• TABLE OF CONTENTS
HIDE
 Front Cover
 Half Title
 Title Page
 Table of Contents
 Main
 Back Cover






Title: Nieuwe West-Indische gids
ALL VOLUMES CITATION DOWNLOADS THUMBNAILS PAGE IMAGE ZOOMABLE
Full Citation
STANDARD VIEW MARC VIEW
Permanent Link: http://ufdc.ufl.edu/UF00099461/00056
 Material Information
Title: Nieuwe West-Indische gids
Alternate Title: New West Indian guide
NWIG
Abbreviated Title: Nieuwe West-Indische gids
Physical Description: v. : ill. ; 25 cm.
Language: Dutch
Publisher: M. Nijhoff
Place of Publication: 's-Gravenhage
Publication Date: 1976
Frequency: four no. a year
quarterly
completely irregular
 Subjects
Subject: Civilization -- Periodicals -- Caribbean Area   ( lcsh )
Genre: periodical   ( marcgt )
 Notes
Citation/Reference: America, history and life
Citation/Reference: Historical abstracts. Part A. Modern history abstracts
Citation/Reference: Historical abstracts. Part B. Twentieth century abstracts
Language: Dutch or English.
Dates or Sequential Designation: 40. jaarg. (juli 1960)-
General Note: Published: Dordrecht : Foris Publications, <1986->
 Record Information
Bibliographic ID: UF00099461
Volume ID: VID00056
Source Institution: University of the Netherlands Antilles
Holding Location: University of the Netherlands Antilles
Rights Management: All rights reserved by the source institution and holding location.
Resource Identifier: alephbibnum - 000273853
oclc - 01760350
notis - ABP9733
lccn - sn 86012467
issn - 0028-9930
 Related Items
Preceded by: West-Indische gids
Preceded by: Christoffel
Preceded by: Vox guyane

Downloads

This item has the following downloads:

UF00099461_00056 ( XML )


Table of Contents
    Front Cover
        Page i
    Half Title
        Page ii
    Title Page
        Page iii
        Page iv
    Table of Contents
        Page v
        Page vi
        Page vii
        Page viii
    Main
        Page 1
        Page 2
        Page 3
        Page 4
        Page 5
        Page 6
        Page 7
        Page 8
        Page 9
        Page 10
        Page 11
        Page 12
        Page 13
        Page 14
        Page 15
        Page 16
        Page 17
        Page 18
        Page 19
        Page 20
        Page 21
        Page 22
        Page 23
        Page 24
        Page 25
        Page 26
        Page 27
        Page 28
        Page 29
        Page 30
        Page 31
        Page 32
        Page 33
        Page 34
        Page 35
        Page 36
        Page 37
        Page 38
        Page 39
        Page 40
        Page 41
        Page 42
        Page 43
        Page 44
        Page 45
        Page 46
        Page 47
        Page 48
        Page 49
        Page 50
        Page 51
        Page 52
        Page 53
        Page 54
        Page 55
        Page 56
        Page 57
        Page 58
        Page 59
        Page 60
        Page 61
        Page 62
        Page 63
        Page 64
        Page 65
        Page 66
        Page 67
        Page 68
        Page 69
        Page 70
        Page 71
        Page 72
        Page 73
        Page 74
        Page 75
        Page 76
        Page 77
        Page 78
        Page 79
        Page 80
        Page 81
        Page 82
        Page 83
        Page 84
        Page 85
        Page 86
        Page 87
        Page 88
        Page 89
        Page 90
        Page 91
        Page 92
        Page 93
        Page 94
        Page 95
        Page 96
        Page 97
        Page 98
        Page 99
        Page 100
        Page 101
        Page 102
        Page 103
        Page 104
        Page 105
        Page 106
        Page 107
        Page 108
        Page 109
        Page 110
        Page 111
        Page 112
        Page 113
        Page 114
        Page 115
        Page 116
        Page 117
        Page 118
        Page 119
        Page 120
        Page 121
        Page 122
        Page 123
        Page 124
        Page 125
        Page 126
        Page 127
        Page 128
        Page 129
        Page 130
        Page 131
        Page 132
        Page 133
        Page 134
        Page 135
        Page 136
        Page 137
        Page 138
        Page 139
        Page 140
        Page 141
        Page 142
        Page 143
        Page 144
        Page 145
        Page 146
        Page 147
        Page 148
        Page 149
        Page 150
        Page 151
        Page 152
        Page 153
        Page 154
        Page 155
        Page 156
        Page 157
        Page 158
        Page 159
        Page 160
        Page 161
        Page 162
        Page 163
        Page 164
        Page 165
        Page 166
        Page 167
        Page 168
        Page 169
        Page 170
        Page 171
        Page 172
        Page 173
        Page 174
    Back Cover
        Page 175
        Page 176
Full Text



Nederlands West-Indische Gids

Adhin, Dr.Mr. J.H., Geijskes, Dr. D.C., Kruijer, Prof. Dr. G.J., Steen, van der, Drs. L.J., Westermann, Dr. J.H., Wagenaar Hummelinck, Dr. P.


nl





Voorkaft




































NIEUWE WEST-INDISCHE GIDS















NIEUWE
WEST-INDISCHE
GIDS







EEN-EN-VIJFTIGSTE JAARGANG











UITGAVE VAN DE
STICHTING NIEUWE WEST-INDISCHE GIDS
te Utrecht




































































De uitgave van de 51ste jaargang van de NWIG werd gesubsidieerd door de
Nederlandse Stichting voor Culturele Samenwerking met Suriname en de
Nederlandse Antillen, de Natuurwetenschappeli/ke Studiekring voor Suriname
en de Nederlandse Antillen.


























INHOUD VAN DE EEN-EN-VIJFTIGSTE JAARGANG

Buisonje, P.H. de & Zonneveld, J.I.S., Caracasbaai: a
submarine slide ofa huge coastal fragment in Cura-
ao (13 afb.) .............................. 55- 88

Derveld, F.E.R., Political and economic mobilisation
and the Arwak-Carib relation in Surinam ........ 127-146

Donselaar, J. van, Surinaams Nederlandse plante- en
dierenamen en hun herkomst ................. 20- 30

- Boekbespreking ............... ........... 89- 90

Dubelaar, C.N., Boekbespreking ................ 31- 33

Goslinga, C.Ch., Van schoolopzieners en schoolhou-
ders op Curacao, 1819-1846 ................... 147-171

Hoetink, H., Boekbespreking ................... 172-173

Homan, G.H., Jean-Baptiste Tierce and the Batavian
Republic .................................. 1- 12

Kruijf, H.A.M. de, Boekbespreking .............. 90

Lamur, H.E., De groeivan de Chinese groep van Suri-
nam e, 1964-1970 ........................... 13- 19

Triebels, L.F., Boekbespreking .................. 33- 35

Wagenaar Hummelinck, P., Bibliografie ....... .36-54, 93-126

- Boekbespreking ........................... 91-92, 174

























BIBLIOGRAFIE

Separate publications (W.H.) ................................... 36- 54

Articles (W.H.) ................... ........................... 93-126

BOEKBESPREKING

Oedayrajsingh Varma, F.H.R., Het voorkomen en ontstaan van savannen in
Suriname, 1975 (v. Donselaar) .................................. 89- 90

Goslinga, C.Ch., Curafao and Guzmdn Blanco: A case study of small
powerpoliticis in the Caribbean, 1975 (Hoctink) .................... 172-173

Sujo Volsky, Jeannine, El studio del arte rupestre en Venezuela, 1975
(Dubelaar) .................. ................................ 31- 33

Techna, Technisch maandblad voor de Nederlandse Antillen, 1976 (de
Kruijf) ........................................... .......... 90

Tello, Jaime, Catilogo de la Fauna Venezolana. VIII. Mollusca, 1975
(W .H.) ..................................................... 174

Vervoorn, A.J., Antilliaans Nederlands, 1976 (Triebels) ................ 33- 35

Wood, Peter & Redaktie Time-Life bocken, De Antillen, 1976 (W.H.) .... 91- 92










































































VERBETERINGEN
Biz. 55, inhoudsopgave, lees: 55, 57, 59, 65, 84, 86, 88, i.p.v. 1, 5, enz.
Bil. 59, regel 13, lees: or i.p.v. of.
BIz. 64 en 65 dienen te worden verwisseld.
Biz. 70, Fig. 5, regel 2, lees: that i.p.v. thad.
Biz. 72, Fig. 7, regel 12, lees: her i.p.v. de.
Biz. 80, Fig. 11, regel 2, lees: still i.p.v. still.
Biz. 82, Fig. 12, lees: Caracasbaai en bathymetry.
Biz. 86, tussentitel, lees: The probability of a new catastrophic event.
















VIII


NIEUWE WEST-INDISCHE GIDS

wonder redactie van

Dr. Mr. J.H. Adhin, Dr. D.C. Geijskes, Drs. L.J. van der Steen,
Dr. J.H. Westermann en Dr. P. Wagenaar Hummelinck, secreta-
ris en eindredacteur, Sweelincklaan 84, Bilthoven (tel.
030-782098).


NO 1 AUGUSTUS 1976
NO 2-3 NOVEMBER 1976
NO4 DECEMBER 1976


1-54
55-126
127-174
















G.H. HOMAN


JEAN-BAPTISTE TIERCE AND THE BATAVIAN REPUBLIC



The revolution of 1795 in the Republic of the Seven United Pro-
vinces and the European war affected the events and status of the
Dutch colonies. The island of CuraCao, the most important of the
Netherlands Antilles, was no exception and experienced a series
of internal changes and finally even a change in colonial masters
when it was conquered by Great Britain in 1800 and again in
1807. One of the most dramatic internal episodes occurred in
September 1799 when the colonial government of Curagao
expelled a French citizen, Jean-Baptiste Tierce, for his alleged
participation in a conspiracy and plot against the authorities.
After his expulsion, Tierce's ordeal was not over since he was in-
carcerated in the Batavian Republic where he had hoped to obtain
justice. While the events of Tierce's arrest and expulsion are well
known, his imprisonment in the Netherlands and its diplomatic
repercussions have not been given any attention. This article will
attempt to present an account of Tierce's experiences in the Bata-
vian Republic in 1800 and 1801.

Curacao had been a Dutch colony since 1634 and like other Euro-
pean colonies in the West Indies relied heavily on the institution
of slavery to sustain its economy. In 1789 the number of slaves
was 12,804 as opposed to 3964 whites and 2776 free colored. On
the island also lived a large number of other Europeans besides
the Dutch such as some 400 French citizens. Partly as a result of
the impact of the French Revolution and the slave revolt in French
Santo Domingo an insurrection among the slaves occurred in
August 1795. It failed, however, and the leaders were executed.
News of the flight of Stadholder William V reached Curacao on
May 16, 1795, but the old colonial government remained in
office much to the chagrin of the Patriotic elements. On August
10, 1796, it became known that the stadholderate had been
abolished, and, therefore, no one would henceforth be bound by
the oath of loyalty. The officials swore their allegiance to the
Batavian regime, and a new director ad interim, Jan Jacob Beau-
jon, was appointed whileJohann R. Lauffer became the comman-
der of the national guard. Soon Beaujon and Lauffer disagreed
over such matters as defense, and the former was forced to resign
in December 1796 to be replaced by his rival. 1
1
















G.D. HOMAN


Lauffer was born in Switzerland and had come to Curagao as a
soldier in 1776. He earned the respect of many of the local inha-
bitants and sided with the advocates of change although he was
not a radical. His task was not simple since he not only had to
watch the enemy, the British, but also his allies, the French, who
were perhaps more of a threat to the island. The French Republic
had dispatched many agents to the Caribbean some of whom
were most anxious to establish a French regime in Curacao. With
the growing chaos in Santo Domingo the number of French refu-
gees increased, and Lauffer realized that they might pose a poten-
tial threat to his administration.

Among the well established French citizens in Curagao wasJean-
Baptiste Tierce. He was born in Le Havre in 1754 and came to the
island in 1784.2 In the course of time Tierce accumulated 'a small
fortune and credit.'3 He was widely respected in the business
world4 and by others and played an important role in his local
Catholic Church where he served as eerste kerkmeester. 5 He also
assisted in the suppression of the slave revolt in 17956 and he
supported the Patriots. He and others demanded in September
and December 1796 to place Captain First Class, Albert Kikkert,
and Lauffer in charge of the defense of the island since Beaujon
seemed not aggressive enough to prepare the island for a possible
outside attack.7 He also attacked Rear-Admiral Wiertsz even ac-
cussing him of treasonable conduct since the latter had allegedly
once agreed to surrender Willemstad to the British. Wiertsz was
furious over the accusation and complained to the colonial coun-
cil 'how slanderous, how dishonorable, how grievious' a certain
Tierce had dared to accuse him.8
On July 3, 1796, Tierce was appointed to fulfill the French con-
sular function relative to the sale of prizes on the island of Cura-
cao. On September 10, 1798, he was appointed receveur of
French prizes which entitled him to keep 5% of the receipts. His
consular activities were terminated in April 1798, and in June
1799 Tierce was replaced as receveur by General Urbain Devaux.9
A few months later Tierce was imprisoned and deported for par-
ticipation in a plot against the colonial government.

Why Tierce became the principal ringleader of this cabal against
Lauffer's administration is not clear. He had once been an active
supporter of the director and even supported his appointment.
Lauffer alleged once that Tierce had since 1796 thwarted the
















JEAN-BAPTISTE TIERCE AND THE BATAVIAN REPUBLIC 3
government in every possible way and spread 'the most infamous
lies' about the Curagao government among the neighboring
French possessions. 10 There is no evidence to support that accu-
sation, however. It is possible that Tierce was politically naive and
was persuaded by frustrated and disgruntled French refugees to
overthrow Lauffer's government and to install Kikkert who was
more pro-French. The available evidence seems to indicate that
Kikkert, who was no friend of Lauffer, played a somewhat sinister
role in this affair. He undoubtedly had secret ambitions to be-
come director of the island, a position he finally obtained in1815.
Furthermore, he and Tierce were and remained close friends even
after the disaster of September 1799.11
It is not clear when the first rumors of a plot against his admini-
stration reached Lauffer. Later he contended that his enemies
would have tried to stage a coup d'itat as early as 1797, but fear
of Rear Admiral Wiertsz caused them to hesitate. After the
latter's death in October 1798 the cabal became bolder and sear-
ched for a suitable leader. 12 In August 1799 Lauffer informed the
Committee for the Affairs of the Colonies and Possessions of the
Batavian Republic in America and the Coast of Guinea that the
National Guard had enabled him 'to foil completely all the at-
tempts by the still active cabal.'13 However, on September 8 he
reported to his Colonial Council in Curacao that he had received
significant information about a plot led by General Devaux
against his government. Apparently, the original plot had called
for an expedition to be launched from Santo Domingo, an under-
taking for which the leader of the slave revolt in that French colo-
ny, Toussaint l'Ouverture, would furnish ships and men. How-
ever, the plan was changed, and it was decided to stage a coup
d'itat against Lauffer who would be replaced by Kikkert. One of
the first acts of the new government would be the freeing of the
slaves. If the plot had succeeded, Lauffer wrote, 'this most
terrible undertaking' would have resulted in 'a most horrible
massacre' and Curacao and the entire West Indies might have
shared the fate of Santo Domingo. 14
The Colonial Council of Curagao was impressed with Lauffer's
evidence and ordered the immediate arrest and deportation of
General Devaux. The latter vigorously denied any complicity in
the plot, 15 and most likely he was only marginally involved.
Lauffer himself wrote later that Devaux was not a man with an
'evil heart' but had a rather 'fiery imagination' and was 'imma-
ture' in his opinions.16
















4 G.D. HOMAN
A few days later Lauffer concluded, however, that not Devaux
but Tierce had been the principal ringleader, and on September 13
he requested the Colonial Council to order his arrest, a request
that was promptly granted. Furthermore, it was later revealed
that Tierce had been in secret communication with Spanish rebels
from Caracas and had even helped one of them, a certain Pedro
Cannibens, to escape.17 The Colonial Council searched Tierce's
house on September 18 but could find no incriminating evidence
except for some papers that tended to prove that he had been
active for some time in stirring up the French authorities against
the government of Curacao. 18 Tierce's priest, Jacobus Schinck,
tried desperately to testify on Tierce's behalf, but the Colonial
Council could not be persuaded, and on September 26 ordered
his expulsion from the island within eight days. 19 Tierce left the
island on October 7. He had barely time to arrange his private
affairs and begged a friend to care for and have mercy on his
children and their mother. 20

Tierce went first to Spanish Santo Domingo and then to Cap
Francais where he boarded a French ship bound for Bordeaux.
However, this vessel was seized by an American frigate and
brought first to Newport and later to Boston. Here he boarded
the Mahale Winsor bound for Rotterdam where he arrived on
May 11 or 12, 1800. In the Batavian Republic he hoped to be
given a chance to vindicate himself. Subsequently, he intended to
go to Paris to discuss his problems with the minister of navy and
colonies.21
With Tierce from Curacao to Boston and to Rotterdam
travelled another inhabitant of Curacao, Jan Hendrik Quast,
Quast was a young naval officer and the son ofJohan Caspar
Adolf Quast, the late pastor of the Protestant congregation in
Curacao. He had not been involved in the cabal against Lauffer
although he and Tierce seemed to have been close friends. Quast
claimed he was simply travelling to Europe to settle some of his
business affairs after which he intended to return to Curacao
where his wife and children still lived.22
Upon his arrival in the Batavian Republic Tierce soon learned,
especially from Hubertus Coerman, a member of the Committee
for the Affairs of the Colonies, that the authorities had been fully
informed about the events of September 1799. Thus he soon
realized he could not expect to receive a sympathetic or unbiased
hearing, and resolved to go to Paris.2 3
















JEAN-BAPTISTE TIERCE AND THE BATAVIAN REPUBLIC 5
However, on May 19, the Agent of General Internal Police, A.J.
La Pierre, decided to arrest Tierce and Quast. During the interro-
gation in the days following Tierce vigorously denied any compli-
city in a plot to overthrow the government of Curacao. He did
acknowledge that he had had contact with Spanish rebels from
Caracas and at the request of Director Lauffer hid one in his
house. He was exiled, he charged, because Lauffer disliked him
since Tierce was a 'good friend' of Kikkert. Furthermore, he
added that the patriots in Curacao were dissatisfied with Lauffer
because he was despotic. Quast also denied any complicity
although it appeared that the French agent in Spanish Santo
Domingo had paid his travel expenses from Cap Francais to
France.24
Although the interrogation had not provided La Pierre with
anything very incriminating, th Agent resolved on June 6 to
request the UitvoerendBewindfor permission to hand over Tierce
and Quast to the judicial officials. The Directors readily agreed on
June 7 provided that the Legislative Body recognize the Court of
Holland and Zeeland's competence to prosecute the two men
who were allegedly guilty of crimes committed in the colonies. At
this time the Batavian government had not yet settled the question
if a person who had committed a crime in the colonies could be
tried by a court in the Republic. This problem was easily solved,
however, when the Legislative Body on June 26, 1800, passed a
decree empowering the Court to prosecute Tierce and Quast.25

By this time the case against Tierce and Quast had produced a
serious crisis in the Committee for the Affairs of the Colonies. On
June 6, while recommending Tierce and Quast's prosecution by
the Court, La Pierre also charged one of the members of the
Committee for the Affairs of the Colonies, Hubertus Coerman,
with improper conduct that warranted his temporary exclusion
from that body.26 Coerman once resided in Curagao where he
served as advocaatfiscaaland as a member of the grootenraad.27
Although he was living in the Batavian Republic in 1800, his wife
had remained in Curacao. He knew Tierce and also Quast and
these two men had immediately contacted him upon their arrival
in Rotterdam in May. Undoubtedly, Coerman sympathized with
the two men and divulged information to them, especially on
Lauffer's communication with the Committee for the Affairs of
the Colonies that he, as a member of that body, should have kept
confidential. La Pierre learned about Coerman's indiscretion
















6 G.D. HOMAN
during the interrogation and demanded the latter's exclusion
from the Committee.
The Uitvoerend Bewind was not willing to accept La Pierre's
recommendation but did demand on June 11 that every member
of the Committe for the Affairs of the Colonies submit a written
statement declaring that they had not had any communication
with Tierce.28
All the members of the Committee for the Affairs of the Colo-
nies, except Coerman, promptly complied with this request.29
Coerman promised to submit a separate statement which he did
on June 15. In it he acknowledged that he had known Tierce
when he lived in Curagao and had been pleased to meet him
again. He respected Tierce for his role in the suppression of the
slave revolt and considered the exile of his friend from the island
an act of injustice. Coerman contended that Tierce most likely
had been deported because he had discovered serious dishonesty
in the execution of the will of a certain Brion. Coerman did deny,
however, that he had divulged anything of substance to Tierce
although he did acknowledge having had conversations with
him. 30
Upon the request of the Uitvoerend Bewind, the Committee
for the Affairs of the Colonies reluctantly expressed its views on
Coerman's behavior. It agreed that he had been guilty of indis-
cretion and added that it had never been too impressed with
Coerman's role on the Committee because of his 'turbulence and
temperamental constitution'.31 Subsequently, the Uitvoerend
Bewind on July 26 expressed its 'serious displeasure' over
Coerman's 'thoughtless temper and imprudence' and urged him
to be more careful in the future.32

More serious were the diplomatic repercussions of the Tierce
affair. Already a few days after Tierce's arrest the Spanish ambas-
sador to the Batavian Republic, Anduago, requested the govern-
ment not to release the prisoner before he had had an opportuni-
ty to interrogate him on the attempted coup d'itat in Caracas.33
While this request, which was repeated in late July, could be
honored, the demands submitted by the French ambassador
SEmonville produced a more serious problem. Already on May 27
Simonville demanded that if Tierce were a French citizen em-
ployed as French consul in Curacao he be promptly released.34
Two weeks later the French ambassador demanded that all deci-
sions against Tierce, who was undoubtedly a French citizen and
















JEAN-BAPTISTE TIERCE AND THE BATAVIAN REPUBLIC 7
therefore entitled to the protection of his government, be suspen-
ded. Furthermore, Scmonville demanded that his secretary be
permitted to question the prisoner.35 The .Uitvoerend Bewind
requested La Pierre onJune 12 to advise the foreign minister how
to reply to SEmonville's inquiries and demands. La Pierre denied
that Tierce was a French citizen since he had become a Batavian
citizen because of his service as an officer in the national guard.
Furthermore, although Tierce had once served as French consul,
he was never officially appointed to that function by the French
government. Moreover, his consular duties ended in April 1798
almost one and one-half year before his arrest and expulsion.
Later Tierce served as receveur, but he held that position only at
the fiat of the Batavian officials. Therefore, La Pierre concluded,
Tierce could not under any circumstances appeal for protection of
the French government. Naturally, the request to allow SEmon-
ville's secretary question Tierce could not be honored since such a
concession would violate Dutch sovereignty and do harm to Bata-
vian-French relations.36
The Uitvoerend Bewind accepted La Pierre's advice and on
June 16 instructed Foreign Minister Van der Goes to reply to
SEmonville accordingly.37 The latter was unwilling to accept this
rebuff and reiterated with 'greater force' his previous observations
and demanded Tierce's prompt release. He accused the Batavian
authorities of subterfuges in order to suspend his intervention to
obtain the release of a person who had been victimized by the
enemies of the Batavian government in Curacao where Tierce had
successfully foiled the intrigues of the Orangists. 38
The Batavian government, which was often easily bullied by
the French during this time, stubbornly refused to yield in this
matter, however. It even instructed on August 6, 1800, the am-
bassador to Paris, Rutger Jan Schimmelpenninck, to submit a
memorandum to the French government on the events in Sep-
tember 1799 in Curacao and to inform the authorities of 'the un-
healthiness of the claim to consider J.B. Tierce . a French
citizen.'39
In September 1800 the French government discontinued its de-
mands on behalf of Tierce. Perhaps it felt it could no longer
defend Tierce who had been accused of trying to overthrow the
government of Curacao in 1799 after un unofficial, abortive,
French attack on the island between July and September 1800.
This time the Batavian government registered protests and the
French authorities attempted to apologize.40
















G.D. HOMAN


Meanwhile, Tierce and Quast had been in the custody of the
Court of Holland and Zeeland which studied the available evi-
dence to enable them to instigate legal actions against the two
men. However, onJuly 24 the Court resolved that since it could
not find sufficient evidence to prosecute them, the two men
would be released on July 28, 1800.41 The Spanish ambassador
attempted desperately to detain them further while he was awai-
ting for relevant documentary material from Madrid, which
would enable him to interrogate Tierce on the Caracas affair. The
Uitvoerend Bewind honored that request on July 28,42 but the
Court refused to relent much. It emphasized the difficulties of
this case that could not be handled 'in accordance with regular
rules.' However, it could not detain the two men merely on the
basis of 'vague accusations.' There simply was not enough
evidence and no corpus delicti. However, the Court was willing to
keep Tierce until August 1 'in order not to render illusive such
political measures as [the Directors] in their position might deem
necessary.'43
The Court's record on human rights during the period
1798-1804 has not been very impressive. It was especially sensitive
to what it considered abuses of freedom of the press, and in May
1802 gave a rather severe sentence toJ.C. Hespe for publishing
two innocent 'dreams' in the Politieke Blixem. However, the case
against Tierce and Quast was handled with equity, although the
Court played a little game with its reference to 'political measu-
res.' What was meant by that became obvious when the Uitvoe-
rendBewind resolved onJuly 30 to order La Pierre to reincarcerate
Tierce upon his release by the Court for the security of the state
and for the maintenance of good relations with the Republic's
allies. Thus the Court informed La Pierre of the time and place of
Tierce's release on August 1, and on that day the latter found
himself again in the custody of the Agent of Internal Police.44
Tierce remained incarcerated until late October 1800 when he
'escaped.' Most likely, Tierce was allowed to escape in order to rid
the Batavian government of what was becoming an embarrassing
problem. Already in late September Delprat noted in his diary
that the government had resolved to allow Tierce to escape.45
Apparently, it took some effort to let the prisoner out of the cage.
On October 15 La Pierre authorized one of his clerks to move
Tierce from the Gevangenpoort to the Mauritshuis because of the
dampness of his cell. This transfer was effected without difficulty
that same day. However, on October 23 Tierce's brother Emma-
















JEAN-BAPTISTE TIERCE AND THE BATAVIAN REPUBLIC 9
nuel, who had been permitted to visit him for several weeks,
requested that his brother be returned to the Gevangenpoort
because his cell was too cold for a person who had lived for more
than 30 years in the tropics. Again La Pierre consented, but
during this transfer the next day Tierce with the assistance of
others broke loose from his guards and disappeared in the dark-
ness of the evening.46

Tierce safely arrived in Paris, but he refused to concede defeat. In
December 1800 he forwarded an eight-page pamphlet47 to the
Batavian government in which he tried to defend and vindicate
himself. He lamented his suffering at the hands of the Orangists
in CuraCao and accused Lauffer of being 'crafty and dissimula-
ting.' He had neglected the defense of the island, Tierce charged,
and refused to listen to him and Kikkert to prepare Curacao for a
possible outside attack. In conclusion, Tierce requested permis-
sion to return to Curacao to attend to his business, his extensive
and complicated administration, and to repair all the damage
Lauffer had caused to his house, warehouse and commerce. Natu-
rally, the Batavian government refused to relent and Tierce recei-
ved no reply.

