Title: Amigoe di Curacao
ALL VOLUMES CITATION PDF VIEWER THUMBNAILS PAGE IMAGE ZOOMABLE
Full Citation
STANDARD VIEW MARC VIEW
Permanent Link: http://ufdc.ufl.edu/UF00101447/00044
 Material Information
Title: Amigoe di Curacao weekblad voor de Curacaosche eilanden
Alternate Title: Dagblad Amigoe di Curacao
Physical Description: Serial
Language: Dutch
Publisher: Amigoe di Curacao
Place of Publication: Willemstad
Publication Date: January 15, 1910
Frequency: verschijnt wekelijks; vanaf 8 jan. 1936 2 x per week; vanaf 1 maart 1941 dagelijks
daily
regular
 Subjects
Genre: periodical   ( marcgt )
 Notes
Dates or Sequential Designation: 21 dec. 1883-jrg. 93, no. 58 (9 maart 1976).
General Note: Vanaf 8 jan. 1936 zonder ondertitel; vanaf 1 maart 1941 in de kop: dagblad; vanaf 6 okt. 1948 met ondertitel: dagblad voor de Nederlandsche Antillen.
General Note: Later uitg.: Willemstad : NV Paulus Drukkerij.
General Note: 1069: 4244 is gebaseerd op jrg. 107, nr. 40 (1990) van Amigoe.
General Note: 1005, 1003: Beschrijving gebaseerd op: 1899.
 Record Information
Bibliographic ID: UF00101447
Volume ID: VID00044
Source Institution: University of Florida
Holding Location: University of the Netherlands Antilles
Rights Management: All rights reserved by the source institution and holding location.
Resource Identifier: oclc - 72707361
ccp - PA0044408
 Related Items
Succeeded by: Amigoe

Downloads

This item has the following downloads:

PDF ( 1 MBs ) ( PDF )


Full Text



-- I IY ~~----'-- -r ~ I I
-'----


D~it Bladl verschijnt elken Zatterdag~r. DilD A II A RTD A1s Courant a2ki ta, sali toer dia Satbrab.
Ab'onnementspr~ijs voor C~uraga;o, Bonaire. Aruba DUnREUX AN WH Ull DL Su prij s di abonnement ta fl. 2,--pa trES uuDR,
en de Bovenwindsche eilanden per drie maanden pagAl patdilant~i.
10~~~~~~: 2, e oribtln.IEDACTIE W~aterkan' Otralbanla, No. 223 Pa lugrnian foi Curagar;, Ilonaire, A ruba, St. Jfar-
Voo 11t Bitelan pe 3a~r l. 0,-* 0a tin (P. HI.), St;. Euistatius i Saba ti. 10,-- pa anja.
Afzonde~rlijk~e nmmuers- fl. 0.13. Unumrsofl015
'r~ijs der Aidver~tentic~n van 1- 7i regets f0,50O, voor el- ADMINISTRATIE: Plein Concordia, No. 129, Pieterinaai Ainuncio dli 1 te 7i regel f0,50, cada reel mas
kien regrel meer 17% ets. 7%I ej ts.


4


,,althaus tot san Liet einde van het
,,bestaan der W~est-Indische Comnpa-
,,ny$; doch oIugelukkBigerw~ijze zijo de
,,aanteekeningen door mij in 1n00-
,,1901 gemaakt van de in het R~ijks.
,,archief herustende bescheiden dier
,,Compagrnie van lazteren datum dan
,,1782, niet, onlledtig grenoeg orn de-
,,ze geschiedecis te vervolgren zooals
,,ik harar hebopgezet."
De lezer kan di~t sleebts bettreuren.
De beer Hlamelberg toch bezit alle
eigenschapp~en, die hem tot geschied-
sobrijver der Kiolonie als aanw~ijzen.
Liefde voor zijn onderwerp, dege-
lijke studied, gemnak van c~ombinatie,
die uit eene voor anderen niets bef-
duidende omstandigheid of uitdruk-
kingr, gew-ichtige ge-olat rek;kingen
weet te maken; kenmis rier plaatse-
lijke toestanldon, daarbii een pret.
tigen stijl en duidelijlie voorstel-
ling, dat alles vindlerrn wj in den
beer H~amelbergf vereenigd in eene
mate, zooals bij met r elen wordt
aangetroffen.
D~e opzet van den sch~riiver was
breed, wellicht te breed. Ziju plan
tochi was niet alleen de greschiede-
nis te schirijr-en van de drie Bene-
3enw~indsche E~ilanden; Curagao, Bo-
naire on Arubu~; mear oak van de
E~ilanden hoven den wind: Sint
Martin, St. E~ustatius en Saba;
ja zelfs van de eilanden Tobago,
St. Croix Tortola, inzocverre daar
de Nederlaunders eene b~elaugrijke rol
g5esp7eeld hobb>en. De ge niedenis al-
feen cer onre eerste eilfaden 11gt
thans tot 1782 voltooid- voor ous.
Met de greschiedenis van St. Eusta-
tius is slechts een begin gremaakrt,
dat echter een v66rproofje greeft van
de belangrijkheid der daar voorge-
vallen feiten
Hioogst belangrijke bijzonderheden
deelt de schirijver ons mede over de
oprichitingr en het arbeidsveld der
WTest-Indische Compagnie. Aau de
hand van officieele stukk~en uit de
archieven van die Compagnrie,unitde
briefwvisseling ~'lf der Bewin dhebberen en
vanden,,Rad van Thieuen" [Y]
met de Directeuren van Curargao en
ougrekeerd, doet u de beer H. voet
voor voet de vestiging en outwikke-
linga, het lief en leed der Compagnie en
der Eilanden als 't n-are modeleven.
'tIs ons nist mogelijk, hoe
gaarne wij het dedlen-- in eenr kort
best~ek een overzicht te geven van
het geheele wrerk. Sle-chts enkele pun-
ten willlen wij aanstippen.
Wie belaug stelt in den Slaven
handel der Comtpagnie vindt~ hier
ruimschoots gelegrenheid ziju weet-
gierigfheid to bevredigen. N~og goroo-
ter zou die gelegenheid zijn, zoo de
schrijver daaraan g~eenl paal en perk
gesteld had met de woorden: ,,Hlet
lust ons dan ook niet, noo- verder
over deze toestanden uit to \veiden."
Wat hij er van aanhaalt, is r~eeds
verschrikkelijki genoegr, en meer dan
voldoeude, om ziju oordeel te recht.
vaardigoen:
,,dat de Compagnie in deo slaaf vaak
,den menech over het boofd zag
,,alechts voor hemn zorgde ulit zuivri
,,eigrenbelanfi. evenals zij deed voor
,haar vee." Een enkel staaltje.
"Toen in 1694 op Curagao vier
elaven waren veroordeeld, 640n on
te w~orden opgehangen, 440 on de
rechterhand to w~orden afgrekapt eo
twee on met~den strop on den
hals ouder de galg to staan, gaf de
KCamer (van Amsterdam) san Gou-
verneur en raden intake bet afkap-
pen der rechterhand in overwreging
,,dat gevouglijeker eene aude~e
,,sitraffe soude hebben konnen gem-
,,fligeert gewr~eest syn, niet orodat die
,,straffes niet gepro~portioneert so~ude
,,wesen na het begrane delict~, maar
,,omdat een slaaff daardoor geheel
.,.onuut gremaakt wFort totten dienst,
l,,w~aarom men die enckelijk heeft, ende
.,alsoo blyft eene belastinge om den-
,,tielve teo ouerhouden" (Blrief van
24~ Dec. 1694). Terecht mnerkt de
schrijver hierbij op:,,Zulk een gedach.
tengang~ op Kierstavond !"
D~e slavenquaestie brengt als van-
zelf op de taalguiestie. Die aanwe-


biediging af.
Was de mnam van den Hoogwaar.
digen Prefect N~ievindlt reeds als een
profetie gew7eest, het w~apen eu de.
vies van den D3isschop werd als
een op.enbaring.
In 1842 wrerd de Kiatholieke Mlis-
sie tot cen zelfstandig Apostolisch
Vicariaat verheven. De roep van de
deugden en daden van het booed
der Mijssie was algemeen en overall
doorgedrongen, zija k~ennis en wve-
tenschap, boven allen tw~ij fel, zijn
takt en beleid onbetwist. Ze~lden w~eb
licht werd de H. Stoel voor een ge-
reeder keuze greplaatst.
Juister dan een heele levensbeachrij-
ving 't vermag, brent het wapon en
devijes, dat Mgrr Marnt~iousn Niewindt,
sindcsdien voerde, ziju g~rootschie op.
vatting van z~ijn roep~ing a-ls mission.
naris-b.isehop in beeld.
Ziju wapen: Eien zilveren kruis op
een azuren v-eld, een engelenkop in
de vier hoeken, die met volle kraccht
den ademn naar bet kruis ultzendt.
Zijn denies: Het treffend en held.
haftigr woord van den H~. Martinus
valn TourS ,,Dom~in~e, n~on r'eaCSO labo.
rem, d. i. ~,,He~er iki weiger delan abeid
niet".
In dat wapeu going de toespeling; op
zijn familienaam g~eheel schullin zija
liefde voorhbet Kiruis van den Chris-
tus, dat hij door de bezieling van
Gods w~oord met een nieuwe schitte-.
ring boven de azuren wateren der I
Ca~rabisc,:he Zoe: wilde doea~ zilver-i
granzen
Hij wist bet reeds, de stekels en
doornen in de 18 jaren van zijn her.
dersambt hadden zijo oudervinding
g~erijpt. Die kernige w-apenspreuk liet,
een bilik slaatn in zijarjezill-I
ven, dat zich met volle teug~en ge. I
laafd had aan de broD, ontw~eld I
8an het mlachtio- voorbeeldl van ziju I
roemrijken schutspaLtroon,
Diie jaren van moeizaam aposto-
laat hadden w~el zija g~elant ge,
bruiod, maar tegielijk ziju krach~ten
gestnlald. Zij waren een stellige
wvaarborg, dat dib wroord geen vage
belofte voor de toekomat, minder
nog een ijdele grootspraak inhield.
De .17 jaren van zipu episcopaat
bebben rijkelijk bewtezen, dat hij ook
bij den giano- naar dea ouderdom
den arbeid n et geschuw~d, maar den
swaarsten voor zich persoonlijk heeft
o D~eischt
Plet eere heeft, h1i ziju bisachoppe.
lijk wvoord in ~elost
P. A. EUWENi~S. O. P.
Pastoor.
Rincon.-- Bonaire'
3 Jan: 1910.

