mij in Nederland vraagert, is er
ver to zoeken.
O~p Curaclao gaan 4108 k~inderen
op de opeubare~ school tocgen 80~06
op de bryzondere school; die 40(8 kos-
ten f r,2 58j8 en die 3008, kost~en
f l6500.

Op Bonaire gaan 79 kinderen op
dep opeobare school en ot2~ op de
bijzondere; myi kosten respectievelijk
f 4400 en f 3700O.
Op Aruba gaan er 90 op de open-
bare school teen 7T12 pd jo-
dere; de eersten kosten"de f 4387-'; de
laatsten f 2550.
Op Sint-Jlartin gasu 322 kinderen
op deopenbare en 317 op de bij-
zondere school. D~e koste~n ziju respec-
tievelijk f 94 4~0 en f 232-0.
O)p Saba, bezoeken 87 leerlitrgen de
openb~are en 235' de bijzondere school;
zij kosten respectieveij k f 095 en

OpSt. Eustatius gaan 90 kinde-
ren op de openbare, 67 op de bij-
zondere school. D~e kosten bedragien
respectievelijki f 5705 en f 17150.
Beb ik goed gerekend, dan gaun
op de openbare school 1070 kinde-
ren. die, na aftrek van do sichool-
gelden, kosten f 6GS25 of f G2 r
kiind en de48~90 kinderen die op de i-
zondereschool g~aan f 27420) of f 53,59
per~~P kid.En vricr jaar heeft men
nog een openbare school g~esticht op
Siaba met 19 leerlingren en 35 pet.
schoolverzuim.
Mlijnheer de Voorzitt~er! Is dit een
toestand, is dit een verhoudingo, is
dat een behandelingr van het bij-
zonder ouderwijs, die de Miinister in
overeenat~emmingr weet te brengen
met zijn deokbeelden omtreat de
plicht van den Staat tegenover het
bijzonder onderrijs?
Ik zal op dit late uur niet verder
op deze zaak ingraan, Ik; hoop, dat
de Minister, met de cijfers voor
oogen, dit punt n~og eens zal over-
wegen. D~e onderwcijeverordening is
met veel moeite tot stand gekomnen,
zegt de M~inister, maar dit is just
omndat men daarmede geheel tegren


de richting is ingegaan die voor
onze K~olonii~n is aangewezen. De
wet-K~appeyne is ook met moeite
tot stand gekomen, de wet-Miackay
eveneens. Hier hebben noch de
geestverwanten van den Minister,
noch die van mij, zich door die
overweging late wfeerhouden voor
bet; bizouder onderwija te vra-
glen wast billijk is. Ik twfijfel er ge~n
tegenmli ean oh de Masniter zal mij
diseme al ij mijo cij ers over-
weegt, k at bet teer noodzakelijk is
dt oo dhier niet te doen en het
d ridnaeze noodikg us, dat de Gouvedr.
neu I dz ak poe ig on er de
oogen zal zien.
Mien heeft nu den toestand, dat
onderwfijzers van hiier g~aan, die het
maar tol willen hebben om op een
bijzondere school geplaatst to wor-
den en dan van het Rijk te krijgen


een subsidie ran f 3007 of meer. Zij
g~aan naar Cura(~ao, de besturen be.
talen de reiskcosten, en zij krijgen
maar een hoogatens f 300. Er is be-
paanld, dat er een ouderiv~ijzer per
SO kinderen mnoet zijo, muaar terw~ijl
het schoolveralag kilaug~, dat; 80
kinderen te veel is, bepaalt de ver-
orde~ning dat, als er meer zijo dan
do w-et toelaat, er green subsidie wordt
gregeven. Als de Mlinister zich dit
alles gSood ind~eukt, geloof ik dat
hij zal voldoeu aan mijo wTensich en
zeggen: ,,Het is noodig dsat er ver-
aud~ering komut. Als er een voorstel
wordt aangreboden door den Gou-
v-erneur zal ik het met belangistel-
ling en sy-mpathie ontrangen en als
het niet komt;, zal ik er op aan-
dringen."

De beer de Waal Malefijt, Mlinister
van Kolonii~n: Mlijnheer de 1 oorzit-
ter! 1 oordat ik; overga tot de be-
antw-oording van den vorigren spre-
ker vraag~ ik u verlof een k~orte op-
merking to maken over een reed s
grepasseerd artikel.
Bij art. 2 van de 1ste afdeelino-
komnt in dfe ,\lemorie van Antw~oord
een zinsuede voor, die ik wTel eenies-
zins zon w~illen zien geizg.In
het VToorloopio- Y~erslag stood met
betrekkiner to~ de passagiegelden:
,,E~nkeleb leden spraken de vrees
uit, dat in het oroote verachil met
verleden jaar een aanwijzine~ is to
zien, dat de re~geling dezer zaak
bet uitdeelton en onthouden van
Iij 1het olverw~egenl van het ant
woort~ isan, gezoc t naar een
oord, dait dp se op die o~pmer ig
datn i ndli k Ie MIoo~ feo
ten, da elegijh wed wFatda hte
mra is, u. we~oord ,,ver ac t-
Nu zou ik n verlof willen verzoe^
ken om dat wroord al~snog te mo-
gen verheteren en dararvoor in de
plaat~s te mogSen stellen het woord
,, v-erdeu klog als meer pairlementair.
De geachte spreker van zooeven
heeft de opmerkinlg gemaakt, dat
ik; in de Memorie van Antwvoord als
het ware aan den Gouv-erneur een
weuk gaf om nu maar niets te doen
naan de onderwFijsverordening.r Niets
is minder juist. AI bon entendeur de-
mi-mot suffit. WCannee~r de geachte
afgSevaardigde nauwrkeurig leest bet-
green in de Mlemorie van Antwoord
staat, dan sal hij just het omge-
keerde zieo. Er staat:
..Indlien verhoogino- van de subsi.
di~a voor de bijzondere scholen in.
derdaad noodzakelij k is, zal zulks
zeker den G~ouverneur niet ontgaan."
Ik hieb van den te enwoord gen
G~ouverneur de vaste verwachti ,
clat hij met naundgezeheid zal na-
span do a be cirie voo nde biz ndre'
scholen noodigr is en dat hij, zoodra
hij bemierkt dat het noodzakelijk
is, ook de noodige voorstellen zal
doen. Ik dacht, omdat de geachte
dfr~~dg e a i se deri aanvang ain
ha Ut~rpnnlpn nitrmetded noemi ~
in dezelfde meenino verkeerde maar
ri6 vertrouwfen schijnt bii hem niet
zo vast to zijo als bij mij.
Ten overyloede wi;l ik er noo* wel
bij voegen dat, mocht de Gouver-
neur op dit punt soms tegren ma1n
verwachting wrat toe womang actief
blijk~en, ik er volstrekt g~een bezwraar
in zal mien hem van ult het moe-
derlandl een w~eak te geren, dat hij
zija aaudacht cok aan deze zeak
nog: eens special sal schenken.
D~at ik nu geschreven heb dat ik
geen aanleiding vond om nu reeds
de Curag~aosche onderwrijsverordenin?
te gaan w~ijzigen, dat k~an toch warar-
lijk niet vergeleken w~orden met bet-
gieen hier to lande ten aanzien der
Sjchoolvet, is geschied.
\ij bebben hier te doen met een
onderwijs-verordening~ van 1907, dus
slechts twee jarea oud. Ik meen, dat
bet allerminst verklaarbaar is dat een
pas opgetreden Miinister niet; dade-
lijk graat overwegen, of een zoo on-
lange vastgestelde verordenin<'
wFellicht wijzigingr behoeft. Dit i
die Eenige strek~king van het aut-
w~oord. Allerminst heb ik willen


zeggen, dat iki zou meenen, dat
de toestand ten opzichte van
de subsidies is zooals het moet zijn
en nog veel minder heb ik den Gou-
verneur een wank willen geren voor-
al geen voorstellen tot verbetering r
te doeo.