This was not the end of the Tierce affair, however. On March 18,
1801, reports reached La Pierre that Tierce had had the audacity
to return to the Batavian Republic. Immediately, the Agent asked
the UitvoerendBewindfor permission to arrest and deport him, a
request that was promptly granted.48 Tierce was arrested in Am-
sterdam on March 21 and deported two days later. Why had he
returned to the Batavian Republic?49 Most likely out of sheer
frustration and desperation to obtain a favorable decision from
the Batavian authorities to permit him to return to Curacao. He
might have hoped that his friend Kikkert, who had returned
home, to assist him. But Kikkert had no influence with the
authorities, and to the best of my knowledge, Tierce never retur-
ned to his beloved Curagao.





















10 G.D. HOMAN


NOTES

1. J. Hartog, Curafao van Kolonie tot Autonomie (Aruba, 1961), I, p. 324ff.,
467ff., 568-569. J.H.J. Hamelberg, 'Een veelbewogen Tijdperk. Een achttal
Jaren uit de Geschiedenis van Curagao, 1796-1804,' EersteJaarliks Verslag van
het Geschied-, Taal-, Land-, en Volkenkundig Genootschap (Amsterdam,
1897), p. 24-44.

2. The Hague, Algemeen Rijksarchief. Binnenlandsche Zaken, 1795-1813.
Agent van Algemene Inwendige Politic en Binnenlandsche Correspondentie en
Toezicht op de Staat der Dijken, Wegen en Wateren der Bataafsche Republiek.
Secret Minutes, no. 222. Hereafter, Algemecn Rijksarchief will be cited as
A.R.

3. Jean Baptiste Tierce), Augouvernementbatave (n.p., [ 800]), 8 pp.

4. A colleague of Tierce, B. Tobel, even referred to Tierce as the 'steunpilaar
van onze beurs'. The Hague, Algemeen Rijksarchief. Hof van Holland, Crimi-
nal Papers, no. 5608. Hereafter, this source will be cited as A.R., H.H.

5. Ibid. His priest,Jacobus Schinck, praised Tierce for his 'loyal service'. Ibid.

6. Ibid.

7. The Hague, Algemeen Rijksarchief. Comite tot de Zaken van de Kolonien
en Bezittingen op de Kust van Guinea en in Amerika. Minutes of Police, Gover-
nors and Council of Curacao, 1796-1799, no. 138. Hereafter, this source will
be cited as Comite van de Kolonien.

8. Ibid.

9. A.R., H.H., Criminal Papers, no. 5608; A.R., Agent Algemene Politie,
Secret Minutes, no. 222 and Secret Related Documents, no. 228.

10. A.R., Comite van de Kolonien, Minutes of Police, Governors and Council
of Curacao, no. 138.

11. See relevant documents in A.R., H.H., Criminal Papers, no. 5608. Kikkert
survived the events of Sept. 1799, but he was recalled in June. A.R., Uitvoerend
Bewind, Secret Related Documents, no. 473. On Kikkert see also J.M.G.A.
Dronkers, De Admiraals van bet Koninkrjk Holland, 1806-1810 (n.p., n.d.),
p. 44-46.

12. Lauffer to Comite van de Kolonien, Nov. 7, 1799. A.R., ComitE van de
Koloniin, Messages and Enclosures from Curacao, 1796-1802, no. 136. A copy
of this same letter can also be found in A.R., Agent Algemene Politic, Secret
Related Documents, no. 228.

13. A.R., Comit6 van de Kolonien, Messages and Enclosures from Curacao, no.
136.




















JEAN-BAPTISTE TIERCE AND THE BATAVIAN REPUBLIC 11

14. A.R., ComitE van de Kolonicn, Secret Minutes, no. 37, Minutes of Police,
Governors, and Council of Curacao, no. 138, Messages and Enclosures from
Curacao, no. 136. See also A.R., H.H., Criminal Papers, no. 5608.

15. A.R., Comitc van de Kolonien, Minutes of Police, Governors and Council
of Curacao, no. 138.

16. Lauffer to Comitc van de Kolonicn, Sept. 13, 1799. A.R., Comit6 van de
KoloniEn, Messages and Enclosures from Cura0ao, no. 136.

17. A.R., Comit6 van de Kolonien, Minutes of Police, Governors and Council
of Curacao, no. 138 and Messages and Enclosures from Curacao, no. 136.

18. A.R., Comit6 van de Kolonicn, Minutes of Police, Governors and Council
of Curacao, no. 138; A.R., Agent Algemene Politic, Secret Related
Documents, no. 228.

19. A.R., ComitE van de Kolonien, Minutes of Police, Governors and Council
of Curagao, no. 138.

20. Ibid.

21. A.R., Agent Algemene Politic, Secret Minutes, no. 222 and Secret Related
Documents, no. 228; A.R., H.H., Criminal Papers, no. 5608.

22. A.R., Agent Algcmene Politic, Secret Minutes, no. 222 and Secret Related
Documents, no. 228. On Quast's father see Nieuw Nederlandsch Biographisch
Woordenboek (Leiden, 1927), VII, p. 1031-1032 and A.J.C. Krafft, Historic en
oude Families van de Nederlandse Antillen (The Hague, 1951), p. 35, 57, 273.

23. A.R., H.H., Criminal Papers, no. 5608.

24. A.R., Agent Algemene Politic, Secret Minutes, no. 222 and Secret Related
Documents, no. 228.

25. Ibid.

26. A.R., Agent Algemene Politic, Secret Related Documents, no. 228.

27. The Hague, Centraal Bureau van Genealogic.

28. A.R., Uitvoerend Bewind, Secret Minutes, no. 461; A.R., Comitc van de
Kolonien, Secret Minutes, no. 38.

29. A.R., Comitr van de Kolonien. Secret Minutes, no. 38.

30. A.R., Uitvoerend Bewind, Secret Related Documents, no. 474.

31. Ibid.




















12 G.D. HOMAN

32. A.R., Uitvoerend Bewind, Secret Minutes, no. 461. Cocrman's colleagues
were not overstating their case when they referred to his 'turbulence and
temperamental constitution.' On October 24, 1800 he attacked his landlord
with a knife. A.R., H.H., Resolutions, no. 360.
33. A.R., Agent Algemene Politie, Secret Related Documents, no. 228.

34. A.R., Buitenlandsche Zaken, 1796-1810, Messages from the French
government, no. 233.

35. A.R., Agent Algemene Politic, Secret Related Documents, no. 228.

36. Ibid.

37. Ibid.

38. A.R., Buitenlandsche Zaken, 1796-1810, Messages from the French
government, no. 233.

39. A.R., Uitvoerend Bewind, Secret Minutes, no. 461; A.R., Buitenlandsche
Zaken, 1796-1810, Ordinary and Secret Messages, no. 74 and Incoming Docu-
ments, no. 213.

40. A.R., Buitenlandsche Zaken, Incoming Documents, 213.

41. A.R., H.H., Resolutions, no. 360.

42. A.R., H.H., Criminal Papers, no. 5608.

43. A.R., Uitvoerend Bewind, Secret Related Documents, no. 474.

44. A.R., Agent van Algemene Politic, Secret Related Documents, no. 228;
A.R., Uitvoerend Bewind, Secret Minutes, no. 461; A.R., H.H., Criminal
Papers, no. 5608. Quast was not reimprisoned.

45. D.A. Delprat, 'Journal concernant les Cvenements politiques de notre
patric depuis 1798-1807', Bydragen en Mededeelingen van bet Historisch Ge-
nootschap, XIII (1892), p. 224.

46. A.R., Agent Algemene Politic, Secret Minutes, no. 222 and Related Secret
Documents, no. 229.

47. Tierce, Au gouvernement batave, A.R., Agent Algemene Politic, Secret
Related Documents, no. 229.

48. A.R., Agent Algemene Politic, Secret Minutes, no. 223 and Secret Related
Documents, no. 230.

GerlofD. Homan
Professor of History
Illinois State University
Bloomington-Normal 61761















H.E. LAMUR


DE GROEI VAN DE CHINESE GROEP VAN SURINAME
1964-1970



Tussen 1870 en 1940 heeft de immigration van kontraktarbeiders
ccen grote rol gespeeld bij de groei van de Surinaamse bevolking.
Van de groepen die op kontraktuele basis naar Suriname werden
overgebracht kunnen de Portugezen, Chinezen, West-Indiers,
Hindoestanen enJavanen worden genoemd. De Chinezen en de
Europeanen vormen thans de kleinste groepen welke als afzon-
derlijke etnische cenheden worden onderscheiden bij tellingen.
Over deze groepen is heel weinig gepubliceerd, hoewel beide in
het sociaal-economische even een belangrijke rol spelen. Dit arti-
kel gaat over Chinezen en is bedoeld als cen bijdrage tot kennisvor-
ming over i6n aspekt van hun social leven: de bevolkingsgroei.
In concrete zal worden nagegaan in welke mate de vier compo-
nenten van de bevolkingsgroei, geboorte, sterfte, immigration en
emigratie hebben bijgedragen tot de demografische ontwikke-
ling.
Het onderzoek is beperkt tot de period 1964-1970 aangezien
over dit tijdvak de meest volledige gegevens beschikbaar zijn. Op
31 maart 1964 werd de Derde Algemene Volkstelling gehouden
en op 31 december 1971 de Vierde. De Eerste (1 aug. 1921) en de
Tweede Algemene Volkstelling (31 okt. 1950) geven geen gege-
vens welke voldoende zijn om voor dit artikel te worden gebruikt.
Het onderzock waaraan dit artikel is ontleend werd gefinan-
cierd door WOTRO.

Bevolkingsgroei
Tussen 1850 en 1870 kwamen naar schatting 2524 Chinezen als
kontraktarbeiders naar Suriname, en wel in de jaren 1853 (18),
1858 (500), 1865 (278), 1866 (807), 1868 (516) en 1869 (405)
(Encycl. N.W.I. 1915). Volgens de Eerste Algemene Volkstelling
bedroeg het aantal Chinezen ongeveer 1300; bij de Tweede Alge-
mene Volkstelling was dit gestegen tot 2371. In 1964 werden bij
de census 5339 Chinezen geteld en bij de Vierde Algemene
Volkstelling circa 6400.
Dc Chinese groep is tussen december 1963 en december 1970
toegenomen van 5251 tot 6791 (tabel 1). De procentuele groci is
van jaar op jaar verschillend geweest. Voor de gehele period be-
droeg de gemiddelde jaarlijkse groei 36.7 %o. De bijdrage van elk
















14 H.E. LAMUR
van de vier componenten van de bevolkingsgroei tot de total
toename is zeer ongelijk geweest. Immers voor de beschouwde
period was het geboorrecijfer 32.1 %o, het sterftecijfer 7.9%o ter-
wijl immigratieratio en emigratieratio respectievelijk 31.4%o en
18.9%o bedroegen.

Geboorte
Het bruto geboortecijfer van de Chinese groep het aantal
levendgeboren kinderen per 1000 leden van de groep is tussen
1964 en 1970 gedaald van 46.5 tot 25.9%o, een afname van bijna
50%. Deze teruggang van de fertiliteit is veel sterker geweest dan
voor de drie grote etnische groepen, en ook aanzienlijk meer dan
voor Suriname als geheel (Lamur 1973, p. 63). Ook voor war be-
treft Guyana het westelijke buurland van Suriname is voor
de Chinezen een dealing van het bruto geboortecijfer geconsta-
teerd. Dit geldt althans m.b.t. de perioden 1891/1921 tot 1941/
1945, en 1931-1946. Tussen 1891/1921 en 1941/1945 daalde het
geboortecijfer van 29%o tot 20%o. Van 1931 tot 1946 is deze
ratio vrijwel constant gebleven op her niveau van 20%o (Fried
1956, p. 59-60; 1958, p. 52). Voor de jaren zestig zijn mij geen
gegevens bekend.
De sterke dealing van het geboortecijfer van de Surinaamse Chi-
nezen kan theoretisch van betekenis zijn. Immers ook bij de Chi-
nezen van andere landen is een sterke afname van de fertiliteit
geconstateerd. Generaliserend stelt Coale (1973, p. 70) dat de
tendens tot dealing van de fertiliteit na de Tweede Wereldoorlog
zich het sterkst manifesteert bij groepen van Chinese afkomst. In
dit verband noemt hij landen als Japan, Korea, Taiwan, Hong
Kong, West Maleisie, Singapore, 'all with a large population of
Chinese origin or with a culture that clearly derives from the
Chinese'.
De faktoren welke mogelijk samenhangen met de forse trend-
matige afname van her geboortecijfer van de Surinaamse Chine-
zen zijn: de dealing van de vruchtbaarheid, de gemengde huwelij-
ken, de sex ratio. Om na te gaan in welke mate de teruggang van
het geboortecijfer is veroorzaakt door afname van de vruchtbaar-
heid is het noodzakelijk de algemene en leeftijdspecifieke vrucht-
baarheidscijfers bij de analyse te betrekken. Ik beschik helaas nog
niet over material betreffende het algemene vruchtbaarheids-
cijfer. Het is daarom niet mogelijk na te gaan welk deel van de ge-
boortedaling is veroorzaakt door de afname van de vruchtbaar-
heid. Wel kan nog worden opgemerkt dat de Chinezen overver-
















DE GROEI VAN DE CHINESE GROEP VAN SURINAME


tegenwoordigd zijn in de stedelijke bevolking en de niet
agrarische beroepen. En daar personen uit urbane gebieden cer-
der overgaan tot beperking van hun kindertal, is het aannemelijk
dat de afname van de vruchtbaarheid e6n der oorzaken is van het
lage geboortecijfer en van de dealing daarvan bij de Chinezen.
Maar Fried (1956, p. 66) waarschuwt tegen dergelijke verklarin-
gen voorzover het de Chinezen in het algemeen betreft. Hij wijst
erop dat althans in China een hoge sociaal-economische positive
just samengaat met hoge geboortecijfers; dit geldt beslist voor de
period waarin de werving van kontraktarbeiders plaatsvond. En
aangezien de Chinezen die als kontraktarbeiders in Guyana zijn
aangekomen tot de lage inkomensgroepen behoren, mogen ze
worden gerekend tot de categories met kleine gezinnen. Uit verder
onderzoek moet blijken of dit laatste ook voor Suriname opgaat.
In de tweede helft van de negentiende eeuw zijn ruim 2500
Chinezen als kontraktarbeiders naar Suriname gebracht. De
groep bestond overwegend uit mannen. Ook in de twintigste
ecuw heeft er immigratie plaatsgehad, zij het op vrijwillige basis.
Aangenomen wordt dat verscheidene van deze mannen in China
een gezin hadden gevormd v66r hun vertrek naar Suriname. De
gehuwde vrouwen kregen echter geen toestemming van hun clan
om met hun man te emigreren. Door deze weigering hoopten de
verwanten de man te dwingen na beeindiging van zijn arbeids-
kontrakt naar China terug te keren (Ankum-Houwink 1974, p.
45, 57). Dit alles nam niet weg dat de mannen ook in hun nieuwe
vaderland een gezin vormden, meestal met niet-Chinese vrou-
wen. Fried (1956, p. 68) vermeldt dat dit verschijnsel, namelijk
het gescheiden wonen van man en vrouw (plus kinderen), niet
ongewoon was in de Chinese maatschappij.
Het toenemende aantal huwelijken tussen Chinezen en
niet-Chinezen heeft vermoedelijk bijgedragen tot dealing van bet
geboortecijfer. Het komt immers vaak voor dat kinderen geboren
uit een samenleving (huwelijk, concubinaat) tussen een Chinees
en een niet-Chinese vrouw, in Suriname niet als Chinees worden
geclassificeerd. Hetzelfde geldt voor kinderen die een niet-Chine-
se vader en een Chinese moeder hebben. Het aantal kinderen
waarvan 66n van de ouders van Chinese afkomst is, is in de loop
der jaren toegenomen. Dit betekent dat het aantal geboorten dat
wel tot de Chinese groep wordt gerekend naar verhouding af-
neemt. Deze dealing kan ten dele verklaren waarom ook het
geboortecijfer gebaseerd op het aantal 'zuiver' Chinese geboor-
ten, sterk is teruggelopen. Ook voor Guyana wordt deze faktor
















16 H.E. LAMUR
genoemd als een oorzaak van het afnemende aantal geboorten
(Fried 1956, p. 60).
Een derde faktor die in verband kan worden gebracht met het
teruglopen van het geboortecijfer is de sex ratio. Het
geboortecijfer relateert het aantal levendgeborenen aan de om-
vang van de bevolking. Daar het mannenoverschot vrij groot is -
sex ratio's bedroegen in 1950, 1964 en 1971 respectievelijk 162.5,
123.7 en 120.6 (tabel 1) kan deze faktor het lage geboortecijfer
verklaren. lets dergelijks is het geval bij een andere Surinaamse
groep: Ook bij de Javanen van Suriname is deze faktor van in-
vloed geweest op het geboorteniveau (Lamur 1973, p. 31, 80-81).
Wat echter niet wordt verklaard door de faktor sex ratio is de
dealing trend van het Chinese geboortecijfer. Immers op ground
van deze afname zou de sex ratio moeten toenemen. Maar het
tegendeel is waar: het mannenoverschot neemt just af. Voor
Guyana is de situatie identiek. Ook voor dit land blijkt de sex
ratio te zijn afgenomen en wel van 130 in 1911 tot 121 in 1946,
terwijl ook het geboortecijfer in deze period is teruggelopen en
wel met 50% (Fried 1958, p. 52). Dit is cen bewijs dat zo deze
faktor al een rol speelt, het niet de enige oorzaak is van het lage
geboorteniveau van de Chinese groep. Hierbij meet worden op-
gemerkt dat de sex ratio voor de groep als geheel, een minder
goede indikatie is voor het mannenoverschot, wanneer her erom
gaat de invloed daarvan op het geboorteniveau te bepalen. Een
betere maatstaf is de sex ratio voor de fertile leeftijdsgroep. Ge-
gevens hierover zullen echter pas op ecen later tijdstip beschikbaar
zijn.
Tenslotte nog deze opmerking. Gezien de geringe omvang van
deze groep is het zeer waarschijnlijk dat kleine aantallen een grote
invloed hebben op ratio's zoals het geboortecijfer. Ecn voor-
beeld: voor her jaar 1967 bedroeg het aantal geboorten 205, dit is
slechts 50 meer dan voor 1966. Maar zelfs deze geringe toename
van het aantal geboorten bedraagt meer dan 8% of 80%o van de
Chinese bevolking van 1967, welke toen ruim 6000 zielen telde.
Gezien de mogelijke invloed van toevalsfaktoren is enige voor-
zichtigheid geboden bij het interpreteren van de geboortecijfers.
Het is duidelijk dat deze opmerking ook geldt voor de sterfte-
cijfers evenals voor de ratio's van de migratie.

Sterfte
Tussen 1964 en 1970 is het bruto sterftecijfer gestegen en vervol-
gens gedaald. Het sterfteniveau van deze groep verschilt weinig
















DE GROEI VAN DE CHINESE GROEP VAN SURINAME


van dat voor Suriname als geheel. Voor het jaar 1970 lag het sterf-
tecijfer zelfs lager dan de national ratio. Dit is niet verwonder-
lijk: de Chinezen zijn oververtegenwoordigd in de stedelijke be-
volking. Dit houdt in dat zij wonen in gebieden met een grote
concentrate van medische voorzieningen. Wat betreft de diffe-
renti~le mortaliteit naar etnische groep is Suriname vergelijkbaar
met Guyana. Fried (1958, p. 52) vermeldt dat het sterftecijfer van
de Chinezen aldaar (10.5%) lager was dan dat van de andere et-
nische groepen, althans in het jaar 1946.
Toch is her pas na standaardisatie van het sterftecijfer mogelijk
aan te geven in welke mate de dealing van de mortaliteit het ge-
volg is van verbetering van de overlevingskansen van deze groep.
Het is immers niet uitgesloten dat ook andere faktoren, zoals ver-
anderingen in de leeftijdsstruktuur, hebben bijgedragen tot
afname van het bruto sterftecijfer. Wat Suriname als geheel be-
treft blijkt deze faktor wel van invloed te zijn geweest op de ont-
wikkeling van het sterftecijfer (Lamur, ter perse).

Immigratie
De immigratie van Chinezen is tussen 1964 en 1967 gedaald en
na dat jaar toegenomen. Deze migratiestroom maakt ccen groot
deel uit van de total groei van de Chinese groep. Voor 1968 be-
droeg het aantal immigranten zelfs 5% van het aantal leden van
de groep. Het merendeel komt uit Hong-Kong. De overigen zijn
waarschijnlijk Surinaamse remigranten uit Nederland.
De immigrantengroep bestaat zowel uit mannen als uit vrou-
wen. Over het geheel genomen is het aantal mannen iets groter
dan het aantal vrouwen.

Emigratie
Het jaarlijkse aantal Chinese emigranten bedraagt ongeveer de
helft van het aantal dat zich in Suriname vestigt. Hierdoor is het
migratiesaldo voor de period 1964-1967 positief geweest. Dc
trek naar her buitenland vertoont een vrij duidelijke trend: een
stijging tussen 1964 en 1968 en een dealing na laatstgenoemd jaar,
toen de emigratie 3% van het total aantal Chinezen bedrocg.
De trek is voornamelijk op Nederland gericht, terwijl de immi-
granten in hoofdzaak uit China afkomstig zijn, zoals eerder is op-
gemerkt.
Onder de emigranten zijn de mannen duidelijk in de meerder-
heid. Maar zowel voor mannen als voor vrouwen neemt het aantal
jaarlijks toe. De indruk bestaat dat het hier vaak om studenten
gaat.




















H.E. LAMUR


Tabel 1.
Bevolking en bevolkingstoeneming 1921, 1950, 1964-1971.

Jaar Bevolking Toeneming Bevolking naar Sex ratio
31 dec. geslacht
Abs. Per 1000" M V

1921 1300' -
(31 juli)
1950 2371 1468 903 162.5
(31 okt.)
1963 5251 2904 2347 123.7
1964 5544 293 54.2 -
1965 5769 225 39.7 -
1966 5904 135 23.1 -
1967 6146 242 40.1 -
1968 6345 199 31.8 -
1969 6627 282 43.4 -
1970 6791 164 24.4 -
1971 6400' 3500' 2900' 120.6

SAfgerond. Uit de tabel valt af e leiden dar her aantal Chinezen in 1971 bij
de volkstelling lager was dan het voor 1970 op basis van de bevolkingsregis-
ters berekende aantal. Hieruit mag echter niet worden geconcludeerd dat
van ecn afname sprake is. Immcrs her aantal voor 1971 is een voorlopig
cijfer. Bovendien kan ook de bij de census gehanteerde definitic van het be-
grip Chinees van invloed zijn geweest op de uitkomsten van de telling.
S* Vergelijk voctnoot Tabel 2.


Groci van de bevolking,


Tabel 2.
uitgedrukt in % van de gemiddelde be-
volking.


jaar Ge- Sterfte Natuur- Immi- Emi- Migra- Totale
boone like gratie gratic tiesaldo groci
groci

1964 46.5 7.7 38.8 27.9 12.4 15.5 54.3
1965 40.8 7.2 33.6 18.9 12.7 6.2 39.8
1966 26.5 7.3 19.2 17.9 14.0 3.9 23.1
1967 34.0 9.7 24.3 33.3 17.4 15.9 40.2
1968 21.7 9.1 12.8 50.1 30.9 19.2 32.0
1969 29.9 8.1 21.8 47.7 26.0 21.7 43.5
1970 25.9 6.7 19.2 24.4 19.2 5.2 24.4

(G S) + (I E) is voor enkele jaren groter dan het grocicijfer, berekend
door de bevolkingstoename re relateren aan de omvang van de bevolking; dit
als gevolg van her werken met H n decimaal; verschillen te verwaarlozen (zie
Tabel 1).




















DE GROEI VAN DE CHINESE GROEP VAN SURINAME


LITERATUUR

Algemeen Bureau voor de Statistick, 1967. Derde Algemene Volkstelling (van
31 maart-1964). Paramaribo.

Algemeen Bureau voor de Statistiek, 1972. Voorlopig resultaat Vierde Algeme-
ne Volkstelling (van 31 december 1971). Paramaribo, 24 pp.

Ankum-Houwink, J., 1974. Chinese. contract migrants in Surinam between
1853 and 1870. Boletin de Estudios Latino-Americanos y del Caribe 17, p.
42-68.

Coale, A.J., 1973. The demographic transition. International Population Con-
ference I, Luik, p. 53-72.

Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indie. Immigratic, p. 373-380, 1915.

Fried, M.H., 1956. Some observations on the Chinese in British Guiana. Social
and Economic Studies 5, p. 54-73.

Fried, M.H., 1958. The Chinese in the British Caribbean. In: Colloquium on
overseas Chinese. New York: Institute of Pacific Relations, p. 49-58.

Lamur, H.E., 1973. The demographic evolution ofSurinam 1920-1970: a socio-
demographic analysis. The Hague: Martinus Nijhoff, 207 pp.

Lamur, H.E., (ter perse). Mortality levels in Surinam, 1950, 1964, 1970: the
effect of the age structure.

Welvaartsfonds, 1954. Tweede Algemene Volkstelling (van 31 oktober 1950)
deel X. Paramaribo, 152 pp.
















J. VAN DONSELAAR


SURINAAMS NEDERLANDSE PLANTE- EN DIERENAMEN
EN HUN HERKOMST


Men spreekt in Suriname anders Nederlands dan in Nederland.
Dat geldt voor alle aspecten van de taal, zoals de woordenschat,
de grammatica, de syntaxis en de uitspraak. Of gesproken kan
worden van cen Surinaams dialect blijft hier buiten beschouwing,
we stellen slechts vast dat er een Surinaams Nederlands bestaat.
In dit artikel wordt cen overzicht gegeven van dieren en plan-
ten die in het Surinaams Nederlands (SN) en her Algemeen Be-
schaafd Nederlands (ABN) verschillend worden aangeduid en
dieren en planten die in het SN met een woord worden aange-
duid dat ook in het ABN voorkomt maar daar iets anders bete-
kent, terwiji ze in het ABN geen naam hebben. Dit betekent dus
o.m. dat een dierenaam als katoenvogeltje en een plantenaam als
maripa niet worden genoemd: het betreft organismen voor welke
geen ABN naam bestaat, terwiji deze woorden op zich in het
ABN geen betekenis hebben. Daarentegen zijn wel opgenomen
namen als zoutje (soort kwal) en waterkanon (soort plant), omdat
die woorden wel in het ABN voorkomen, maar met een andere
betekenis, terwiji het ABN voor deze organismen geen eigen
woord heeft.
Wat hun herkomst aangaat: veel SN namen zijn leenwoorden
uit andere talen, al of niet vernederlandst. Onder deze is de
grootste groep afkomstig uit Surinames eigen creolentaal, die de
linguafranca van het land geworden is. Deze taal, die vroeger be-
kend stond als taki-taki of Neger-Engels, word tegenwoordig
Sranan-tongo genoemd, of kortweg Sranan (S).
Vele Sranan woorden gaan terug op het Engels (E) en het is bij
een aantal vernederlandste woorden moeilijk uit te maken of ze
rechtstreeks uit het Engels dan wel via het Sranan in het SN te-
recht gekomen zijn.
Na die van het Sranan en het Engels is de rol van het Karaibisch
(K) het grootst.
De hicronder onderscheiden categoriein sluiten elkaar op
ground van hun omschrijving niet geheel uit. Een categoric moet
dan ook steeds opgevat worden als bestaande uit de woorden die
aan de omschrijving voldoen, voor zover ze niet ook al aan de om-
schrijving van cen eerder genoemde categories voldeden en daar
genoemd werden.
