-----o~--


IDe Nederlanders


\C'ET-I~ISOF EI)E B~


Lan heeft de volt~ooingr van bet
werk es beeren Hamelberg, dat bo-
venlstaaudenl titel draagt en bij J.
H. de Bufssy to Amsterdam is uit-
g~egeven, op zich doen wachtuen. Het
eerste gedtelte toch verscheen reeds
in 1901; haiti tweede nu in 1900. Hoop
was de verwfachting gespannen. Laat
ons al aanstoods zeggEen, zij is niet
te lear gesteld. Althans niet, wat
deo inhoud en de behandeling be-
treft. Zoo er sprake k~an ziju van
teleuratelling, dan kan die alleen be-
tre ffen de orustandigTheid, dat de
greachte schrijver gremeend heeft, de
pen to moeten nederleggen bij hiet
jaar 1782. De stakingr van zijn work
motiveert de schrijver aldus:
,,En hiermede moet ik tot mijn
,,lee~d ezen van den lezer afscheid
,,nemien. Gaarrne zou ik deze geschie-
,,denis hiebben eold minsteus


zighbeid van talrijke slaven afkometig
uit de Portugeesche bezittingren van
Loangro, Congo en Angrolo, alstrede
het bestaan van een Portugeesch
slaven-ag~entechap op Curacgno verkla-
ren geredelijk de aanw~ezigheid -an
een menieo-te Portugeesche w~oorden
in de volkstaal van Curagao, bet
Papiamentsch .
Dat het liedjevraubezuiniging ook
reeds in vroegere eenwen herhealde-
lijkc is gezonrren, bewijzen talrijie
brieven van ae X (den R2aad van
T'hiecen). 't Is een lied van alle
eeuwnen!
Gok de quaestie van concessie is
niet enkel vaHn onzen tijd, zooals
blijkt uit de Brieven der Kamer
van Amsterdam unar Amerika 1605
--1'701. Zi) is al eeuwen oud.
D~e landh~ouw trok eve~neens de
sandacht der Blewindhebber~en in Ne-
derland; doch slechts voor een tijd.
Zou men toen reeds door herhaalde
teleuratellingen en door droogton,
die somns 7i jaren duurden, wijzer ^re-
worden zijn? Het heeftl er allen
schiju van.
Oak bodem-onderzoeki had inl vo-
rige eeuwen op Curagao, Bonaire en
Aruba plaats en zelfs een zeer em-
stig onderzoek, geleid door een Zw~eed-
schen be~rybouw~kundige, Printz' pre-
naamnd. lan Curagao en B~onaire
verklaarde hij mnet beslistheid, dat
er geene metalen zouden kunnen ge-
vonden w~orden. Op Aruba wvas zijr
onderzol kin vollena rno. te nhiilet
ireeg, ae onderzoeRTfi gth r staken.
U~it alles echter blijkt, dat hij de aan-
wezigheid van metaal, zelfs edel
metaal, op Aruba v-ermoedde.
Zoo v-indt mnen in het werk des
heeren H. eene menigte bijzonder-
heden, die den lezer, vooral den
lezer die op Cluragao bekend is, het
boogste belang inboezsmen. Slechts
terloops hunnen wFij naustippeqn at
w'ij vermeld vonden? over het zwijg~en
der Negers, wraar er sprake is elkan-
der te verraden,-o~ver het Onder-
wij3s, dat door de Compagnie schan-
delij k verwaarlooed woerd, over de
verlov-en der bedienden van de Comn-
pagmie en duizend andere zaken
meer, die ons een helder inzicht ge-
ven in de toestanden, die in vroeger
eeuwren in de Kiolonie heerschten.
H~et w-erk is versierd met versebhil-
lende fijo ultgreroerde plaiten zooals:
eene kaart van het .,E~ylaudt Cura-
gao" uit de worken van J. de' Laet
(Auno 1630 en 1644),-- een ze~r
school portret van Petrus Stuvre-
sant, die in 1643 D~irecteur van Cu
ragao w~erd en tegelijk (!) G~ouverneur
wras van Nieu w.Nederland, den te-
genwoordigen Staat N~ew.York. In
moeilijke omstandigheden bestuurde
hij de Kolonie Curagao en beiield ze
voor Nederland, terwijl hij N'ieuw.
Xederland in 1664 san de E~ngelsehen
moest; overgeven. Nogo altijd bbestaat
op Curagiao de traditie, dat een af-
o-ezet been van Stuvvesant, betwelk
bij een sa~nal op St. Martin g~e-
wood wFerd, begraven is op bet ,,Stuy-
vesants Kerkhof"' aldaar. (Zie bladrz.
41, Nioot 5). Verder vinden wij nog
bet portret van den D~irecteur J. v.
B~euningen, die op last der Bewind-
bebberen in~ l171 op Curagao de cat-
jan- of pinda-zaden invoerde, waar-
voor hij zeker den dlank van het na-
geslachtt verdient. Ook is er bij g'e-
voegrd een Plan van het Fort Amster.
dam en de W'illemstad ,,tnet een na-
i,,der concept on dezel ve nit to leggen,
:,,bet wTelke ingrevolge de orders vau
:,,den Heere Gouverneur J. Fai~sch is
1,,0pgresteld"~ en ,,overgezounden (naar
L,,A msterdam) bij missive vasn deo
1,,D~irecteur F~ai~seh ran 5 Oct. 1'74;"
- vervolgens een galarok van den
Gouverneur Jacob van B~osveld, en
eindlelijk bet zegrel der G;ereformeerde
Gemeente op Curagao in de 17ie en lSe
Ecuw, voorstellende eep afgebrokkel-
den muur, met 't randschrift: D~ouwt
de muren van Jerusalem op. Ps. 51
v. 20.
Nog een enkel woord over de me-
thode! van dean Heear* Hanme~lberg Om
het doorloopend v-erhaal Diet telkens
te cuderbreken met aanhalingen, die


den' lezer vermoelen, heeft de h~eer H.
ziju work in twee deelen met eigren
pagineering v-erdeeld. Het eerste be-
rat de geschiedenis, zooals zij uit
de documenten is samengesteld; het
tw~eede de documenten in ex-tenso,
w~aaruit blijkt hoe genetenevot de
beer H-. bij de samenstellingr van zij-
ne greschiedenis is t~e wrerk gegaan, in
tegenstelling met sommigrezij ner voor-
gangerso als Simons, Teepnstra e. a.,
w-elk~en laatste hij nist ten ourechte
van geschiedvervalse~hing beschuldigt.
Bij die documenten is geroegd een
facsimile van de Secreete Notulen van
de Y'ergadering van X5IX 162~9--1645T
en van het Riegrister der resolutii~a
van de Hoofdparticipanten 1023 -
1610.
Als al1 de archieven der Compagnie
,geuchreven ziju in zulk een schrift, dan
kunnea wrij slechts bew~ondering koes-
teren v-oor het taaie geduld en
volhardingrsverm ogen van den heer
H., die ze wist te doorwforstelen en
to ontcijferen.
Ten slotte een wensch.
Mloge hoct den beer Hanmelberg of
iemand van even breede opratting
en onpartijdigrheid gegreren ziju, bet
begronnen werk voort to zetten van
a t17823 tot een goed eind in de
100r eeuw~. Zonder medowerk~ing en
ge'deliiEnteun dler RPgeeringrrin
No.1eri;- en het D3estuur der lio-
loni .al .1it misechien niet mogre-
li zjo dchde zaak is van to
'' 3icRe ti l niet door teronI t
leermeesteres van het hieden en de t~oe.
komet. Gereedelijk zal men het den
hear H. toegeven, dat ,.het onpar-
,,tijdig schrijv-en van de greschiede-
.,nis van zaken, w-aarin personen be-
,,tr~okkien waren, met wier nakome-
,,lingen men berriend is, groote moei-
,,lijkbheden oplevert," Onoverkomen-
Ilijk zijudie moeilijk~heden echter niet.
Mogen dus Regreering en Bestuur sa-
men w~erken on te voltoolen, wat
met zooveel gaeduld en talent hegron-
nen is. Te meer zal die steunu an
Regeering en B~estuar noodigr zija,
wriji het Geschied., T~aal Land- en
Volkenkundigi Genootsebap der N~ed.
Antillen, dat deze uitgav-e grooten-
deels bekost~igde en wFaarr-an de beer
Hamelber~g tijdens ziju verblijf in
de K~olonie de grondleggjer en de ziel
was, feitelijkr heeft opgehouden te
bestaan.
Aloge onze stem in dere niet rija
dcie eens roependen mn de woestijo!
M. rcTroo ZWIJSEN.
n'eerlandia.




IN N ED ER LA NDSCH W EST- IN DI E
door Charles Johnson Post-
't Was het uur waarop het rag~e
purper van den eacht in de vroege
morgenschemeringr verdwijuen ging,
en door mija wijd-open poort en 't
traliewverk van de deur mijoer hut
woei de frissche wind mij toe, en met
hem, ziju zite prikkeling verzachtend,
even een heel zw~akke gew~aarwording
van balsemgreuren, specerijen en ko-
kospalmen, van guaven, parkieten en
grransatappelen, van kleine, naakte,
molligbruine babies, rollende in de
zon. H~ij is onmiskenbaar, deze tro-
pische ademn, en hij begroegt je met al
de betooveringr van zion ougedwon-
ven en open leven. Ik had miet~ noo-
aig bet silhouets van lage oevers, te-
gren den horizon opdoemend als de
gekarteldle vbn van t een of audere
verdoken monster, on de cabijheid
van land te bew-ijzen. In den snel-
verylietenden dagreraadl der tropen
teekende het zich ijlinlgs af in een
lauge, lage rij van getande vulkami-
Bche rotsen, die zw-akjes zich oven
den dunnen, written dread van do!
haar omringende golfpluimen vr
hieven; en dan, bijua in een oog~-
w-enkh, vert~oonde zich in den plotse-
lingen gloed ran de losberstende paar-


Zaterdlag


315 Jatnuari


ISIO


1858


27ste Jaargrang


ICOE


DI


CURACAO
s


CURACAOSCHE


WVEEKELAD


U003 DE


HIILANDEH


I Oo.-- la Januari.-- 11o.


Mlet kinderlijken eerbied past, het
op dezen dag een krans van bulde
neer te le~rggen op het graf en een
woordd van waardeermog te wijdeo
aan d~e'nagiedachlteuis van een man,
aan wien het Curag~asche volk op.
rechte dankbaarheid verschiuldigd

Vijitig jaren zija er verloopen
sinde Monseigrneur MIARTINTiS JO1
HANNSE S NTEWINKDT, de eerste
A\Postoliache Vicarius der Curacao.
Fche Mlissie, op den 12den Januar~i
1860 de eeuwige rust ingSing, om
bet loon te outvangen voobr ziju
welbeateed leven.
Het; getal derg~enen, die eene ziju
tijdgfenooten w~aren, wordt met den
dag kleine~r. Doch die w~einigren, die nog
in leven zij oen hem meer van na-
bij gekend he~bben, spreken, zoodra
zij van de heri nn eri ngen hunner
jeugd ophalen, steeds met den gSroot.
sten eerbiedl en bewrondering van
hem.
Kau bet bevreemden? ...
Het zal uiterst moeilijk sujn, in
de gieachiedemis onzer Wlest-Indisc~e
salaudecn eLcu agoiur aan te w-ijzen,
die gelijk Mgr. N~iewindt, een men-
sch~enleven langi met zulk een on-
vermoeide werkkracht, met zulk een
wreergaloozen ijver, met zulk een
zich nooit verloochenende zelfopof-
fering geleden en grestreden heeft
voor de g~odedienstige en zedelijke
beschavogr van ons volk. Vijf en
dertig jaren long heeft hij hier g~e-
w~erkt, de gloelende bitte vanl de
tropenzon verdragen, den volley last
van den arbeidgFetorst...
Het renzenwerk, dat, hij tot stand
bracht, jubelt nu nog,r een halve
eeuw na zipn dood, zipn lof
Teen op Pinksterdag van bet jaar
18241 alom in de Katholieke K~erk
de plechtige annroeping tot den Hi.
G~eest ten homel steegr: ,,15maite SpCi-
~iftum nu~m cr oeabuntur et renovabis
facies terrae --,,Zend swenc~ Geest of
en zij zullen herachapen worden en Gij zu
aa2 tnsc Uin c~r aarde vernienwcen'-
toen had God mededoogren met die
veralagren en treurende kudde op
dat kleine plekje grounds, dat onze
eilandengroep vosmt op den aard-
bol, en Hij tond zijn Geest uit 0-
ver een jeufgdigen priester in het
Moederland, om de troupe herder
te worden van dien schaapstal*
d Alet bet ~eloof en den heldenmoed
der aposte en toegerust, z5ette Mar.
tmnus Johannes Niewindt, de nieufe
apostolische prefect der Mlissie en
pastoor der St. Annakerk, op Vrij.
dagm~iddag 27 Augustus voet aan
wa~l. Van dat oogenblik kwam er
een stroom van nieuzw bezielead grods-
dienstig leven, eerst zacht en onhoor-
baar als een ademtoebt, doch allengs
aanswrellend en sterker, friescher,
duurzamer dan de passaatwind, o*
ver onze dorre en verachroeide heu-
velen en valleien.
EIerbied en bew~onderingi had bet
Catholicisme hier zelden, en d~an nog
maar bij tusschenpoozen, op ziju w~eg
ontmoet. Beurtelingrs was het een
twista ppl geweest tusschen de ei-
gJen geoofs fenooten, in partijschap-
pen verdeeld of, verlaagrd tot een
speebal oorafgunst en eigrenbe-
lang, een oorzaak geworden vin
den spotlach van andersdeukenden;
meeetal elecht~s g~eduld, vaak g~e-
dwaraboomd, soms gekneeht door
islandss Bestuur, wvien het Cesaro-
Paisme in het bloed zat.
Euveroverde het met langzame
schreden de plate, die het als een
geboorterecht toekwam. Een nieu-
w~e tiatelingS van licht omgl~oorle
hoe langer zoo meer het K~ruis van
Chriatus. Het dong ontzag en eer--




































P


ITen na to gaau welke de T-oorrechten
dler verich~illende plantages zijn. De
zeer~ prak~tisch ingrerichte leggrer toont
dit aan, door van ied~ere plantage een
volledigS overzichit te greven der on-
dorscheiden privileges.