De beraadslaginge wordt gesloten
en onderart. 15 wonder hoofdelijke
stemming sangenomen.
Het woetsontwoerp wFordt zouder hoof-
delijke stemming aangrenomen*
Handeli'ngen


186o It Januari Iglo.


IDe toestanden en verhoudingen in
Sonze K~olonie zija in den loop der
v-orige eeuw zoo ontzaggelijk gew~ij.
zigd, dat het verledea zich voor
onzen b~lik, geh~eel aan een X~sft~e
eeuw-omgeving gewoon geraakt,
achter cen wazigr gordiju terugrtrekt.
D~e jeugd onzer Katholieke Mlissie
hult zich in nog d ich there n nevel,
wvaardoor slechts hier en daar een
zwvak schijusel beenbreekt. Een gre-
schiedenis der kerkelijk heden, zij 't ook 'oeknopt, als een
betrouwbare gidls ont ous den we
to wcijzeni, Ontbreekt ten eeuen male
T~ch moet men den greheelen lijdens
wegr kunneu oversion, dien het K~a.
tholicistne hier in de XV~II~ eeu~v
heeft afg-elegd, om zich in te denkien
in den toestand, zooals de aposto-
liche prefect M1. Nieuwindt dien hier
aantrof bij zija komst, nu welhaast
een eeuwr geleden.
O~p wrelken grondslag heeft de Hooo-
Eprw. Prefect Nierindtt zijn grebou0
der katholieke organisatie op retrok.
ken?
Wij ziju in het jaar onzes Heeren
Het Engrelsch tussehenbestuur heeft
siedert I' jaa~r roor het Hollandsch
gezag de plaats geruimzd. De poli.
tieke verwisselingr beeft den econo.
mischen toestanid niet bestendio- ten
Fioloniaal be wind ziju, strak aaugfe-
haald, in handen van G~ouverneur
c:antz'laar, wiens pogringen voor den
bloei derkIolonie wTeinig waardeerini,
nergens medewrerking vinden, wriens
optreden overall wantrouw-en, wvieis
daden wrimmnigre kritiek en af keer
uitloktebn.
D~e eigrenlijke handel en invoer van
slaven is in nsasm afgreschaft, maar
de slavernij bestaat nog in zijn vol.
len omvatng. Wel is waar oodervio.
den die ougelukkigSen hie~r een veel
meer menschivaardige behandelino-
dan in Suriname en andere landed
der nabuurachap, doch ook hier nog
worden de slav-en als aundere koop-
waar verhandeldl en verkocht en uit-
gevoerd met miskenuing ,somsj van
elken familieband
Nu reeds m64~r dan 30 Jaren, na
de vluchtige period van voorspoed
en wea~lde, duurt het hopeloos ver,
val van CEurargao v-oort. Kooplieden,
dlie nog iets to v.erliezen hlebben, ver-
laten de een na de nauderen het: ei.
land. Hqandel en scheepvaart liggen
still, alle geestkracht is verdoofd.
se nde nood edriogt, tiaaktk i a
taal, flat hiet vermogen van den ei.
genaar verteert te grelde of voert
ze mee naar andere kolonii n, wtaar
meer voerspoed heerscht~.
Sinds a jaa-r houdt een schirikwvek-
kende droogie n on en doet oog~st

Soa-teeds schirijven wij het jaar

Hiet kw-ijnend grodedienstig leven
der Roomsche bevolking beperkt
zich tot het stadsgedeelte, zich te-
rugtrekkeud binuien de kale muren
van de on~oolijke St. Annakerk,
wier gieldmiddelen men eenige iaren
terug, toen de Engelschen bet? nie-
mandl lastigr rusaklten, heeft ultgeput
en verkmivit met het optrekken van
een plomp, vormeloos mnuurgiersarte,
dat bij wijze van toren tegren het
prestigfe van den Fgo;Tdienst, nloch het
uiterlijk van het bedehuis heeftt er iets
in sanzien en schoonheid bij gewon-
uen. Zoowel bet in- als uitwendio-
o-odedienstio- leven kwijnt. VTan eg
ei enlijk: vercal k~an men niet spreken,
o adat er nooil een krachtigr bloeiend,
ri k vruchtdragjend ldev en geeest is.
K~erkeli ke or anisatie ontbreekt ten
eenen male
Nog spreekt men met diepe ver.
eermo- van de beide laatste Hol.
landseche priesters Stiippel en Piro-
vano, van de orde vanr St. Francis-
c~us voor enkele jaren tot een beter
leven over~gegaan. Eenige Spaanscebe
/riesters van de kust, een gedwron-
ren of riili ballingescap op
ons eiland voor lief nemend, on door


het kerkbestuur als hulp riesters
in dienst genomnen, weciden de kudde
van den CuraCgaoschen schaapstal,
sommigen naar best vermogaen als
weardigre herders, wien het zieleheil
dler g~eloovigen ter harrte gosat; ande-
ren belaas meer als huurlingen, door
hun niet altijd onberispelijken levels'
wandel de godedienstige ourerschil-
ligheid der katholieken krachtiger
Yo~edsel gevend.
Het college k erk mees ters wlaakt
met een jaloersche zo~rg over de gel-i
den en b~ezittingen der gemeente,
legt in overmatigen ijr-er volkomen
beslag op de regrehng van alle ook
zuiver kerkelijke en geestelijke san.
gelegenheden, kent als bij traditie
geen hoogrere roepmg~ dan in eigen
boezem elk~anders meening to bestrij-
den, ter afwis~seing het leven van