SURINAAMS NEDERLANDSE PLANTE- EN DIERENAMEN


Ook deze rangschikking blijft een schematisering, die geen
recht doet aan allerlei ingewikkelder gevallen die just tot de inte-
ressantste behoren. Zie bijvoorbeeld wat hierboven gezegd is over
de relatic tussen het Sranan en het Engels. Aan zo'n geval, onder-
gebracht bij de categoric in welke het het best lijkt te passed,
wordt een extra woordje gewijd, bf het is opgenomen in de rest-
groep achteraan.
De schrijfwijze van het Sranan volgt de Woordenlyst van bet
Sranan-tongo (1961), die van her Nederlands de Woordenlist
van de Nederlandse taal (1954).
ABN = Algemeen Beschaafd Nederlands SN = Surinaams Nederlands
S = Sranan E = Engels K Karaibisch
ONVERANDERD SRANAN
Dieren

Het doodskopaapje word monkimonki genoemd, de kapucijn-
apen keskesi. Dc naam van het rolstaartbeertje is net'keskesi, wat
ongeveer nachtaapje betekent. De twee ottersoorten (een Ptero-
nura- en een Lutra-soort) noemt men watra-dagoe, d.i. water-
bond, een naam die wel afkomstig zal zijn van het oud-Engelse
water-dog. Het wasbeertje (een andere soort dan de bekende
Noordamerikaanse) heet krab 'dagoe, d.i. krabbenhond.
Bekende vogels uit het bos zijn de kamikami (van K agami), de
trompetvogel, en de anamoe 's, bospatrijzen, die in Nederlandse
dierentuinen als tinamou of tinamoe worden aangeduid. Ik ver-
moed, dat al deze woorden teruggaan op hetzelfde Indiaanse
woord. Onvervalst Sranan is weer ting 'fowroe-granman voor ko-
ningsgier, wat betekent: opperhoofd van de stinkvogels (zie
stinkvogel).
ledere Nederlander zal de 'Surinaamse Alcidinidae ijsvogels
noemen; de Surinamer noemt ze fis'man, d.i. visser. Evenzo zijn
de Surinaamse vertegenwoordigers van het geslacht Caprimulgus,
die men boetaboeta noemt (evenals nog enige verwante soorten),
net als de Nederlandse: nachtzwaluwen.
De king (een klanknabootsing) is de zwarte tanager, terwiji we
in het ABN alle soorten aka roofvogels noemen. Aka kan ont-
leend zijn aan hct Engelse hawk, maar ook moet bedacht worden
dat het in het Sranan tevens haak en hebzucht betekent.
Slangen: aboma (afkomstig van cen Westafrikaans woord) is
anakonda, makaslang of maka (= doom) is bushmaster en swipi
zweepslang.
















J. VAN DONSELAAR


De soepschildpad heet krapi. Van de lederschildpad worden
op ground van de vorm van de rugschildjes twee vormen onder-
scheiden: de aitkanti('achtkant') en de siksikanti ('zeskant'). De
harder (of aarder, een vis) is kweriman ('kliever'), eenfjofo is een
wants, i.h.b. een bedwants of wandluis, en een sika ecen zandvlo.


Planten

Enige waterplanten: doksi-wiwiri ('eendeblad') is kroos (enige
soorten Lemnaceae), pankoekoe-wiwiri ('pannekoekblad') is
waterlelie (enige soorten Nymphaea) en watramama-bobi (borst
van de watramama, een watergeest) is waterhyacint.
Enige vruchten: manja(boom) is mango, markoesa is (de
vrucht van) enige soorten passiebloem.
Verder: injisopo ('Indianezeep') is mauritiushennep, mangro
is mangrove en alle boomwurgers heten abrasa (a brasa = hij om-
armt).
VERNEDERLANDST SRANAN
NB.: De k in her achtervoegsel kiin het Sranan heeft ccen klank die ligt tussen k
en tj. De uitspraak van i komt tie dus zeer nabij.
Dieren

Sagoewintje (S sagoewenki) is roodhand-zijdeaapje. Onions
(1967) voert her Engelse sagoin via het Frans en het Portugees
terug op sagui, dat in het Guarani, een Indianentaal uit Brazilie,
de naam is van een aantal kleine apesoorten.
De dwergmiereneter wordt likan genocmd, van het Sranan
lek'anoe (leki = likken, anoe = hand).
Anaatje (S anakt) is een soort talking (Anas bahamensis), doks (S
doksi) is eend in het algemeen, waaronder bosdoks (S boesi-
doksi) de muskuseend.
Powies (S powisi, wat ook veel in het SN gebruikt wordt) is de
gekuifde hokko. NB: De Karaibische naam voor deze vogel is
woko. De kolibries heten kortje (S korkb).
Een geheel Nederlandse klank treffen we aan bij: blauwtje (of
blauwfoortje, S blawki of blawforki) voor blauwe tanager, tim-
merman (S temreman) voor specht en stinkvogel (S ting fowroe)
voor zwarte aasgier. In het laatste geval betwijfel ik of het Sranan
woord bestond v66r het SN woord. Dat geldt ook bij Spaanse
vrouw (of Spaanse dame, S spansfrow), dat bidsprinkhaan bcte-
kent.
















SURINAAMS NEDERLANDSE PLANTE- EN DIERENAMEN


Planten

Ten aanzien van alle hieronder te noemen gevallen doet zich de-
zelfde vraag voor als hierboven bij stinkvogel en Spaanse vrouw:
is het SN woord ontstaan uit het Sranan woord? We kunnen
slechts vaststellen dat beide woorden bestaan, voor het moment
weten we niets over de historic van hun relative.
Drie marktprodukten: kousebandje (S kowsbantn) is een snij-
boon die een cultuurvorm is van Vigna sinensis (Papilionaceae),
soepgroente (S soepoe-wiwin) is iets anders dan in het ABN, nl.
selderie, en vleesgroente (S meti-wiwin) is peterselie.
Waterkanon (S watra-kanoe) is het geneeskruid Ruellia tubi-
flora (Acanthaceae).
Er zijn twee siergewassen: de matrozenroos (S matrosi-rowsoe),
in het ABN hibiscus of Chinese roos (Hibiscus rosa-sinensis, Mal-
vaceae) geheten, en de vieruursbloem (S fojoeroe-bromki), de
nachtschone. Het is ook denkbaar, dat de laatste twee woorden
beide vertalingen zijn van het Engelsefouro 'clock flower.





KARAIBISCHE WOORDEN, OVERGENOMEN IN EN EVENTUEEL
AANGEPAST AAN HET SRANAN


Het Sranan heeft een aantal dierenamen overgenomen van de
Karaiben, de grootste Indianenstam van Noord-Suriname. Uiter-
aard worden hier, evenals bij de vorige categoriecn, alleen de die-
ren genoemd die ook in het ABN cen (andere) naam hebben.
Zuiver Karaibisch bleven: kwata (zwarte slingeraap), pakira
(halsband-pekari), aira (taira; deze naam komt duidelijk van het-
zelfde Indiaanse woord; de combinatie doet denken aan anamoe
en tinamoe: zie aldaar), awari (opossum, buidelrat), kapasi (gor-
deldier), koejake (toekan), sipari (ev. S. spari, pijlstaartrog) en
koepari (teek).
Een kleine verandering ondergingen: kapoewa (K kapiwa,
waterzwijn), kwaskwasi (K kwasikwasi of kwasi, neusbeer) en
pingo (Kpoindo of poeingo, pekari).
Vele soorten reiger heten in het Sranan sabakoe, terwiji het Ka-
raibisch sawakoe alleen betrekking heeft op de kleine soorten.
















J. VAN DONSELAAR


NAMEN DIE IN HET ABN AAN EEN ANDER DIER OF EEN ANDERE
PLANT GEGEVEN WORDEN
Deze grote groep, die vooral wonder de plantenamen rijk vertegen-
woordigd is, is zeer interessant. Zowel bij de dieren als bij de
planten kunnen nog weer twee ondergroepen onderscheiden wor-
den, nl. e6n van namen behorende bij organismen die ook in het
ABN cen naam hebben en 6 n waarbij dat niet zo is.
Vele namen corresponderen met een Sranan naam die crop
lijkt, maar her lijkt steeds aannemelijk dat de SN naam niet uit de
Sranan naam is voortgekomen.

Dieren met een ABN naam

De buffel (S bofroe) is de (Amerikaanse) tapir, de tlger (S tign)
de jaguar en de poema, de vos de savannehond en de haas (S e)
de pakka.
Opmerkelijk is de naam konijn voor de goudhaas of agouti. Dit
dier heet in het Sranan konikoni. Dit lijkt afkomstig te zijn van
het oud-Engelse cony of coney, dat in de betekenis van konijn al-
leen nog voorkomt in verordeningen en in de heraldiek, en in de
betekenis van konijnebont nog dialectisch wordt aangetroffen.
Men noemt in Suriname een koe graag een rund, hoewel men
het eerste word wel kent.
Enige vogels: goudvink (goudtanager), raaf (S lafroe, ara),
duikelaar (slangehalsvogel en een soort aalscholver), zeegans (S
segansi, flamingo), flamingo (rode ibis), krombek (regenwulp) en
dikkop (S deki-ede, geelkruinkwak).
Wurm (S woron) betekent zowel worm als rups, net als het En-
gelse worm.

Dieren zonder cen ABN naam

Enige zangvogels: kanarie (S kanari, enige soorten Euphonia en
andere zangvogeltjes), kardinaal (Pipra aureola), putter (Molo-
thrus bonariensis minimus), roodborstje (Leistes militaris), spot-
vogel (of spotlyster, Mimus gilvus, de Amerikaanse mocking
bird).
Andere vogels: kemphaantje (S kepanki, de ralachtige Jacana
spinosa), zeeduif (S sedoifi, de meeuw Larus atricilla). Vele grote
















SURINAAMS NEDERLANDSE PLANTE- EN DIERENAMEN


en kleine waadvogels, waaronder ook enige snippen, worden snip
(S snepi) genoemd. De naam papegaai (S popoka:) heeft alleen
betrekking op de soorten van middelmatige grootte; de grotere
noemt men raaf, de kleinere parkiet.
Andere dieren: baars (allerlei witvisjes die in het Sranan sriba
heten), sardientje of sard'ntje (Pelloniaflavipinnis, een visje van
riviermonden), kameleon (de boomhagedis Polychrys marmora-
tus, in het Sranan agama).

Planten met een ABN naam

Citrus: (vrucht van) citrussoorten, i.h.b. sinaasappel(boom). In
feite is Citrus de wetenschappelijke naam van het geslacht waar-
toe al deze planten behoren. Deze is echter gemeengoed gewor-
den.
Kastanje(boom): (vrucht van) een vorm van de broodvrucht-
boom (niet de vorm die ook man-van-woordwordt genoemd).
Sniboon: boon die een Nederlander op ground van de vorm
een spercieboon zou noemen; hij moet echter gesneden worden.
De Surinaamse sn'boon en de Nederlandse snij- en spercieboon
zijn alle cultuurvormen van Phaseolus vulgaris (Papilionaceae).
Peper is Spaanse pepper, reseda is henna en riet is suikerriet.


Planten zonder een ABN naam

Siergewassen: boterbloem: Gloxinia perennis (Gesneriaceae);
krokus (vernederlandsing van de wetenschappelijke geslachts-
naam Crocus): een soort Zephyranthus (Amaryllidaceae); made-
liefje: Gynandropsis speciosa (Capparidaceae); viooltje: een
soort Torenia (Scrophulariaceae); vergeetmqnietje: Evolvulus
filipes (Convolvulaceae); winde: Ipomoea carnea (Convolvul-
aceae, een niet-windende struik); gouden regen: Cassia fistulosa
(Caesalpiniaceae); jasmoyn: Tabernaemontana coronaria (Apocy-
naceae); kattestaart: Acalypha macrostachya (Euphorbiaceae);
malva (eigenlijk de wetenschappelijke naam van een geslacht
waarmee in het ABN cen aantal vertegenwoordigers daarvan wor-
den aangeduid): Lippia alba (Verbenaceae); denneboom: een
soon Casuarina (Casuarinaceae); sagopalm: Cycas revoluta
(Cycadaceae).
Nuttige planten: ceder (S sedre): de boom Cedrela odorata
(Meliaceae); amandel(boompje) (S amandra-oedoe): (vrucht
















26 J. VAN DONSELAAR
van) Terminalia catappa (Combretaceae); appel (S apra): (vrucht
van) Syzygium samarangense (Myrtaceae); kers(eboom) (S kersi):
(vrucht van) Eugenia uniflora (Myrtaceae); pruim: (vrucht van)
Chrysobalanus icaco (Chrysobalanaceae); sterappel: (vrucht van)
Chrysophyllum cainito (Sapotaceae); laurierkers: (vrucht van)
Chrysophyllum cuneifolium (Sapotaceae); ol#f: (vrucht van)
Zizyphus jujuba (Rhamnaceae); kalebas (S krabasi): vrucht van
de kalebasboom (Crescentia cujete, Bignoniaceae); mispel (S
mesper): bijna alle soorten van de families Melastomataceae en
hun vruchten; oker (S okro): (vrucht van) Hibiscus esculentus
(Malvaceae), een groente; kapucyner: cultuurvorm van Vigna
sinensis (Papilionaceac); postelein (S posren, Talinum
triangulare, Portulacaceae) in spinazie (Basella alba, Basellaceae)
smaken beide ongeveer als postelein.
Hippeastrum puniceum en enige soorten Crinum (Amarylli-
daceae) worden lelie genoemd. Waterlelie is Crinum erubescens.
Met ecen voorvoegsel komen nog enige andere lelies voor wonder de
sierplanten: eier-, jozef-, vlies- en klimmende lelie (Amarylli-
daceae), Braziliaanse en gemberlelie (Zingiberaceae), zwaardlelie
(Iridaceae).
Overige soorten: brandnetel is Jatropha urens (Euphorbia-
ceae), een struikje met gemene stekels, en duivelsnaaigaren is
Quamoclit pennata (Convolvulaceae).



SURINAAMS NEDERLANDSE NAMEN VOOR ORGANISMEN DIE IN HET
ABN ANDERS HETEN


Dieren

Wit/ip is pekari en witdas halsband-pekari; het zijn beide ouder-
wetse woorden. Nog volop in gebruik zijn lepelbek voor (roze)
lepelaar, tap#tslang voor boa en draagmier voor parasol- of blad-
snijdermier.

Planten

De volgende drie woorden zijn alle ouderwets: duizendbeen-
boom voor mangrove (enige soorten Rhizophora), gideonsappel
voor pompelmoes en man-van-woord voor broodvruchtboom
















SURINAAMS NEDERLANDSE PLANTE- EN DIERENAMEN


(niet de vorm die kastanjeboom wordt genoemd).
De naam Spaans speak (S panspekt) komt in het ABN niet meer
voor sedert de Nederlander de hiermee ccertijds aangeduide niet-
veredelde vorm van de meloen niet meer kent. In Suriname kent
men de vrucht en de naam nog wel.
Arabische koffie (Coffea arabica) heet in het SN Surinaamse
koffie, ter onderscheiding van de gewone koffie (Coffea liberica).
Het oud-Nederlandse woord oranjeboom wordt nog wel ge-
hoord voor de gewone sinaasappelboom. Oranje komt ook verder
alleen voor in samenstellingen: Curaqaose oranje voor een type
mandarijn, zoete en zure orange voor twee vormen van de sinaas-
appel.
Tenslotte: boomananassen zijn de grote soorten Bromeliaceae
die in het wild op bomen groeien.



WOORDEN DIE IN HET ABN IETS GEHEEL ANDERS BETEKENEN


Dieren

Drie zangvogels: dansmeestertje (Volatina jacarina ssp. splen-
dens), grafrust (ouderwets, Mimus gilvus) en grenadier (Eupho-
nia kajana).
Verder: chinees (S snisi, mensevlo), scharenslhper (zingcicade)
en zoutje (kleine soort kwal).


Planten

Pompon (een type mandarijn), en de sierplanten biefstuk (kerst-
ster), meisjeslippen (christusdoorn), bokkepoot (Alpinia purpu-
rata, Zingiberaceae) en standvastig (S stanfasti, Gomphrena
globosa, Amaranthaceae).


REST
Dieren

De naam voor de rode brulaap is, evenals in het Sranan, baboen.
In het Engels, waaruit dit woord afkomstig is, betekent baboon
















28 J. VAN DONSELAAR
echter baviaan. De naam hoort dus this bij buffet, tiger, haas
e.d.
Hindostaanse boeren in Suriname en in navolging van hen ook
de Creolen van Nickerie, spreken van bull(E) wanneer ze stier be-
doelen, wat wel zal samenhangen met het feit dat dit dier in het
Hindi bailheet (Staffeleu 1975).
Een ouderwets woord voor ezel is chamar, afkomstig uit het
Hebrecuws. Ik vond ook de schrijfwijze gammor.
Ik ben er niet achter gekomen waarvandaan de vogelnamen
gain (grote zilverreiger) en gonini (harpij of apenarend) komen.
De klank doet vermoeden dat het Indiaanse woorden zijn.
Een mug wordt algemeen muskiet genoemd, een woord af-
komstig van het Spaans-Portugese en in het Engels onveranderd
overgenomen mosquito; het Sranan woord is maskita.



Planten

Ecn banaan (S bana) is in Suriname een banaan die niet rauw ge-
geten kan worden maar eerst moet worden gekookt, gebakken of
geroosterd. Ecn banaan geschikt voor onmiddellijke consumptie
heet bakove (S bakba). Er bestaat ook een bananebakove! De ba-
naan is afkomstig uit ZO-Azie en bereikte Amerika via Afrika.
Dc woorden banaan en bakove zijn beide van Afrikaanse oor-
sprong, maar de literatuur is niet duidelijk over de details. Op-
merkelijk is een citaat in Simons (1958) van Otto Keye (1659):
'De Banantas sijn de Baccones,0, doch vallen die selve langer en
drooger noch en sijn niet so milt van smaeck.'
Dc naam roodborstje wordt niet alleen gegeven aan de al ge-
noemde vogel, maar ook aan een vrucht, nl. een type mango met
een opvallend rode kleur aan En kant.
Advokaat (S afkat) is de naam voor Persea americana (Laura-
ceae) en de vrucht daarvan, die in Nederland (en in het Engels)
genoemd wordt bij de Spaanse naam avocado.
Een moeilijk geval is de boulanger, een wat kortere vorm van
de aubergine. Deze naam, ook in gebruik op de Bovenwindse
Eilanden, zal wel niets te make hebben met het Franse word
voor bakker, hetgeen het in feite betekent. Wel lijkt het op het
eertijds in Suriname gebruikelijke birangerof birangere, dat aan-
sluit bij de Franse volksnaam biringine, her Spaanse berenjena
en het Curapaose berehein of barrehein.

















SURINAAMS NEDERLANDSE PLANTE. EN DIERENAMEN


Het varentje venushaar heet in het SN maidenhair (E), en vroe-
ger hoorde men voor mangrove (Rhizophora) de vertaling van het
Engelse oister-tree: oesterboom. Spiervoor maiskolf is vermoede-
lijk een vernederlandsing van het Engelse spire, dat aar betekent,
terwiji ook koren voor mais (S karoe) overeenkomt met Hen van de
betekenissen van het Engelse corn.
Papajagras (S papajagrast) is de kleine lisdodde, waarvan door
de Javanen in Suriname ligmatten gevlochten worden. Javaans
papaja, overgenomen in het Sranan, betekent ligmat.
De recent ingevoerde Pinus caribaea, een den, wordt door ie-
dereen pinus genoemd, waardoor de naam denneboom gereser-
veerd blijft voor de al veel langer aanwezige Casuarina.
Het Maleise padi is in Azii geoogste rijst nog in de halm of al-
thans ongedorst. In Suriname is het geoogste en gedorste, maar
nog niet gepelde rijst.













LITERATUUR
Ahlbrinck C.ss.R., W., 1931. Encyclopaedic der Karaiben. Verhand. Kon.
Ned. Akad. Wetensch. Amsterdam, afd. Letter. N.S. 27 (1), 556 pp.
Benjamins, H.D. & Snelleman, J.F. (red.), 1914-1917. Encyclopaedic van Ne.
derlandsch West-Indif. 's-Gravenhage/Leiden.
Bruggencate, K. ten, 1962. Engels woordenboek Engels-Nederlands. 16e
druk. Groningen.
Dale, van, 1970. Groot woordenboek der Nederlandse taa. 2 delen. 9e druk.
's-Gravenhage.
Echteld,J.J.M., 1961. The English words in Sraona. Diss. Universiteit van Am-
sterdam. Groningen.
Haverschmidt, F., 1958. Birds ofSurinam. Londen/Edinburgh.



















30 J. VAN DONSELAAR
Onions, C.T. (red.), 1967. The shorter English dictionary on historical prin-
ciples. 3e druk, herdruk 1967. Oxford.

Osrendorf, F.W., 1962. Nuttige planten en sierplanten in Suriname. Bull.
Landbouwuproefstation Suriname 79, 325 pp.

Simons, R.D., 1958. Bananen en bacoven. Djogo I (2), p. 2-4.

Staffcleu, P., 1975. Surinaamse zoogdicrnamen. Zool. B!ydragen RMNH Leiden
18, 74 pp.

Vermeulen, FraterJ., 1961. Dierkunde voorSuriname. 5e druk. Paramaribo.

Woordenboek der Nederlandse taal. 's-Gravenhage /Leiden.

Woorden4st van de Nederlandse taal, 1954. 's-Gravenhage.

Woordenl#st van bet Sranan-tongo, 1961. Paramaribo.



Schrijver is dank verschuldigd aan de heer G.W. Noldus voor het krities door-
nemen van de tekst.

Dr.]. van Donselaar
Hasebrocklaan 1, Bilthoven.




















BOEKBESPREKING


El studio del arte rupestre en Venezuela, door Jeannine
Sujo Volsky. Universidad Cat61ica 'AndrEs Bello', Ccntro de
Lenguas Indigenas, Caracas, 1975, 228 biz.

De toevoeging 'en Venezuela' in de titel van dit belangrijke werk zou kunnen
mislcidcn: de historic van hct ondcrzock van rotskunst en de kritische bespre-
king van de literatuur hierover beperken zich inderdaad tot Venezuela. Maar her
hoofdbestanddeel van dit bock: cen (voorgestelde) methodologies van de studio
van rotsinscriptics (petroglyphen) en rotsschilderingcn (pctrographicen), is uni-
verseel en richt zich tot iedere archeoloog, anthropoloog of welke onderzocker
dan ook die zich op dit terrein beweegt.
Het 'arte rupestre' (rotskunst) in de titel van Sujo's bock waarmce inscrip-
ties en schilderingen bedoeld zijn lijkt mij te ruim genomen. Hct becldhouw-
wcrk aan rotsen valt namelijk evenceens onder deze beaming.

Zuidamerikaanse rotsinscriptics en rotsschilderingcn, en ook die van de Antil-
len, vormen Ctn groot raadsel voor de archeoloog. Onbekend is of nict vast
staat: wie ze gemaakt hebben ('Indianen'?); wanneer ze gemaakt zijn; hoe ze
vervaardigd zijn; met welk doel ze gemaakt zijn; wat ze voorstellen (ils ze icts
'voorstellen').
Wel staat nu vast: dat ze voor her overgrote decl precolombiaans zijn; dat het
gfcn schrifttekens zijn, dus geen alfabetische of syllabische symbolen en ook
geen pictogrammen (beeldschrift); dat de huidige Indianen geen enkel idee
hebben over hun betekenis, oorsprong enz. Vanaf de zeventiende eeuw hebben
ondcrzockers daar naar geinformeerd bij bewoners van gebieden waar rotskunst
voorkomt.
Her is waarschijnlijk deze vaagheid die gemaakt heeft dat de literatuur wemelt
van 'verklaringen', dikwijls de meest fantastische, gegeven vaak zonder cen
spoor van argumentative, laat staan bewijs, door onderzoekers met cen goede
naam in de wetenschap. Dit maakt literatuuronderzock op dit terrain tot cen
vermoeiende, ontmoedigende bezigheid. Er is cen tweede reden waarom dit
soort onderzoek vaak onnodig zwaar is: de geringe mate van exacthcid en zorg-
vuldigheid in de beschrijvingen en afbeeldingen, waarbij flagrant tegcnspraken
niet zeldzaam zijn. Generaliseringen mogen uit den boze zijn, er is echter moci-
lijk te ontkomen aan de indruk dat her in een artikel over petroglyphen niet zo
nauw komt met de wetenschappelijkheid. Dit geldt onverminderd voor recent
literatuur, al zijn er natuurlijk gunstige uitzonderingen.
De inventarisatie is uiteraard de basis voor een verantwoorde studied van her
verschijnsel, ze is echter niet meer dan een basis. Dc tweede fase is: greep
krijgen op de veelheid van material, een typologie ontwerpen die operationeel
is; kortom: komen tot cen werkbare taxonomic. Slechts via betrouwbare inven-
tarisatie en verhelderende systematisering van het material komt men tot de
derde fase in her onderzock: interpretative van her verschijnsel, samenhang met
andere cultuuruitingen, watering, inpassing in her total onderzoek van de pre-
historic van Zuid-Amerika, enz.
En het is hier dat her werk van Jeannine Sujo 'in een behoefte voorziet', door
haar voorstellen voor en methodiek van inventarisering en van ordening.




















BOEKBESPREKING


Elestudio delarte rupestre en Venezuela is een 'tesis de grado' om de titel van
Antropoloog re verkrijgen aan de Universidad Central de Venezuela, gemaakt
wonder leiding van Dr. Alberta Zucchi, op aanwijzingen van de hoogleraren J.M.
Cruxent, Mario Sanoja en Marshall Durbin. Het was vooral de bekende Venezo-
laanse archeoloog Cruxent, auteur o.a. van de bijdrage 'Archeologie' in de
Encyclopedic van de Nederlandse Antillen (samen met Irving Rouse) die haar
wees op de noodzaak, te komen tot ccn methodologic die her mogelijk zou ma-
ken, her material te systematiseren.
De auteur had geen gebrek aan medewerking; in haar dankwoord worden
nict minder dan vijftig personcn genoemd.
Her werk bestaat uit drive delen. In het cerste word ccn uitgcbrcid chronolo-
gisch overzicht gegeven van her werk van onderzoekers die publiceerden over
Venezolaanse rotskunst, gevolgd door een analyserende en critische bespreking
van die wcrkcn. Dit gedeclte is ook van belang voor de petroglyphen- en
rotsschilderingenstudie van Suriname en de Nederlandse Antillen, o.a. wegens
de uitvoerige bespreking van de idecen van Von Humboldt, de gebroeders
Schomburgk, Im Thurn, Koch Griinberg en anderen.
In her tweede decl worden uitvoerige aanwijzingen gcgeven voor ccn correct
inventarisatie, en wordt vervolgens cen method van indeling voorgesteld. Het
derde deel geeft pogingen tot interpretation en de conclusive uit her gehele werk.
Om cnige indruk te krijgen van de rijke inhoud van dit bock volgt hier ccn
opsomming van de hoofdstukken, waarvan de meeste nog uitvoerig zijn onder-
verdeeld.
Eerste deel. Onderzockingen over petroglyphen: A. Chronologisch overzicht
van de auteurs. B. Analyse en kritiek.
Tweede deel. Voorstel voor ccen methodologies: 1. Codificatie van her archief.
2. Regional benaming. 3. Ontdekkers. 4. Geografische ligging. 5. Type vind-
plaats. 6. Geologische gesteldheid. 7. Staat van conservering. 8. Techniek van
vervaardiging. 9. Teccniek van reproductic. 10. Bewerkt oppervlak. 11. Rang-
schiking en identification. 12. Methodologische analyse. 13. Stijlzones. 14. Be-
rekeningen (met behulp van de numericke taxonomie). 15. Chronologie
relativee en absolute).
Derde deel. A. Interpretatic van symbolische en sociologische gcgevens. B.
Conclusies. C. Bibliografie.
Slot: Illustraties. Inhoud.