Curag~ao, 11 Januari 1910.
HIoo~geachlte redactie,
't Bedsuit tot afschrijvino- der ver-
sanrde houurschuldienin Um nummer
van 1 Jlanuari 1)r eend ui td een-
tdo maatregel genoem ireigt oor
die onjulate reproductie daarvan in
e uku persolrg nenece fulllieeb rer
Hiet blad Ln, Cruz b. v. bericht,
dlat ,de Hleer Gouv-erneur gelast
hoocft omn alle oucle rekeningen at te
slu iten en_ de aIchtersta~llige $eldenl
tniet mneer te innon "
Zich baseerende op wat door hen
wocrd gelezen, wFeigerden dan oo
verscheidene pachters on aan he
D~istrictmeesters achterstalligre pact

~ite volo~e~en constateer iki dat
I wTe redactie zich, in haar voormeld
numtmer van 1 deer, door to spre-
lIen van ,de oude huurschulden
van Gou\ernemoots-g~ronden, dio
volgens ons w-et~book verjaard zijl",
!noebr correct dan haar collegra der
Iln Cruz ultdrukt.
Niet o'eheel onmogelijk is het in,
t Ishe dat so ~mi ~e lezers, niet
\stsen'seen dat de ondie huurseltulden
eerst na vijf jaren v-erjarea, het
tweede goedeelte van de hierboven
gieciteerde zin hlebben beschouwFd
niet als eene beperking maar als eene
nadere toelichting van hiet corste ge-
dleelte.
't Is daarom, dat ik mij tot u
wecnd met het zeer beleefd verzosk~
wel te willen overwegen of 't niet
,,ewenschtt zou zijn er in CTW volgrend
Iiummer do aandacht op te vsi
~en, dat alleen do oude huurschul-
den voor zoover die verjaard zijo, d.
w. z. v-oor zoover ze out er dan a
jaars zgn, wor on a g~esi 1reven.
U bij v-oorbtaat dank zeggend
voor eene door mij gaarne v~eron-
decrsteldle wrelwillendheid, noem ik;
mij, ,eachte redlc~tie
U~rv dieustw~illige dienaar,
Ai. LAsnD
Admuinistrateur \au Gnanelsi.
S5aschryi'l der ~edactle.
Daars onze Colllega La Oruz in bet
niummer van Woensdao' 11. zelf haar
foot heeft g~oed o'emnakt~, meenden
ivij te mogen volsttian met de opname~
\'an1 het zeer w-elwvillend en beleef d
schrijjen van den IIeer A. LA~nD.


Nieuwsbericaten.


Jemooren gloeini, dlio den tropischien dtr opl, geheimzionigr on schijobaar
coo- inle~idt~, het eiland~ Curano;~, oprijzende ult do straten van ge-
Hcditterend als een opaal op de saf- schrobde hiuizen en rood-epannde
fiereln zee. claken der stadl zelf, zijn de h~oogre,
D~chi in dant oogienblik warren de~ ranke mansten dler HoIllandschle schoe-
zachte, streelende suggesties vann de nrers, met~ hunne getrokken marszei.
rustige tropen, gedrogen op dfen bal- len zivaaiendee in dlen wind. Van een
semgo~urigen adem1 van den schemeC k~lein popponfortje op den link~er oo-
rjrio p'urperen dog~eraald v-erdivenen. 1 ver goeft de militailre seinpost de
1) 3 dien g~rekartelde rueS van r-ulka.~ onlcieele aankondigino-r van onze aan-
niische werk~ing stouden jeen palmuen, k;omst. Niet offiefeel; doch vlugger
met hun v-eJertoppen wauivende boven ingrelichlt door die eenvoudigre oefe-
d~e branding; geot~n verkoolondl groen ning hunnner eigen zintuigen, e-
strekite zich uit in! hot verre versch~iet; dringien de zwartet H-ollanders, die
en ecan pogino- ier v-erbeeldingS kon dle losserebev-olking uitma~ken, zich
de edalchite tlfoen herleven nan de reeds voor een kaurwei bij onze la.
klei e, naakte, sappigbruine trop~i- dingr, als wTue ullou aangelegd heb-
sche kindertjes, zich rolelllt op cle ben. l'an degeheiipde verb~erenhleld
rowe aseb~- en steen-oevers-- tenal) ze detlr brug v-an de boot af, ouitiik-
veilikl gekl~eed waren in kleine behoo~f- kelt zich hiet ponton-dtok tot een
nage~de haussoppen. bruo*, die de o-escheid~en hielften v-an
In de frisschoa spranlkelino' van dlen W\'illemsta-d vereenigt;, divars over
koelen ochtend streeldo dat uitgerag- d cen Ilalsvormigen iu~rngag tot de hia-
ge~ld strookje overbijfsel ran oen v-en er achter. Mlet rustige HIolland.
v66r-histor~is chenn vioed hiet oog met schie dombleid verspert zij ons den
alle tijoo, flikkerende kleuren va~n don weg~. Wi)j vermiruleron onrze vaart
opaal,-- behialve grroen een dlorre, niet, en kiapitein B~ennett, de verh~e.
dlroge oasis neergJeworpen in de ein- ven bestuurdler van ons bootsrij k
de~loosheid \-an detn saffieren oce~nn. bromt maar keer op, keer van lamp.
Hil er en daar mrisechiien waren doodt- dom, stom!!! !
sche lapjes van een aselkleurig ~roen, 't Wo~rdt volkomen duidlelijk dat
op mos ~elijkend dat naa de barre de weir~one wnize om Curacgao binnlen
oppery-lal te bangt. Later blok~en dje- t~o 0men is mai-ar vroolijk onzen
zo aschg~rauive laje vrstrooide weg to nemnc mnidd~en door doze
boschjes bittere oranje to? zin, het brugr, een aardige variate op de
conig voortbrengs~el van hiet eiland, erfivelende rou tine van det gewrone
w-aaruit die fijne, gearige har'trerster- wrijze ran aanlegg~en. Ik outwvaar
king gem~aakt wordt, die C~uracgao's ini me 9een levendigie trilling van.
naamn en faaim versplreid heeft. moeungl::eraghle id of ik tot miju eind-
Zelfs de cactuls beh~alve de laugst- b elooniing zal leg~eleid worden met
kruipen~de leden deer nederigre faimi- dce bar~baarsche t~rekkfingetn van een
lie kunnen niet in leven b~lij\ro, spierelndans, of met ceen lijzig lied.
tenzij in de zorgruldig onderhiouden! Ik ben nog' rol F-roolijke alwach- G
p~otten van deu een of anlderen riJ- ting, nal tot m~'u groote telrursteing, ,
ken H~ollan~schien handlelaar. (Wie een gebruinlde~ koperen ketcl conschril-
lachit daar ? h'ed. imigoe ) Alls de len gil en 'n zucht goef't; ergens
~Iolland~chie planter ultgaat om een afnders k~omb hot geramlmel vau een
boompriard muet bitterea ornlnge to ketting vandaan, kileine, zw~arte fi-
planteo, of omn zijni tegen\\voordige guren eu de vroolijke tulbans der
>'lantio~ op do opperclak to \an de- Al artinique-mark t-vrouiven, die de
zen ontzaggelijken ciatel uit te tlrei- ltenningr der br~ug omlijuden rennen
dlen, da~n neemit 19i een dr~ilb~oor, een o ulr den wraterkauit; een opening van
doos mnet dynamlet, een pik en cen blow~u w~ater verschijnt; Inugzaam,
koevoet, in pleats van cen ploeg. flij teriviji de kleilue koperen ketel putt-
dloet een riJ k~le ne holten springenl, en Zucht~ als do p~oort 5-an een rus-
vult ze met geim~porteerdle aarde, tige bmereulhofstedle en wij gilijden
slait ze In mnet stukke~n geb~roken rot.5I oorbyj in de doorgehijende wajteren
b~lokken, en plint; ecen mnager boomp- der have~n. En ondler dleze wonder-
je, dat hoe dlan ook trachlt in deni derlijk;-d oorsrehijundne wrateren der
strijdl met een ve~rbittert e en done tropen, opeubaart do bodemu der
natuur in even te blijvty, w~ant Cura- hiaven de giewoue havencollectie van
gao deelt met de nooit te noemen gebroken aardenverk;, wgcgeworpen r lle
pIlaats de ondersch~eiding van regren- keukengerei, schioonen en flesschien,
loosheid. (Zoo erb is bet, Godda~nk \vaarove~r soms een schitterende visch
niet. Rted. Am.) a swemt op een inspectietochit. D~ui-
D!och het cnige dat Curagnao heeft- Zeniden dr~iivende flesschen stippen
oorgeb~ra cht inu voltuaakt natuar j- Ile onerdtIske. -rtr ..doo soldaten
yiie~ l ptoU neu eati 11alverl. 1 tl eg OePZj rIlaO
zij om te voldoen aan de behloeften zen van een HTollandsch oorlogs-
van \-eiligrheid tegen delIistige~ plau- schip,, dir!koniniub~aTillhelmina's :er-
nen van~ roofzuchitige naburen, zoo- jaarday~ vieren.
als het de oogen trok; der boo~ka- Dochi wel~k cen stad, welk cen
niors en spa~ansche machtigenl, of onl pleats is dat vo~or de tropen! De
to beantwroorden aan do moderne, rondslenutereudeio romtunin van git
grecompliceerde v'ereischten voor een zwParte Houllauders, de luicht met hiun-
vilootbassi Of kolenstationl, of aau dte nle ultgetochte dlialecten vervullend
eischien van oceaau-hande~l met schie- len het i;ntem~blauwle der luchit alleen
pen van grrooten dliepgaugi on reus- doen aani do~ tropen~ denken, H~etis
achitige tonnemnat, dle ncatuur beeft Amste~rdilm, R-otterdam, Scher~eniu-
in al deze behooften r-oorzica. Grooc- gen of o~us eigou Jlanhlattau rn
B~rittanje zou de grootte v~an zip2 ,roegor jnrea -- alles bhle een
vloot verdubbelen kunnen,en nog in stad dler Inie, ge~makzuchtige tro-
staat zijn otu in hiet bssin van den pen. Anrn beidle zijiden der hiaven v-er-
girooten door rotsen ingiesloten iu- beffen stijve oud-Hiollandsche w-inkel-
hiam tegen elk~e machit to sichnilen. huizen hlunne karakterestickege-
De gekartelde kustlinie vani het eiland ;-els, vlak aan den waster~kant in stij-
met zijn branding, kokende en ,e-, o:tte en geschr~obde vek~lkeloos-
dfraalende in de rangen der v-ulknui- heid, ig. 'n aletand~ verrij~en tegen
sche ro~tsen, v-ormt een natuurlijke de schr!:ile rulkanilschle hiellingen an-
wTacht togren elk~e poging~ tot vijan- d~ere stiJ';e Hollaud~sche buizen, uit-
dlelijk~e lauding, teriviji de nanw-e hals k-omende op nette stranten, terw7iji
r-an die flesch1-opening tot de heaven de beide deelen der stand verbonden
met de lichtste verd dliging onneoui- zija door eon collctie r~ood gep~n-
baar wordlt. do Hol!landschle da~ken, ~egroepeerd
Kruisende straten en kronk~eleade v-olgens~ de grilleu der i rookelende
Hteegjes verspreideni zich van den en k~ruisende straten en steegjes, die
waterkant, met nette rije~n van v-lek- dle eeniige bewirjzen zijo, dat de~t Hol-
kelooze Hollandsche huizen amnzet, landers niet stijf, on ge~plooid on
blijkbaar outwonrpen in liefldevollei rechthiotckio en geschrobd zijn. Zelfs
herionering aan de blaruwTe delFtschie de kleine handel schloeners, die ziclh
tegrels die ook oud-3Ja nhat tan sierllen in z we rmHen langs de wTinkel-w~ij-
in de oude dagen ran Woute~r vanu ken verzameclen, hoogs van voorste-
Tuiller dat is Curaga~o's eemgej ven, en van extrn-b-ouw, schiititeren
stad, WTillemstad. in hunl vlekk!eloos\wit tee verf, terwijl
In diezelfde oude dagren waren de memgjcthnvekeoz ekn
natuurlij ke roordeelen clezer ge"slo- zou kunneun benijden. Smokkelars
ten haven g~een ziertje minder duide- len hanndelaars, een v-an twreelin, of met
lij k T-oor de k~nap pe oude H~ollanders, bewvonderen waardT~ige H~ollandschie
die door do wisselende eenwen voor- sparanrzaamhed beidlen in hlarmoni~e
deelig; g'esmokkeld hebben. Gok heeft zij zoen of de aanvrang het eischen.
groote en roorspoedigie zaken e-Op hiun dleks of ouder den scha-
daan in revoluties, doch dit, wordt duwv van ge~lapte dekzeilen luieren