sche stroohoeden is wonder geen enk-el
opzic t te wrijt~en aan den Heer H. J.
COHET LRENRIQUEz, die bij de verza-
meling der voor de tentoonstellingr
bestemde hoeden er wel degrelijk v-oor
beeft zorgr gedragren, dat onze ewone,
grrov~ere hoeden in voldoende hoev-eel-
heid vertegienw~oordigd waren.
Hopen w'3S elechts, dat de volg~ende
Tentoonstelling te Brussel z66 zal
: worden ingericht, dat de \-olle aan-
Sdacht der belangistellenden grerestigd
I ordt opJ deze ,rewone Curacgaosche
hoeden, w~elke reede bij duizeuden en
duizenden worden uit~ger-oerd en de
eigenlijk grezegdce V'olks-indiustrie van
Curargao vormen.
D~ie hoedenl moeten zeer zeker nog
\'erbeterd worden, maar v-erkeeren
toch niet mn bet alie~reerste stadium
van outw~ikkelingr, zooals het ger-al
is met de zooge~nasmde Curagaosche
Panamfi-hoeden.
V66cr dat ran dleze fijnere soorten
geregeld een grootere hoev-eelheid
zal kunnen worden uitgrevoerd zal
er nog wel eenige tijd verloopen.
In de v-ersite verte is het onze be-
doelingi niet lets ten nadeele der fij-
nere stroohoed~en te zegg~en. MIet, al-
le kracht wordt aan de verbetering
daarran gearbeid. E~n dit verdient
onze r-olle toejuiching en annmoedi-
gang,
Mlaar bet ijveren on cok een markt
te v-inden roor deze betere soorten
mag toch geen aanleiding ziju, dat
de gewvone Curagaosebe hoeden, die
reeds een belangr~ijk uitroerartikel
uitmaken, over bet hoofd w-orden
gezien. Die grovere soorten v-ooral
verdienen de rolle sandacht der
hoedenfabrikanten in Nederland en
in den vrreemde. Zij ziju g~oedk~oop~
en sterk en wTorden met den dag
better gerloebten.
Een struikrroover

op Curacgao behoort gelukkig tot de
hoogre zeldzaambeden. Mlaar toch
heeft een geral van openbare aan-
randing zich hIer voor gedaan.
Het gebeurde op Zaterdagravond.11I.
O~p bet onverw-achts wrerd een man,
die met ziju w-eekloon op~ zak en een
pakje nieuwe kleeren op den rug;
huisw\aarts keerde, aangerallen door
een jongen kerel, die hem met een
stok een slag op bet hoofd gaf en
hem ziju geld en ziju pakje ontroofde.
B~rut~aal wTee droe= de roofer des
Zondags zijun nieuw~e, g~estolen boec-
zeroen, w-erd d aard oo r erkend en
door de waakzame Politiclingerpikt.





Y'erhoogingl en w-ijziging der Curagno-
sche B~egrooting van 1908.
Yerslag

Yerscheidene leden v-erklaarden
mlet berreemdino-r te hebben out-
r\vaard, dat, blijk~ens dit wetsontw-erp,
de raming der uitgaven op de be-
gTrooting van Curacao roor het
dienstjaar 100S in zoo hooge mate
onju'st is gew~eest~, dat miet mmnder
dan 50 van de 120; artikelen moe-
ten1 bordden verlmo2rd1 met een tol
taal e ragr van 2 Oi, 4~en ,
m etens words n 1ferlca rd me~t een

rn an hierbireaeanleidinga hun twij-

mingren wel de noodigre zorgS wordt
besteed. In de kolonie schijnt men
zich dikwvijls al te g~emakk~elijk at
to maken van de berehe~ning der
vermoedeijk~e kosten van een maat~re-
o-el en ook te spoedigr gereed te zija
net het antwoord, dat van zulk
een ma~atregel de kosten in het ge-
beel niet ziju te begfrooten, zooals
0. a. tot bescheidf is g~egeven" op de
vrangr van uit de K~amer, w\elk~e de
vermoedelij ke kosten zouden ziin
van de w-ijzigringren in de ouderwijs-
toestanden, door de nieuwe v-eror-
denin~g betreffende dat onderw~erp in
het leven greroepen. Teleursteingen
kunnen op die wijze uitteraard niet

litbliheet ote av o retn. ba r ins
die laatste omstandigrheid most re-
den sijo om b~ij den financieelen op-
zet van deni dienst ov-er een bepaald


jaalr de grootst mogelijk~e nauwge-
zetheid te betrachten, en z ch ver-
volgens asn dien opzet striktd to
nort otnd~e eige duijke bele merinarr
naar w-illeke~ur uit 's Rijks schatkist~
geput. D~e leden, wier aa~ndacht op
een en ander ge~restigda was, spra-
ken de hoop ult, dat de nieuwre
Goeurerneur mn de aangegeven rich-
ting zal sturen.
D~e vermindering, die verscheidene
artikelen blijkens het w-etsontw~erp
kunnen oadergraan, worden in de
,\1emorie van Toelichting niet be
sproken. Eemg~re leden maakten de
opmerking", dat het, ook ziin unt
kion hebben to worden ingrelicht om-
trent de redenen, die de behoeften
hebben doen blijven beneden de ra-
mingen.


Un la n P ers



gb EL Aceite de Higcado de Bacalao no cosntiene
% ~prnncpios activosr como preten en agunos
fabnicantes de medicmnas secrets.
Es un alamento como la lce, y los nuevo4
a~por ejemplo; y de la mismna manera que a nadie
que tenga que alimecntarse con leche y con huevos Q
eQse le ocurriria sustituir estol alimentos con cosaes
a~que se dijesen contener sus principios actives, asi
~Paque las pe~rsonas qlue para nutrine y engor ar
~btienen por necesidad que tomar el Aceite de
Higado de Bacalao, deben de tomar el mismo
b aceite y no esos prepar~ado secretos que se dicen
PDestar compuestos de sus orincipios activos.
La parte nurritiv4 del aceite de higado de r
bacalao, es decir, lo que hay en el aceite que
forta ec~e y engor a, es la grasa especiz que e
aceite contiene en su comrbinacisan naturaL
Q Es, pOr' tanto, un error de los enfermos tom~r
(g botellas y mas botellas de esos preparados que se
1~anunexan como prepuaraones sin sabor, com-
puestas de los pjrincipios activos deli Aceite de

H~igado de Bacalao, las q~ue no contienen ni una
rnaezelas de substancras ~extr~~ias A 61, enlas cualles
rp predommna el alcohol y que carecen en ab~soluto
de todas las propiedlades que han hecho del
Aceite de Higado de Bacalao el arlimento mis c
po eroso que existe.
O Los enfermos atacados de Tisis, de AnemIa,
de Escr~fula, Raquitismo y otras alecciones que ~
0~exigen el uso continuado del Aceite de Higado g
de bacalao, como alimnento, deben siempre tomar




e~aque esti com~puesta del a~ceite mis pumro yr que ha
sido reco3mendada por mis de 35 arios por todos H
los mldicos del mundo comao la i'mica
Forma en que debe tolmarse el Aceite de Q
Hi iado de Bacalao, por ser asi mejor tole.
rado por 0l estomago mas~ aigen be y

.. s del A~ceite de H~igado de Bacalao tanto
r elasestaciones frescasdcl atio comaoen
;1 las de niguroso calor, sin perjuicio para
,las fun~ciones digestivas del enfermo.
I ~ ~ "" cr ONE, uhnca
. mv. v.,
Pe6Q~b~~Yg~~~I~~99~~i'