De voorgestelde, uitvoerige en zeer specialistische werkwijze maakt een duide-
lijke scheiding tussen de mensen in het veld en degenen die de gegevens verwer-
ken. De vaardigheden, activitciten en mentaliteit van iemand die, zich con-
scientieus houdend aan de punten 1-10 van her tweede deel, rotsinscriptics en
schilderingen inventariscert, verschillen aanmerkelijk van die van de person in
de studeerkamer die zich in de punten 11-15, gewapend met de kennis van
moderne taxonomische technicken, over die gegevens buigt. Gevreesd moet
worden dat de hier voorgestelde veldwerktechniek in de praktijk door zijn veel-
eisendhcid en gecompliceerdheid niet uitvoerbaar zal blijken te zijn, tenzij in
geval van een betrekkelijk kleine groep, gemakkelijk bereikbare tekeningen. De
hele opzet rickt naar de studeerkamer. Nergens in her werk word vermeld of de
method van inventarisatic die voorgesteld word, al cens in de praktijk toege-
past is.
Deze kritiek neemt niet wcg, dat de noodzakelijkheid voor de tweede man,




















BOEKBESPREKING 32

de verwerker en interpretator aan her thuisfront, om over dit soon gegevens te
beschikkcn, aannemelijk lijkt. Dc hier beschreven inventarisatieprocedure heeft
dus zijn nut als ideaal-methode, streefnorm voor de veldwerker; wel niet ten
voile haalbaar in her veld, maar wel de activiteiten daar richtend en uitbreidend.
Daarnaast is ze van belang voor de uitputtende beschrijving van ccn beperkte,
toegankelijke groep material, als basis voor een methodologische analyse. Ten-
slotte biedt ze een schat van practische aanwijzingen: mogelijkheden voor twee-
en driedimensionale opname met behulp van allerlei technicken.
Een oordeel over de analyse- en interpretatiemethodes die in het werk aange-
boden worden, is moeilijk. De stof is niet cenvoudig en het is niet mogelijk, cen
en ander 'even te proberen'. De presentatic wekt cchter her vcrtrouwen, dat
iemand die de gecompliceerde taxonomische technieken beheerst of die bereid
is, zich die eigen te maken, zeker wel resultaten zal boeken. Her wachten is
wederom op degene die her inderdaad eens gaat dozen!

Slotsom: Een belangrijk, voornamelijk theoretisch georienteerd werk, dat cen
leemte in het rotstekeningonderzoek opvult doordat her cen duidelijke metho-
dologische aanpak van dit werk voorstelt, maar dat zijn waarde uiteindelijk in de
praktijk bewezen moet zien en dan waarschijnlijk nogal wat gewijzigd zal wor-
den.
C.N. Dubelaar

Antiliaans Nederlands, door A.J. Vervoorn. Schakels NA
61, Uitgave Kabinet Ned.-Ant. Zaken, (1976), 71 blz.

De aanleiding tot het schrijven van bovengenoemd werkje was dat de auteur,
neerlandicus aan de Technische Hogeschool ce Eindhoven, te maken kreeg met
aanpassingsmoeilijkheden en studieproblemen van Antilliaanse studenten aan
de Hogeschool. Reeds ccrder had hij met F.J. van Wel gewerkt aan cen soortge-
lijke publicatie over Het Nederlands in Suriname (Schakels S 81).
Vanuit zijn ervaring stelt Vervoorn heel duidelijk, dat cen van de belangrijkste
redenen van de moeilijkheden voor de Antilliaanse studenten in Nederland gele-
gen is in de onzekerheid met betrekking tot her taalgebruik. De oorzaak hiervan
light in de grenssituatie van het Nederlands op de Antillen zelf. Hij zegt hier-
over: '. .. hct is vooral de officiile taal en slechts voor een minderheid ook cen
levende taal. Deze grenspositie leidt enerzijds tot een grote gevoeligheid voor de
ABN-norm in her onderwijs, hetgeen duidelijk negatief en kwellend werkt. Bij
diverse auteurs vinden we daarvan de weerslag. Men vindt het Nederlands, of
misschien meer nog her Nederlandse onderwijs, een vreemde zaak die zeker in
emotionele situatics te kort schiet. Anderzijds heeft de grenspositie ook
duidelijk invloed op bet soort Nederlands dat gebruikt wordt' (blz. 7). Ik ver-
moed dat 'kwellend' een drukfout is en 'knellend' bedoeld was. Want dat is
eigenlijk de strekking van Vervoorns becoog: geef een eigen Antilliaans Neder-
lands de ruimte om te groeien en houd niet zo krampachtig vast aan het ABN.
Ik kan dit standpunt slechts toejuichen. Vervoorn neemt hierdoor cen positive in
tegenover by. J.H. de Palm en een oudere auteur als J. van Ginneken. Hij
verwijt deze laatste in zijn Handboek der Nederlandsche Taal, deel I, 1913,
"een geborneerde Hollandse zelfverzekerdheid" tcnopzichte van het taalge-
bruik van Antilliaanse leerlingen van die tijd op het Nijmeegse Canisiuscollege
en ten opzichte van de situatie van het Nederlands op de Antillen, met name op



















34 BOEKBESPREKING
Aruba en CuraSao. Toch is de bcwuste passage bij van Ginncken zeer interes-
sant. Ze wijst immers op her vrijwel algemene gebruik van het Papiaments op die
eilanden ook in de 'hogere' kringen; de Antilliaanse leerlingen zullen daar
zeker in die tijd toe behoord hebben. Het toont aan dat ook voor de komst van
de olicindustrie her Papiaments de normal omgangstaal was van vrijwel ieder-
een. Dit word nog cens bevestigd door een opmerking in de Encyclopaedie van
Nederlandsch West-Indie, waar men anno 1915 wonder het trefwoord 'Neder-
landsch' (blz. 503) kan lezen: "Op de Nederl. W.-I. Eilanden is her Neder-
landsch de officicle taal, de taal der ambtenaren. Op de hoofdplaats van Cura-
cao kan elk beschaafd Curacaonaar Hollandsch spreken, lezcn en schrijven; toch
word deze taal weinig gebruikt .. Dc omgangstaal van het volk en zelfs van
de groote meerderheid der ontwikkelden is echter her Papiamentsch". En wat
verderop de bijna profetische uitspraak: "Niettcgenstaande her Hollandsche
onderwijs op de scholen, is het niet te verwachtcn dat her Engelsch op de Boven-
windsche en her Papiamentsch op de Benedenwindsche eilanden verdrongen
zullen worden". Dat was de situatie aan de vooravond van de komst van de olie-
industric en deze constatering staat tegenover de mining van sommigen dat pas
ni de komst als reactie by. op de groep van de Nederlanders het Papiaments als
in-group kenmerk door alien van Curacaose afkomstig gesproken zou worden.
Het Papiaments had hierdoor ook al veel langer een algemene culturele sanctie
gekregen waardoor her Nederlands nog meer in cen 'grenspositie' was terecht
gekomen. Als men van Papiaments most gaan vertalen in her Nederlands bete-
kende dat bovendien denken in een geheel wander cultuurpatroon.

Ondanks mijn waardering voor Vervoorns opstelling en werk, toch een paar kri-
tische en aanvullende opmerkingen. Op blz. 16 vergelijkt de auteur de situatie
volgens de opgave van Van Ginneken uit 1913 over percentages van het gebruik
van de verschillende talen op Curacao met gegcvens van 1960. Niet helemaal
duidelijk is de uitleg die hij geeft over de toename van het Engels op blz. 18. Hij
meet dat dit te verklaren zou zijn doordat de Bovenwinden, die bij Van Ginne-
ken niet meetelden, dat in 1960 'uiteraard' wel deden. Is zijn lijstje van 1960
dan van toepassing op de gehele Ned. Antillen of alleen op Curacao? Of heeft
zijn opmerking betrekking op de aanwezigheid van Bovenwinders op Curacao?
Die warren er in de tijd van Van Ginneken inderdaad practisch niet.
Vervoorn citeert meerdere malen met instcmming Prick van Wely's Neerlands
Taalin 'I Verre Oosten van 1906 en hij komt tot de constatcring: 'De toepas-
baarheid van zijn uitspraken op her Antilliaans Nederlands is herhaaldelijk op-
vallend groot' (blz. 34). Hij sluit ook aan bij Prick van Wely als het gaat om de
wenselijkheid van de samenstelling van een Indisch-Nederlands woordenboek
en hij brengt dat over op her Antilliaans Nederlands. Ik vermoed en ik hoop dat
Vervoorn daar zelfaan werkt, maar waarom niet ni al vast wat meer toelichting
op voor Nederlanders onbekende woorden en begrippen in de aangehaalde
teksten? Hij had cen lijstje kunnen toevoegen met cen korte verklaring. Her lijkt
me dat by. ook cen leraar Nederlands in Nederland zelf nict veel verder komt
met de loutere vermelding van her woord 'cunucu' of 'mondi' zonder nadere
uitleg; Vervoorn had hier al een begin kunnen maken. Vreemd vind ik ook de
volgende opmerking van de schrijver op blz. 38: "In dat landschap treft men als
markante punten aan de se6, de rooi en de koraal met kabrieten". Het laatste
woord word voor de gemiddelde Nederlander misschien in de aangehaalde
teksten enigszins duidelijk, maar 'rooi' al minder, men kan ernaar gissen. Maar




















BOEKBESPREKING


hoe kan men de 'se6' begrijpen of als cen markant punt zien in her landschap in
de aangehaalde zin "Hij nam ccen schilderij op dat cen sei voorstelde"? Ecn
'scG' is cen oogsrfeest. Dit zijn een paar voorbeelden waar Vervoorn door cen
kleine aanwijzing de mensen op weg had kunnen helpen. Bij de opsomming van
een aantal muziekinstrumenten in teksten van auteurs relateert Vervoorn die
aan het hoofdstuk 'Echo's uit Afrika' van R.A. Romer's Korsow (blz. 44). Hier
was niet alleen ccen korte toelichting wenselijk maar ook een beschrijving van de
herkomst van ccen aantal woorden zoals 'wiri', 'tambu', 'maraca' en 'cacho'. De
betreffende passage valt weliswaar wonder de paragraaf 'Bijdragen uit het Papia-
mento', maar in de verbinding met 'Echo's uit Afrika' kin men de indruk krij-
gen dat het hier om Afrikaanse woorden en namen gaat. Voor 'wiri' en 'maraca'
is dat definitive niet het geval. Her zijn oorspronkelijk Indiaanse woorden (zic
artikelen en aantekeningen van C.H. de Gocje in W.I.G. 29, 1948 e.v. en G.
Friederici Amerikanistisches W6rterbuch, 1960). Van 'tambu' en 'cacho' staat
de herkomst van de woorden niet vast.

Ondanks de gesignaleerde tckortkomingen is Vervoorns cerste ontwerp voor de
studied van her Antilliaans Nederlands cen bijzonder nuttig begin van de explo-
ratie van ccen vrijwel onbekend gebied. Moge hij mijn opmerkingen zien als cen
aanmoediging om door te gaan, daarbij voor ogen houdend dat een dergelijke
studio cen belangrijke functie kan vervullen tot bet better begrijpen van
Antillianen en van de Antilliaanse cultuur. Voor veel Antillianen zelf zal her als
en enorme bevrijding werken en de reeds geconstateerde onzekerheid dozen af-
nemen. Tenslotte ware te wensen dat de auteur in de toekomst niet alleen zijn
material put uit de geschreven bronnen, de literatuur, maar ook uit her gespro-
ken Antilliaans Nederlands.
L.F. Triebels




























BIBLIOGRAFIE




SEPARATE PUBLICATIONS

(42).
Continued from N. W.I.G. 50, 1975, p. 62-76, and previous lists since 1947. -
Publications not seen by the compiler of this incomplete bibliography are not
included. The existence of a Summary is indicated by a translation of the title.

Adviesraad voor Culturele Samenwerking tussen de landen van bet Koninkrik,
Jaarverslag 1974. (Sticusa, Amsterdam, 1975), 53 pp., 24 x 17 cm, 1 portr.

Alfabetisch persoonsnamenregister behorende by A. Hartmann's 'Reperto-
rium ... 1866-1893"; see: Buur, D., 1974.

Aluminium. Pechiney: nee. Suriname: ja. Aluminium Comitf. Kosmoschrift
nr. 3, Sjaloom, Odijk. 16 pp. 22 x 17 cm offset (Rudi van Meurs ed.).

Amigoe di Curacao 91, 14.XII.1974, 12 pp., 58 x 43 cm, ill. (90th anniversa-
ry; history, general data; 11, 200 copies daily).

Aruba Esso News, Special issue, August 27, 1971, 8 pp., ill. 30 x 22 cm.
Hydrodesulfurization Complex inaugurated.

Baa, Enid M.: Doctoral dissertations and selectd theses on Caribbean topics
accepted by Universities of Canada, United States and Europe, from 1778-1968.
Bureau Public Libraries & Museums, St. Thomas, V.I., 1973, vi + 91 pp. 28 x
21 cm.

Baldridge, H. David: Shark attack: A program of data reduction and analysis.
Contr. Mote marine Lab. 1 (2), 1974, 98 pp. (Curacao only mentioned.)

Bauxiet Billiton Suriname. De buit is binnen. Over de derde wereld en de 6nxe.
Stichting Ontwikkelingssamenwerking Vakbeweging, SOSV, Utrecht, dd. July
1974, 98 pp. 21 x 12 % cm, excl. folding table.

(Begroting voor bet dienstjaar 1974.) Afkondigingsblad Aruba 1975 No. 1, 2
pp. Annex begroting 136 + 38 + 25 pp. 30 x 21 cm mimeogr.

Benjamin, Johan Evert: Van bewustwording naar bevrding. Gedichten van -.
Pressag B.V. Den Haag, 1975, 31 pp. col.cover excl. 30 x 10 cm.




















BIBUOGRAFIE


Bennekom, AJ. van & Eisma, D.: Verslag van chemisch onderzoek in de
estuaria van Suriname rivier en Marowsne, maart-mei 1969. Publ. Versl. NIOZ
(Texel) 1969-7, 11 pp. 30 x 21 cm mimeogr., 3 graphs excl.

Beynon, Hans: Tropeninstitut in Amsterdam. From Volkshrant, 13, 19, 27. V,
2, 6 & 12. VI. 1972; 14 pp. 30 x 21cm, ill.

Bibliografie van de Nederlandse Antillen. W. Gordijn ed. Sticusa, Amsterdam,
1975, 271 pp. 24 x 17 cm.

Bihari, B.: Het jajmani-systeem in India en aspekten hiervan wonder de Hindo-
stanen in Suriname. (Een economisch-antropologische studied ) Paramaribo,
d.d. 1974, 69 pp. 24 x 15% cm, 3 figs.

Billion 1969. Billion Voorlichting 's-Gravenhage, 1969, 16 pp. 39 x 28 cm,
ill. 'bestemd voor verspreiding te Paramaribo ter gelegenheid van de Suri-
naamscJaarbcurs ...'

Boers, Anthia C.M.: Anansi, volksverhalen nit Suriname. Poppen en poppen-
spel: Elinor van Dommelen. Bock- en Tijdschriftenhandel H.F. van der Weerd,
Amsterdam/Paramaribo (1974), ii + 22 pp. 21 x 15 cm, ill. dust cover.

Boletin de Estudios Latinoamericanos y del Caribe. Nfmero 16. Junio de 1974.
CEDLA, Amsterdam, 96 pp. 24 x 16 cm cover cxcl. A Journal of Latin Ameri-
can and Caribbean Studies which, beginning with this issue, replaces the earlier
title, Bolethi de Estudios Latinoamericanos. Jointly produced by Centro de
Estudios y Documentaci6n Latinoamericanos, Amsterdam, and Dept. of
Caribbean Studies, Royal Inst. of Linguistics and Anthropology, Leiden.

Booi, Frank: Keko na kaminda. Sur.Ant.Schr. Koll., 1975, 44 pp. 14 x 20 cm.
(Poetry)

Booi W. & Kristensen I., 1975; see: Field Guide National Park Washington,
Bonaire.

Braam, S.: Suriname en de Surinamers als maatschappelke vreemdelingen in
Nederland. Kruseman's Uitg. Mij. B.V., Den Haag, 1973, 128 pp. 22 x 15 cm,
8 pl. excl.

Brussel, E.W. van: Interrelations between citrus rust mite, Hirsutella thomp-
sonii and greasy spot on citrus in Surinam. Thesis Wageningen 18..IX.1975, x
+ 66 pp. 24 x 17 cm, 33 figs.; Bull. Agric. Exp.Sta.Surinam 98; Agric. Res.
Reports 842.

Bubberman, F.C.: Stenen schriven geschiedenis (Stones span the centuries).
Meded. 9 Surinaamse Musca, 1972, p. 3-22, 12 figs.

Bubberman, F.C. & Nelemans, B. & Wekker, J.B.Ch.: De groei van de Suri-
naamse kaart. Suralco Magazine 1974, 3-4, 48 pp. cover incl. 28 x 20 cm,
ill.
Nelemans: De ontdekking van Guyana, p. 1; Dc Engelse kolonie Willoughby-




















38 BIBLIOGRAFIE
land, p. 8-9; Paramaribo, p. 18-19; Her begin van het eindc van de plantage-
tijd, p. 24-26; Het engels tussenbetuur, p. 28-29; Brand in Paramaribo, p.
30-31; Paramaribo aan hct begin van deze ecuw, p. 42-43.
Bubberman: Dc vrecmde wereld achtcr verre kusten, p. 4-5; De oudste Suri-
naamsc detailkaarten, p. 6-7; De Labadisten in Suriname, p. 12-13; Dc strijd
van de Marrons, p. 20-21; Her Cordon-pad, p. 22-23; Dc Suriname-rivier, p.
32-33; Cateau van Rosevelt en Suriname, p. 34-35; De exploratie van het
binnenland, p. 38-39; de goudtrein, p. 40-41.
Wekker: De strijd tussen de Engelsen en de Hollanders om Suriname, p. 10-11;
Her rampjaar 1712 Cassard verovert Suriname, p. 14-15; Onze plantagege-
schiedenis, p. 16-17; R.K. Missile en E.B.G. Zending, p. 26-27; De grens-
kwestic met (Brits) Guyana, p. 36-37; Dc kartering van Suriname vroeger en
nu, p. 44.

Buijtenen, Mari P. van & Dekker, Cornelis & Leeuwenberg, Huib (ed.): see
Unitas Fratrum, 1975.

Buur, Dorothfe: Alfabetisch persoonsnamenregister behorende by A.
Hartmann's 'Repertorium op de literatuur betreffende de Nederlandsche kolo-
niun, voor zoover zg verspreid is in tydschriften n mengelwerken'. I. Oost-In-
die 1866-1893. II. West-Indie 1840-1893. Kon. Inst. Taal-, Land- en Volken-
kunde, Leiden, 1974, viii + 83 pp. 23% x 15 h cm.

Buurt, Gerard van: Verspreiding van tonin n andere pelagische vis in het ge-
bied ten noorden van Aruba, Curayao en Bonaire. Dept. Welvaartszorg N.A.,
April 1975, (13) pp. mimeogr. 30 x 21 cm, 6 figs. Fisheries Netherlands
Antilles, Memo Aug. 1975, 4 pp.

Caribbean and the Bahamas. The Holiday Guide to -, A Holiday Magazine
travel guide. Random House, New York, 1973 (Previous editions 1961, '68 and
'71.)

Carmabijaarverslag 1974; see: Stichting Car. Mar. Biol. Inst.

CELOS Bulletins (Centrum Landbouwk. Onderzock Sur.), State Agric. Univ.
Wageningen. -J. Ruinard dir. (Cf. NWIG 49, p. 89.)
9. Report for the year 1969 of the Centre for Agricultural Research in
Surinam, 1970, 47 pp., 4 pls. excl. (Portugese and Spanisch summaries).
10. Boerboom & Maas: Canker of Eucalyptus .. .; Turrialba 20, 1970.
11. Boerboom: Bibliography of the vegetation ... ; Exc. Bot. (B) 10, 1970.
12. van Dinther & Goossens: Rearing of Diatraca . .; Ent. Exp. Appl. 13,
1970.
13. Reportfor the year 1970 ., 1971, 50 pp., 4 pls. excl.
14. van Marrewijk: . veredeling van ccnjarige tropische gewassen; Landb.
Tydschr. 83, 1971.
15. Ruinard: Nature and assessment of losses caused by sugarcane borers; En-
tomophaga 16, 1971.
16. Reportfor the year 1971 .. ., 1972, 48 pp., 4 pls. excl.
17. Houtman & Cellarius: Marketing vegetables ..; Sur. Landb. 20 & 21.
18. Reportfor the year1972 ., 1973, 62 pp., 4 pls. cxcl.
19. Kouwenhoven: Grondbewerking .. .; Landb. Tdschr. 85, 1973.




















BIBLIOGRAFIE


20. Hummelen: Relations between ... Rupela ... and Diatraea .. .; Aeded.
L.H., 1974.
21. Zwart: New Ichneumonidae ... ; Entom. Ber. 33, 1973.
22. Koopmans & Vochteloo: Evapotranspiration measurements . .; Sur.
Landb. 21, 1973.
23. Staritsky: Seed morphology .. of the groundnut ...; Acta hot. need. 22.
24. Houtman & Cellarius: Marketing vegetables .. .; SL 21, 1974.
25. van Marrewijk: De invloed van neerslag op ... Sorghum ... ; Sur. Landb.
21 & 22, 1973/4.
26. Janssen: A double technique for rapid soil resting. Trop. Agr. 51, 1974.
27. Mueller-Darss & Straudt: Studien zur k6rperlichen Belastung .. .; Forst-
wiss. Centralbl. 093, 1974.
28. Reportfor the year 1973 ..., 1975,47 pp., 1 fig.
29. Van Marrewijk: Preliminary cassave yield trials .. .; Sur. Landb. 22, 1974.
30. Staudt: Physical working capacity .. .; Sur. Landb. 23, 1975.
CELOS. Reportfor the year 1973 of the Centre for Agricultural Research in Suri-
nam. Agr. Univ. Wageningen, 1975, 47 pp. 24 x 16 cm. 1 fig. Celos
bull. 28.

Central Bank van Suriname. Verslag over 1971, (Paramaribo, 1974), 106 pp.
29 x 21cm. Verslag over 1972, (1974), 91 + (21) pp.

Contributions to the geology and paleobiology of the Caribbean and adjacent
areas. Dedicated to the 80th birthday of Hans G. Kugler. Editor: Peter Jung.
Verhandl. Naturf. Ges. Basel 84, 1974, 1, p. 1-520, 24 x 17 cm, ill. Birk-
hiuser Verlag Basel.

Daal, Luis H.: Sinfonia de speransa. Poesia. Editorial Lusaf6, Korsouw 1975,
120 pp. 20 x 13 cm.

De groei van de Surinaamse kaart, Suralco Mag. 1974 3-4; see: Bubberman &
Nelemans & Wekker.

De Klok, Orgaan van de Sint Vincentiuskring, No. 300 Sept. 1973, 48 pp.
20 x 14 cm, ill. (CuraSao)

De Nederlandse Antillen (lesbrief). Sti.School en BedrijflSticusa, (1974), 16
pp. 21 x 25 cm, ill. cover. FotobladNederlandse Antillen, folding col. ill.

De ontwikkeling van het toerisme in de Nederlandse Antillen van 1964 tot
1974. Bureau Stat. Ned. Ant., Nov. 1974 (1975), 17 pp. mimeogr. 30 x 21
cm.

De Slavenopstandop Curacao, 1795, een bronnenuitgave van de originele over-
heidsdocumenten verzorgd en uitgegeven door her Centraal Historisch Archief
wonder leading van Dr. A.F. Paula, Curacao, 1974, 344 pp. 29 x 20% cm, 22
pis. excl.

De uitbuiting van Suriname. Samengesteld door her Aluminium-Comit6 op
basis van de kongresmap ... 30.V.1970. SUNschrift 28, Socialistische Uitgeverij
Nijmegen, 5th imp. 1974, 215 pp. 22 x 15 cm, ill.




















40 BIBLIOGRAFIE
Dbarm Prakash. Surinaams maandblad 'Dharm Prakash'. Oprichter en co6r-
dinerend redacteur Pt. Haldhapersad Mathura. Medewerkers-redakteuren Dr.
ir. H.S. Adhin, dr. mr. drs. J.H. Adhin, dr. Nannan Panday, L.N. Pahlad-
singh, mevr. Shew S. Radhakishun. Paramaribo 1975, 22% x 15 cm. -
Maandblad No. I, juni, 20 pp. cover incl.; 2,juli, 26 pp.; 3, aug., 24 pp., 4,
okt. 24 pp.; 5, nov. 20 pp.

Dienst Landsbosbeheer- Suriname. Jaarverslag 1970. Ir. F.C. Bubberman ed.
Paramaribo (1974), iv + 54 (+ 44) pp. mimeogr., 6 maps excl., cover picture.

Dierenkrant. Orgaan van de Vereniging voor Dierenbescherming in Suriname.
leJrg. no. 6, april 1972 (quarterly), 4 pp. 46 x 32 cm.

Dobru, R.: Paarweri. Bos Mi esesi, Mi na sma sani, 2. Marta. (Paramaribo),
1972, 40 pp. 21 x 15cm(l st. impr. 1966.)

Doelwijt, Thea: Geen geraas ofgetier. Verhalen, gedichten, liedjes na de eman-
cipatie v66r de tweede wereldoorlog. Bureau Volkslectuur, Paramaribo 1974,
112 pp. 21 x 13 cm. Prose and poetry of Henri Rikken (p. 8), E.J. Bartelink
(p. 26),Jacq. Samuels (p. 37), F.P. & A.P. Penard (p. 57), G.G.T. Rustwijk (p.
72), A.W. Marcus (p. 78), R.D. Simons (p. 84),J.C. Kruisland (p. 89-111).

Doelwijt, Thea (edit.): Kri,kra! Proza van Suriname. Bloemlezing samengesteld
door-. Bureau Volkslectuur, Paramaribo, 1972, 187 pp. 24 x 13 % cm.

Domacass6, Pacheco: Konsenshidi un pueblo. (Curacao, priv. ed., 1973), viii
+ 77 pp. 21 x 13 H cm, 4 pls., ill. cover excl. Un komedia di TerserMundu.