erkend als een w~ettige vorm van Ide sichildlerachtige reizigers van
saken, en grooten vooruitgaungr op B~arbedlos, Trinidattd, Haiti, Jamaica,
Troegrere zorgrelooze w~etteloosheid. en de groote halfwrilde manuen van
Zells sommige onzer Amerikaan- Mlartiniqlue, zoo zwvart; als de schadu-
sche ind~ustrie-hooiden ziju be- wren van een koleumtiju in een naam- |
echuldigd hieraano to hiebben deal loozen nachit, dloch w~ier wFijde flap-
aenomen, hoew~el ongelukkig~, zooals pende broken de smetteloosheid der
bleek uit de jaren van volgenden schoeners evenaren. 1Half hangenude
twist en hartverscheurenden dood- door een luikgat wrisselt een Hol-
s trij d. Mlinder dan vijftig mijlen landsche chipper met verschrom-
zuidwaarts ligt de kust; van lene- peld, tnaakleurigS gezicht, klikkende
zuela, dat steeds een schitterende neusklanken met z'n papegani, die op
market geweest is voor dezen roeri- 't oude met koper-ingelegde w~iel zit.
g~en handel inl revoluties; en Y'ene- i let 'n grezichlt als 'o biji en oogenl als
zuela is de hoord- en ondankbare- drilboorea, schraal en gebruind kon
Rchuldenaar. hij met zijn prookendenzeijden gor-
Zoodra de kop van de boot del juist uit de laden en teekenia-
rond zwaait, kiomen we uit voor gren van ecn of audere begraven-
wvat blijk~baar een lagre, Jaange schip- schat~en-z~eeoroovers--errtelling gestapt
brug~ is, die zich tusschen d~e beide zijn. Ecomaal trij ult de haven sal
rotsig~e voorgebergton uitatre~kt. Vetr- hij als een schipper uit GlIoucester het


zelil hijach~en op de slankec, spitse mas in een ouderzoek omtrent do w-aar.
ten, dlio zichi bov-en ziju dek verhef- de of onw~aarde der algoelegde ver-
fen als de rankec torentjes van een k llaringr.
oudlerwetschie porceleinkast, en voor ,,Vermogen dus de almbtenaren
sommige phasen va~n zijn detlicaat be. ran den burgerlijken stand miet te
roep-~" heeft hiij groode masten noodig. beletten v-alsche erkenningen, dit
ontw-ikkeling vurllgn van de roerpenl erkenningen, in strijd met de waar-
tot de tegenwoordigeeschiroef. Hierook h~eld, dat is door atnderon dan de
zijn nog de overlevende ty~pen ran do ouders van het ~nauurlijk; kinrl, mis-
v-aartuigen der oudle zeec~n, brikkien, dcrijf oplevert, hetzij hiet; misdr jf van
~r~ig~antijnen, loggers, en niu en dan v-erduisteringr v-an istaant, hetzij het
een k~aag die aan Deccatur- en ripohi- m isclriji van vatlsehhleid (intellectuee-
taanschie zeeroovers dloet donken. D~e le) in een authlenticke akite, dan wcl
kaag is een schoenler met een zeer modecplichtigheidic aan die misdrijren.
root ra op decn fokkemast, wanar- ,,Ten einde dergelijke vnaelscheden
mLan een ontzettend gro~ot zeil hangt, s trafrchlterlijk kunnen worden ver-
als een gordiju van een spreek~kamer v~olgd, heb, ik de eer TclCId.~to her-
aaub schuivende ringien. In~ehlaald linneren a~an deni in art. fj van hiet
hangmbt hiet in lange vouiven lang~s den reglement op de strafrord'ering aan
mnast;. elken openbaren am~bttenaarI opgeleg.
lih.tZ Lerzol d (en plicht om~, indien hiij in de uit.
The entry.Wort vrvogd. oefe~ning van zijne ifedieingiu kennis
bekiome ran een misdrijf, daarvan
dladelijk herichit to geven aan dcn
beyocgden ambttenaar van hotl 0
Al., en u mnitsd10n te ve-rzoe Ertnni *ai van oordeal miochit Xij dat s-ne
ten uiven ov-ersta~a godanoe of door
u ingeschreven nlotarielo ork~enning


moet~ worden aangemork~t als eene
valsche erkienuing, d~aarvan dadoclijk
kennis to gol en aan den beyoeglc~o
officer vain justitie .


D~e vele misbruik~en, welke in Oost.
Indiii voorkomnen b~ij do erkeuning
van natuarlijko; kinlderea, hieria be.
staande, dat, in strijdi met do wect,
erk~enning~ plaalts heeft door anideren.'
dan hen v-au wie die kinderen ofstam-
men en dus de erkenning, wordtanan
gewe~nd on creeind~e k~inceren te ad-
opteereu of to echlton, beeft alda~r
ie aandawcht der Rtegeeringgbetrokklen.
Cok; in onze kolonie komt dlat mis-
bruik voor. M\eermalen kwameu ons
daasrvan grevnilen ter oore. T oora'l
heeft~ dit -misbruik hier plants bij
hiuwelij k, wcaarbij de aanstaandle echt;-
gSenooth de wettiging vraagt van
Ile hulten echit v-eriektre kinderen
dier vrouw, met wie hgi vi ;t buivelijli
treedt, van welke k;indleren niet hij
Zelf, maar een ander to va er is.
A\ltijd kwam die wijjze~ va~n docu ons
stuitend on doc onzedelijkheidl bevor
dlerend voor. Ilit hiet volgeude blijkt
bov~endien, dat ze in strilld is met ao
Ned~erlands~che wetgeving. Omr te vol-
dloen asan een dioor de ~lieeering; ver-
, trekte opdracht, heeft~ de P'rocureur-
G;eneraal bij het Hlooooo'ierechtshlof van
Ned~erlcndschl Gost-In iiB nan aie
amuibten aren van denl Burge ijk~en
Stand eon Circulaire verzondon, \\-daar-
in op dat mnisbruik gew\ezen waor t~.
Nu spreekt het van ze~lf, dant die
circulaire voor onze kolonie geen
bindende ~rach~t h~eoft. B1aar hlet is
urns R1150 onm de ~eweisvoerug te
dOen 03 de G~,oetR~elItel, te in Clez6
circulaire wodnnnghud n
.dan blijk~t vol~loende, dat cen dier-
a-elijke p~raktijk; als tort hier'toe in
znvang is, ia str~ijdl is met, oue wet.
boeken en dosH ook in onze kolonie
verdient afgeschaftt te w;orden.
D~eze circulaire, die al een paar
jaar oud is, doch cent nu wonder
onize oogen ~wami, bejpreekt het
punt in k westic a~ldus:
,,Blijkeos den inlioud r-an artikel
280 van het lBurgerlijk retloekc, in
ver~bandl met iiet opschrifti \'n den
twaalfdocn tital, w~aarin dit aIrt~ikel
voorkoutl, lui lende:,,Vau hort vader.
schlaP en de alstammring der1 kinde.
ren" is alleen inoogol ij k erkeuning
van natuurlijke k~indoren do~or een
der o~uders.
,,D~e w-et, dio? alle ardoptie uitsluit,
wril dat de erkenuing van eenl na.
tuurlijk kind een waarheid on niet
een fictie moet; 7ijn.
,,In al de artikelen in den nange.
haald~en titel staat da~n ook op, den
voor rroud, dat hiet alleon de ouders
ziju ilie hunne kindecren erkennen;
daarin is ge~en sprak~e van \-reemnden,
die vreemden tot hunne afstamme.
linen verklaren.
,,D~Le erkenninog vn cen natuurlijk
kind is volgens het burgerlijk; recht
dan ooke niet aLnders dan hiet consta-
teeren, op de door de wet voorge,
schreveni wrjze, vani de natlurlijke
betrekk~ingen, 'wolke or tusehecn ou.
d~ers en de uit heni, buiten echt, go.
boren kind~eren, bestaan, te~n einde
door biet constaiteeren dlier rnatuur.
lijke betrekkingren, ook~ burgelijke
betrekkingen tussehien hen ondlerling
tot doen outstaan en d4armede aan
hot natuulrlijk kind hiet bew~ijs te
verschlaff-en van zijoe afstaminig,
De erkennino* dlerbalve- van een
treemd kindl is in strijdl met, of ee.
ne ontduikino- van, de w-et.
,De vraag doet zich voor, of do
ambtenaar van den h~urgy rlijken
stand beyoegd is, om in eene b~eoor-
deelin~r to troden of fe erkieouingen,
weclke ce hunnen ov-erstaan geschiie.
den, of \velke hun tcer insellrijvino.
in de geboorteregisters word'cen aan"
g~ebode i al of niet op wa~niheld be.
rusten en of zij, bij twjeal of
niet verplicht zijn een derglelijke voor-
genomen of o~edan4 orkenniing in de
registers van dlen burgerlij~euu stand
in to schrijven,
.,Ik ben van oordeel, dat de amb.
tenaren van den burg~erlijkenl stand
in leder geval to conlstuateren heb.
:ben de erkenuingS, welke men te hun-
nen overstaan wenischlt te d~oen, zon-
der to kiunnen of te mogen treden