NLu en dan zie je een mooi-b~ewerkte,
k~ostbare fontein, dlroog en stoffigr in
deze dorre nederzettime waar water
een handels-art~ikelis. Sommigen, met
tten row-en smaak, beplanten hun aIris-
tokiratisch domein met gicst.13zeren
fauna en opgrezw~ollen Cupidootjes,
die blakeren in de brandende zou.
In pllaats van kioele, g~roene grasp'er-
kenr zijo er ultgSestrek~ibheden van hee-
te kiezel, onderbroken door waten
die men beeft doen springren, wlaarin
schlrale boschjes van aschgrrauiv gre-
bladcert schitterende bloesems voort-
brcengen nit ingebrach~te aardle. Ge-
wroonlijki omnge~ft t ee hooge mnuur,
met gebrokel iflesschien bezet~, drie
zijdlen deer afsluitingen, terwrijl het
front, voor ieledes b3likken open, be-
scherud wordt door een magier hek,
of in enk~ele grevallen door een mooi
bew~erkt staketsel vanl weslagzn ijzer.
Aleer dan een mill duurt dleze zwleri-
ge, heete, nietto,, r~chthockigre ar~isto.
cru~tic, en dan, zuidlerwaarts draal-
e'nd naar I!P andere zijde van het
water, begint daar het minder aris-
tocratische, toch zeer respectabel
k watrtier, waar de smnokkel- en revo-
Jutie-handel noo- niet ziju vollen ti-
nantieelen bloei bereikt beeft, en
w~aarin nog de k~erken en sicholen en
publieke gebouwTen gemengd ziju.
In al de scholen, van de me~est ex-
clusieve at tot de nederigrste wouver-
nemerntsschool, wearin de kleine
zlvart~e of pelrkament~kleurigie Hlol-
landsche sprmiten gekweekt wo~rden
w~ordt Hollandicsceh, Fra~nsch,, Enge~lse~h
Spaansch en P'apiamentdch gebruikt
en ondlerwe-tzenr. Op de naburige ei.
laden en zelfs op het vastelatnd tot
in C'ent~raal-Amerika staan deze scho-
len in hooa aanzien, en een groot
gSetal vreemude kinderea wordt naar
C~urarao gerzonden om er hu~n opvoe-
dingS te krijgen. \'oor den grodedienst
ex er en'nrluiie v0treraa hal k
Hollandsch-ge~r~freformeee gehouweu
on diominr'esfhuizen. E~en of twee be-
scheiden katholiek~e kapecllen bestaan
er in de buitenIv\ijken-missies inder-
daaid, want de ellander~s zijo begPin^
Eelvaste Protestauten, 'neigrenaar-
dige, toestand voor een dleel der rtro-
p-en in dlit halfrond. Achter in het
blok6 van koloniale: kantoren, bekend
alsr het gouvernemenitshiuis is het
< flicieele gehouwr der Nederlandlsch
et'vormde Ikerk, een strenge en an-
tieke koloniiale bouw-c uit 't jaar 1760.
Dom en stipt zijn elkeu %ondag zija
hooggerugde bankren vol van schra-
le pearkamenteb ammbkke aear, eo a
arisitokraten met hun fleg~matieke~ fa-
miiii.- in krake~tnd ~esteven p'iquA.
Bfier, hoogi boven huse hlooidlen,
spreekt la 'n massief mahoniehouteu
kansel de grimmigre dominee ziju
schierpe neusklankige sermoenen en
vereenigh zich met ziju kudde in de
magrere, beverige aud-Hollandsche ge-
zang~en. 't WVas juist omn den hloek v-an
deze kerk; dat een der parochianen
het g~epeupel_ organnizeerde, dat den
consul van Venezuela en zijn families
aaun~el, toes de ger-oelens tusschen
Loastro den Illemstad hoogr liepen
kelhandel o~en de ing van den smok-
kladerlaasen e revo utionaire actie
D~e kleine p~olitiemannet es vezci
ten bet gespuis met jeduldi e bleoe d
beid van ,,asjebliieft-nist" ,- en ;in
gen toen w~eer in de politie\va~cht t
rug en zoc~hten hun, hapugmatten we r
op.
Willemstad boog~t op, twe~e brugr
gen, die de geschneiden helften der
stad2 dwars over den halsJ der flesch
verbinden, in sans~luitiner aan den
dienst door de tra~m-oridernemni1:
verachaft.
Die afdal ende schaal van priizen,
Idoo~r den gecbruiiker der brugi te breta:
len, isdgeba~seerd op het slijtage er
d n; daarom is voor '0 dame of beer
die barrevoets vasn de eene naar de
an ere zijde reizen, de tol Gen cent,
sitte voor degenen die voetdek~sel be:
drate en de aaumatigingr van het te
ed~nen els de tol twree centen. Daar
i don de aneftder stad minstens eens per
inkoden ender .bezoekt, hoopt het
h!osten de b lein zoet winetje op de


,t~e~heme om verzijde te bereikien


tC ue iv sw,\aarapont oefeiel
te nrden I~a kt orderewnieged
dat je in stant bent ome teren muen
voor den overtoebt te bestenten
Als deze gene ues uitgeu ein.
dan blijft er nogff ver hetg u~lte ziju'
talder ,,Club dle Grezellig~heid" va
aels eeoordeehg~r punt uit, je 't greheel
luisten uPanorama kunt overmien, en
landtersn o8r de shimme oude Hol.
jeuevers jles kj een van de twfintig
jnverscaten diene die de toonhank
lijkhft men el vameb z'n onvermijde
termidda lan zaam tnerden ach- ee
deneerd a esip doet "rbi wel-bere-
D'r ziju ook zote a ij~tglijden.
keurtjes met dolil ~e nrttache i- ko
men in nog drolliger fiesschen e
o~pgediend wrorden mn de heel kleine
g lazen vingerhoeden met grroote be-
kers water ernaast. Dan komen die
revar ij e, Iangre, swfarte sigaren


voor den dag, die deF perkamentmen. 1
schen nemen om ze te rookie; of
missehien is het 't rooken ervan dat
de menschen perkamen tachtigrrmaakt.
B~eneden om stroomt die vroolijke
zwarte menigrte, die met 't dalen; van
den dag toeneernt,-- snoezigre bejaar.
dle dames, zoo zwart als de zijden
jap'ounen, die ritselen met de schom.
meling vain haar lessen tred, en met
aardlige dikke sigSareu, die zelden tus-
schien haar lip'pen uit verwijdlerd
wvorden. beh~alve om kracht on klem
bij to zetten san de een of andere rij-
pe en p~ittigre bemerking. Ulit de scha-
duwige stt~eejes k~omt nu en dan het
tintelend getokkel van een guitaar en
z'ni kleine broer, de ,,cuatro". Bfene-
dlen b~ij dfe smokkel-schoeners krast
een harndorgSel het ,,na het bal" ult,
-- hot mneest populatire en hiet laugst
lev-ende lIed ter wer~eld en 'n ma~ge-
re k~ra~endle stem tracht hoet te zin-
gen in dwraas-gSebrok~en Engulsch; klei-
ne lichtjes flikkeren over het water;
een glas wordt tegyen den muur ver.
brijzeld, en de stuliken klinken muzi-
kiaal op den t~egeldloer; meer lichtjes
schiitteren or vanu over bet water; en
in 't verylietende purpe'r v-an den
avondgloed maakt W~illemstad, de.
ze .,smetteloozestad"' der Caraibische
zee met' haar stijve speeldooshuizen
uit de audle wereldl, zich op voor den
nachit.
Thle C~entuy.