Domacassc, Pacheco: Tula. E rebellion di 1795. Tone Brulin direkshon i diseno
di dekor. Eric la Croes komposishon di kantikanan. Curacao, Jan. 1975, 92 pp.
20 x 13 % cm, 8 figs., ill. cover excl. Un drama historiko.

Dukane Guide to Aruba, Bonaire, Curafao. Vol. 1. 1972. A Dukane publica-
tion. Hollywood, Florida, 65 pp., col. ill., 22 x 14 cm.

Emmer, Pieter Cornelis: Engeland, Nederland, Afiika en de slavenhandel in de
negentiende eeuw. Thesis Leiden 4.X.1974, xi + 146-215 + 44-144 pp. 24 x
15% cm. Summary on p.v-vii: 'the introduction poses the question as to
wether the Dutch did or did not take part in the illegal slave trade of the 19th
century; which international measures were taken to stop the trade in blacks and
to what extent the development of the Dutch slave trade was affected by these
measures.' Part I from Econ. Sociaal-Hist. Jaarboek 36, 1973; II from Jaarboek
37, 1974.

(Engels, Chr.J.H. -) L.T.: Damas van de Eilanden. Curacao, 1975, 28 pp. 28
x 21 cm, 5 figs. excl. ill. cover.

Engels, Chris: Het zilveren jubileum van het Curafaosch Museum. (Curacao,
Nov. 1973), 8 pp. 21 x 14 cm, cover xcl.




















BIBLIOGRAFIE 41

Enkele voordrachten gehouden round bet Eerste Lustrum van de Universiteit van
Suriname. Uitgegeven door de Universiteit van Suriname, 1974 (1975), 116
pp. 23% x 15 cm, ill.
C.P. van Erpecum: D.N.A., levenswording en eugenetica, p. 5-19.
E. van der Kuyp: Contagious food, p. 21-46.
I. Ocmrawsingh: Enkele biochemische aspecten bij ondervoeding, p. 49-58, 5
figs.
H.C. van Ommeren: Hysterosalpigographic, p. 61-70.
A.J.A. Quintus Bosz: Vrijheid, vroeger, nu en straks, p. 73-87.
J. Ruinard: De eiwitvoeding landbouwkundig bezien, p. 89-102.
M. Shimokomaki: Food technology and nutrition, p. 105-116, 2 figs.

Exploratory fishing in the Caribbean. Mar. Fish. Rev. 36 (9), 87 pp. 26 x 20
cm, ill.

Fain, A.: Les Listrophorides d'Amirique neotropicale (Acarina: Sarcoptifor-
mes) 1. Families Listrophoridae et Chirodiscidae. Bull. Inst. r. Sci. nat. Belg.
31.XII.1973, 149 pp., 92 figs. (Suriname).

Febres Ortega, Germin: Circulaci6n ocednica y estratificaci6n de las mases de
agua superiores al norte de la Guayana. Cuadernos Azules 5; Publ. Comision
Organiz. Ill Confer. de las Naciones Unidas sobre Derecho del Mar, 1974, 49
pp. 23 x 16 cm, 31 figs.

Feekes, Francisca: Banabikies en Ponpons. Verslag van een onderzoek naar de
social organisatie en bet gedrag van enkele soorten 'wevervogels' in Suriname.
(Intern. rep.) WOTRO, Aug. 1975, 23 pp. mimeogr. 291/ x 21 cm.

Field Guide National Park Washington, Bonaire, Walter Booi & Ingvar Kristen-
sen ed.; Netherlands Antilles National Parks Foundation, Stinapa 9, Sep. 1975,
78 (+ 12) pp. 22 x 15 A cm, ill. Gerharts: The tale of National Park
'Washington', p. 11; Zonneveld, Geomorphology, p. 21; Stoffers, Flora and
vegetation, p. 27; Wagenaar Hummelinck, Landfauna, p. 37; Candidus, The
birds, p. 44; Bak & de Kruijf, The reefs, p. 69-77.

Geschiedenis van Suriname door een gezelschap van geleerde joodse mannen.
Unchanged reprint of the original edition Geschiedenis der Kolonie van Surina-
me . door een gezelschap van geleerde Joodse mannen aldaar, Amsterdam
1791. S. Emmering, Amsterdam, 1974, 160 pp. 22 x 14 V cm, folding table &
frontispiece & ill. cover excl.

Gesignaleerd. Landelijke Stichting Welzijn voor Antillianen, Utrecht, No. 2,
maart t/m mei 1973, iv + 23 pp. mimeogr. 27 x 21 cm.

Goedman, R.J. & Rosema, A.: Onderzoek naar de vestigingsmogelikheid van
een integral aluminiumindustrie in West Suriname. Een joint venture van -
en in opdracht van prof. mr. P. Schierbeek. 29' x 21 cm phototyped. Deel
I. Tekst (2) + vii + 58 pp. Deel II. Tabellen, figure en bijlagen, 100 pp.

Goeloe, Alex: Sakrificiopasuterna. Obra original pa (Curacao, 1971?), 7 pp.
ill. cover excl.




















BIBLIOGRAFIE


Gordijn, W. (ed.): Bibliografie van de Nederlandse Antillen. Nederlandse
Stichting voor Culturele Samenwerking met Suriname en de Nederlandse Antil-
len, 1975, 271 pp. 24 x 17 cm.

Goslinga, C. Ch.: Curafao and Guzmdn Blanco. A case study of small power
politics in the Caribbean. Verhand. Kon. Inst. Taal., Land- en Volkenkunde
76; Martinus Nijhoff, 's-Gravenhage, 1975, viii + 143 pp. 24 x 16 cm.

Guppy, Nicholas: A young man's journey. John Murray, London, 1973, xiv +
276 pp. 21 H x 14 cm, 2 drawings & 19 phot. on 15 pp. excl. Dealing with
Guyana; visit to Surinam p. 28, 56ff, 64-68.

Haakmat, A.R.: Volkenrechtely#e en staatsrechtelyke aspecten random de
Surinaamse nationaliteit. Paramaribo, September 1974, 52 pp. 24 x 15 cm.

Harknett, Terry: The Caribbean. New English Library, Times Mirror, 1972, 155
pp., ill. (Neth. Ant. p. 132-137, 2 col. pls of Curacao.)
Harman, Walter J.: The Naididae (Oligochaeta) of Surinam. Zool. Verh. Lei-
den 133, 1974, 36 pp., 6 figs.

Hartog,J.: Aruba in oude ansichten. Europese Bibliothcck, Zaltbommel, 1974,
120 pp. 14 x 20 cm, picture book with 116 repr. of old phot.

Hartog,J.: A short history of Bonaire. Second revised and enlarged edition. Dc
Wit Stores N.V., Aruba, 1975, ii + 118 pp. 21 x 14 cm, profusely ill.

Hartog,J.: The Courthouse of St. Maarten. Life and work of Dr. Willem Hen-
drik Rink, Commander and Governor of the island 1790-1806. Dc Wit Stores
N.V., Aruba/St. Maarten, 1974, 51 pp. 22 x 14% cm, (20) figs., col. cover
picture.

Hartog, J.: Tula. Verlangen naar vryheid. Uitgegeven door her Eilandsbestuur
van Curagao, 1973, 123 pp., ill.

Hascth, Carel de: Berceuse voor teleurgestelden. Flamboyant, Rotterdam,
1975, 38 pp. 21 x 15 cm, 4 figs., ill. cover. excl.

Het beeld Pengel. Een gedenkschrift uitgegeven i.v.m. de onthulling van her
standbceld vanjohan Adolf Pengel te Paramaribo op 5 juni 1974, (Paramaribo),
4 pp. 25 x 16 cm, 6 figs.

Het onderwuis in de Nederlandse Antillen. Verslag over bet jaar 1968. Dep.
Onderwijs (Curacao), (Oct. 1969), 204 pp. 29 x 20% cm mimeogr.

Her weer in 1971 (The weather in 1971). Meterologische Dienst Suriname, Serie
1 Meddedling No. 11, dec. 1973, 52 pp. 24 x 17% cm, 14 figs. mimeogr.
offset. Het weerin 1972 (The weather in 1972). M.D.S. (1) 12, okt. 1974, 55
pp., 15 figs.

Hove, Henri Albertus ten: Serpulinae (Polychaeta) from the Caribbean. Thesis
Utrecht 5.XI.1975; xxviii + 57 + 21 + 56 pp., ill. with 17 pls. excl. Incl.
articles from Stud. fauna Curafao 32 (117), 43 (139) and 47 (156).



















BIBLIOGRAFIE 43

Huber, Otto: Le savane neotropicali. Las sabanas neotropicales. As savanas
neotropicais. The neotropical savannas. Select bibliography on their plant
ecology andphytogeography. Publicacion del Instituto Italo-Latino Americano,
Roma, 1974, xlii + 855 pp. 24 x 17 cm, 2 maps excl. Caribbean islands, p.
121-147; Guayanas, p. 315-383.

Imperialisme en klassenstr'd in Suriame. Uitgave Surinaamse Studenten Unie,
Vereniging Ons Suriname, Surinaams Comit6, Brochure S.S.U. Leiden, 1974,
70 pp. 21 x 14 cm offset typed.

Isselt, Rudolf W.: Opo pikien foe kondre. Apollo's Reklame & Uitgeversburo,
Paramaribo, 1975, 32 pp. 15 x 10 cm. (Poetry)

jaarstatistiek en Kwartaalstatistiek van de In- en Uitvoer per Goederensoort van
Curafao en Aruba. 20, 4, 1973 (1975), 247 pp. 21 x 30 cm.

Jager, C. de: Ruimte-onderzoek in Nederland. AO-Reeks Boekje 1152, Stich-
ting IVIO, Amsterdam, (1967), 16 pp. 18 x 12 cm, 9 figs. incl. cover. Space
research in Suriname, p. 1, 13-14.

Jong, Andries de: Suriname onafhankelik. Nieuwsschrift Nr. 11, Wij en Sja-
loom, Odijk, 1974, 31 pp. 22 x 17 cm. (Jac. Vroemen & Pier Reckman ed.)

jongeren van Suriname! Rapport van her Nationaal comitE van het Democra-
tischJongeren Front aan her oprichtingscongres 28 juli 1974, Sep. 1974, 31 pp.
21 x 14 cm offset typed.

Jongh, Edward A. de: Materialisashon di spirit. Dokumental di e solo
sensashonal relashoni ku e premio may6 di e loteria grand di Antiyas sorteo dia
21 di november 1974. Korsou, november/desember 1974. (Publ. 1975), 36 pp.
32 x 14 cm, excl. cover, 9 potr.

Jonkers, D.A.: Ornithologische indrukken uit een deel van Suriname. Reisver-
slag van 3-10-1975 tot en met 4-11-1975. (Intern. Rep. R.I.N.) Leersum, (Feb.
1976), 34 pp. mimeogr. 29 x 21 cm, (6) figs.

Kamerling, G.E.: Bodemphysisch en agrohydrologisch onderzoek. Beknopte
samenvatting van de interne rapporten Bodemfysisch en Agrohydrologisch
Onderzoek No. 1 tim 49. Intern Rapport No. 50 Landbouwproefstation Para-
maribo, Dec. 1965, 9 pp. mimeogr. 30 x 21 % cm.

Kampen, Anthony van: Een kwestie van macht. Het bewogen even van de arts
dr. L.J.A. Schoonheyt in bet voormalige Nederlandsch-lndie, Nieuw-Guinea,
Suriname en Nederland. Van Holkema & Warendorf, Bussum, 1975, 368 pp.
23 x 15 cm, 103 + 2 figs. Dealing with Suriname: p. 268-343.

Knankantrie. Orgaan v.d. Beheersraad (Amsterdam). leJaargang. No. 1, (1974),
8 pp. 41 x 28 cm, ill.

Kear, Janet & Duplaix-Hall, Nicole (ed.): Flamingos. T & A.D. Pyser, Poyser,
Berkhamsted, 1975, 246 pp., ill. A. Sprunt: The Caribbean, p. 65-74, fig.
11-13, phots. J. Rooth: Caribbean Flamingos in a man-made habitat, p.
75-79, fig. 14-15, pl. 43.




















44 BIBLIOGRAFIE
Kennismaking met de Antilliaanse en de Surinaamse poieie, see: de Palm &
Pos, 1973.

Kiggen,JJ.M.: Postzeges van Suriname. Schakels S 80, 1974, 24 pp., col. ills.

Kloos, Peter: Galibi. Een Karaibendorp in Suriname. Bureau Volkslectuur Pa-
ramaribo, 1975, 128 pp. 21 x 13 cm, 3 figs. + map + 11 phots. incl., cover
design.

Kloos, Peter: HetIndianenprobleem in Zuid-Amerika. Terreinverkenningen in
de Culturele Antropologic 2, Van Gorcum & Comp., Assen/Uitg. Orion, Dec.
1974, 114 pp. 21 x 13 cm, 8 figs., cover picture excl. (Suriname p. 61-84).

Kloos-Adriaansen, Anneke C.: Kinderen van Galibi. Kinderopvoeding en kin-
derverzorging in de Cararbendorpen Christiaankondre en Langamankondre in
Suriname. Uitgave 5 Afd. Cult. Antropologic, Univ. v. Amsterdam, 1974, iv +
136 pp. mimeogr.
Kloosterboer, Willemina: Onvrie arbeid na de afrchaffing van de slaverny (For-
ced labour after the Emancipation). Thesis Amsterdam 16.II.1954; Uitg. Excel-
sior, 's-Gravenhage, 163 pp. 24 x 15 cm. (Latin America p. 68-92.)

Kluyver, H.N. (ed.): De vogels van de Brownsberg. Stinasu Natuurgids Serie B
no. 3, Paramaribo 1975, 96 pp. 21 x 13 cm, ill.
J.P. Schulz: De Brownsberg, Brownsberg als natuurpark, p. 5-26, 2 figs.
G.F. Mees: De vogelwereld van de Brownsberg, p. 27-30.
H.N. Kluyver: Systematisch overzicht van de waargenomen vogelsoorten, p.
31-94; many drawings of birds by M.J.C. Kolvoort.

Kok, Michiel: De ontwikkeling van bet toerisme in de Nederlandse Antillen
van 1964 tot 1973. Bur. Stat. Ned. Ant. Aug. 1974, 12 pp. mimeogr. 30 x 21
cm.

Kom, A. de: Stden ga ik. Uitgegeven door de Stichting tot behoud en stimu-
latie van Surinaamse Kunst, Kultuur en Wetenschap, (1969), 32 pp. 20 x 13
cm, 3 figs. incl. portr. (C.G.A. de Kom, 22.Il.1898-24.1V.1945.)

Kom, A. de: WIV slaven van Suriname. 4th imp., Uitg. Contact Amsterdam,
1975, 192 pp. 20 x 12% cm excl. cover (Ith 1934, 2nd 1971, 3rd imp. 1972).

Konink/hl Instituut voor de Tropen. 63eJaarverslag. Amsterdam, 44 pp. 25 x
19 cm, ill. 64eJaarvers/ag, 1974, 1975, 40 pp. With ann.: R. Slooff, Eco-
logie ... 20 pp.

Krooshof, Thea M. Rubenstein & PJ.E. Luykx: Suriname en zin historic,
DeeIll. De Walburg Pers, Zutphen, 1973, 364 pp. 28 x 22 cm, many drawings
and photographs, incl. 2 col. plates; loose Annex of 8 pp.

Kruijer, G.J.: Suriname, neokolonie in riAsverband. Boom, 1973, 309 pp. 21
x 13% cm.

Kruijer, G.J.: Twee ontwikkelingsstrategiebn voor Suriname. Publ. Sociogra-
fisch Inst. Univ. Amsterdam 18, 1974, 24 pp. 29% x 20 cm, 11 figs. From
Intermediair 1974, 13 & 25.



















BIBLIOGRAFIE 45

Kuyp, E. van der: Remarks on the malaria eradication campaign in Surinam.
Publ. Bureau Openbare Gezondheidszorg Suriname 32, 1972, 8 pp. 21 x
15 cm.

Kwartaalstatistiek van de in- en uitvoer per goederensoort van Curafao en
Aruba. Ned. Ant. Bureau Statist. 21 x 28 cm mimeogr. le kwartaal 1967, 14,
no. 1, (publ. May 1968) 228 pp.

Lago. Aniversario di oro. Golden anniversary. 1924/74. Aruba Esso News
12.VIII.1974, 20 pp. 29% x 22 cm, ill.

Lago (Calendar). 1974. Sunny Aruba's queens and scenes, Dec. 1973, 12 sheets
col. phot. 30 x 21 % cm. 1975. Aruba Carnival 1974.

Landbouwproefstation Suriname. (Agric. Exper. Sta. Surinam)Jaarverslag 1970.
V.K.R. Ehrencron ed.: Bull. 91, Dec. 1973, 141 pp., ill. -Jaarverslag 1971;
Bull. 92, 1974, 78 pp., 16 figs. -Jaarverslag 1973. K.J. Lenselink, H.J. Velt-
kamp & B. Schut ed.; Bull. 96, 76 pp., 13 figs. -Jaarverslag 1974. B. Schut &
H.J. Veltkamp ed.; Bull. 97, 78 pp., 11 figs.

Larsen, Jens: Virgin Islands Story. Fortress Press Philadelphia, Pa, 1950, viii +
256 pp. 18 x 11 cm, 8 pls. excl. (Incl. references to Dutch missionary activi-
ties in the Caribbean.)

Latyns-Amerika summer Geografisch Tydschrifi K.N.A.G., nicuwe reeks 7,
nr. 3, juli 1973, p. 163-246, ill. (Development and underdevelopment in Latin
America.)

Lier, R.A.J. van: Universiteit en maatschappy in bet perspectief der ontwikke-
ling. Rede uitgesproken tergelegenheid van de opening van de Universiteit van
Suriname op 1 november 1968. Van Loghum Slaterus, Deventer, 24 pp. 24 x
14cm.

Loof, P.A.A.: Freshwater nematodes from Suriname collected by J. van der
Land. Zool. Verhand. Leiden 129, 46 pp. 24 x 16 cm, 17 + 7 (+ 2) figs.

L.T. ( L. Tournier); see Chr.J.H. Engels, 1975, Damas van de Eilanden.

Maatschappg voor Wetenschappel'k Onderzoek in de Tropen (Treub-Maat-
schapp'). Notulen 73rd & 74th Algemene Vergadering, Naamlyst, 1966, 20
pp. 21 x 14 cm. Notulen 75th & 76th. Alg. Verg., Naamlyst, 1968, 22
pp. Notulen 77 th & 78 th Alg. Verg.,Jaarverslag 1969, Naamlyst, 1970, 35
pp. Verslag 79th, 80th & 81st Alg. Verg., aarverslag 1970 & 1971, Naam-
l#st, 1972, 39 pp., 3 figs.

Maufrais, Edgar: A la recherche de monfids. ReneJulliard, Paris, 1956, 325 pp.
19 x 14 cm, maps, 8 pls. excl., cover picture. (Description of 12 expeditions in
French and Brazilian Guiana, 1955, the last one dealing with Surinam: Liaison
Amazone.Saint-Laurent-du.-Mroni par le Rio Paru, Monts Tumuc-Humac,
Guyane hollandaise, p. 277-324.)



















BIBLIOGRAFIE


Metzelaar, J.: Report on the fshes collected by Dr. Boeke in the Dutch West
Indies 1904-1905. With comparative notes on marine fishes of Tropical West
Africa. In: Rapport... visscherij . Curaao .. door prof. dr. J. Boeke, II,
1919, p. i + 1-315 + contents, 64 figs. Reprint A. Asher & Co., Amsterdam
1967, 23 x 15cm.

Mevis, RenC: Inventory of Caribbean Studies. An overview ofsocial research on
the Caribbean conducted by Antillean, Dutch and Surinamese scholars in the
period 1945-1973. Car. Dept. R. Inst. of Ling. and Anthrop. Leiden, March
1974, 181 pp. 29 x 20 cm mimeogr.

Mintz, Sidney W.: Caribbean transformations. Aldine Publ. Comp., Chicago,
1974, xii + 355 pp. 21 x 14 cm, 2 figs. (Neth. Ant. p. 21-23, 253, 315; Chap-
ter 6 adapted from W.I.G. 38, 1958, p. 46-70.)

Mitrasing, F.E.M.: Andris Bello, een groot geleerde, 1781-1865. Paramaribo,
Dec. 1975, 8 pp. Repr. from Sur.Juristenblad22.

Mitrasing, F.E.M.: Grondwetgevende vergadering (Constituante). Initiatief-
voorstel dd. 8 april 1975. N.V. C. Kersten & Co. Boekhandel, Paramaribo,
(1975), 33 pp. 20 x 14 cm.

Mitrasing, F.E.M.: Het Surinaams-Guianees grensgeschil. Een rechtskundig
research. (Kersten & Co Boekhandel) Oct. 1973, 39 pp. 23 x 15 cm, 1 fig. -
1st. Ed. 1969.

Mitrasing, F.E.M.: Proeve van een Grondwet voor Suriname. (Kersten & Co.)
19 pp. 23 x 14 cm. Review in Ned.Juristenblad 12.X.1974.

Mitrasing, F.E.M.: Staatsrecht en rechtsstaat. Enkele bespiegelingen omtrent
hun wezen en interdepentie. Rede uitgesproken bij de openbare aanvaarding
van het ambt van gewoon hoogleraar in het staats- en administratierecht aan de
Universiteit van Suriname op vrijdag 17 december 1971, (Kersten & Co.), 33
pp. 23 x 15 cm.

Mitrasing, F.E.M.: The border-conflict between Surinam and Guiana. A legal
research. C. Kersten & Co., 1975, 36 pp. 21 x 14% cm, 1 fig. English ver-
sion of Het Surinaams-Guianees grensgeschil.

Monthly Bulletin ionospheric data. Paramaribo (cf NWIG 49, p. 108) Oct.
1970, 31 pp., Nov., 24 pp. (publ. 1972). Ionospheric drift measurements
Jan.-March 1971, (22) pp.; Apr.-June, (32) pp.; July-Sep. (30)pp.,publ. 1972.

Natuurbescherming en natuurreservaten in Suriname. Reprints from Erts 2 & 4
1971 and 1, 1972. J.H. Westermann, Natuurbescherming . ., p. 1-7, 10
figs. --J.P. Schulz, Bescherming en beheer van de zeeschildpadden. p. 8-12, 9
figs. A.L. Spaans, Beschermd vogelleven langs de kust, p. 13-20, 9 figs.

NewsletterSt. Eustatius HistoricalFoundation, 33 x 21 cm, mimeogr. Number
1, Nov. 1975, 1 p.




















BIBLIOGRAFIE


Nicscr, Nico: The water bugs (Heteroptera: Nepomorpha) of the Guyana
region. Thesis Utrecht 7.VII.1975; viii + 310 pp., 337 figs., 24 pls. excl.;
Studies fauna Suriname 16, Uitg. Natuurwet. Studiekring Sur. en N.A.,
Utrecht, 81.

Oerwouden langs de Amazone. Met beroemde ontdekkingsreixigers op avon-
tuur. Lekturama, Rotterdam, (1972), 191 pp. 26 x 19 cm, many figs. in col.
and black and white. Transl. of Jungle rivers & mountain peaks, London,
1971. (Also dealing with the Guianas.)

Opinieonderzoek S.I.P.O., see: Rambocus & Girdharie, 1975.

Overicht intern. univ. samenwerking 3 (3), Nov. 1973, NUFFIC, Suriname, 47
pp.; B.N. Sedoc-Dahlberg: Surinaamse studenten in Nederland, p. 19-22. R.
Braams: Studenten bereiden zich voor op terugkeer naar hun land.
Overzicht 3 (3), Nov. 1974, Nederlandse Antillen, 46 pp.; P.H. van Zcil: Dc
Nederlandse ontwikkelingshulp aan de Nederlandse Antillen, p. 3-7. R.A.
Romer: Hogcr onderwijs in de Nederlandse Antillen, p. 8-12. G.J. ter Woorst:
Her onderwijs in de Nederlandse Antillen, p. 13-16.

Oedayrajsingh Varma, F.H.R., Her voorkomen en ontstaan van savannen in
Suriname. (Een inleidende fysisch geografische verhandeling). Paramaribo, 67
pp. 20 x 12% cm, 7 figs. excl. col. cover.

Oro-Magazine . over Suriname en her Caribisch gebied wonder verantwoor-
delijkheid van de Stichtig ORO i.o. Pressag, Den Haag. Hoofdredacreur: Sig.
W. Wolf. Ie jaargang summer 1, december 1974, 24 pp. 29 x 21 cm, ill.;
2, maartlapril 1975, 24 pp.

Palm,J.Ph. de & Pos, H.: Kennismaking metde Antilliaanse en de Surinaamse
poEzie. Gekozcn en ingeleid door -. Sticusa, Amsterdam, 1973, 32 pp. 24 x
17 cm, ill. cover excl. Poetry by Cola Debrot, Oda Blinder, Pierre Lauffer,
Ornclio Martina, Elis Juliana, Alette Beaujon, Luis H. Daal, Charles Corsen,
Hubert Booi, Tip Marugg, Nydia Ecury & Mila Palm; Albert Helman, Trefossa,
Johanna Schouten-Elsenhout, Eugene W. Rellum, R. Dobru, Michail Slory,
Shrinivasi, Bernardo Ashetu, Thea Doelwijt, Edgar Cairo, Kwame Dandillo &
Corly Verlooghen. Cover with 24 portraits.

Pairl, Eric: Klassenstrgdin Suriname. SUNschrift 59, Soc. Uitg. Mij. Nijmegen,
1972, 63 pp. 22 x 15 cm offset (docum.).

Pacrl, Hetty: De geschiedenis van Suriname, verteld en getekend door -.
Social. Uitg. Amsterdam, 1975, 51 pp. 15 x 22 cm. Strip repr. from Surina-
me-bulletin.

Palm, Jules de: Nederlandse Antillen. Literaire oogst 1969. Sticusa Jaarbock
1969, 8 pp.

Parera-Privi. Scheepskrant van de Marinebasis Parera te Cura;ao (Ned. Antil-
len). Hoofdredakteur: P. Steenmcijer. Monthly 29 x 21% cm mimeogr., ill.
- le jairgang, nr. 1, March 1975, 20 pp.; 5,July, 38 pp.; 9, Dec., 24 pp.




















48 BIBLIOGRAFIE
Paula, A.F., 1974; see: De Slavenopstandop Curafao, 1795.

Paula, Jandi: Konsiderasbon sosio-istoriho motiba pa sierto konhlushon di e
enAuesta di W. Koot relashona ku independensha di Antiyanan Ulander pa -
na okash6n di selebrash6n di Dia di Korsow 1975 na Promenade Hotel na Den
Haag ouspisia pa Ministro Plenipotensiario di Antiyanan Uland6s, ii + 19 pp.
30 x 21 cm (type-offset),

Paula, R.M. de: Voorlopige bibliografie van in Nederland verscbenen proef
schriften betreffende Suriname en de Nederlandse Antillen na 1800. Biblio-
theek en Documentatieschool, Amsterdam (obt. Publ. Libr. Curacao), (1968), v
+ 36 pp. 27 x 21 cm mimeogr.