oordeeld wvordtl, rdt hiet bestuar on. welkoml
Jerrig~t zij vazn do ond~erscheidene
priv-ilegion, dlie v-erleendl zija tot bet MIaandag~morge n is son dler hloofd-
houden van veekoralen. tlirecteuren van de K~.W.I.11., de H-eer
-dat de bewijzen dlaarran slechts it. W. BOISSEVAIN, alhler per Pr~iis
kcunnen geput wordeunuit do~ koop- fillem~ IV aangekomnen.
brieven der iflantagrien, vermits een Wlij heeten Z1~d. b~eleefd welkom en
boee van privilegica, bietwelk ~nn- hechten aan zifu koms8t een bizonde
vankelijk\ heeft bestaan, ultwijz2ens de re beteekents.
mit hietzelve ctemaaktec extracten, wel- N allerwegien de sandacht der
ke aan somntnigee koopb~riev-en zijn glroote stoomvaartlijnen grevestigd~
,reannexeerd, mett mn het archlief der wordt op de verandering mn het we-
K~olonie aanwrezigr is. reldv~erkeer, welke van de opening vau
Heeft goodgreronden en verstaan, hect P'anama-kanaal te verwanchten
to bepalen: vallt, achlten wij hlet een verblijdendl
a. 1)at een register ~al legger zal ferit, dat past mn dezen tijd de fleer
worden opgomuaakt der op dit eiland OIossEVAnr cen bezoek 'Lrengt aan
verleend~e privilegrien tot het houden onze Kolonie.
\-an vee, gelijk die utt do koopbrie- D~e uitgauve dter tweede reeks van
ven der plantaglien of andecre a~kten Pcan Loorj's ~llandltelskaartle~ln et teks~t,
b~lijken en dientengevolge de goede Wtest-IndiB en Zuid-Amerika behandle-
ingrezetenlen ult te nood~igen om hun- lend, werd geldelijk gesteund door de
ne koopbriev-en van plantnaien of D~irectie der KI.W'.L 1. In rlit hoogst
andere documenten, waaruit hun belangrijic: book, wl3j wezen er reeds
regt consteert, ter Kioloniale Secreta- vroeger op, neent de Nrederlandsche
r~y alhrier tot bovengenoemd einde to Stoomvatartliju K.W.I.J1. met recht
exhiberen. de eereplaats in. N~iet ouduidelijk
b,. D~at nadat de le~gger ter liolo- wo~rdt daar bij gezegd, dat N'ederlaudt
niarle Se~cretary zal zzij opgremaakt, en zija Kiloulomn in West-IndiiB veel
dezelve zal wrorden gerenti~eerdl en nog" verwvachten mag van de activi-
goedgekeurd door eene Cotumissic uit teit deer Mlaatschappij met betrek.
den Kiolonialen Raad, w~elke na~der king van onzen handel en scheep-
zal worden benoemd. vaart in verb~andl met de opening
c. Da8t ult; den ledger hijeten zullen van het Panamakuaaal.
wrorden getrok~ken, welkre voor zoo- MIogre de k~omst van don Heer Blols-
verre ieder districts betreft, nann de BEVAIN (16 Verwezenlijkili V8I OUs
Districtmeesters zullen w~orden teege-e hooprol verwrachten mog lijk maken
zonden. en b~espoedigen.
En zal afschirift, deer inl het P'u
b lica tie-btladl worden opgenomen Vaarwel.
terwiji de Kolomanle Secretaris zlch
van deszelfe i nhoud voor ge nf ormneerd Me~t de Prin~s ~aur~its zal de Ieer J.
zal h1ouden.") W. AnswlH onze Kiolonie weder ver-
laten. D~e Hecer H~AMELBERG blijft Inog
Gok; de! leggjer, w~aarover sprakie isi ee' n~in veetin daen en zal zich mn Su-
sub a, werd t~eru~rrwvonden.' riname bij den Hieer AaT~sa voegen
Hetzal nu lGl eaklikvl om gezamuenlijk; de terugreisi naar Ne


f-oote ~Plrant ages.


.un~. VAXs PAN~HUcrrs in ziju bekende
brochiure naalr a;nuleiding~ \-an de rap-
Iorton WI~rr oni fliAVELA~u heeft,
ev'enls3 Prof. WETri het. zoogenaamd
\veidereebt dier groote plantagbes be-
twist. Eiveneens agescilecdde meerma-
len in de Stazten Gener-nal bij bespre
lkine doexe quiaestie naar atanleidino
lari de behlandelino- onzer b~grroot~in2
door Tiveedle en I:erste Kamer. H~e
vori re B~estuar onzer K~Colonie sobeen
ev-eumin dlit recht to er'keinno eni gaf
de om~liggende wreidegr'onden in Iluur
aan do It more buitenbev-olk~ingr.
Het ka~n daarom een g~elukklige
\ondfst genoead worden, dat outdekt
\verd P'ublicatiebla-d No. 8 vanl hFt
jaar 1830), uit~gege\en on ler hett e-
stuur van G~ouverneur t
31EL~rmA ELaSEVIEH Ja. behelzende de
De hikilkin van Di ned Oorr 1 Juni
1850, No. 1223.
,,In overw~eginggenomeubIebbendy
de men~igrd\ucige klagten, welke bi
opr-olgmg aan het bestuur ziji ge-
duan, wegenss hot houiden vani vee op
d~e publieke w~eiden door personey'
die goeue privilegien daartoo bezit.
ten, en waardoor veel schad~e wordit
Stoeg~ebrag~t aan de eigenaazrs van
plantagien, die tot het doeni weiden
op de publiekie gronden door aan-
koop gleregt~rgd zyun geworden en
avelker b~elasting; op de grrondeigren-
dfommen, cok me~t het; oog op den
veestapel, isJ geregSeld.
--dat zoowel om devze onbillijkheid
to kunneu tegeoganrn, als omu met
meerdere juistheid den voestapel op
dit eiland te kiennen, hlet noodig ge-


Cyzygn~eC-to



































































_ I~ _M_


~B~c~-


IP_r re..a*** **... ._ -- ""


t voor de v-eehouders een niet gering
- v Ferlies, vooral daa~r dit verlies telken
Sjare opnieuwv zich voordoet.
Het eenigre middlel on de overyloe
edige me~lk nogr to benutten bestaat in
het maken van boter en kaas. AlCaar
e de aldus met hanndkracht toebe-
Ireide boter en kaas ziju niet lan8
-bestand tegen ons w-arm klimaat en
.I hebben daardoor greringie waarde. No
.lazen we in No. 36j van de Colonia< i
s Re~ports van het B~ritsch Landboulr
-departem~ent, ultgegeven mn 1900G,
Idat het onmogelijk is mn de tropen
t goede boter en kaas te bereiden met
r handlkracht. Om bet spoedigr intre-
Jlend bederf bij verache mlelkz tE
Ivoorkomen, moet zij zeer snel be.
Ihanldeld worden en die vereischts
e snelheid is niet met handkracht tE
verk~rij gen .
D~e noodig~e w~erktuigen voor een
machinale zuivelbereidingraanschaffen
zal bezwvaarlijk gaan voor den een
of anderen planter. Vooreerst orn de
-kosten, ten tw~eede omdat het Y~ee
Ivan een enkele plantage alleen geon
Svoldloendle melk zal leveren om een
machinale bewerkingr loonend te
ma ken.
Wij zouden daaromn aan de ,,Cu-
ragaosche M~aatseba ppj" in overwTe-
ging willen even, of et niet op
haren w(eg; ligt om de oprichting
-van een suivelfabr~iek hier anogelijk
to roaken. D)e overtollige melk behoeft
dan niet verloren to gaa~n maar kan
.a alle plantagres ti3dig naar de
fabriek; gebracht \vor~den.
De vraag, of een dergSelijke zuivel-
fa~briek de onkosten kau goed ma-
Sken, ook wanneer er, zooals hier het
geval is, elechlts gedurende 3 14
maonden gewrerkt wo~rdt, kaen ge-
. makkeliik bestudeerd worden met
-behulp van het verslagr: Dutter mia-
.king in Trnda oorkomendl op
r bladz. 223-228 van bovengenoemd
rapport, waarin ook een staat van
jde financieele resultaten voorkomt.
.Van barte hopen wij, dat one
vooratel w~elw~illend in overwreging
zal wtorden g~enomen, daar bet wer.
kelijk in 't b~elang der v-eehouders en
-tot berordering van de veeteelt wezen
zal, wranneer een dergelijkeo zuivel
!fabriek kan worden opgericht.
Waartoe toch zou het dienon, den
veestapel trachten te verbeteren door
overyloodiger melkgevend vee te fok-
ken, als er reeds nu melk to veel is
en verloren gant? Hlet zou het jaar
lijks terugkseerend verlies der planters
s lechts vermeerderen, terwijl een ui-
velfabriek de verbetering van het
melkvee ook w~instgevend zal maken.
DUe .,van Hecrdt."
Jammer, dat or nog green draad-
looze verbinding met Aruba bestaat,
anders madden velen niet zoo in
angast behoev-en to zitten over het
lange uit blijven van den Pak~et-
schoener. Algfemeen d'acht men hier,
dat de ,,van Heerdt" oiet tegen den
geweldigme stlrtom bpekaddatlaznen
rende die reis van Aruba naar hier
de giekr gebrokien w~as en cle achipper
het veillgrer oordeelde eerst naiar Aru-
ba terug te keeren om aldarar de
noodiSge reparatie to doen. D~it is
de eenige reden van 't lange ultblijven
der Paket. De reis was overigrens
gew~oon.
Cook ontma~skerd '
De Universiteit van Copenhage ver.
klaart, dat de documenten van COOK
niet bewijzen, dat COOK woerkelijk aan
de Noord-pool geweest is.
De Universiteit van Copenhage, het
\vetenschappelijk instituut betwelk
het eerst aaunam dat COOK de
Noord-pool zoude bereikt hebben,
hieeft nu in een plechtige zitting ver,
ktlaart, dat dere ontdekkingsceizirrer
niet de bew~ijzen voor zifu ontdekking
heeft geleverdl, voor w~elke men hem
zulke groote onderscheidingen reeds
had geschonken,
D~e commissie die door de Univerai-
teit benoemd was om de documented
van D~r. COOK to onderzoeken, heeft
onlangs in een algemeene hijeen.
komet van het professoren-col legre
een veralalg ultgebracht, waarin met
de grootat mogelijke nauwkeurigheid
de kw~estie van alle kanten onder-
zocht is.
D~aaruit bleekr aan do geheele Uni-
versiteit, zoow~el ale aan de leden der
commissie, dat COOK Iliet de noodza.


kelijke bewfijzen had3 geleverd.
De algemeone vergadering gaf dan
ook de uitepraak, dat COOK niet heeftt
kunnen bewijzen werkelijk de Noord.
pool bereikt to hebben.
Het rapport der commissie, waar.
van professor Strougren president
is, zegt dat de papieren van COOK
wonder eeigre w~aarde zijo, dat zij
niets wanders behelzen dan het relaas
betwelk reeds gepubliceerd is over
ziju expeditie naar de Noord-pool in
de,,New-York Berald."
De cope der reisnotities die aan
one oordeel onderworpen sijn, zegt
de commissie, berat geen enkele be-
rekening, noch wNaarnemuing die van
eenig belang is, of eenige wPaarde heeft.
Do commissie besluit met te verkla.
ren, dat bet bewvijavoor de outdek-
kingH der Noord-pool, niet is geleverd.


Ecn nienw tYvpe van oorlogisschip.