--~ -
Nb3ieuWSbericiaten.






loct de ,,G;our. v'. di. BraudnChof"
i -e ~Teer. hoeinert u-rioi ee
Het is to hope, dat hett tweede ge.
cleelte der reis wat v-lugger is afge-
lead dan hetl eerste, w-ant na drie
cdagen tobbecns was de schoener now a
nit veder dan Caracasbaai gev-orb
derd



11ezer dagou zullen de Heer en M~e-
vionuw H-AMIIunanoRC met de 'r~ius d7er
,\Vederlalnden naatr hlet M\oederlatnd te-
rugrkeeren.
TVij wrenschen H~cd. eeno rorspoe.
digen en behoudnu overtocht, en ver-
tronw~en vanst;. dat de C:urnea~osche
B;isa;lcnderneming hen spoedig w~eder
naar Clursaoa zal roepen. Tot w~eer-
ziebis dus!

*.*

De WeleerwT. Pater Directeur van
het WCeeshuis ran Sta. Rosa, Pater
A. Savova, v-ertrekt met de Cittae di
Torino naar Italiil om to Turijn bij le
Congregatistieer Sales~ianen meer steun
te vragren en bulp voor het Cura-
gaosche Jongensweeshuis.
Mloge zijn edel pogren met dlen bes-
ten uitslagr w~orden bekroond.



De Zeereerw. Heer A., ELLrS, Pas9
toor vau Sta. Cruz, keert Maanndag
.met; de paket naar Aruba terag .
Een o'elukkigTe overtocht zij Z. Eerw.
Ivan barte toegew3~enscht.

e st. Thlomaskring.

eze syrmpathieke vereenigSing voor
Katholieke jongrelingen vierde giste-
.ren haar Patroonfeest. Aan het kieu.
rigi versierde altnar der kapel van
thot St. Alrtnusnngesticht droegr de
Sl~ir~cteulr der Vereemg~ingr Pater R.
J. C. WARELIN de R. Mrsu des och-
tends half zeven op, wIaaronder de
leden tot de H. Tafel naderden. Het
mooie vaandel prijkte naast de Co-
muniebank. D~es avonds acht uur
had dejaarlijksehe bijeenkomst plaats

?:if: ", ili ()uer e laee ndn

P. POIEsZ een keurige rede, w~el-e
wij spoedigr hopen te pubbeceeren.


Het Blal

ten Gouvernementspaleize was Woens-
dagavond zeer druk bezocht. In vroo-
lijk opgewekte stemming bleven de
tatlrijke grasten lang* nlog gemieten
van de gulle gastvrghl andn
H~eer Giouverneur.

Pa7nama-hanaal.

De Ame~rikaansche bladen mak~en
melding van greweldigre overstroomin-
gen, die een giroote vertraging in het
greheele werk veroorzaken, en root
verlies san tijd en belangrijke som-
men gelds tengevolge zullen hebben.
Ondanks de krachtige pogingen van
de ingenieurs, die aan den bour van
het kanaal werkzaam zijo, blijven de


leder jaar terugkeFeroude over~s rcoo.
min~e nde rootehetd etnemi ts -
wrende wTater alley dammen verbrokien,
stroomde over het terrein der werk-
zaamheden, stortte duizende kubieke
meters aarde in bet kanaal-bekken en
zette de groote stoomzuigers en gran -
ma~chines wonder water, w-aardoor zi3
voorloopigr buit~en gebruik werden
westeld. D~e grroote machine te Gor-
rona staat sl~echts een paar duim bo-
ven het water; de sipoorweg is voor
minstens eenige dagren onbruikbaar,
terw~ijl de t~elephonische en telegrra.
phisiche verbindingS roor een tijdje is
verbroken. Wanneer de v-aargeul die-
per wordt, zal men nogS moeilijker bet
op igede kvte Lneen te enhlou.
pdringenle watemerue oime ze rt dan
ooi en naar mlt scoi ot nie t wonder
pod, dat, aI de in enieurs er niet in
Irogn ,m n ads vol rrnde jaren de ele-
s nte odm na uur te overw~innen, de
o enino- van het k~anaal in 19315 no
verre van ze er is.

Schlietw-edstrijd.


d i:Matrdsrjd noo he ,,ua~
D ~ eeerj,,r~honken door den
heeze a ug-esurder kolonie, w~erd
met 52 punten in 5i schoten gewron.
cen door den serg~eant-majoor Son
L. M~ADURO T.

prijzen ran het korps:
D~e korporaal J. J. DE ~I~NT be-
haalde den eersten prijs van het
Korps met 48 punten in vijf scho-
ten.
D~e k-orporaal I. J. DE~ HART ver.
kreeg met 45, punten in 5 schoten
den tweeden prija en de scherpschut-
ter JAN HOYER met 43 punten in
5i schoten den derden prijs.

Hr. 31s. Utrecht

is 11. Zaterdagr van B~onaire in onze
haven terug(ek~eerd.


Nieuw-e Dokiter *

Onze greach~te Collegra El Impa~nrcil
van eergisteren bericht, dat de Cu.
raclaosche jongelingr ELIAS J. P'ENSSo
bet theoretischi geneeskundig exameo
aan de Universiteit te AImsterdam
afgelegd beeft.
1 an harte wTenschen w-ij zoowsel
hem als zijoe ouders daarmede greluk.
NYieuw-e Lijn.

V olgreus een telerrram uit; New-
l'ork san de Frf. Ztgrr~zalder'nited
Fruit Company een dienst v-oor p"s. i
sagiers en voor groederea op W-est-
Indi;; mrichten.
Dlaar. zooals men weet, de K~onink. i
lijk~e \Yest-Indische Manildienst, te
Amsterdam, in het laiatst van 1000
met de genoemde maatschappij voor
den t~ijd van 10 jaren een contract
beeft afgesloten voor den ov-ervoer
v-an bananen ran Paramaribo naar
New-Yorki, hebben wij bij de directie
ran den K~on. Wlest-Indischen mail.
dienst laten vragen in hoeverre de
bov-eubedoelde nienw-e dieust van in-
vloedl kan zija op haar relatives met de
Untd Frui C mpanS .h~aar der d


king op de relaties tusschen haar
maatschappij co de U~nited Fruit
Cy., maar betreft het waarschijnlijk
huet openen v-an een eigren lijn naar
Santa Mlartha in Columbia. Tot
duster is deze dienst waarg~enomen
door de Hamburgs~-Amerikahjn.
n. R. Ot.

Stacisreiniging.

Gedurende de laatste S dage n wer-
den in het fiskalaat aaugebracht en
door middel van petroleum verdelgd:
11S ratten en
231 muizen.

Htoedenindustrie.