Pedagogisch Didactisch Bulletin. Orgaan Ned. Ant. Academic, Dep. Onderwijs
N.A.
No. 3, Juli 1968, 83 pp., 3 figs. Contr. by e.g.:
Rosier, I.: Dc gordels van ellende in Latijns Amerika; p. 3-21.
Zefrin, R.E.D.: Dc social achtergronden van onze leerlingen; p. 25-27.
Berg-de Freitas, C. van de & Celaire, F.: De social achtergronden van het Aru-
baanse kind; p. 28-32.
Doth, H.H. & Hogeweg,Jac.: Projectonderwijs op de Nederlandse Antillen; p.
33-35, 3 figs.
Droog,J. & Rozendal, F.E.: Onderwijs en televisie in de Nederlandse Antillen,
p. 40-41.
Brugjaarproblematiek; p. 42-44.
Volwerk. J.H.: Enige notifies over de pedagogische functie van de technische
school; p. 54-58.
Vaes,J.A.M.: Primeur voor de Ned. Antillen; p. 59-60.
Ekker, 1.: Voeding en voedingstoestand van Curaqaose schoolkinderen; p. 61-
67 (from Voeding 27, 1966).
Defares, P.B. & Kema, G.N., c.s.: Schoolwerk en intellectucle prestatics; p.
68-77.
Coli,J.: De dans als mogelijkheid voor religieuze expressive; p. 78-81.
Bijlage: Karman,J.: Lagere-schooljeugden televise op Curafao; 10 pp.
No. 4, Mei 1969, 54 pp., 4 figs. Contr. by e.g.:
Postgraduate course over het gehandicapte kind, p. 3-21.
Jessurun, F.: De zorg voor het gehandicapte kind in Suriname; p. 16.
Winkel, C.M.: De zorg voor het gehandicapte kind in de Antillen; p. 17-19.
Windt,J.S. de: Lokale aspecten bij de zorg voor het gehandikapte kind; p. 19-
21.
Buicengewoon onderwijs in de Antillen, p. 22-39.
Sprockel, J.H.: Het buitengewoon onderwijs in de Nederlandse Antillen; p.
22-25 (from Bull. R.K. Onderwisbur. N.A. 71, 1968). Contr. by:
H.C. van Loon-Verhoeven, p. 26; G. Kroon-v.d. Touw, p. 29; S. Sep, H. Mon-
santo &J. Kopjansen, p. 30; C.J. Pattje & Y.N. Goethem, p. 32; B. Druyf, p.
35, Y. Esser, p. 36; H.M. deJong-Wever, p. 38; T. Fricke-Werkhoven, p. 39.
Jurg, E.W.: Departement van Onderwijs: 25 jaar oud; p. 41-45.
Rosier van Egmond, I: Her aanbreken van cen nieuwe dageraad voor Latijns
Amerika, p. 46-54.
Bijlagc: Overkamp, B.G.: Over lees- en schrifmoeil kheden en hieruit voort-
vloeiende pedagogisch didactische consequenties; 7 pp. (Discontinued).



















BIBLIOGRAFIE 49

Petzoldt, T.R.: Natuurbescherming in Suriname. Schakels S 78, 1972, 16 pp.,
16 figs. cover incl.

Price, Richard: Saramaka social structure. Analysis of a maroon society in Suri-
nam. Caribbean Monograph Series 12, Institute of Caribbean Studies, Universi-
ty of Puerto Rico, Rio Piedras, Puerto Rico, 1975, 177 pp. 24 x 17 cm, 15 figs.,
cover picture.

Prins, F.W.: Latent taaltalent. Over de stiefmoederldke behandeling van een
moedertaal. Dijkstra's Uitgeverij, Zeist, Jan. 1975, 72 pp. 22% x 15 cm.
(Neth. Ant.)

Prins, F.W.: Ontwetendheid: een educatieve uitdaging. Over bet onderw's in
ontwikkelingslanden. Diesrede Landbouwhogeschool Wageningen, 9.111.1976,
17 pp. 22 H x 14 % cm. (also referring tot Curacao).

Proceedings of the Fifth International Congress for the study of pre-columbian
cultures of the Lesser Antilles, Antigua, July 22-28, 1973. The Antigua
Archaeological Society, 1974; Ripley P. Bullen ed.

Publications of the Foundation for Scientific Research in Surinam and the
Netherlands Antilles, Natuurwet. Stud. Sur. & Ned. Ant., Utrecht.
74, 76-77, 82-84, Studies fauna Curafao 43-48, 1973-1975.
75, Flora of the Netherlands Antilles, III (1), 1973.
78, de Buisonje: Neogene and Quaternary geology of Aruba, Curacao and
Bonaire, 1974.
79-81, Studies fauna Suriname 14-16, 1974-1975.
Radio Nederland Wereldomroep. Jaarverslag 1968, Hilversum, Dec. 1968, 75
pp. 22 x 16 cm, ill.
Radio Nederland Wereldomroep programma's 2 november 1975 2 mei 1976.
Hilversum 1975, 15 pp. 21 x 11 cm, ill. (Bonaire).

Rainey, William E. & Pritchard, Peter C.H.: Distribution and management of
Caribbean sea turtles. Contr. Virgin I. Ecol. Res. Sta., Car. Res. Inst., St. Tho-
mas, 1972, 17 pp. offset.

Rambocus, Jai & Girdharie, D.: Surinaams Instituut voor Publieke Opinie-
onderzoek. S.I.P.O. Opinieonderzoek. Paramaribo, Feb. 1975, 16 pp. 22 x
15% cm.

Regteren Altena, C.O. van: The marine Mollusca of Suriname (Dutch Guiana),
Holocene and Recent. Part III. Gastropoda and Cephalopoda. Zool. Verhand.
Leiden 139, 1975, 104 pp., 43 figs., 11 pl. excl. (no 11 folding map).

Report on the students' fieldwork in the Western part of Surinam District
(Surinam) June-July 1967. ITC/UNESCO Centre for Integrated Survey. Delft,
April 1969, x + 53 pp. mimeogr. 29 x 20% cm, 19 figs. & 2 tables & 2 phot.
excl., loose folding map in portfolio.

Roemer, Astrid: Neem my terug Suriname. Tweede druk. Pressag, Den Haag,
1975, 212 pp. 20% x 13% cm excl. ill. cover. 1st Ed. 1974.



















BIBLIOGRAFIE


Romer, R.A.: Naar de voltooiing van de Emancipatie. Beschouwingen naar
aanleiding van het verschnsel 30 mei. Uitgave van de Hogeschool van de Ne-
derlandse Antillen III, 23 pp. 24 x 15 cm ('diesrede die schrijver op 10 septem-
ber 1974 uitsprak').

Roo, B. Jos de: De td zal het leren. Instituut voor de Opleiding van Leraren,
Paramaribo, 1974, 78 pp. 24 x 13% cm 1 graph. excl. (A study of Bea Vianen's
Sarnami hai.)

Roon, A.C. de: Contributions towards a monograph of the Marcgraviaceae.
Thesis, Utrecht, 25.VI.1975, 188 pp. 27 x 18% cm, ill. (incl. mechan. repr. of
articles on this plantfamily d.d. 1967, 1969, 1970, 1967-1970; Suriname species
mentioned.)

Rosario, Guillermo E.: Amor i sacrifisio. Impresos Comerciales, Medellin-Co-
lombia, (private edition, Curacao), 1974, 271 pp. 20% x 15% cm, col. cover.
(Novel).

Rosario, Guillermo E.: E angelpretu. (Curacao),Junio 1975, 270 pp. 21 x
15 H cm, cover ill. (Novel).
Schakels NA 57, 1971, Ontwikkeling van de Bovenwindse Eilanden ..., 32 pp.,
ill. (H. Dennert).
Schakels NA 58, 1971, Havens en vliegvelden ..., 24 pp., ill. (H. Dennert).
Schakels NA 59, 1972, Bevolking van de Nederlandse Antillen, 23 pp., ill.
(R.A. Romer).
Schakels NA 60, 1973, Postzegels van de Nederlandse Antillen, 21 pp., ill.
(Kiggen).
Schake/s NA 61, 1975. Antiliaans Nederlands, 71 pp. 27 x 18 cm (Vervoorn).

Schakels S 78, 1972. Natuurbescherming in Suriname, 16 pp., ill. (Petzoldt).
Schakels S. 79, 1972. Er tin tin .. negersprookjes.. .., 20 pp., ill. (van Wel).
Schakels S 80, 1974. Postzegels van Suriname, 24 pp., ill. (Kiggen).
Schakels (S 81), 1975. Het Nederlands in Suriname, 64 pp. 27 x 18 cm (van
Wel & Vervoorn).
Schaels S 82, 1975. Balans van kwart eeuw opbouwwerk, 117 pp., ill., 27 x 18
cm (van Wel).

Schouten-Elsenhout, Johanna, 1973. Surinaamse gedichten. Ingeleid en ver-
taald doorJan Voorhoeve. Flamboyant/P, Rotterdam, 64 pp. 21 x 14 cm ill.
cover excl.

Schrader, R.: Honderdjaar Koninhklke Nederlands Aardrikskundig Genoot-
schap 1873-1973. K.N.A.G. Geogr. Tijdschr. 8, 1974, 4, viii + 164 pp., 54
figs. (Also dealing with geogr. research in Surinam and Neth. Ant.)

Schultz, J.P.: Sea turtles nesting in Surinam. Meded. Nederl. Comm. Intern.
Natuurbescherming 23; Verhand. Stinasu 3, 1975, 143 pp., 7 maps, 25 tables,
49 figs. on 28 pis. excl. Repr. from Zool. Verhand. Leiden 143.

Schulz,J.P.: Zeeschildpadden. Deel II. Zeeschildpadden in Suriname. Dienst
Landsbosbeheer Paramaribo, Dec. 1968. Herziene uitgave. v + 106 + (14) pp.
29 x 20 cm mimeogr., 51 phot. & 10 figs. on 29 pls. (incl. 2 folding leafs),
frontispiece, cover picture. First edition 1964, 44 + (8) pp., 40 figs.




















BIBLIOGRAFIE 51

SimaviO5jaar. Med. Nood in Tropenland 36, 1975, 64 pp. excl. cover 20 x 15
cm, ill. Incl. Van Capelleveen: Vijftig jaar medische hulp.

Sluisdom, G(lenn): Omdat i meen dat ik je ken noem ik je mnin liefde. (Para-
maribo, 1974?), (28) pp. 16 x 10 cm. (Poetry)

Staffeleu, P.: Surinaamse zoogdiernamen (Surinam vernacular names of
mammals). Zool. Bijdr. Leiden 18, 22.XII.1975, 74 pp. 24 x 16 cm.

Statistisch aarboek Nederlandse Antillen 1974. Statistical Yearbook. Anuario
Estadistico. Bureau of Statistics, Curacao 1975, 149 pp. 21 x 15 cm.

Stichting Beheersraad Welzqnswerk Surinamers en Antillianen in de Zuidoost-
lob. Amsterdam-Bilmermeer. Jaarverslag 1974. Bijlmermeer, Nov. 1975, 38
pp. 30 x 21 cm. mimeogr. (H. Axwijk, seer.)
Stichting Cultuurgeschiedenis van de Nederlanders Overzee. Verslagen en aan-
winsten 1972-1973. Amsterdam 1974, 60 pp. 26 x 19 cm, ill. Incl. J. van de
Walle: Dc haven van Curacao, p. 51, 1 fig. (Van Raders).

Sticusa.Jaarverslag 1973, 1974, 80 pp., (12) figs. 1974, 1975, 76 pp. (8) figs.

Studies on the fauna of Curafao and other Caribbean islands. Publ. Found. Sci.
Res. Surinam and Neth. Ant., Utrecht.
Volume XLVI, Publ. 82, Aug. 1975, 111 pp., 29 figs., 8 pls.
Southward (barnacles), McShine (lancelets), Breure (land molluscs), Schall
(Aruban whiptail lizard), Cruz (Jamaica cuckoo).
Volume XLVII, Publ. 83, Oct. 1975, 115 pp., 186 figs., 8 phs.
Stock (new family of copepods in corals), ten Hove (serpulid worms), Brattegard
(mysid shrimps).
Volume XLVIII, Publ. 84, Nov. 1975, 118 pp., 186 figs.
Cobben & Wygodzinsky assassinn bugs), Stusik & Cobben (stilt bugs), van Bree
(cetaceans), Stock copepodss associated with sea anemones).

Studies on the fauna ofSuriname and other Guyanas.
Volume XIV, Publ. 79, Aug. 1974, 151 pp., 299 figs., 4 pls.
Flint (caddisflies).
Volume XV, Publ. 80, March 1975, 203 pp., 50 figs., 18 pls.
Leentvaar (hydrobiology of Brokopondo Lake), Ezcurra de Drago (freshwater
sponges), Cerny & Lukoschus (feather mites).
Volume XVI, Publ. 81,June 1975, 308 pp., 337 figs., 24 pls.
Nieser (water bugs).

Suriname. DICmap 51. Documentatic- en Informatiecentrale van De Horstink,
Amersfoort, (1975), 81 pp. 29 x 21 cm offset, ill. (various articles).

Suriname (lesbrief). Sti. School en Bedrijf/Sticusa, (1974), 16 pp. 21 x 25 cm.
- FotobladSuriname, col. ills. folding.

Surinam Agriculture volume 23 (1975) no. 2., p. 141-108. Issue on the occa-
sion of the Independence of Surinam. Ed. board: B. Schut & H.J. Veltkamp.
(Six papers presenting a fragmentary picture of Sur. agric.)




















BIBLIOGRAFIE


Surinameloos, wat Nederlandse schoolboeken verzwiVgen en verhleuren, 2nd
imp. Suriname Werkgrocp van hct Derde Wereld Centrum in Nijmegen.
(1975), 111 pp. 21 x 15 cm offset, ill.

Suriname vrij, eindelijk. Onafhankel'k links Opinieweekblad. De Groene Am-
sterdammer. Nov. 1975.

Suriname Zending 3, 1975. Doorbet oog van de vrouw, 12 pp. 41 x 30 cm, ill.

Tewarie-Mungra, Cecilia Soekdee Baldewpersad: Schistosomiasis in Surinam.
A clinico-pathological and epidemiological survey. Thesis Univ. of Amsterdam
21.IX.1972, 297 pp. 24 x 16 cm, 31 figs., cover fig. excl.

The real Caribbean. Pan Am's total travel planner. Bantam Book, 1972, 153
pp., ill. (Aruba, Bonaire, Curacao, p. 22-28; St. Maarten, Saba, St. Eustatius,
p. 123-126.)

Timmers, G.: Schetsen uit de nautische geschiedenis van CuraFao. Stichting
Wetenschappelijke Bibliotheek, Curacao, 1965, 55 pp. 18% x 12 cm, ill. -
Repr. from Culturele Kroniek Curalao, 4, 1964, nov., dec., kerstn, 11 pp., 8 +
1 figs.

Toppin, Michel: Poging. (Amsterdam, 1974?), 36 pp. 21 x 14% cm
mimeogr. (Expressions)

Totolica. Kontaktblad van Totolica/Revista di Totolica, Sociedad pa mayornan
di muchanan mentalmente retard. Curacao, 1974, 21 x 14 cm, ill. 1,
March, 24 pp.; 2, June, 20 pp.; 3, Sep., 18 pp.; 4, Dec., 22 pp.; 5, March
1975, 26 pp.; 6, June, 22 pp.; 7, Sep., 22 pp.

Uit Suriname's prehistoric. Suraco Magazine Maart 1974, p. 1-20 ill. Incl.
F.C. Bubberman, Archeologie ... .;J.J. Jansen, De Surinaamse Indianen ... p.
10.

Unitas Fratrum. Herrnhuter Studien, Moravian studies, edited bij Mari P. van
Buijtenen, Cornelis Dekker, Huib Leeuwenberg. Rijksarchief in Utrecht, 1975,
482 pp. 21 x 14 cm, (7 + 7) figs., (102) figs. on (50) pls. excl. Com-
prising 19 articles, e.g. Wilhelm Lutjeharms: Die Evangelische Briidergemeine
in den Niederlanden (p. 93-118). Jan Marinus van der Linde: Herrnhuter im
Karibischen Raum (p. 241-260).

Varona, Luis S.: Catdlogo de los mamiferos vivientes y extinguidos de las Antil-
las. Academia de Ciencias de Cuba, 1974, viii + 139 pp. 24 x 16 cm.

Vernooij, Johannes Gerardus: De Rooms Katholieke Gemeente van Suriname
(vanaf 1866). Thesis Katholicke Universiteit Nijmegen 25.VI.1974, printed by
Westfort, Paramaribo, 246 pp. 20 x 14 cm. On cover: De Rooms-Katholie-
ke KerA in Suriname vanaf 1866. J. Vernooij.

Verslag van de toestand van bet eilandgebied Bonaire over het jaar 1974. Kra-
lendijk, 1975, 147 pp. 30 x 21 cm mimeogr., 1 ann.



















BIBLOGRAFIE 53

Vervoorn, A.J.: AntilliaansNederlands. Schakels NA 61, 1976,71 pp. 27 x 18
cm.

Vervoorn, A.J. & Wel, F.J. van: Het Nederlands in Suriname. Schakels (S 81).
(1975), 64 pp. 27 x 18 cm. Van Wel: Her Nederlands -, p. 5-26;
Vervoorn: Het Nederlands en de Surinaamse letterkunde, p. 27-58.

Vervoort, W.: R'ksmuseum van Natuurlhke Historic te Leiden. Verslag van de
Directeurover hetjaar 1973. Nederl. Rijksmusca 95, 1975, p. 276-371, 26 figs.
(Surinam and Neth. Ant. mentioned.)
Vet, A.C.W. van der: Reis door het spl/tend Koninkrik. Reportages van Suri-
name en de Antillen. Nijgh & van Ditmar's paperbacks 172, 1975, 120 pp. 19
x 13 cm. From A/g. Dagbl./NRC.

Voorhoeve,Jan, 1973; see: Schouten-Elsenhout, Surinaamse gedichten.

Voorhoeve, Jan & Lichtveld, Ursy M.: Creole drum. An anthology of creole
literature in Surinam. Edited by and with English translations by Vernic
A. February. Yale University Press, New Haven and London, Caribbean Series
15, Oct. 1975, x + 308 pp., 1 pl.

Wal, Andries van der: Hoogstens wat kakiusnaalden in je knie & Curafaose ge-
dichten. Flamboyant, Rotterdam, (1975), 36 pp. 18 x 11 cm incl. ill. cover.

Walle,J. van de: De Overtocht. P.N. van Kampen & Zoon N.V., Amsterdam,
(1962), 186 pp. 21 x 13 cm. (Novel)

Walle, J. van de: Een oog boven Paramaribo. Herinneringen. Em. Querido
Uitg. B.V. 1975, 20 x 12 cm, 151 pp. col. cover excl.

Wel, F.J. van: Er tin tin . negersprookjes in Suriname. Schakels S 79, 1972,
20 pp., 4 drawings byJenny Dalenoord, cover excl.

Wel, F.J. van: Portretten nit Suriname in de tweede helft van de achttiende
eeuw, Schakels S 77, 1971, 43 pp., ill. an Jacob Mauricius, Paul Francois Roos,
Hendrik Schouten,Jan Gerhard Wichers, De Friderici.)

Wel, F.J. van: Suriname. Balans van een kwart eeuw opbouwwerk. Schakels S
82, 1975, 117 pp. 27 x 18 cm, ill., 4 col.pls. cxcl.

Westlake, Donald E.: Under an English heaven. Being a true recital of the
events leading up to and down from the British invasion of Anguilla on March
19th, 1969, in which nobody was killed but many people were embarrassed'.
Simon and Schuster, New York, 1972, 278 pp. 21 x 13 % cm, 29 figs. on 10
pls. excl. (St. Martin mentioned.)

Westerloo, Gerard (text) & Diepraam, Willem phott.): Frimangron. Suriname
reportages uit een Zuidamenriaanse republiek. Dc Arbeiderspers, Nov. 1975,
224 pp. 28 x 22 cm, many ill.

Wijngaarden, A. van: Diersporen in Suriname. Mimeogr. report Rijksinstituut
voor Natuurbeheer, 1976, 31 pp. 29% x 21 cm, 28 figs.




















54 BIBLIOGRAFIE
Westermann,J.H.: Samenvatting van voorlopige rapporten met betreAking tot
de installing en bet beheer van natuurreservaten, en natuurbeschermingswetge-
ring, in de Nederlandse Antillen. Ned. Commissie voor Intern. Natuurbescher-
ming, 1971, 20 pp. mimeogr. 30 x 21 cm. (Report of a mission on nature con-
servation to the N.A., 19.V.-25.VI.1970.)

What you should know about investing in Aruba. (Oranjestad, 1975), 24 pp. 28
x 22 cm.

Wiersum, K.F. van: De Rode Ibis, zxn verspreiding en bescherming in Surina-
me. Ingenieursverslag 88 Afd. Natuurbeheer en natuurbehoud, Landbouw-
hogeschool, (1972), 51 pp. mimeogr. 29 x 21 cm, 4 figs. excl.

Wijnholt, M.R.: Strafrecht in Suriname. Thesis Groningen 1965; Uitg. A.E.
Kluwer, Deventer. Cf. review ofJ.M. Schampers,Justicia N.A. 2, 1966, p.
42-44.

Wolf, Sig. W.: Suriname, gisteren, vandaag, morgen. Portret van een oplevend
land. Pressag, B.V., Den Haag, 1975, 88 pp. excl. col. cover, 29 x 20 cm, pic-
ture book, text on p. 10-12, 26-27, 40-42, 54-56, 70-71, 82-85.

Wouters, A.E.: Suriname. Toeristische en historische informative. Allert de
Lange nv, Amsterdam, 1972, 159 pp. 20 x 15 cm, many black and white ill. &
20 col. plates.

WIOTRO. Report for the year 1973. The Hague, 53 pp. 24 x 17 cm, 4 pis. excl.
- Incl. J. Ruinard: A decade of WOTRO research in Surinam, p. 25-29. H.
J. Duller: Antillean entrepreneurship, p. 34-37. A.L. Spaans: Research on
distribution and ecology of aquatic birds along the Surinam coast, p. 42-44, 3
figs. excl.
WOTRO Report for the year 1974. The Hague, 1975, 49 pp., 8 pls. excl. -
Incl. F. Bovenkerk & W. Koot: Causes and consequences of Caribbean emigra-
tion to the Netherlands, p.. 27-30.

Wouters, A.E.: Suriname. Toeristische en historische informatie. Allen de
Lange, Amsterdam, 1972, 159 pp. 20 x 15 cm, many black and white & 20 col.
plates.

Zadelhoff, F.J. van: Het Wia-Wia Reservaat, een ontwerp-natuurgids. Verslag
279 Landbouwhogeschool Wageningen, Afd. Natuurbeheer, 1975 (intern re-
port), 26 pp. 30 x 21 cm, many ill. excl.
P.W.H.





















P.H. DE BUISONJE AND J.I.S. ZONNEVELD


CARACASBAAI: A SUBMARINE SLIDE
OF A HUGE COASTAL FRAGMENT IN CURACAO




Abstract Samenvatting ............................... 1
General geological observations .......................... 5
The area of Caracasbaai ................................ 9
Investigations off-shore from Caracasbaai ................... 16
Dating the event ...................................... 25
The probability of a new catastrophic event ................. 29
References ........................................ 32
ABSTRACT
During previous geological fieldwork in Curacao indications were found that
the Caracasbaai, a bay with an open front of about 1 km in width and a maxi-
mum depth of about 250 m, situated along the south-western side of the island,
owes its existence to a submarine slide of a large part of the limestone coast-
range. The evidence was largely based upon geological and geomorphological data
from the vicinity of the Caracasbaai. These data indicated that in sub-recent
time a coastal fragment of about one square kilometer, its top surface at least 45
m above sea level and its basis along the seaward side about 250 m below sea
level, has disappeared in south-south-western direction, sliding down the rather
steep submarine slope separating the island from the deep trench to the south-
west.
In 1970 echosounding profiles and off-shore sampling fully confirmed the ob-
servations made on land. A huge scar with an almost flat bottom, 1000 m in
width and excavated a 150 m below the surrounding level of the sea-bottom, is
present over a distance of several km in front of the Caracasbaai. At a distance
of about 5 km and a depth of about 800 m the broad scar gradually gets a more
south-south-eastern direction and merges into a V-shaped canyon.
There are indications that at this depth of about 800 m the block, down to there
acting as a single unit, broke into several smaller fragments.
The volume of the limestone block that disappeared from the Curaao coast-
line is estimated at 150 million m3 and the volume of unconsolidated globigeri-
na-oozes, set in motion by the sliding block, amounted to 700 million m3.
The sliding event was ofa sudden character and the effects on land must have
been of a catastrophic nature.
Although the limestones of the Seroe Mansinga. a mountain immediately
north-west of the Caracasbaai. are in a less stable position than limestones else-
where in the coast-ranges of the island, this risk of a new catastrophic event is
almost negligible, estimated at one chance in several millions of years.




















56 P.H. DE BUISONJt AND J.I.S. ZONNEVELD







SAMENVATTING
Tijdens vroeger geologisch vcldwerk op Curaiao warden aanwijzingen gevonden
die crop duidden dat de Caracasbaai cen baai met een open front naar zee
van ongeveer 1 km breedte en ccn maximale dicptc van ongcveer 250 m -, ge-
situccrd aan de zuidwest zijde van her eiland, ontstaan is doordat een groot deel
van her kalksteen-kustgebergtc hier onderzees is afgegleden.
Dc aanwijzingen berustten grotcndecls op geologische en geomorfologische
ggegvens uit de directed omgeving van de Caracasbaai. Zij toonden aan dat in
subrecente tijd cen kustgedeelte van ongeveer ctn vierkante kilometer opper-
vlak, met cen topvlak dat minstens45 m boven zee lag en cen basisvak dat bij de
oorspronkelijke kust ongeveer 250 m beneden zeeniveau moet hebben gelegen,
in zuidzuidwestelijke richting moet zijn verdwenen en zijn afgcgleden van de
vrij steile onderzeese hclling die het ciland scheidt van de diepzeetrog in het
zuidwesten.
In 1970 werden de waarnemingen die op het ciland gcdaan warren volledig be-
vestigd door echoloding-profielen en diepzee-bemonstering. Een enorm lidte-
ken in de vorm van een geul met vrijwel vlakke bodem, 1000 m breed en onge-
veer 150 m diep uitgeschaafd uit de zeebodem, bleek over cen afstand van ver-
scheidene kilometers length, direct zeewaarts van de Caracasbaai aanwezig te
zijn.
Op ccn afstand van ongeveer 5 km uit de kust, bij cen diepte van ongeveer 800
m, verandert de richting van de geul geleidelijk naar meet zuidzuidoostelijk en
zct zich verder voort als een V-vormig dal.
Er zijn aanwijzingen dat tot ecen diepte van 800 m her blok zich als ecn samen-
hangend geheel gedroeg en beneden deze diepte in kleinere stukken is gebro-
ken.
Her volume van het kalksteenblok dat uit de kustlijn van Curagao verdween
wordt geschat op 150 million m3 en het volume aan niet-verkitte globigerina-
slikken dat door hct afglijdende blok in beweging werd gezet, bedroeg in de
orde van 700 million m3.
De afglijding was van cen plotseling karakteren de effecten ervan op het eiland
moeten van catastrophale omvang zijn geweest.
Hoewel de kalksteen van de Seroe Mansinga, ecen berg direct noordwestelijk van
de Caracasbaai, in cen minder stabile positive verkeert dan de kalksteen elders in
de kustgebergten van het ciland, is her risico van cen nieuwe catastrophale ge-
beurtenis vrijwel te verwaarlozen; zij wordt geschat op een kans van Ecn in ver-
scheidene millioenen jaren.