Yolgens de ,,Mlorning Post" zal als
resultlaat v-an de proefnemingren door
de E~ngrelsche admiraliteit genomen,
een oorlogeschip v-an gehee~l vieuwe
type gebouwd wTordlen. zelfs no~ voor
het einde van het loopende jaar.
Het schip zal een bemoumnog krii-
genn vatn meer dan 1000 koppebu.
De tonneumsat zal o~nger-eer
2'7.500 bedragren, daarentegen zal
minde geshut orden opgesteld
als op de onlangsr gebouwde Dread-
noughts. H-et geschut sal echter
Erootere yoursnelheid en draagw~ijd-
te hebben.
K~erk fann boord.
,: e Standeard', ev-enals andere
anti rev-olutionaire~ bladen van oor-
deel, dat ,,'t kerkhoudeu" aan boord
van de oorlogsschepen meet behou.
den blij\-en en dat -de togrenw-oordiwr
in geb~ruik zijnde prceekenbundlel door
een meer christelijke moet worden ver-
vang-en, meant dat ten opzichte van
Rtoomschien on andere niet-P-rotestan-
ten bet begi n el van (rodedienst-
rrijheid kian gebandhaaldi worden
door hen, die het verla ngen, van
het bijwonen der &&~ne officieele Zon-
dogsehe godedienstoefenig san boord
c'rij to stellen.
WTij v-oor ons, zegrt De T~ild, mFeanen, dabt
dearmede niet grenoeg zou w-orden ver-
richt~ en dat mlen een schrede v-er.
der behoort te gaan. W'aarom hun, die
de officieele godsdienstoefeniew niet
transchen bijj te wronen, niet on ier be
pualde v-oorw~aarden en waarborgen,
de orde en ernst ran hun samenkom-
sten b~etreffendle, in de gelegenheid
rresteld, g~odedienstoefenine to hou.-
den op eigen hand ? Waarom
eene officirele protestantschie ,ods-
diE~nstoefeningr anu boord?
Y~eronderstl~ op eenl ooria eschip,
varende 300 koppen, ber-ifien zich
10,0 ongeloongfen of onverschiligen,
150 geloorige Protestanten en 50)
K~atholieken.
w'elau, wat kan or dan tebgen w-e-
zeen, San nani de I;Tn geloor-ige Pro-
testanten <'m aan die 50 Katholie-
ken ,retgeolegebid te ~even des Zon
dag~s op v-erschllende uren in den
voormid~dagr samen te komen, on
ieder op zijeewie den dag des
us~eren te heiligren?
De- P'rotestanten zouden dit hun-
nen doen door delezingr aan te hooren
van een kapittel uit dlen B~ijbel of
van een orthodoxe preek en door
psailmgezan r; de Kiatholieken ev-en-
eens door Ten gerrespecteerdl onder-
officier of wie daartoe verder aan zija
kameraden oeschikt zal roorkomen,
bet epistel en het evangelie van der
Monday on iets ult een stichtelijk
boek (hun door hunne geestelijk~e o-
verbeid aangewezen) te doen voorle-
zen en verder eenige bepaalde gebe-
den uit hun roomasche kerkboeken to
duen voorbidden?

v-olge \an oddauixe o sudsie si bet
opw-ekkingen niet zouden uitbliften.
Zegt men ons, dat er wonder ons
scheeps\-olk- niet geunoeg ernst of niet
genoeg belaugjstelling r-oor den gods-
dianst aasnwezig is, om van zijoe zijde
feeig eig~en initiatief te v-erwachten,
dan antw~oorden wij, dat indien hetl
inde~rdead z66 wiezen mocht, wii ons
teleurg~esteld zouden gieroelen, daar
wij van den godsdienstein van een
grroot gedeelte van ons zeev-olk bete-
re gedachten hebben; maar dat men
het in elk geval probeeren kan. Het
wTegvallen van de tegenwoordige oifl.
cieele godedlienstoefeningrenanan boord
. 0. a. w. ran de voorlezing van het
modern preek~ske zou zeker door zeer
W~einigen wonrden bePt~reurd, door 'een
reel (POOter 88Utal tOegejuicit."
Luchtscheep~raart.
De beroemde Edison beeft aan de vliegr-
machine een belangrijkbeid roor d~e
post voorspeld, welke thans nog woel
eemigszins fantasitisch in de ooren
kinkt. V~olgens hem sullen bionen
10 jaar de d viegmachines de post en
ook passagiers vervoeren. M~et een
suelbeid van bonderd Engrelsche mij-
len [~165 ~.Ml.) in bet unr zullen zij
de lucht doorklieven. K~leine machi-
nes zullen het zija die de post ver-
voeren, zoo klein als mogelijk is.
Hoe geringrer de omv-an ,1 des te gre,
ringer de weerstand, dien zij aan de
luchtlagen bieden. Doch zij zulleni


krachtige motoren hebben en fabel-
achtige sinelheden hereik~en. G~ok de
,,First Assistant Postmaster G~ene-
ral" to W~ashington heeft zich naar
Raaleidine vau Orville WVright's
Froorspell Dn, da~t in den loop des
tijds het it? htschip ter verzendingr
van de post toopassing sal linden,
vol vertrou wen uitgoesproken. De
postverzendingr door bde lucht zal
z, i. een enorme kostenbesparin~r ver-
oorzaken.
In verband met deze ultine moet
men in Rnamerking~ nemen, dat in
de Vereenigde Staten voor het ver-
voer der post aan de spoorweg-
rusatscha ppijen ceer aanzienlij ke som-
men betaald w~orden, terwijl in bijna
alle andere landen het vervoer der
post over de spoorwfegen k~osteloos
geschiedt.


derland te aanvaarden. Eerst moe:
de Algemeene vergradering der Cura
goaosche Sisalouderneming gehoord
w-orden, alvoreus er over de verschil
lende aa~nbiedingren der Curagaosch~
Planters beslist sal worden,
Grebrek aan kapitaal in de K~oloni~
is oorzaak, dat den Curagaoschen
Planter de geldelijke steun der Onder
neanaig onontheerlijk is om zijo me
dewverking tot w~elslagen der sisalcul
tuur te kunnen v-erleenen. Mlaar reed~
on getuigen verschillende aanbledin
o-en, dat men hier op Curagao eaan
deze cultuur een schoone toekomsl
voorspelt en van het wtelslagen del
Ondernemingi als verzekerd is.
Onze beate wrenschen vergrezellen
daaromn den Ileer IAALST vaD WieD
wvij spoedig goede bericht~en hopen t~
vernemnen.

De HavenIcommissie.

Nada~t de drie andere H-eeren be
ginlo ecembe~r naar Nederland wTaren
vertrokken is do Hleer Rf. J. J1EES
T1E1(S DOg e00 Inand bier gebleven
om 't onderzoekingswerk in 't; Schot
tegat voor`t to zetten, wtaarna ook
g~emelde Hleer begin Januari naar
Niederland is teruggrek~eerd.
Naar wij v-rerneme zullen no ge
durendle eenigre weken in het Sc hot
tegat boringefn worden gedaan,

Hr. Ms. Utrecht

is Dinsdag naar B~onaire grestoomd
langs Klein1 Curcagao en Kilein Bo
naire, waar schietoefeningen zouden
gehoudea wsorden.
WTij kunnen er niet dzankbaar geC
noeg voor zijn, dat de Eerw. Zus
ters Onderwijzeressen in de gelegen
heid werden g~esteld de reis naai
Bo0naire mede te maken, daar zi
reeds van Vrijdag at to verg~eefs of
den Paketschoeuer hadden gewaucht.
De E~erw. Soeurs zija aan boord
van de ,,Utrecht" aLan een g'root
te kaar outsnapt. E~en plotselingi op
st ende rukwrind, verg~ezeld van een
heftige regenvlaag, heeft het heeled
tentda~k van het achterdek algerukt
en vernield; de 13zeren stutten violen
in zee, maar een zwfare balk van
+ 20 e. AI. dikte brake; door midden
en vie! op 't dek. De EIerw. Soeurs
wrerden wonder bet tentzeil bed~olven,
maar, Goddank, was niemand door
den zwvaren balkr getroffen. De groote
deukien in de i3zerken luchtktokers g~a-
ve asn hoe zw~aar de balk wase neer-

Hlouderd-rappe handon waren aan-
titonds hereicd om to helpe~n.
E~n zoo liep alles nogr wonder on-
g~elukiken af, mnaar niet wonder groo-
ten schrik.

h e U~trecht is gisterenavond in onze
haven teruggekeerd.

De Werkstatking der Muzikanlten *

Verleden week bebben wFij het moole
program aaugrekondigd, dat Zon-
daavond door de Militaire Kapel
zou worden uitgevoerd.
D~reig~end stood wonder het program:
De Wter~kstaking der Muzikanlenl. Er
stond geen nummer bij, zoodat
het een voortdurende bedreiging
bleef gedurende het gebeele Concert.
hlaar de regen bleef ditmaal ult,
het motief tot staksen verviel, zoo
dachten wij. Mhaar jawel, na alle
nummers, waaronder 3 nieuwe, keu-
rig te hebben uitgevoerd, kw~am dan
toch de staking; bet einde van 't
concert.
Weer mis i De muzikanten rstaak~ten
op musikale wijze ouder een vroolijk
:,toetje" waarbij zif een voor een van
t tooneel verdwfeuen, den tamboer
nan tiju lot geheel alleen overla.
tend, d1ie het snpoedir Oook niet lan.
ger kron bommen. b
Een herhaaldelijk hoera! begroette
den muzikanten bij deze muzikale
stak~ing.

p ivi-divi.

Nuiet alleen is de ooget door de
nanh~oudende regens verloren, maar


tr egaan nu ook verachillende boo-
men dood, doordat ze to lang in 't
water staan.
Op Cureago doet men alles ouge-
keerd, zegt men wel eens. Webnu,
laten de planters dan nu bij het
nanleggfen van nieuwe terreinen voor
de divi-divi er rekening mede hou-
den, dat die terreinen van het over,
toll e water kunnen outlast worden.
D~e dammen sija noodig om het wa.
ter in den ground to laten drioaen,
maar er moet voor gezorgd wrorden,
dat de divi-diviboomen niet to lang
in 't nat blijven staan,

Zuivelfabriek

E en ieder kan stch er van over-
tui en, dat in den regentijd zeer
vee melk onverkocht blijft. Dit is


Es el mejor t~nico para los nervio~ los .
h Ieuesos y a sangre y elagente mis poderoso ,
para numentar las carnes y la energia vital*
Forti aca- el sistemra muscular y es el pre* *
Ventive mas seguro y el remedio mas eficaz do
la Tisis, Escr6fula, Bronquitis, Grippe, Asma y
demas afecciones de la Garganta, Bronquios y *.)
Pulmones *

Es la u'mica Emulsibin que recetan los
- midico lacs so a aprobada por las Academias
s de Medlicmna*

a No contiene Alcohol, Guayacol, Creosota,
mll nmnguna substancia irritante que pueda
rrgr+m-k*r as 1 mncr Yron*Inler la gyp-sqiCj""

mles de curaci esa que alariam~ne: toab
-otenen jus sfcan la fama e que goza como f
rJel graan Ahmento y Mledicema. *
.rp 0 *