Dat er op de Mtiddenstandstentoon-
stelling te weinigr sandacht wFerd ge-
schonken aan onze gewone Curacqao-,






































OND ER TR OUWD :



EN


f$" -rtn
HuwFelijksvoltrekking 29 Jan. a. s.
's avonds ten 7 ure. N~a de huwe.
lijksinzegreningr door den Wteleerwaar.
den Heer. 11. VAN DEN BRIN;K ZUl-
len grelukwenschen g~aarne aanvaard
worden mn de Consistoriekamer van
b et gebouwv der V. P. ;.
Curagao Jan. 1010. 2--2


LONGMA9P N &e TIARTINP"
r YaEW YORK, U. S '
,- Venta Por Llas

El ,,Luz Diamante" 'es el finicu
Aceite de Carb~n G P'retoleo, qne
durante el largo period ded3
alios no ha causado ningruna des-
gracia .



Versche, zuivere
O nv erm e n gie





6 nrU Ss IROrgeRiS dgReE
lijkts te verkrijgen bil
C. Gorstra Fz.
tegell 25 Ots. de Kan.


Advepteert Steeds
IN nE

Amigoe (11 Curaeao,
hnet Inee~st gelezeR der
hollalndschae blad~en in
d~e kOlonie.


Ph0tographisch6 Infichting

Soublette et Fils,
HOBPHOTOGRAPEN
VAN


JOH3[N ~DEWARE'S


BEKROOND METE
50 (Eouderl 1\dedailles
Agenten voor Cur~ano,
DE LANNOY & Co.
Botica Central

INGEZOND)EN MIEDEDEELINGEN.

E1Petoo 11 rcnoA de nalalm braLr y

Isa mlejor manera de tomar el a-
c~eite de higado de b~acalao es en
la formal de emulsi~jo, por ser asi
md~s (clmente absorbi o por el es-
tbmago; de todas las emulatones
conocidas, lar Emusibn de Scott es uni-
versalmente considerada como la;
m~s perfect y la mis elicaz, 3o
solcmente por la. pureza del aceite
y de los dem~s ingSredientes, qune se
emplean en su elaboracibn, sino por-
qlue es la icnica emnulsibnt que no se so-
dara, que nro so enranc a~c, que no 'on-.
iene substancias que irraten 6, in~flame.at
el est~rmagro y- porque en una pala-
bra es el alimento m~s concentrad~o
vsfim asimilable q~ue conocen 10J
"mi~dicos para combatir to as sas
formas de debilidad org~nmca, paraz
purificar la sangjre y como un so-
xular indispensable p ra las plorso
nas afectadas de tisis, ( e escrow ua., d
raquitismo y otrars dlolencias cr~oicas
Corno se ha pretendido por alg~u-
nos industriales recomendar el aceist
de petroleo camo un sustituto del
aceite de bfgSado de bacullao, debe-
mos advertir por el bien de los mis-
mos enfermos, qlue el aceite de pe-
troleo es una substancia mineral,
que si se usa internamente es ex-
pelida, integ~ra por lari evacuaciones
Intestinales, causando & la larger
inflamaci6n de las v-ias digestivap.
Carece por 10 tanto de la p~ropie-
dad esencial de todo alimento, la~
de ser asimilable y volverse parte
de los tejidos orgr~nicos y no puedet
ni remrotamente comparanrse con erl
aceite de higado de b~acalao, cuya
propiedad de nutrir y fortalecer los
organismos dkbiles 10 han hech~o tan
necesario y tan justamente aprecia-
do en todio el mundo.



Drakker :

aLERED>O F. SIN Il h o


,, Couragao, Eerste Prijs Eere
medalille, 1904.
Curagao, er n at k at, Otra
banda.


TE TT ERKR~IJ G-EN~ 2IJ

J. .~ *h Heldeuier Yg
G UUI1 'SMORGE~NS DAGELIJKS
Versche, znlivere onvermeng de
KOE1M E LK,
Dinsdag, Donderdag en Zaterdag
versche, anivere
BOTE R
tegen 0.70 per I kilo.
K A RN~EM~EL~K
t~egen 0.121 per kan.


to 2 ilraendomenm i wepdd ~Sco j c
]cu de ramnin~ rniet onbelangirijl
hieeit overtroffeen. T'e meer moet di
i-~~le 1 rngeatrdeerl'2e Ijladeh nj
, 000 vreezeni, dat ook in dit op
zich~t 100S)~ een ongunsti$ jaar zou
zijin. G~ev-raagd wrerd of de hoogert
:,pbrengrst, op bladz. 2 der .11emo
r~ie van Toelichtiner Ilogr nader kan wo~rden t~oegelicht
IEenige leden vestigrden er nog d~
:iandacht op, dat de bedragren, wFaar
opD de verschilllende artikeles der
r.egjrooting voor 1908 door deze
wijigmrzullen wrorden rweenziose alle overeenstemmen met
Ilie, vermeld in den uitgiewerkten
sitaat van de begrooting voor 19310
opD de gelijknamige a~rtik~elen in de
kolom ,CUitraven medaan of noo'
to doen in 11)08", hoewel de tou
lichting veelal grelijkluidend is met
lie) gegoven in de op dien sitaat
.oorl~omende noten. V-ooral bij de
niitgaven voor onderwijs doet zich
dlit verschiiosel roor. Zells worden
de uitgaven op art. 120 thans op
een lager cijfer gebracht dan zij
volgenis g~enemden staat zouden
ziin. Indien dergrelijke verc h illen
ni~et nader worden toegelicht, meen-
d~e men het nut der toelichtion- op
clen staat~ to moeten betwi-jfelen. MLen
yr~oeg derbalv-e, ho~e die verschillen
moete~n worden v-erklaard.
D~e Commissie var Rapporteurs.
v-ertrouwende, dat de Mlinister hereid
zal zijo Je gedane vrag~en en ge-
mankte opmerkingen albnog schrif-
telijk te b~eantwoordlen, is van oor-
dleel, dat met do medledeelingr van
het bovecnstaande de mondelinge be-
handelingr van het wetsoutwrerp ge-
noegrzaam is voorbereid.
.Aldls v-astgesteld~ den 17Tden De-
cember 19309 '

Notaz nacr sanleiding van het Yerslag.
Ingezonden bij brief van 21 D~e-
cember 1'000.