ACKNOWLEDGEMENTS
The authors wish to express their sincere gratitude to The Netherlands Organi-
zation for the Advancement of Pure Research, Z.W.O. and The Royal Nether-
lands Navy.
The authors are also greatly indebted to the Commander, Officers and Crew of
H.NI.M.S. 'Luymes' for their personal assistance and close cooperation during
the investigations.
















CARACASBAAI: A SUBMARINE SLIDE


GENERAL GEOLOGICAL OBSERVATIONS



The main axes of the three islands Aruba, Curacao and Bonaire,
arranged en echelon along the northern coast of the South-Ame-
rican mainland, are each directed from north-west to south-east
and a constant due eastern trade wind renders the straight and
rough north-eastern coasts of the islands inaccessible for shipping.
The south-western, leeward shores on the contrary possess excel-
lent natural harbours, partly in the form of hand-shaped inland
bays, drowned valley systems situated land inward from the lime-
stone coast-ranges, and partly consisting of open bays or concave
parts of the coast line, offering sheltered position even for large,
heavy-draught ships.
The coral limestones in the three islands are deposited uncon-
formably on thick series of a folded Cretaceous and Danian
eugeosynclinal sequence, mainly volcanic rocks, silica-rich sedi-
ments and turbidites (Curacao; Beets, 1972), on folded, meta-
morphic volcanics and sediments with intrusions of gabbros and
diorite batholiths (Aruba; Westermann, 1932, 1949) or on fol-
ded series of volcanics and calcareous or silica-rich sediments with
pophyritic intrusions (Bonaire; Pi/pers, 1933). In places lenses of
Paleogene sediments, less strongly folded, occur between the
younger reef limestones and the older, mainly volcanic forma-
tions.
The Neogene and Quaternary coral limestones are mainly
found in the peripheric zone of the islands. They occur to a maxi-
mum height of about 200 m above sea level and are developed as
relatively thin deposits, showing a strong resistance against
subaerial erosion. The underlying, mainly volcanic and non-cal-
careous rocks are much less resistant against subaerial erosion and
are exposed in the central parts of the islands.
The coral limestones of the coast-ranges may be roughly divided
into two different types: one type developed mainly along the
windward sides, the other type occurring nearly exclusively along
the leeward coasts.
















58 P.H. DE BUISONJE ANDJ.I.S. ZONNEVELD
The limestone coast-ranges along the nort-eastern, windward
sides consist of series of marine accumulation terraces, separated
from each other by elevated, marine cliffs. In Curacao four terra-
ces may be distinguished, step-wise descending from the oldest,
highest terrace with a top level between 150 and 90 m to the
youngest Lower Terrace, situated only 10 m above sea level. These
terraces were formed by reefs growing upward from the sea-bot-
tom and contain reef corals in position of growth as well as
lagoonal sediments deposited between these reefs and the shore.
The terraces were deposited during Quaternary periods of slow re-
gression (the upper two terraces) or of slow transgression (the two
lower terraces).
In the hinterland strong degradation took place and valley
systems were carved out, especially during the (glacial) periods
with low sea levels (much lower than 20 to 25 m below the present
one).
In the final stage of the Lower Terrace transgression a sea level
was reached, leaving traces that now are found up to 10 m above
the present water line. The valley systems in the hinterland were
drowned and even in these hand-shaped drowned-valley-bays the
circumstances were favourable for reef growth.
After this final stage the sea level lowered and the upper part of
the Lower Terrace sediments came above sea but the low level
prior to the Lower Terrace transgression was never reached and
large parts of the hand shaped valley systems are still filled with
sea-water.
Considered as a whole, the series of terraces indicates that
Quaternary eustatic sea level changes were superimposed on a
slow, vertical and upward movement, not only of the island of
Curacao, but also of the islands Aruba and Bonaire where terraces
of identical nature occur at the same levels as in Curacao.
The limestones of the coast-ranges along the south-western si-
des of the islands, although of completely different faces, nature
of deposition and partly also older (Neogene), show the same ef-
fects of a slow, vertical upward movement of the islands. These
leeward coast-ranges consist of erosional remnants of emerged
reef talud deposits. They never contain reef corals in position of
growth but only show the detritus of such hermatypic reefs, often
mixed with pelagic organisms.
They show a chaotic arrangement of the reef detritus, a bed-
ding that may be followed in the direction of the strike only over
short distances, and nearly everywhere have a seaward dip of the















CARACASBAAI: A SUBMARINE SLIDE 59
stratification. These dips are mostly between 100 and 250, but
sometimes up to 320, the maximum angle of repose of unconsoli-
dated detritus.
The limestones of the leeward sides of the islands are deposited
from slumping reef detritus. Reef growth near sea level along the
shore continuously brought masses of unconsolidated material in
an unstable position and ever and again submarine slumps occur-
red, adding new strata to the reef talud deposits far below sea le-
vel (Zonneveld, 1960; de Buisonji, 1974). Especially in the
younger parts the deposits contain pebbles derived from the non-
calcareous older formations. From paleontological and paleoeco-
logical data it is concluded that the island has been rising since
late Miocene of Pliocene times (de Buisonji, 1974).
The Quaternary eustatic sea level changes that are (together
with the vertical, upward movement of the islands) the main cau-
ses for the terrace development along the windward shores, left
only minor effects in the emerging reef talud deposits along the
leeward shores. Here in places erosional terraces were truncated at
levels identical with those of the accumulation terraces from the
windward coasts. Only the two lowest terraces have here a partly
depositional nature (Fig. 1).




THE AREA OF CARACASBAAI



Main features of the Caracasbaai area are the relatively high ero-
sional remnants of the limestone coast-range, such as the Seroe
Mansinga (47 m) to the north-west and the Kabrietenberg (80
m), Seroe Boca (81 m) and the Tafelberg Santa Barbara (196 m)
to the south-east of the Caracasbaai, dominating over the low,
gently undulating landscape landinward and the inland bay of
Spaanse Water with its natural entrance between the Kabrieten-
berg and Seroe Boca (Fig. 2).
The limestone coast-range south-east of the Caracasbaai shows
a completely normal development: flat-iron shaped erosional
remnants of emerged reef talud deposits with their seaward dip-
ping top surfaces and basal planes and a slightly steeper dip of the
















60 P.H. DE BUISONJE AND J.I.S. ZONNEVELD
stratification. Along the lower, seaward side of the Tafelberg San-
ta Barbara the effects of the slow regressions and transgressions,
main causes for the four terrace depositions in the windward
coast-range, are here, along the leeward side of the island,
discernible as well: two erosional surfaces, truncated at 100-110
m and about 60 m from the 200 seaward dipping reef taluds and
two depositional terraces at 20-45 m and 10 m, the Middle and
Lower Terrace respectively.
In the Seroe Boca and the Kabrietenberg the Middle Terrace is
largely of an erosional nature and in the Seroe Mansinga Middle
Terrace deposits are completely lacking. Lower Terrace deposits
are completely absent along the Caracasbaai itself and from the
south-western side of Seroe Mansinga.
The triangular (flat-iron) shape of the erosional remnants of
the coast-range is caused by the strong subaerial erosion, at-
tacking the dipping limestone beds from the land-inward side
and especially from erosional gullies draining the interior. The
volcanics are much less resistant and therefore show strongly de-
graded forms in the hinterland.
The strong difference in subaerial erosion resistance between
volcanics and limestones is also demonstrated by the presence of
the inland bay of Spaanse Water. This drowned valley system
with its small peninsulas all directed towards the natural outlet to
open sea, shows the place where several rivulets (so-called
'rooien') came together and in combined effort remained in
connection with open sea throughout late-Neogene and Quater-
nary times.
During the high sea level at the end of the transgressive Lower
Terrace development the slightly meandering natural outlet of
Spaanse Water, situated between the Kabrietenberg and Seroe
Boca was the only connection with the open sea and possessed a
depth of about 25-30 metres. In the inland bay reef growth occur-
red along the tips of peninsulas and small inlands close to the
natural outlet of the bay (Fig. 2).
The Caracasbaai itself with its open front of 1 km in width and
its maximum depth of 250 m is not a 'normal' feature in the
coastal landscape. There are several reasons for supposing that it
was formed by a giant slide, during which a huge block of the
limestone coast-range slid down into the adjacent sea.
The above-mentioned distribution of the Lower Terrace develop-
ment inside the Spaanse Water offered an important clue for the
presumption that the Caracasbaai was still occupied by limestones



















CARACASBAAI: A SUBMARINE SLIDE


of the leeward coast-range even in rather recent times. The topo-
graphic situation indicates that at the end of the Lower Terrace
development (dated as less than 31.300 500 yrs. B.P.; see de
Buisonji, 1974) no open connection existed between the north-
western part of the Spaanse Water and the open sea, other than
via the natural connection between the Kabrietenberg and Seroe
Boca; should the Caracasbaai have been present in that time,
Lower Terrace development surely would have been concentrated
in this north-western part of the Spaanse Water and in the Cara-
casbaai itself.
Is this connection it is worth mentioning that according to Simons (1868, p.
36) the dam, connecting the Kabrietenberg and Fort Beekenburg with the main
island of Curaqao near Brakke Put was originally an artificial one, made as a
defensive work against enemy ships attacking Curagao. The name Caracasbaai
comes fromt the Dutch word 'kraak' or English carrackk', crackc' or 'carac',
rather large ships used during the 16th and 17th century, mainly by the
Spaniards and Portuguese. It was much easier to enter the wide Caracasbaai than
to enter the meandering natural outlet of the Spaanse Water between the Ka-
brietenberg and Seroe Boca, especially with larger sailing-vessels.


Highest Higher
Terrace Middle
Terrace Lower
140rn 90 Terrace
Terrace
80 6045 25 lOn sea level

SW windward coast-range N.E


0 1 km



SHst T 1 200m
sea level I L.T'0* 0-,
SW leeward coast-range NE


Terrace Ist.; reef taluds; ; diabase
corals in situ coraldetritus

Fig. 1. Schematic cross-sections of the limestone coast-ranges of Curacao.
Fig. 1. Schematische dwarsprofielen van de kalksteen-kustgebergten langs de
loefzijde en lijzijde van Curacao.

















62 P.H. DE BUISONJf AND J.I.S. ZONNEVELD
A second argument for a sub-recent development of the Caracas-
baai may be found in the straight cliff, bordering the north-
western side of the bay and possessing an almost vertical submari-
ne continuation to a depth of about -250 m. This vertical cliff, or
properly speaking fault-escarpment, over a horizontal distance of
1000 metres perpendicular to the main coast line of the island,
cuts off the limestone coast-range over its entire width (Fig. 3-5).
From soundings in the Caracasbaai it was already known in 1956
that the maximum depth of -250 m is reached close to the sea-
ward limit of the escarpment near Lijhoek. The steep submarine
gradient of over 700 indicated that here, in the lower parts of the
escarpment, only hard rocks are exposed because the maximum
angle of repose of unconsolidated material never exceeds 320. In
its turn, this steep, almost vertical continuation to such a depth
excludes the possibility that the escarpment originated from nor-
mal marine cliff development or from terrestrial erosion, for any
indication of previous sea levels below the -25 m depth line are
absent in the bays from Curacao.
In another way too, the straight escarpment near the Caracas-
baai shows effects that are not normal in the leeward limestone
coast-range. In Fig. 5 these effects are visible: the dips of the stra-
tification are mostly land inward and several faults dissect the
limestones. These steep faults are inclined seawards and near the
land-inward limit of the escarpment a saucer-shaped limestone
deposit cuts off older limestones.
The limestone blocks between the steep faults and also the sau-
cer-shaped deposit are all truncated by the slightly seaward dip-
ping top surface, reaching a maximum height of 47 m above sea
level.
Now all the reef talud deposits elsewhere in the islands have a
seaward dip of the stratification; Seroe Mansinga is the only
exception.
Perhaps this situation indicates that the original submarine reef
talud deposits of the Seroe Mansinga including those that were
present in the place now occupied by the Caracasbaai might
have been involved in a minor submarine slide after which they
got a new and more stable position with land-inward directed
dips and were dissected by steep faults, long before they emer-
ged. Later they were truncated at the time that elsewhere the
Middle Terrace (20-45 m) was deposited (de Buisonji, 1974).
Only after the final stage in the Lower Terrace development the
south-eastern part of the temporarily stable mass of Seroe Man-
















CARACASBAAI: A SUBMARINE SLIDE


singa-Caracasbaai was again involved in a movement: the Cara-
casbaai development.

A third argument for the conclusion that the Caracasbaai is the
result of a sub-recent slide, may be seen in the surroundings of
Fort Beekenburg at the eastern side of the Caracasbaai. The
fortress was built on top of a huge limestone block lying in the
shore-line and protruding about 17 m above sea level. The block
apparently is part of a limestone slab, dipping in N and NE direc-
tions and broken into a number of more or less square blocks that
are now separated by steep vertical clefts, each several metres
wide. About 200 m N of Fort Beekenburg a much more irregular
accumulation of large blocks gives the impression that some giant
dices have been thrown around (Fig. 3 and 6).
In size the blocks resemble those found scattered elsewhere in
the islands in the foot hills along the land inward erosion escarp-
ments of the limestone coast-ranges. But here, near Fort Beeken-
burg they are found in a greater number. They are clearly derived
from a larger continuous limestone cover, but the cover itself is
lacking from the scenery.
In another way too the blocks give some information. Some of
them, especially the larger ones, have a strong development of a
typical karst surface on top, exactly in the same mature state of
development as old karst surfaces elsewhere in the higher parts of
the limestone coast-range. Blocks in a tumbled position show
their original karst surface in one of the side-walls (Fig. 7-8), but
on their present top surface not the slightest trace of newly for-
med karst is found. This is again an indication that the blocks got
their present position only in sub-recent times.

A fourth argument for a sub-recent and sudden development of
the Caracasbaai is found in the same area. The Lower Terrace
deposits, encircling almost completely the islands of Curacao and
Bonaire, are lacking completely even from otherwise favourable
spots along the Caracasbaai and from Seroc Mansinga. Any indi-
cation of the former sea level at + 10 m, especially the develop-
ment of a solution notch (de Buisonji & Zonneveld, 1960; de
Buisonji, 1974), is not only absent in the escarpment along the
north-western side of the Caracasbaai, but is also lacking in the
Ford Beekenburg blocks, again pointing to a young (post Lower


Terrace) date for the Caracasbaai slide.



















^ P.H. DE BUISONJI AND J.I.S. ZONNEVELD

During the international program of the Cooperative Investi-
gation in the Caribbean and Adjacent Regions (CICAR), from
1970 to the end of 1972, the hydrographic vessel 'H. N1. M. S.
Luymes' of the Royal Netherlands Navy was stationed in the Ca-
ribbean, enabling detailed scientific research in the areas around
the Netherlands Antilles and north of Surinam, areas previously
only superficially known. One of us (de Buisonjej had the op-
portunity to take part in the investigations in the Curacao area.











The 'Luymes' was equipped with a Kelvin Hughes Precision Depth Recorder
(PDR). type MS 38 F/M Mk 1, a smaller echosounder, type MS 36 M/A Mk 1
and on board of one of the motor launches an echosounder, type MS 26 F was
installed. All instruments were calibrated at 1500 m/sec and the two instru-
ments on the 'Luymes' corrected by 4 m for the draught.
With a specially designed winch, steel wire and a bottom sampler of the Van
Veen type or of the steel pipe piston corer type it was possible to take samples
under simultaneous registration of echosounding profiles on the PDR.
In the day-time a continuous position fixation was enabled by a DECCA-
system and two DECCA-stations in the islands, later on they were moved to the
shore of the South-American mainland. During the night, owing to nocturnal
fluctuations in the wave-length of the DECCA-system, only visual bearings on
landmarks in the islands, together with RADAR-distances could be used for po-
sition fixation. For this reason the echosounding registrations in large runs,
mainly more or less perpendicular to the coast lines of the islands, were made
exclusively during the day-time. Sampling of the sea-bottom was largely done at
night and in places where points of special interest showed in the previously
made echosounding profiles.
During the sampling operations so-called 'drifting stations' were used. The
'Luymes' then was left drifting (with the speed zero or with stopped engines) in
a westward direction (course 270) by the constant, mostly due eastern trade-
wind.
Echosounding profiles, taken when the ship with a normal speed of about 12
knots and in eastward direction (course 090) headed for a sampling station, gave
information beforehand over the stretch of the sea-bottom that would be passed
afterwards during the drifting sampling station. From such additional profiles
the exact moment to let run out the steel wire with the sampling apparatus
could be chosen and during the sampling a reversed echosounding profile was
obtained, this time with an almost equal vertical and horizontal scale, due to the
slow drifting speed of about one nautical mile an hour.
















CARACASBAAI: A SUBMARINE SLIDE 65
Finally attention must be drawn to the steep-sided,
longitudinal diabase hill, present immediately north-east of Fort
Beekenburg (see Fig. 3). The top of this hill is about 17 m above
sea level and the north-eastern side steeply descends to the water
of the inland bay of Spaanse Water. Diabase hills of this height
and with such steep sides do not occur elsewhere around the
Spaanse Water and the steep-sided hill near Fort Beekenburg is
considered to represent an erosional remnant of the steep foot
slope behind the land-inward side of the limestone cover that up
to a sub-recent date occupied the place of the present-day Cara-
casbaai.

All these observations support the assumption that after the final
stage in the Lower Terrace development a part of the coast-range
slumped down in a direction perpendicular to the coast, in such a
way that an open connection was formed between the Spaanse
Water and the sea west of the Kabrietenberg.
Only in the eastern part of the Caracasbaai area a small rem-
nant of basal limestones was conserved and the underlying volca-
nics did not take part in the movement. Immediately south-west
of the line where the basal slump plane must intersect the surface,
two slabs of limestone, each broken into large blocks, are left dip-
ping in directions that are not the original ones. A chaos of
tumbled limestone blocks is lying upon what might be the rem-
nant of the footslope of a former limestone escarpment.
The echo-soundings in the Caracasbaai itself give the impres-
sion (see Fig. 12) that south-west of Fort Beekenburg another
rockmass was stuck in a somewhat lower position, its top about
50-30 m below sea level.
Later a shingle beach and an artificial dam were built in the
shallow water between the newly formed Caracasbaai and the
Spaanse Water.





INVESTIGATIONS OFF-SHORE FROM CARACASBAAI

The final evidence for the conclusion that this bay owes its
existence to a catastrophic slide is given by the results of the off-
shore investigations.



















;ORAAL D ) c M0 S D
^^ 0 ^ oc v1l 2^


0 1 2km
I ,I


RECENT AND SUB-
RECENT CORAL SHINGLE,
BEACHROCK OR RAMPARTS


LOWER TERRACE


z

-2

0
111
w


MIDDLE TERRACE


HIGHER TERRACE



HIGHEST TERRACE


SEROE DOMI FORMATION:
REEF TALUDS WITH ADMIXTURE
OF TERRIGENOUS DETRITUS

CURACAO LAVA FORMATION:
ALTERED BASALTS (DIABASES),
STRONGLY WEATHERED


CARACASBAAI


SPAj


GEOLOGY OF 1
OUATERNARY CARACASBAAI -AF

CURACAO


NEOGENE
AND
PLEISTOCENE


CRETACEOUS


0,


ALTITUDE AND
ISOHYPSES IN
METRES

COASTLINE AND
INLAND BAY WI1
SALT PANS


MARINE CLIFFS
ELEVATED AND
RECENT


Fig. 2. Geology of the Caracasbaai-arca, Curacao.


12nm






12II




m1Umfl


Di


1/L04-




























0
.12


EDGE OF CUESTA OR
OTHER STEEP SCARP
FORMED SUBAERIALLY


LIMESTONE SURFACE:
a. HORIZONTAL
b. DIP &5
c. DIP )5

BEDDING DIP IN DEGREES
SEXAGESIMAL SYSTEM


MAGASINA


Fig. 2. Geologische kaart van de omgeving van de Caracasbaai, Curacao.


./---a)/--
















































Fig. 3. Vertical aerial view of the Caracasbaai, Curafao. Left the Seroe Man-
singa, consisting of elevated Neogene reef talud limestones, with an almost ver-
tical fault escarpment separated from the Caracasbaai which reaches a depth of
over 250 m near the centre of the photograph. In the upper right corner two
broken slabs of reef talud limestone are visible, remnants of the huge limestone
deposit that occupied the place of the present Caracasbaai up to sub-recent
time. Fort Beekenburg (arrow), a 17th century fortification, has been built on
the southernmost slab which slid down and slightly rotated. East of Ford Bee-
kenburg a chaos of tumbled limestone blocks. Note the steep-sided, longi-
tudinal diabase hill, running north-south near the tanks, between the two
roads, north-east of Ford Bcckenburg.

Fig. 3. Verticale luchtfoto van de Caracasbaai, Curacao. Links de Seroc
Mansinga, bestaande uit opgeheven Neogene rif-puinkalken, door een vrijwel
vertical breukwand gescheiden van de buitengewone diepe Carabasbaai die bij
her midden van de foto een diepte van meer dan 250 m bereikt. In de rechter
bovenhoek zijn twee grote schollen rif-puinkalk zichtbaar. Dit zijn niet geheel
mee-gezakte restanten van een enorme kalksteen-afzetting die tot subrecente
datum de plaats innam van de huidige Caracasbaai. Fort Beekenburg (piji),
een 17de eeuws verdedigingswerk, is gebouwd op de zuidelijkste school, welke
afgegleden en zwak gedraaid is. Oostelijk van Fort Beekenburg een opeenho-
ping van losses kalksteen blokken. Let ook op de van steile flanken voorziene,
noord-zuid verlopende diabaasrug nabij de tanks, noordoostelijk van Fort Bee-
kenburg tussen de twee wegen.





































Fig. 4. Seroe Mansinga, oblique aerial view (1960). The Neogene reef talud limestones of the Seroe Mansinga, left, are cut off over their
total width by a straight and almost vertical fault escarpment. In the right upper corner an artificial dam connects the diabase mainland
in the background with the island on which some oil reservoirs are visible. Lower Terrace deposits, almost completely enuirling the
island of Curacao, are lacking in these surroundings.

Fig. 4. Seroe Mansinga, oblique luchtfoto (1960). De Neogene rifpuinkalken van de Seroc Mansinga, links, zijn over hun voile breedre
afgesneden in ecn rechtlijnige en vrijwel vertical brcukwand. Een kunstmatige dam, zichtbaar in de rechter bovenhoek, verbindt het
central diabaas-landschap in de achtergrond met een eiland waarop nog just enkele olie-reservoirs te zien zijn. Laagrcrras-afzttingen
die vrijwccl her hele eiland Curacao als ecn gordel omgevcn, ontbreken hier geheel.











































Fig. 5. Seroe Mansinga, horizontal view (1960). Strong disturbances of the originally seaward dipping talud deposits, afterwards
almost horizontally truncated in Middle Terrace time, seem to indicate thad the deposits of Scroe Mansinga were involved already in n ear-
lier sliding movement. Only in sub-recent time the disappearance of a huge limestone block exposed the straight, about 1000 m long
fault escarpment in this photograph.

Fig. 5. Horizontale blik op de Seroe Mansinga (1960). Sterke verstoring van de oorspronkelijk zeewaarts gerichte selling der rifpuinkal-
ken, die later vrijwel horizontal werden afgesneden in Middenterras-tijd, tonen aan dat de afzettingen van de Seroe Mansinga reeds vroe-
ger betrokken warren in ccn afglijdingsbeweging. Dc ongeveer 1000 m lange breukwand van deze foto werd pas zichtbaar toen in subre-
centc tijd ccn norm kalksteenblok verdween.



















:A I
- 2CIY- ~ .


Fig. 6. Caracashaai, seen from the Kabrietenberg (1960). In the foreground the very shallow water of the Spaanse Water, separated from
the extremely deep water of the Caracasbaai by a series of scattered limestone blocks. These blocks are vestiges of the huge reef talud deposit,
formerly present between the Kabrietenberg and Seroe Mansinga in the background. Fort Beekenburg (arrow), is built on one of the
scattered limestone blocks, lying on the present shore.

Fig. 6. Caracashaai vanafde Kabrhetenberg (1960). Op de voorgrond het zeer ondiepe water van het Spaanse Water, gescheiden van de
buitengewoon diepe Caracasbaai door een reeks verspreid liggende kalksteenblokken. Deze blokken zijn restanten van de enorme rifpuin-
afzetting die vroeger aanwezig was tussen de Kabrietenberg en de Seroe Mansinga op de achtergrond. Fort Beekenburg is gebouwd op
6 n der blokken liggend aan de huidige kust.























































Fig. 7. Some of the large limestone blocks in the immediate vicinity of Fort
Beekenburg (1956). Note the mature karst surface, now in an abnormal verti-
cal position in the block on the left side. Dripstone striae, originally deposit-
ed in a vertical cleft, are now in a horizontal position. A new karst surface
has not yet developed on the present top surface of this block. Note also the
absence of a horizontal solution notch in the blocks, elsewhere an accompanying
effect at the + 10 m level during the final stage in the Lower Terrace develop-
ment (the level of the road is only 2 m above sea level).

Fig. 7. Enkele van de grote kalksteenblokken in de directed omgeving van Fort
Beekenburg (1956). Let op de ver voortgeschreden karstonrwikkeling die nu
in een abnormal positive zichtbaar is in de vertical wand van her blok links op
de foto. Op de huidige topvlak van dit blok heeft zich nog geen nieuw karst-
oppervlak ontwikkeld en zijn zelfs de oorspronkelijk in een vertical spleet ge-
vormde druipsteenlijsten nog aanwezig. Let ook op het ontbreken van cen
horizontal oplossingsnis in de blokken, overall elders een begeleidingseffect op
+ 10 m niveau uit de slotfase van de Laagterras-ontwikkeling (de weg op de
voorgrond ligt slechts 2 m boven zeeniveau).


-lVAWLtAV





























































Fig. 8. Detail of the preceding photograph (1956). The mature karst surface
with consolidated, reddish brown weathering products still present in the origi-
nally vertical solution depressions, together with complete absence of newly
developed dripstone, indicates that the whole limestone block got its present
position only sub-recently.

Fig. 8. Detail van de vorigefoto (1956). Dit in ver voortgeschreden stadium
verkerende karstoppervlak met de roodbruine verweringsproducten die nog aan-
wezig zijn in de oorspronkelijk vertical oplossingsholten, samen met een total
ontbreken van nieuwe druipsteenvorming, tonen aan dat het block pas in subre-
cente tijd in zijn huidige positive kwam te liggen.















































Fig. 9. Echo sounding profile during deep sea sampling (C13-006). During
this sampling the ship's velocity was reduced to zero, only influenced by the al-
most due easterly trade wind. The drifting speed was about one nautical mile
per hour (1800 m/h). As a result there is almost no vertical exaggeration in scale.
The vertical line to the right indicates the start of the sampling operation, using
a steel pipe piston corer. The faint, oblique line indicated with three small
arrows, seems to give a picture of the steel wire when the corer hit the bottom.
The oblique line, however, is a result of the echo sounder, continuously giving
reflexes from the massive piston corer during its descent along line C13-006,
while the ship was continually drifting to the west. The profile is nearly an
exact copy of the vertically exaggerated profile L-L' from Fig. 11.