De Verenigde-staten en Panama*
N\aar die berichten ult Washington
verluiden, zal het Departement van
stant binnenkort de opheffing aan.
kondigen van het Aimerikaanschze ge-
zantschap in Panama. D~ediplma.
tieke betrekkingen tusschen d e.
eenigrde-Staten en de Republiek zul.
len w~orden onderhouden door den
Gouverneur die het behind voert o.
ver de ztine langs het kanaal.
Naar aauleiding van dlit b~ericht
maken de blaLden de volgende be.
scho uwinmren.
S~taat ~eze' maatregel ook al niet
gelijk met een annexatie van de R~e-
publiek Panama, dan tech wel
met de stichting van een protecto-
raat der Vereenigrde-staten over de-
ae Republiek:
H~et Amerikaansche Gouvernement
zou tot deze beslissing gekomen zijo
naar aad~eiding van de stroeve
verhouding die er in den laatsen
tijd in de diplomatieke betrekikingen
tusschen beide landen is outstaan.
Deze onaangename verhoudingr zou
weer outstaan zijn naar sanleiding
van de eigenaardige verklaringde
doorr de Reule Pnm eeen
woor dt aa et vlerdag dnat onder
toezict d et Vereeig deSat en door
Panamah gesloteen is, nXa den afcei
ding van Columbia.
Hoewrel het Am~erikaansche Gou-
vernement geen enkel recht van ge-
zag over Panama kan laten geldem,
schijuen toch de millioenen die s~n
ultgegeven tot v-erbetering van den
gezondherdstoestand, tot bestrijding
der g~ele koorts en andere t~ropische
zlekten die voortdurend in de ouge.
vmgp van hot kianaal heerschten te
reeb~tvaardigen, dat de Amerikaan-
sche Regeermng control uitoefeat o-
ver de Republiek Panama, daar ook
de belangen van het kanaral, dat
san de Vereenig~de-staten minstens
400 million dollars kost, zulks
dringend eischen.
Men verwacht dan ook binnen
vier jaar, bet tijd~t~ip~ waarop het
kanaal voltooid zal z nu, de annexa-
tie van de Republiek.
Een midldel tegen rupsen.
Heb is weer de tijd van rupsen.
Misschien kan bet volgende middel


hier en dear wel diensten bew~ijzen.
Een plan tenvrriend, bezitter v-an
een tumn, had opgrernerkt, dat zijn
planten, in de nabijheid van een be-
waarplaats van kalk, vrij van rup-
sen bleven. TIj vermoedde, dat de
kalk de oorzaak blervan wfas en be-
strooide verder verwvijderde, kaal g~e-
vreten planten, met kalkpoeder; na
3 dagen wvas geen rups meer to vn-
den. Daar kalk tev-ens beinestend
werkt kean men dit middel gerust
aanwrendea.
Dankbetuig~ing.
In dank ontvingen w~ij Van de Grbrs.
DE~LVALLE c CO. 8g611teD VBp The :
St~andardn Lafe Assurance Comp~any een
w-andkalender voor 1910.
Van de Beere3 nRvds F~ENSOHN
&e Co. een tijdtafel voor het ver.
trek der booten van The Royal Mail
Stleam Pack~et C~ompanly.
Onzen beleefden dank '
Marine.
Mlaandag kwamen met de Prins
Willemt IV 21 manschape en een
onderofficier mede voor B.A.Urect~.
Een ultvinding,

Twree Denen hebben een ultvin-
ding gedaan van een toestel, dat
als twee menschen door een telefoon
verbonden zijn, hen ook in staat
stelt elkaar to zien. D~aar deze De-
nen, gebr. Anders, qeen eigeolijke
wvetenschappelijke opleiding genoten
hadden, telde men eerst hun bewering
niet~. Zij hebben nu echter voor
80.000 francs en 8 pCt. in de wind
hun paten ten verkocht aan een
Fransche mnaatschappij. Natourlijk
begaint men nu meer belangstelling in
deze merkw naard ige ultvinding te
toonen. Intusschen heeft ook een
Duitecher dergelijk toestel oitgevon-
den, dat hij a.8. jaar op de B3rus-
selsche tentoonstellingo sal laten zien-
Standsreiniging.
Gedfurende de laatst~e 8 dagen wer-
den in het fiskalaat aangiebracht en
door middel van petroleum verdelgd:
103 ratten on
326 muizen.
































r* o,ent pe L i T)S* P


El,,Luz Diamante".?es el finico
Aceite de Carbou 6 P~retoleo, qlue
durante el largo periodo de ;36
af~ios no ba causado maoguna des-
gracia",


PilotographiScl6 11110 111(.

SOublette et Fils,
ROPPHOT OGRAPEN
Van


,, Curagao, Eerste Prijs Eere
mzedaille, 1904.
Curagao, Waterkant~ Otra
banda.

rE VERKRIJ GE1Yr BIJ

J, },, Tb. Hel0(1Wief 11(8011
G UUa '8MORGENS DAGELIJKS9
Verache, adivere onvertnengde
KCOE~MELKI.
Dinadag, Donderdag en rZaterdlag
verache, anivere
BOTERF
tegen 0.'70 per I kilo
K A RN~E M ELZK.
tegen 0.124 p~er kan.



Versche, zuivere
DAXv'erl11011gd


vanl de

Plaltage Kleill Sta. Martha.
G RHPr 's IROrgelis ca~gel
lijks te Verkirijgen bij
C. Gorsira Fz.

tegen 25 cts. de Kan.


BdVerteert steeds
IN DE

Bmigoe uiCractio,
Plet; IRUst b'elezeR der
hrollandische blad~en in
IerolOnle.


50 bags peanuts and
100) ,, s



10 B. E. Benjamin Amsterdam

is required to apply 10

RE, X, Uiss & 00 5 s
Handelsvereeniging,
ABMSTERDA~.

Draklker :

AIPRTDO p. SIN TIA~G O


Ona~itSte berichteni. (ele kale muren on to midden van
het w-eelderig, echt vorsteijk; park
Teriijl ij ol ho~op w-aren zijne roerlouoz grootheid nog vecr-
op d'e gele~idelijk toenemendet toonde, VarRdi'g, gelijk het w-erkte.
lij wa, vorde outr-angst van
beterschap vanl Agr. vaN BaARS ongeraden gasten nu kwam de
e~n de koms~t van Z. D. HE. in niet-genoode en onzichtbalre be~zoeker,
1Srlaart a. s. met onged~uldl ver- de still Dlood, dees ledig huis vatn
beiddcen, ontving de Hoogeernv stilte bmannen......
Pate~r Vicaris op het on~ver- ,,Hij heeft zija stonde afgrewacht
wcachts een telo ram, diat gis- en zijne k~omst bereid. 1Ill is de wij-
.. de zalen en luisterende vestibulen
ter~en. T rlriag, aan MIonseig- doorgevaren, hij heeft den grooten
neur o H.Sacramlenten dier grtysaard oudier de kilheid van zijn
Sterv-enden zijn toegeldiend. ademn naar de verre kamer v-an een ver
pasilfoen gedreven, en daar bee~ft
~r------. ~ __~. ___I bi em, onthloot van zipne konmnk-
lijke staatsie, ouder een gladde zol-
7B Iitealllcland deingr uit~gestrekt op een bed van
-- ~eenvoudl, aatng~eraa~t.......
,,Is het mogelijk dat bij dit be-
BE~r*IE. zoek heeft vrerwFacht en reeds deze
BELGIE* ijzie aanwrezigheid langs hem heeft
kunnen voelen? Heeft~ hij, achter de
H~et stoffelijk overschot vann koningr r-ele grezonde hoof~en der dokters,
L~eopold is Zaterdaga~Svoud 19 Dec. miet dlie? bogen over zija lijdend lichaam,
de sombere staateie, die deze plech het onverbiddelijke grelaat gieraden;
tighieden kenmerkt, van bet ,,PJavil- van hem, die met een kouden kus
joeni der P'almen" te L~aeken over- anderend wTas? W~ist hij, hiij, die
Igebracht naar biet paleis to Brussel. zijue v-rouwv to Spa ini groote een-
De lijkklist, w~aarin hiet lichaam van zaamheid had laten sterven en zijoe
den tweeden koning der B~elgSen rust~, kinrdere nuit zijo leven had' geban-
is enor~m root, ran mahoniehoult nen wist hij dat hij gereed most
mnet zilveren ornamenten en van hin-- zijn omn dit uiterste bezoek te out-
nen beik leed me~t~ wit satijn. H~et vangen en op die eeuw~ige lippen te
was haull negen in den aroudl toen plukken den uitersten k~us?......
de sitoet, wonder bet doffe dreuneu ,,In do sobere kmlerr ve~u bet duiste-
dler kanounen, en het gelui der kerk- re palviljoen heeft hij gelegren. Hij
klokk~en van Lacken en van de beeft op zijoe laatste lijdensuren de
hioofdstad, naar B~russel trok. D~e deur gesloten. H~ij hieeft~ ze voor zij-
lijkstoet, getrokken door achit paar- ne dochters niet g~eopend. III) beeft!
dien, droegr de wapens der negeu pro- met geduld~ige vingerea road hem I
venewno van BelgiaS en dat van het eene schrikkielijke eenzasmheid ge- -
koninkrijk. E~rombeen schre len pi- sticht.
kieurs eni lakelen met fakkels van ,,Enu toen, in den eacht~, terwiji
arcyteleen in do hand; niaast hen joiemand zulk giebaar vermoedde,
san weerszijden -- een rij igeneraals. oaderde de ougevraagde Dood eD
Achter den rouww~agen prms Albert lei zijoe hand op bet bart rat
en de hofldignitarisisen in gala-koet- den V'orst. D!e Vorst heeft uiet den
sen, terwijl gendarmen te puard, cen t.ijd gehad omn uit ziyne eenzaam-
eskadron glides en een eskadron heid op te'staan. Hij heeft niet den
van de bereden burgerw-acht den tijd gehad on de liefde van dat
etoet opende en sloot. Langs den strenga hiart te outsteken. Zijo wit-
g'ebeeleu wvegr, die wrerd afgelegrd. te baard beeft ooder den mond van
stood een enorrue mensehenmassa. den Dood getrild."
To haulf tien kw\am de sto~et aan
het paleis, waar Een batation gire- Alerkwaardio- het verschil na to
nadiers de militaire eerbewsijzen aa tusschen de beoordeelingren o.
bracht. Onderofficieren droegren toen, vear kloning Leopold's person in ~e
v~oorafgegaazn door ds waardijgheiils- F~ransche en in de Engrelsche P'ers; de
bek~leeders vaRn hlet Hof, de lijkikist Fransche staataliede~u Ribot, Des.
wvaarop de k~oninklijke kroon was chanel, Clemencean, Pichoun enz. -
neergelegd, naar een tot rouwk~apel vol waardeeringr voor 's konings ve.
ingerichlten salon op de eerste ver- l roee od ieshpe,
dlieping, w~aar op de kist hret vaandel als souverein, voor zijn commerci~ele
van et genaiersegient erdpoliticke en diplomatieke talenten,
nreergelegid. die holu mret ze~kere milde vergoelij-
Dajar wachSs t nus rLe 'Z-opod II op kincr doen spre~ken over ziju failed,
zio egafnscle ic elistraar desglce4ne l gestrengheid.
niet zal kenmerkien door grootsiche Z66 znegatl bijv ,,aly al:
praal, doch in elk ger-al toch niet Konzet in LeopldaI schijo d op:
zal unnu gechiden et ica en'lal~iteit g noten te hebben, die in een
v-oud, welken de koning in ziju tes dlemocratisch land ten deel valt
tament heeft verlangd. D~e ,,Gazette" aan een koning, die zich strikt man
publiceert utt <.it stuk woordeijk degode od.Er w-aren ech.
een gedeelte van den tekst, die al- ter ebren ine zio krate, i
dus luidt: ,,Ik heb~ van mIiju ouders het ~eru~n og lijk m a rakten a hij p
fijftien million geerfd, deze millice- de honiogaching zrijner dt ijdgnoe :
neivall gbb den, seed l t zog b aa p~r sar 11i :male n" met i
wea~rd. Ik bezit niets nnder~s. Na beoorfeelng aldurs:' rsme zj
mijn dood fallen deze millioenen het deodeig ads
eieendlom w~orlen mijaererfge~narnen r1ed idro0 vi~rrte fi ude iamae me
en hn wrdeonm overedraenl ren door onbetr~eurdi sterft, die geen vriendelij.
n- il serst nm In rdena letoi ete ke herinoeringr achterlaat on e,
godedieost, dien ik belijd. Ik wil zi htheenmenkomuente hrtlevenh t
miet gebalsemd worden. Ik w~il des lot beaten ten draten Leopold II
oredger seni~ prtibfr en ~erbidlt @ as %uik een man. Hiij stierf na
iemiand, behalv-e Iuijn neef Albert en nij~eni-zFventig jaar gel~ef en veb
li leensvan mijn Huis,amij os~toh- e-veerbi jar buicrerd tehelari
;Iii beschlerme en in Zijno G~oedhieid ziin 'z bew ern dat 't id i ni
mi gienadig" zij." Dit testament is Ai ~ :ti eles detjlnS~ Rz
gedateerd van 20O November 1!,07, dood wverkelijk met stuart v-ernomen
terwij1 twee jaren later, op 1-2 IDec. s:
19300, de koningr de baronnen Au- n nu late weo de vionige batelijk-
Sustin en Constant Goffinlet answcees beden der Bish og-ori-
als u'troerders van zijn laatsen wTil. ken, det echt onchristelijke uitingen
Zelfs zijn begrafenis heeft de k~oning van lieldetloosheid en wrrok, waarafn
dus zoo eenzaam mogelijk gewlld zells inannen als de aggheiaanscebe
--eenzaam als zijo leveu, eenzaam bisschop van Hereford zich bij hun
als zijn sterv-en gewreest is! Nu ja, beoordeclingen van 's konings karal"
Zaterdag, bij die olverbrengingr van ter en arbeid schuldig maken maar
Leuopoltd's lijke was ermheel w~at vok rusten.
vorst en dit zal bij de begrrafenis Volgrens den ,,Temps" werd Caro
w-el wecderom bet greral zijn. D~och, line IRLacoix aLiduj is blij kbaar
zsegt de B~russelsche correspou~dent de juiet~e naam van Barone;
van de ,,. Ct" de ,oneiodige Vaugrhan geboren te Boekarest
menschenmassa op deni doortocht in, 1883en eetzjds ha
wa~s niet zoo heel ingetogren; ik zou dren leeftijd bereikt van 26 jaren,