D~at er zooreel artikelen met zu!k
een aanzienlijk total bedrug zija
overschredlen, is een feit w~aarran
ook de M~inister niet zounder
eenige berreemnding kennis beeft ge.
nomen en waarop hiij do aandacht
van het K~olonial Bestuur heft g~e.
vestigrd. H~ij vertrouwt, dat voor-
taan tegen dergelijk omvangrinjke o.
verschrijdingen, als bij sommigoe ar.
tikelen hebben plaate reha~d, zal wor.
den gewaakt on dat ~bi de ramingren
zal wiorden gestreefd naar den graad
renbnauwkeurigheid die daarbij be-
D~e vermindering van de daarvoor
in aanmerknigf komende artikelen is
otod nkelij mptawrdtoalpu- 2ty
gesteld om de bijdrag~e uit 's Rijks
schatkist niet hoo er te stellen dan
noodigr is. Wiji der 2alve te dezer za-
ke feitelijk geen nadere beslissing
van den w~etgel-er wordt gie\raagd,
bestaat er, naar de meening van
dea M~inist r, lchteen w a~anleid n
het total der toegestane fondsen
is uitgegeven. Miocht de K~amer
echter op zoo~danige toelichting h~ij-
zonder prijs stellen, dan is hij be-
reid in het vervolg met dat ver-
langen rekeningr te houden. .
Oobk de 11mnister heefr; met ingre-
nomenheid geconstateerd, dat de
opbrengst van de middelen de ra-
mInfing et onbelangrijk heeft over-
troffen. In v-erband daarmede beeft
hiij dan ook gemeend in zijne Mle-
marie van Toelichting de uittom-
sten van het dienst aar als niet on-
hevredigrend te mogren kenschetsen'
T oor de toelichting r an de op bladz. 2
dier Mlemorie gespecificeerde hoogiere
opbrengst van enkele middlelen ver-
waist hij naar de toelichting van de
raming der middelen (stuk 12), be-
hoorende brJ het w~etsontwer tot
d~efinitieve vaststellingr van ';e b
grooting voor 191).
De verschillen tusschenn de bedra-
gen die volgveos het w~eteontwrp
op de onderscheidene artikelen ziju
uitgegeven en die wFelke daarvoor
worden opgegteven in den uitgeiverk.
ten en toelichtenden st~aat van de
begrooting voor 1910, worden ver.


klalard door dat by hbet opmaken
van dien staat dikwijls nog' met
volkomen kan wFordeo voorrien, hoe-
v-eel op ieder artik~el in de kolonie
en hier te lande zal moeten worden
titgegferen. In het bijzonder geldt
dit voor de subsidies voor bet bj-
zonder ouderwije. D~eze toch wForden
eerst defnitief v~ast~gesteld in den
loop van heti jaar volgrende op dat
wearvoor zij strekken en waarin
ZiJ reeds gedeeltelijk wrerden uitbe.
taald.
Alan wfelke oorzaak bet te wijten
is, dat het tolaal bedrag der uit-
gaven op art. 120 thans f 40 min-
der blijkt te ziju dan bij den reeds
meermalen genoemden staat wrerd
opgegeven, kanl de Mlinister nliet
Inededeeleu. W-aarechijolijk heeft
m~en a~anvankelijk eene vergissing be-
gaan.


HeIt ziet er in 3larokko voor de
astir ai r! ncoire~o o te I\ -
lilla van de ,,Esparla" noemt de be-
reikte pacificatie slechts schiju en ge.
nvaagrt van levendige anti-Spaansche
p;ropagranda in het binnenland en
druke apen-smokkelarij nan de
kusten. Volgens hem hebben de in.
boorlingeu bij hun zoogenaamde on-
derwerpingr slechts enkele aude grewe.
ren ingelev-erd en g~aan ze er thans
groot op, dat zij 't werk in de mijnen
beletten en de vijandelijkheden op-
nieuwv kuanen beginneu, wanneer zij
het oog~eablik daartoe gruestigr ach-
ten. K~aravanen, die uit het binnen-
land kom~en, brengren eveneens wa-
pens en schietroorraad. Er zou een
met veel gSeldl gesteunde beweging
op touwr grezet zijo om moderne ka-
noonen aan to schaffen en alle ma-
rabouts zouden deze onderneming
steuneu. Zelfs Pichon vertrouw~t den
toestand nog; niet recht! Hiij deed
dit althans voorzooverre uit de
telegrrammen valt; op te maken -
Ionlangs in de Senaa'J duidelijker
:uitkomen dan vroeger in de Ka.
mer. 1VaRnt aan zijn verklaringr,dat
Frankrijk niet naar Mlarokko wcas
gregraan om veroveringen te makren,
Svoeg~de hij de verzekering toe, dat het
G)edja niet zou prijsgreren, alvorens
van Mloelai Hafid de g~ei~schte vol.
d~oening to hebben verkregen .D~e gfe.
zanten van den Sultan hebben in-
tusschen hevredigreode beloften af-
geleg~d en de regreering beschikt nog
over voldoende vreedzame middelen
om to zorgen, dat deze beloften
worden grehouden. Daaraan voegde
de minister toe, dat D~uitechland aan
Frankrijk vrijheid laat in Miorrokko,
op voorw~aarde dat Frankrijk de
economische actie van Duitechland
niet belemnmert. Een gebeime! over-
eenkomst tusschen de regreeringen
to P'arija- en die te Miadrid betreffen-
de de Franscheeo Spaiansche invloeds-
feren bestaat niet.


1)e verk~laringren, afg~elegdi en de
emaatreSgelen genomen door de hoog-
_ waardigre bisschoppen van Frankrijk
in zake den bekendenl schoolstrijd,
'vormeu thans reeds een respectabel
e dossier, getuigende van apostolischen,
-onverschrokken ijver. D~e tegenstan.
ders der K~erk, die beweerd hebben
Sdat het bekende collectieve schrijven
van het episcopaat as ,,gredicteerd
door Rome", outrangena door al
deze afxonderlijke herderlijke brieven,
roorschriften enz. het plechtig~e en
besliste dementi hetw-elk z13vedi.
go. ne. ogren nu de go~ede katholieke
Franschen zich hua herders waar.
digr toonen en aan de kerk ver vol.
gers hot bew-ijs leveren dat Frank.
rijk voor de teen G~od en Vader.
land v-ijandigrgeziode secte niet capi.
tuer) aroch de Windthorst, dien Erzber.
ger den Franschen K~athiolieken too.
enscht, waar is hij? Daar ziju grinds
Szelfs nog zoo talloos veel Kiatholie.
ken overig~ens bezie~ld mnet de bes.
te gevoelens en bedoelingen die
.meenen,dat de geestelijkhoill zich van
elke inmengiing in den aanstaanden
verkiezingstrijd moet onthouden; dat
zrij geen gebruik dient to maken
van haar burjierrechten en hAren
inciloed zooals zulks geoorloofd is
ann ieder ander. D~och deze eiagen-
aatrdige oprattiufim ordt zijdelinis
veroordeeld en door het optreden
dier FEransjche bisschoppen en door
da~t van hlet Britsche episcopaat,
hetwelk onder leidlingr van Mlgr. Bour.
ne, aartshisschlop van Westminster,
den BUritschen K~atholieken kiezere
oiet~ slechts in het algemeen begin.
seleu en regelen roorachrijft, doch
zelfe, w-at bepaalde politieke wonder.
\rerpen betreft, tot bijzonderhedea
afdaalt.
Zoo0 verklaart~ do aartshisschop
van Westminster in een herderlijk
schrijven uitdrukkelijk, dat de kie.
zers, alvorens hun stem ult te bren-
ge~n op een candidaat, van dezen de
belofte moeten eischen to fallen strij*
den voor het bestaan der katholieke
scholeu en een aan dleze sicholen toe
te kennen rijks-subsidicl. De Briteche
P'rot~estant~en en lib~eralen zien in de-
ze iomeoging; van de kataoleke
geestelijkheidi ter~echt niets ouge-
woons. 10 Frankrijk zal men zich
daaraan nog, meeten en dringend
noodig gewennen.


B ELG IE *

Het ,,Hlbl. r. Antwerpen" is van
meening, dat de Bfelgis~che liberale3n,
die huu politieke berekeningren bouw-
den op de verdeel~dheld der re~chterzij-
de, zich wFel eens deerlijk zoudea kui-
nen vergissen.
\T~el is de oneenigheid nog niet
voorbij en de redevoeringS van Staats-
minister Woeste in de Kramer beeft,
bewezen, dat tal van katholieke Ka.
nierlEden de legierwret niet aanvaar-
den. Mlaar... men vergiese zich niet;
I .dere opvattingr beteekent greenzoe
'>nthincding onzer troopen zegt het
blad. Mlen heeft altijd het recht nasr
de herziening eener wet to streven
en zelfe v66br de wet hare uitwoerk-
selen zal h~ereikt hebben, zal de her-
zieningi ervan eeker een voldongaen
feit zijo. Det beer WVoeste beweert in
den zin van achteruit~aug, de beer
Janson zegt dat het zal zija in den
zio van algemsenen dienstplicht.
Waaromn? Tus~schen het rogram van
Janson en dat van 11oeste zullen
de K~atholieken niet aarzelen, en selfa
sullen de clottenden" die nu de.
sterkte van het ,rouvernement uit. I
meakten, zich tegren bet alleman-sol- I
deat keeren. ,Onze tegenetrevers heb-
ben dus w~el ougelijk van op onze
verdeeldheid, hunne eenige reddingrs-
plank, te rekeneo," aldus wel wat
optimistisch, dunkt ous! het K~a.
tholieke organ der Scheldestad.
Oalangs, bij de beraadslaging over
de civiele hijst die aan koningl-
bert, even als aan wrijlen Leopold :II,
eenI toelagie schenkt van 3.300.000
france (Albert I heeft voor de som,
die naa zija voorgrangrer werd ultbe-
taald tot onderhood der koonklijke
pl~izen, edelpmoedigir bedankt), e
Svoelden de Belgiscche socialistische


afgrevaardigiden behoefte om uiting
!te geven aan hun republikeinsche
overtuirging door het voorlezen van
een protest. Zij stenden dan ook
tegren de goedkeuringr der civiele
lijet.
De progressist Jauson daarente-
gen v-erklaa.rde, ondanks zijn repu-
blik~einsche opvattingren, noch afschaf-
fingr, noch verlagingr van de civiele
lijet te verlangen, daar men uit de
troonrede mocht afleiden, dat er
thants een einde is gekomen aan de
persoonlijke regeering. Zoodat de ei-
viele lijst werd groedgiekeurd met
f 10 tegen 2~8 stemmen.


I


De economische toestand van de
Philippiinen last nog~ veel te wten-
shn hvegoDue n nuibewheomad Amn::
bes heeft het bij de aarnvaarding van
zija ambt openlijk erkend. Hij ver.
laoar ged ek esen hijitaarlocend ed
de trees van vele Philippijners voor
den invoer van kapitaal, hetaij uit
de Verleenigdle St~aten, betzij uit den
sw e nizz~bmenen, dah u t
kunnen verhinlderen. D~och volg~ens
den nieuwecn het tegrenoverg stelde het greral zijn.
Het is waar, dat het mogelijk zou-
de w~ezen on zondecr de bulp van
het buitenlandsch kapitaal de sla-
pende hulpbrounen van den archi-
pel te outwikkelen in den loop van
verecheidene greslachten, en dat men
er in dien tijd in zal kunnen slagen
voldoend, ei en kiapita-al to vormen,
om daarme e zelf de outwrikkeling
ter hand te nemen. Doch waearom
zou men wrachten? Het ware better
het kapitaal, dat zich reeds in an,
dere landen heeft gevormd, naar de
Philippijnen to trekken, in de over.
tuigino- dat de daaruit voortvioeien.
de voordeelen de mnogelijk~e natdee.
len zoudeni overtreffen, welke kunnen
zijn grelegen in het w~egyloelen van
een deel der baten uit; het land of
in een mogrelijke poging van het
kapitaal, om invioed uit to oefenen
op bet bestuur. Het kapitual vrangt
alechtsJ een stabiel gezag en bekom.
mertj zichi niet zoozeer om de kleur
van de viag, of de wijze van bestuur
zeide de heer F~orbesj. Het heeft, on
outtigen arbeid te verrichten, slechts
beh~oecfte aan rechtvaardige en bil.
like wretten, aan een gezoude, stand.
vastigte politiek van het bestuur, en
aan een rechtvaardige rechtspraak.
Die Vereenigde Sta~ten hebben dit al-
les aan de Phiilippijuers toegezegd.
Het kapitaal moet de zekerbeid heb-
ben daarginds een v-eiligre belegging
te linden, indien het aatn de door
de wset; gestelde voorwvaarden beeft
voldaan. Vandaar dat de Ver. Sta.
ten <,rehouden zijj in de Philippijn-
sches archipel een stazbiel gezag te
vestigen en to handhaveu", mie en-
kel ten behoeve van het kapitaal,
dat daar belegrd is, maar ter wille
van de welvaart van het Philipoiju-
schie volk en v-an de goed~e tr'ouw
tegenover de wrereld. Dear aan dus
de indertijd afgeleg~de belo~ften van
zelfbestuur, en de v-erklaring~en, dat
de U~nie niet roornemens was in het
Verre Ooston een koloniaal rijk te
stichten! Feitelijk wist men reeds
langr hoe de vork in denl steel zat,
doch de nieuwe Yanukee heeft het nu ook vrormelijk, zouder
er dockjes on te linden, medeg'e-
deeld.


tI. M3~. de Kroning~in der Nederltaden
BEKROOND


de Amsterdam

,, Antwerpen
,, Chicago


188t, >
1885 '
1893, en


Bai tenland~.


SiPANJ~VE*


Advertentien.





Wonder beschermheerschap van den
Hoogedelg~estrengen Heer.
Mr- Th. I. A. Nuijens
GOUVERNEUR VAN CURACAO*
Het bestuur dier vereeniging
,,Het Groene Kruis" maakt aan
belangh~ebbenden bekend dat
Alej. Henriette Lourens en Julia-
na van der Hans als Ziekenv:er-
pleeg~sters bij de vereeniging
ZIjn aangesteld en de leden,
wanneer zij hare diensten ver-
langen, zich e vervoegen e -
ben big M~err. Ds. BOSCH, Roo-
de W~eg No. 59.
De Ziekenverplegingsartike-
len Zi3n voor de leden verkrijg-
baar, op schriftelijke aanvraag
van den behandelenden Genees-
heer, bij Juiana van der Hans'
Curagaosche Straat No. 38.
3--1


AM1EJRIKA l
ENJ DE

PHIPIPPIJNTEN.




University of Florida Home Page
© 2004 - 2010 University of Florida George A. Smathers Libraries.
All rights reserved.

Acceptable Use, Copyright, and Disclaimer Statement
Last updated October 10, 2010 - - mvs