ze eerder opgretogen noemnen, want Z~ij w-oondie geruimen tijdl te Leuven
toen men van verre de fak~kels aan- en te Parija en le~erde daar in 1900
rijden zag. die den lijksatoet aankon- koninorr Leopold kennen. V'an haar
dligden, gmg~r er een h v-en, een blij te ons a ek eengb-
gemompel door .de menigte: men ren werd ini 1000i, terwiji van den
ging iets heel bilzouders bijwonen, auder het gehoortejsar san de pers
lets dat maar eelns in een men oiet bekend schijut~, dreagt dle oud-
sch~enleven voorkornt. E~n dat unlike stLce hlip ai non
w~as als een feestelijke g~ebeurtenis" den titel van gIraaf van Ravenstein
......Tot op bet laatate toe blijit bet N iemand uit 's; koningis omgevling
verscheiden van dezen vorst en h~et had ooit met de boroneerkeoais ge
verdwy-inen van ziju lichaam uit de maakt. MIinister-pleeident Schollaert
lev-ende maatschappij een beeld bie- wras de cerate, die! hatar op den voor
rean ran aller akeligste en sombere srood van 's; konings9 overlijden,
gie in een der corridors van het pa
Nu, door 's Konings wil en naar viljoen te? Laeken, Ontmoette, ter-
den eisch van ziju geheime iozich- wvijl hij zich naar de ziekenkamer
ten, het mooie ILaeken~sch Paleis van begaf. Intusschlen noemt de XXSP
alle meubileering werd outbloo~t. Siecle", het bekende! katholieke Brus
schirijft de berichtgerer vanhbet,,~lll,'' ielsche blard, ht-ar 'rj konings ,,twree.
nu het naak;t stand tusnchen. zijrl .e gemalin."


Zondag 10 Dec. w~erd het publiek
toegulaten, lange de kist van den Ko-
ming to defileeren die in een rouw.
kapel ran het paleis geplaatst is.
Een enorme memigte maakte van
deze torstemming; giebruik.
D~e Belgischle ministers, die tijde.
lijk het b~ew~ind voeren, hebben de
volgrende proclamatie tot de natie
geic~ht:
De B~elgische natie komt haren
koning te verliezed! Zoon van een
doorluchtigren vorst, waarvan het
aandenken voortdurend als een ver-
eerd symbool van 'ti groud wettelijk
koningschap sal blijren, bezvij kt
Leopold II, na eene regeering van
44i jaar, in volle wFerkz aambeid,
terwiji hij tot zijo laatste uur het
beate van ziju leven en van zijoe
k~rachten gewijd heeft aan de grroort.
heid on den voorspoed van het va-
derland.
O)p 17 December 1865 sprak de
koning roor de vereenigde K~amers
dleze merkwaardigre woorden uit,
\relke sinds dien ~herhaaldelijk met
voldoening~r herinnerd w~erden:
,,Indien ik san Belgi' geen slchit-
terende regeeringi bel~oof, gelijk de-
ze! wTelke zisjoe onafhankelijkbeid ge-
groudvest hieeft; noch een girooten ko.
ning, gelijk liij dien wij bew~eenen,
ik( beloof ten minste een Belgische
K~oningr toe wezen met hart en ziel,
m~-ens gansch leven den laude toe-
beh oort'.
Wij weten met welke machtiiel
w~ilskracht deze heilige belofte gehou.
den en overtroffen werd. H~et vesti.
gen van den Afrikaanschen Staat,
wrelke heden de B3elgische kolonie
van de Congo ultmaakt, en welke het
persoonlijk work des k~onings was,
is eco feit, eenig in de jaarboeken
der geschiedenis. Het nageslacht zal
zeggen, dat bet een grroote regeering
en een groot koningr was.
Het in rouwr gedompeld raderland
moet waardig H~em vereeren, die bij
zijo verdwFijnen zulk wlerk achter-
laat. Hlet stelt al zijoe hoop in de
troupe en reeds zoo dik~vijls beko-
men mederverkingS van den prmns,
die greroepen is om voort~aan de lots.
stemming van B~elgiia in handen
te nemen. H~ij zal zich weten to rich.
teu naar de uitatekend~e roorbeelden
van hen die met behulp der Voor.
zienigheid, de weldoeners waren van
hott Beigrische volk.
De nieinwe K~oning heeft den naam
Albert I aangrenomen. Douderdag en
Vridagzou de rou~v opgfeschorst
w~orden, on de gelukkige troonabe-
bestijg~ing van dlen nieunwen vorst
to vieren. Vrijdagr, 2a Dec. moest er
in St. Gudule een plechtig To Deum
tot dankzfegging gezougeni worden.
's Avoids ivord~t de hoofdstad algre-
mieen verichrt.
Het is zeer waarachinijoljk dat de
K~oningr ook deo eed in het Vlaamsch
heeft afgelegd. Trouwens, do nieuwe
Koning is het Vlaamsch, dat hij
ultmuntend spreekb~ en schrifft, zeer
gienegen.
Zotrals w-e reeds mededeold~en, is
le nieu~r elo ing ee poopulan'ok bei
de arbeiders. De lIelgische k~ustbe-
volkinfi heeft aan hem de verbete
ring vin de zeer-isscherij to danken.
Oak de m ij aw~erkersbevolk i g van
Luik kentu dael eieuwen lionin~a le
de om uit eigen aanschouwing den
arbeidl in de mijoes to leerea ken-
zin l Trouwens,l rins lb1 ra oeej
ene stand bekec ad emuaakt, en is
om zj vi e idel jkaheid~,eziju ofena
voud in ziju optreden ook zeer gre-
zien
Behalve natuurlijk bij de socialis-
ten. Die wrillen de republiek. Het So-
cialistisch Verbond van het arron-
d senet Cl rleroi heeft een mai-
t'esssem ngevaa digd, dat aanva-ngt
gest: De Kloning is dood, leve de
~lteppatebliek. Verder staatt er in dat
su Laat cos de hovelingien de
verdiensten van den monarch laten
vergfrooten en zijo gebreken verone.
schu ci ien, de fishiuenis zal heml
deelon. Laten wij de verzekering
ailtfhe en van ons republik~eiisch ge-
loof;;laten w~ij waken tegen de g~e-
varen v-an het persoonliJk bewiud.
't Zal hun wel1 nist v-eel baten,
de katholieke bevolking zal er den


K~oniae Douderdag' uiet minder onr.
toeju icfien.


Advertentien '




B~ij deze heb ik de eer aan al mij.
ne Yrienden en kenuissen op Aru.
ba en Curagao, een Zaig ieuwjaar
te wFenschen.


u. M. de Kloning~in der Nedlerlanden
BEK(ROOND


de Amsterdam
", Antwerpen
,,Chicagro


1888,
1885?,
1893, en


p. fr. J. B. K~RUGERS
Pastoor. P'laya-Arubt.


DDPLU3SEISC TE\'TM )~TEJI1[
UlUA Ltili [ilU.u0bliU


Namlenss de Commissie van boven-
genoeude Tentoonstelling wordt hier.
bij bekend gemaakt, dat er voor
het publiek gelegenhe~id zal bestaan
de naar die tentoonstelling op te
zeunden verzameling; Curag~aosche Pa-
nama-stroohoedea op Zaterdag, den .
15. van 10 a. m. tot, 5.30 p. m.
en op Zondag, den 16. deer van .
at 10 a. m. tot 12~ m. in de eaal v-an
de Vlechteursus op Pietermani te~
bezichtigen.
Curargao den 15 Januari 1910.
H. J. COHEN HENRIQUEZ.





Mlaandag 17 Januari a. s. ge-
wone vergaderingi. Aanvang
HALF ACHT.
De Directeur'

R. J. C. WAHLEN.


Bekendmakmng*

Het Bestuur vran de N. V. ,,Ai-
rubazGoud Mlaatschappij"' maakt
hierbij bekend, dat in de alge-
meene Vergadering van de aan-
deethouders, g-ehouden op den
29en November 1909 besloten
\verd Art. 25 der Statuten van
de Mlaatschappij te wijzigen azls
volgt :
.ariks w dt in de maand
December eene algemeene ver-
gadering gehzouden. -
In die Vergadering- wordt .
10 Een beredeneerd ver-s ag
uitgebraccht van de jerking der
vennootschap over het afge-
loopen dienstjaar.
20 De ba ans van d j a
aan de groedkieuring der aan-
deelhouders onderw~orpen.
30 Het op het reserve-fonds
te breng~en bedrag bepaald.
40o Het uit te keeren divi-
dend vastgested.
.50 De vacaturen van be-
stuursleden en plaatsvervan-
gers aangevuld.
60 Een Commissie benoemd'
bestatande uit twee leden, om
gedurende het loopend jaar de
woerkzaamheden van het Be-
stuur na te gaan en daarvan
rapport uit te brengen aan de
algemeene vergadering.
70 Elk vroorstel behandeld,
in het belang der vennootschap,
door het bestuur of een aan-
deelhouder gedaan.
Deze wi zi ing is bij G. B.
d.d. 18 December 1909 No 5 ~
goedgekeurd.
Namens het bestuur v~oornoemd
De Secretaris
L. P. Kwartsz.


1110 chsiippel* Of K I1OEMELK-T




University of Florida Home Page
© 2004 - 2010 University of Florida George A. Smathers Libraries.
All rights reserved.

Acceptable Use, Copyright, and Disclaimer Statement
Last updated October 10, 2010 - - mvs