Fig. 9. Echoloding profiel t dens bodembemonstering (C13-006). Geduren-
de de bemonstering was de vaarsnelheid tot nul gereducccerd en werd het schip
alleen beinvloed door de vrijwel pal oostelijke passaat. De verplaatsingssnelheid
als gevolg van deze wind bedroeg ongeveer een nautische mijl per uur (1800
m/h). Hierdoor is er vrijwel geen vertical schaal-overdrijving in het profiel. De
vertical lijn rechts geeft het begin der monstername aan, d.w.z. het begin van
het afvieren der stalen valbuis. De vaag zichtbare, scheve lijn, aangegeven
met dried pijitjes, lijkt cen beeld te geven van de staalkabel toen de valbuis de
zeebodem raakte. De lijn is echter slechts het gevolg van de continue registratie
door het echolodings-apparaat van de overigens vertical langs lijn C13-006 afda-
lende, massive stalen valbuis, terwijl het schip gelijkmatig naar het western af-
dreef. Het profiel is vrijwel identiek aan het verticaal sterk overdreven profiel
L-L' van Fig. 11.
















CARACASBAAI: A SUBMARINE SLIDE 75
During the first night of CICAR-cruise 13, June 11th 1970, off-
shore from the Caracasbaai, without any detailed information
on the sea-bottom morphology, a special procedure was followed.
In order to obtain information on the sediments present in front
of the Caracasbaai, a series of six samples was taken with the steel
pipe piston corer. The sampling stations were situated in a semi-
circle around the Caracasbaai and at depths between 740 m and
880 m.
From this series five samples showed the presence of globigeri-
na-oozes. The thickness of penetration of the piston corer in these
unconsolidated oozes was between 24 cm and 124 cm, measured
from the length of the recovered cores. In all five cases there was
smear on the outside of the corer, in some cases over greater
length than the core itself, indicating that the core was only part-
ly recovered.
As was shown during sampling later on in CICAR-cruise 13,
and will be discussed in a future paper, the globigerina-oozes are
the normal sediments below the 200 m depth line around the
islands and in exceptional cases, where recent or sub-recent slides
had occurred, detritus of hermatypic reefs was found at larger
depths, in some cases even below the 1000 m depth line. In such
exceptional cases the detrital reef sediments are always unconsoli-
dated.
But from the six samples taken in front of the Caracasbaai one
was of completely different nature. It consisted of a few hardrock-
fragments of a conglomeratic limestone containing diabase
pebbles and hermatypic coral detritus, and further some broken
recent deep sea corals, fragments of recent deep sea silica sponges
and some recent globigerinids and other small pelagic foraminife-
ra. The piston corer did not show any outside smear and the sharp
cutting edge of the steel pipe was badly damaged, indicating that
hard rock was hit by the corer.
The conglomeratic limestone from this sixth sample (CICAR
13-006; position 12-00.6 N, 68-52.3 W; depth 880 m) is identi-
cal with the limestones exposed in the Seroe Mansinga along the
north-western side of the Caracasbaai. Here consolidated detritic
reef talud limestones occur, containing well-rounded diabase
pebbles, derived from the hinterland, mixed with rounded frag-
ments of hermatypic coral colonies, algae and other lime-secre-
ting neritic organisms.
From the echosounding profiles taken during sampling it was
clear that sample CICAR 13-006 was derived from the deepest




















































B B


Fig. 10. Series offourecho sounding profiles. The profiles are taken with
the aid of a Kelvin Hughes precision depth recorder, type MS 38 F/M Mk 1. The
positions of the profiles are given in Fig. 12. Profiles are from the upper part
of the broad scar caused by the huge limestone block of the Caracasbaai, sliding
down-slope in unconsolidated globigerina-oozes ot the island talud. The
width of the scar is about 1 km, indicated with a black line; depths are in
metres. Note the extremely flat bottom of the scar profile D-D' and F-F' and
the relatively high western side of the scar in profile B-B'. As a result of the ships
velocity of about 10 knots, the vertical exaRneration is about 10 times the hori-
zontal scale.






















Fig. 10. Reeks van vier echoloding-profielen. Dc opnamen zijn gemaakt
met ccen Kelvin Hughes precisie echolodingsapparaat, type MS 38 F/M Mk 1. De
plaats waar de profielen zijn genomen is aangegeven in Fig. 12. De profielen
zijn van het hogere deel der brede geul, als cen lidteken achtergelaten door her
enorme kalksteenblok van de Caracasbaai dat omlaag gleed in de nicteverkitte
globigerina-slikken van de eiland-flanken. De breedte van de geul is onge-
veer 1 km, aangegeven met ceen zwart getrokken lijn; diepten zijn in meters. -
Let ook op de buitengewoon vlakke bodem van de geul en de relarief grote
hoogte van de westelijke begrenzing in de profielen B-B', D-D' en F-F'. Door
de vaar-snelhcid van ongeveer 10 knopen is de verricale schaal ongeveer 10 x
overdreven ten opzichte van de horizontal schaal.














t .1
t- ~ ~ .r- t
^ ^ V.^
















78 P.H. DE BUISONJE AND J.I.S. ZONNEVELD
point in a submarine depression with a V-shaped cross-section
(Fig. 9).
Only the next day, when the sea-bottom morphology off-shore
from the Caracasbaai became more accurately known from a large
series of echosounding profiles (Fig. 10-12), it became evident
how extremely lucky this sixth 'shot in the dark' had been.
Sample CICAR 13-006 had exactly hit the deepest point of a
V-shaped erosional canyon, the continuation of a large, broad
scar present in the sea-bottom in front of the Caracasbaai.
In Fig. 12 the runs of the echosounding profiles are given and
part of the constructed depth lines are indicated. The figure
shows that over a distance of about 5 km from the coast of Cura-
cao, exactly in front of the Caracasbaai, a huge scar is excavated
from the sea-bottom. This scar has in its upper course an extreme-
ly flat bottom and a width of 1000 m. The scar is situated about
150 m below the surrounding level of the sea-bottom and has
steep sides.
At a distance of about 2 km from the Caracasbaai the direction
of the scar slightly alters from N 220 E in its upper course to N
195 E in its lower part. At the same point the eastern side of the
scar diminishes in height.
Between 4 and 5 km from the Caracasbaai the steep western
side of the broad scar also diminishes in steepness and moreover
clearly shows a gradual change in direction, more to the south-
south-east.
At about 6 km from the Caracasbaai the sides of the broad scar
merge into the sides of a V-shaped submarine canyon, continuing
in a direction N 150 E. Sample CICAR 13-006 was situated exact-
ly in the central axis of this V-shaped canyon.

From the shape of the cross-section of the scar in the sea-bot-
tom between Lijhoek and a point situated about 4 km to the
south-south-west it is concluded that up to this point the sliding
limestone mass from the Caracasbaai acted as one single unit,
possibly of an asymmetrical shape. A slide, consisting of several
individual smaller quantities or several smaller slides separated by
time intervals, would never have caused a scar with such a flat
bottom but would probably have resulted in a series of V-shaped
canyons already close to the shore. The flat bottom of the scar in
its upper part, together with its width being identical with the
width of the open front of the Caracasbaai, are arguments for the
idea that the sliding Caracasbaai limestone block was a very large
















CARACASBAAI: A SUBMARINE SLIDE 79
one. This is in close accordance with the arguments based on ter-
restrial observations.
That the sliding block possessed an asymmetrical shape is not
only indicated by the shape of the Caracasbaai itself, having a
straight and steep, nearly vertical boundary along the north-
western side and a less steep, more gently curved eastern side
(where at least three slumped limestone slabs were stuck), but is
also indicated by fact that the scar in the sea-bottom shows a
steep, clearly defined western side and a less pronounced eastern
side.
It seems probable that the asymmetrical shape and hence an
excentric gravitational mass centre, situated in the western half of
the sliding block, together with an unequal distribution of drag
forces excerted on the block when excavating the flat bottomed
scar, also caused a rotation in a clock-wise sense. Such a clock-wise
rotation is not only considered the main cause for the change in
direction of the broad scar but is also held responsible for the scat-
tering of the block into several smaller fragments, somewhere
between 4 and 6 km from the Caracasbaai. Breaking up of the
block was moreover facilitated by steep vertical faults, already
present in the Caracasbaai-block as a result of the earlier move-
ments of which the limestones in the Seroe Mansinga still bear
testimony.
That some of the smaller block fragments remained in the cen-
tral axis of the V-shaped canyon is conceivable and from the fact
that the piston corer hit one of these fragments, follows again an
argument in favour of a sub-recent date for the Caracasbaai slide.
For if the slide had occurred long ago, the fragments of the origi-
nal Caracasbaai-block, even when they had dimensions such as
those exposed along the shore near Fort Beekenburg, would have
been covered by a thick layer of globigerina-ooze, deposited after-
wards from normal pelagic sedimentation.
In view of the possibility that the broad scar in the sea-bottom
left by the sliding block of the Caracasbaai is a stretch where
conglomeratic limestones are stripped of a covering layer of un-
consolidated globigerina-oozes, some 150 m in thickness in that
case, three additional samples were taken. CICAR 13-016 and
CICAR 13-017 taken from the broad scar at depths of 602 and
724 m respectively, both indicated the presence of globerina-
oozes only. The third sample CICAR 13-018, depth 780 m, taken
from the western side of the broad scar but outside the scar
proper, again consisted of unconsolidated globigerina-ooze.


















80



























J J'














Fig. 11. Seriesofthree echo sounding profiles. Continuation of the series on
Fig. 10. In profile H-H' the height of the western side is still about 100 metres,
but in the next profile this height diminishes. In profile L-L' the shape of the
cross section, originally with a flat bottom and steep sides, is changed into a
V-shaped erosional canyon. The deepest part of this canyon, here shown with a
vertical exaggeration of 10 : 1, is almost identical with the profile from Fig. 9,
taken during sampling of C13-006.




















81

Fig. 11. Reeks van drie echoloding-profielen. Voortzetting van de reeks
van Fig. 10. In profiel H-H' is de hoogte van de westelijke begrenzing van de
geul nog omstreeks 100 m, maar in de daarop volgende profielen neemt deze
hoogte af. In profiel L-L' is de dwarsdoorsnede der geul, oorspronkelijk met
vlakke bodem en steile flanken, overgegaan in cen V-vormige crosie-geul. Her
diepere deel van de geul, hier met cen vertical schaal-overdrijving van
omstreeks 10 x is vrijwel identiek aan het profiel getoond in Fig. 9 en daar
opgenomen tijdens de monstername C13-006.























DETAILED BATHYMETRY OFF


CARACASBAAI


- CURACAO


0 I 2 K


RECENT AND
SUBRECENT
CORAL SHINGLE

LOWER
TERRACE


*m MIDDLE

TERRACE

m HIGHER
HIGHEST
TERRACE

NEOGENE AND
'PLEISTOCENE
REEF TALUDS


2' altitude in metres


.' Iriangulatlion point in metre


isobolhs in metres
(0l m interval)
CI3- 006
( sampling stations
echo sounding profile line
'** .-*' with decca positions
SI I '- I I


Fig. 12. Gedetailleerde dieptelijnenkaart zeewaarts van de Caracasbaar. Curasao.
Fig. 12. Detailed bathymetrey off southern Curasao.


0


ErllOlel







































r cA L N ,
VENEZUELA


BATHYMETRY OFF
CURACAO
0 5 km
DEPTH AND HECIHT IN
METRES
LIMESTONE COAST.
RANGE. NOT DIFFER-
ENTIATED

SLOWER TERRACE,
LAND INWARD BOUN-
DARY

SAMPLING
STATION


Fig. 13. Bathymetry off southern Curacao.
Fig. 13. Dieptelijnenkaart van zuidelijk Curacao.


.24


-37


r T-AT


__

















84 P.H. DE BUISONJE AND J.I.S. ZONNEVELD
We assume that the block slid down the slope into a pre-
existing gully system and that the smaller fragments, after scatte-
ring of the block, used and perhaps also deepened a minor branch
that was present in the Caracasbaai area (Fig. 13). As to the di-
mensions of the sliding block it can be stated that the rock mass,
now lacking from the coast-range had an upper surface of about
one square km and a thickness of approximately 45 m along the
inward side and a thickness of about 250 m along the shore.
The amount of rock involved (mostly limestone with some
volcanic basement) is estimated at 150 million m3, representing a
weight of some 375 million tons. The amount of unconsolidated
off-shore sediments, set in motion by the sliding block when it
carved out the scar, was a multiple of this amount and may be
estimated at 700 million m3 with a weight of some 1,400 million
tons.
Perhaps the greater part of it has been (re-)deposited in the fan
like form south ofsamplepoint C 13-018 between 750 and 900 m
depth (Fig. 13).
When taking into consideration the sudden character of the
event, the effects on land must have been of a catastrophic natu-
re. It is most probable that during the slide a withdrawal of sea-
water took place, closely afterwards followed by a huge wave, a
tsunami that swept over south-eastern Curaqao and probably
inundated a large part of the hinterland. It is possible that this
huge wave was responsible for the disappearance of the Lower
Terrace between the Caracasbaai and Cornelisbaai to the north-
west, this stretch of the coast over a length of about 3 km lying
exactly in a landward direction from the lower, V-shaped erosio-
nalcanyon.



DATING THE EVENT

From three radiometrically 14C dated shell samples of the Lower
Terrace limestones, the youngest has an age of 31,300 500 yrs.
B.P. (de Buisonji, 1974). The emergence of the Lower Terrace
took place only after this date. Together with the observation that
any dissolving action or formation of notches at the + 10 m level
(normal effects in cliffs or limestone blocks during the final phase
in the Lower Terrace development elsewhere) is lacking from
limestones exposed near the Caracasbaai and that moreover newly



















CARACASBAAI: A SUBMARINE SLIDE 85

formed karst surfaces are lacking in the tumbled blocks near Fort
Beekenburg, the sliding event may even be dated much less
remote in time, for instance within the last 10,000 years.
Accepting such a recent date for the event, we arrive at the pos-
sibility that the earliest Indians in Curacao, dated at a maximum
age of about 7,000 yrs. B.P. (Du Ry, 1960; van Heekeren, 1960,
1963), may have been witnesses of the catastrophe.




In this connection it is worth-while to mention two folk-tales that may have a
bearing on the case.
The first one is of Indian origin and is told in the South-American mainland
(pers. comm. Ds.J. Mietes). It holds the following story:
'In a remote time groups of violent and combative Indians, coming from
more northern dwelling-places, settled along the northern coast of the South-
American mainland, killed the inhabitants or chased these more peacefull-min-
dcd Indians into the more inland mountainous regions. From this time on con-
stant fights and quarrels with the dangerous immigrants took place and at last
enraged the Indians in the mountains to such an extent that they called a
meeting of their chiefs, a meeting in which the oldest chief was asked to do
something to prevent or to stop the continuous troubles with the new-comers.
- Now the Indians from the mountains were really peaceful people! So their
oldest chief nodded to his friends, took his sharp and long knife, saddled his ce-
lestial riding horse (sic!) and disappeared into the sky in a northern direction,
not in order to kill his enemies but only to draw with his knife a long and deep
furrow between the mountainous region and the coastal lowlands. And what
happened? An enormous landslide took place, separating the coastal area with
the inhospitable immigrants from our friendly people in the mountains. You
do not believe this story? Well, the results of this occurrence are still visible from
our mainland. Go to the coast and look to the north. You will still see the results
of this landslide: the Caribbean islands, each with its surface still dipping in the
direction from where this slide started!'

Although this story is in sharp contrast with the results of geological investiga-
tions in the islands of Curagao, Aruba and Bonaire it has always struck the pre-
sent authors, not only because it contains some correct statements in an anthro-
pological sense and gives expression of a sharp vision on the effects of landslides
in general, but especially because it mentions the possibility of a sliding event in
which a coastal part be it of smaller size than the whole island of Curacao -
disappeared into the ocean.

The second folk-tale is very popular in the Netherlands Antilles. It contains a
more ore less menacing warning to the listener:
'You know our island has the shape of a mushroom. Surely, it has a rather
large surface, but below sea-level it only has a small stalk. So never go with too
many friends to one side of the island for then we all are in danger that the stalk
will break and the whole island will vanish into the deep ocean around!'

















86 P.H. DE BUISONJE AND J.l.S. ZONNEVELD
The fear for such a catastrophe was mostly concealed by putting the story in an
interrogative sentence. Even in a radio interview the question 'Is this story true?'
was put to us.
One could suppose that Palaco-Indians, living several thousands of years ago
in Curagao actually witnessed the Caracasbaai slide and that this event lived on
in the folk-tale. But it is more probable that the background of the story is as
follows:
Limestones, whether exposed in marine cliffs or as blocks, broken from cliffs
and surrounded with sea-water, in tropical or subtropical areas often get a deep,
horizontal solution notch, exactly at mean sea-level, with an overhanging rim.
When looking at such a block or coast we immediately compare it with a 'mush-
room' and why should such a mushroom-shape not be present in our limestone-
island as a whole? It is significant that the same folk-tale also exists in areas with
coral islands in Indonesia!



THE PROBABILITY OF NEW CATASTROPHIC EVENT

It can be stated that slides of a size as observed near the Caracas-
baai are very rare occurrences. Over large stretches the coast-
ranges are almost continuously developed and only show gaps,
where erosional products from the hinterland are transported via
normal, originally fluvial breaks to the open sea.
During extensive studies on reef talud limestones exposed
elsewhere in the islands of Curacao, Aruba and Bonaire, only two
or three other examples were observed in which limestone hard-
rock masses were involved in submarine slides. In all other cases
only slides of unconsolidated reef materials were observed,
indicating that normally only the outer parts of reefs are involved
in the slide, leaving the coast proper unaffected.
Two cases of sliding hard-rock, probably derived from an expo-
sed position, above sea-level, are situated in Curacao.
The first was observed in the seaward dipping reef talud depo-
sits of late-Neogene age found near Blauwbaai where blocks of a
detrital reef-limestone occurred in their turn as detritus among
the chaotic elements in an otherwise normal reef talud deposit.
The date of this event, in which probably limestones from above
sea-level were involved in the slide, can be placed in late-Neogene
time, at least several millions of years ago.
The second case is found in the Veerisberg. This flat-iron
shaped erosional remnant of the coast-range near Piscaderabaai is
dissected into two parts, separated by a nearly vertical fault, per-
pendicular to the coast line, running from the top to the lower,
















CARACASBAAI: A SUBMARINE SLIDE 87
seaward side of the mountain. The two parts are of unequal thick-
ness, have different basal levels and different top levels. There are
indications that the fault between the two blocks became gra-
dually wider during differential, submarine movement of the two
blocks. The date of this sliding differential movement can be
placed as far back in time as at least several hunderd thousands of
years, possibly even millions of years ago.
Perhaps the queer, semi-circular Lower Terrace development in
the Karpata area (Bonaire) is also the result of a niche left by a
slide. It has partly been filled up by Lower Terrace deposits and
must therefore have been formed more than 30,000 years B.P.
Summarizing, it can be stated that a catastrophic slide of the
size as depicted for the Caracasbaai, occurs with a probability of
roughly one in several hundred thousands or even millions of
years, a probability far below the risks for instance on a large
landslide or an explosive volcanic eruption.
To the rule that Curacao and the other two islands are
geologically safe and 'firm as a rock' only one exception must be
made. The limestones exposed in the Seroe Mansinga, as discus-
sed above, most probably are of exactly the same nature as those
involved in the Caracasbaai slide and are still in a relatively
unstable position.
The presence of several steep seaward dipping faults in the
limestones of Seroe Mansinga, the knowledge that an abnormal
depth of over 200 m is reached within 150 m from Lijhoek and
the sub-recent geological history of the Caracasbaai may be
arguments for regarding this area as potentially instable.
Although we are of the opinion that taking risks is associated with
and even necessary in human life, we can assure the reader that
during sampling of the limestones near Seroe Mansinga and
more especially when standing on the extreme tip near Lijhoek,
teeling the rocks slightly tremble under the impact of the waves,
we felt that this point, despite its fine views and the magnificent
landscape is not a good spot for building holiday houses, hotels
or other constructions!





Dr. P.H. de Buisonji, Geol. Inst., Nwe. Prinsengr. 130, Amsterdam.
Prof. dr.J.I.S. Zonneveld, Geogr. Inst., Heidelberglaan 2, Utrecht.




















P.H. DE BUISONJ9 AND J.I.S. ZONNEVELD


REFERENCES

Beets, D.J., 1972. Lithology andstratigraphy ofthe Cretaceous andDanian Suc-
cession of Curacao. Uitg. Natuurwet. Studiekring Sur. & Ned. Ant. 70, 153
pp.; thesis, Amsterdam.

Buisonje. P.H. de, 1964. Marine terraces and sub-aeric sediments on the
Netherlands Leeward Islands, CuraSao, Aruba and Bonaire, as indications of
Quaternary changes in sea level and climate. Proc. Kon. Ned. Ak. Wet. (B) 67
(1), p. 60-79.

Buisonjf, P.H. de, 1974. Neogene and Quaternary geology of Aruba, Curacao
andBonaire. Uitg. Natuurwet. Studickring Sur. & Ned. Ant. 78, 293 pp.; the-
sis, Utrecht.

Buisonje. P.H. de & Zonneveld, J.I.S., 1960. De kustvormen van Curacao,
Aruba en Bonaire. Nieuwe West-lndische Gids 40, p. 121-144; Uitg. Natuur-
wet. Werkgroep Ned. Ant. 11.

Du Ry, C.J., 1960. Notes on the pottery of Aruba, Curacao and Bonaire.
Nieuwe West-Indische Gids 40, p. 81-102; Uit. Natuurwet. Werkgroep Ned.
Ant. 10.

Heekeren, H.R. van, 1960. A survey of the non-ceramic artifacts of Aruba,
Curagao and Bonaire. Nieuwe West-lndische Gids 40, p. 103-120; Uitg. Na-
tuurwet. Werkgroep Ned. Ant. 10.

Heekeren, H.R. van, 1963. Prehistorical research on the islands of Curacao,
Aruba and Bonaire in 1960. Nieuwe West-lndische Gids 43, p. 1-25; Uitg. Na-
tuurwet. Werkgroep Ned. Ant. 15.

Pijpers, PJ., 1933. Geology and paleontology of Bonaire (D.W.I.). Geogr.
Geol. Meded. (Physiogr. 8); thesis, Utrecht, 110 pp.

Simons, GJ., 1868. Beschryving van bet eiland Curafou, uit verschillende
bronnen bjeenverzameld. Oosterwolde, 156 pp.

Westermann, J.H., 1932. The geology of Aruba. Geogr. Geol. Meded.
(Physiogr. 7); thesis Utrecht, 133 pp.

Westermann, J.H., 1949. Overzicht van de geologische en mynbouwkundige
Tennis der Nederlandse Antillen benevens voorstellen voor verdere exploratie.
Meded. Kon. Ver. Indisch Inst. 85 (Trop. Prod. 35), 168 pp.

Zonneveld, J.I.S., 1954. De Benedenwinden in vogelvucht. Tydschr. Kon.
Ned. Aardr. Gen. 71, p. 228-233.

Zonneveld, J.1.S., 1960. Een luchtfoto-onderzock op de Benedenwindse Eilan-
den. Tydschr. Kon. Ned. Aardr. Gen. 77, p. 389-400.




















BOEKBESPREKING


Het voorkomen en ontstaan van savannen in Suriname. (Een
inleidende fysisch geografische verhandeling), door F.H.R.
Oedayrajsingh Varma, 1975, 67 bladz. Alleen bij de auteur
verkrijgbaar, postbus 12104, Amsterdam (f 12,50).

Dit is het type bockje waarvan er al tientallen in Suriname zouden behoren te
zijn. Men kan ze echter tellen op de vingers van etn hand. Ik bedoel: instruc-
tieve boekjes over land en natuur, geschreven in bewoordingen die ze geschikt
maken voor middelbare scholieren, onderwijzers en andere meer ontwikkelde
burgers van de nicuwe staat. Dat zc er niet zijn, moet in de cerste plaats toege-
schrcven worden aan de nonchalance van velen Surinamers, maar vooral Ne-
derlanders die in Suriname onderzoek hebben gedaan. Van hen heeft vrijwel
nooit iemand de mocite genomen om zijn bcvindingen nict allcen voor zijn vak-
genoten maar ook, en dan in cen aangepaste vorm, roegankelijk te maken voor
de gewone Surinamer. Schrijver dezes is cen van hen en brengt dan ook, naast
lof, met schroom critic op het onderhavige bockje naar vorcn, want met recht
zou hem verwijtend toegevocgd kunnen worden: Had het dan zlef eens gepro-
beerd.
De beer Oedayrajsingh Varma verdient inderdaad lof. Zijn bockje is naar in-
houd en vorm goed afgestemd op her beoogde docl. Dc lezer krijgt cen beeld
van de savannen, dat in grote lijnen just is en hem wellicht zal prikkelen zelf
eens meer acht te slaan op dit fascinerende landschapstype.
Het betoog voor natuurbehoud in de nabeschouwing is nict overbodig, zoals
cen niet-ingewijde misschien zou kunnen denken met her oog op de enorme
uitgestrcktheid vrijwel onaangetaste natuur in Suriname. Integendeel, her is
zeer terecht erop te wijzen, dat men moet voortgaan met nu reeds van alle eco-
systemen in Suriname representative voorbeelden veilig te stellen. Als bron van
wetenschappelijke information zullen zij in de tockomst zeker nodig zijn. Som-
mige van Surinames savannetypen open nu reeds gevaar geheel te verdwijnen
als gevolg van de vooruitgang in her land.
Evenwel, critic is onvermijdelijk. Schrijver is onvoldoende vertrouwd met al-
lerlei begrippen en termen uit de biologic en vertaalt de laarste vrkeccrd uit her
Engels. Ook anderszins gaat hij met de literatuur over zijn onderwerp niet zorg-
vuldig genoeg om: Sommige in de test geciteerde geschriftcn komen in de lite-
ratuurlijst niet voor; in die lijst zitten fouten; belangrijke recent literatuur is
niet verwerkt, waardoor her bockje achter loopt bij de huidige stand van de we-
tenschap; de tekst doct sterk vermoeden, dat vele gegevens uit de tweede hand
geciteerd worden.
Dat de schrijver geheel op de literatuur blijkt te mocten steunen bij gebrek
aan eigen ervaring, is niet altijd begrijpelijk. Vele savannen zijn gemakkclijk be-
reikbaar. Erger vind ik, dat hij NB aardrijkskundeleraar ook de kaart van
Suriname niet goed kent. Op bladzijde 15 laat hij in tekst en figuur her gebied
tussen de Corantijn en de Coeroeni zonder slag of stoot aan buurman Guyana en
verlegt hij de Sipaliwinisavanne een heel eind naar her western. Hij blijkt nict tc
weten, dat de Paroe- en de Sipaliwinisavanne cen geheel vormen. Hij behandelt
de savannen volgens de indeling van Cohen en Van der Eyk, maar verduistert
daarbij her Kasipora- en her Tafelbergtype.




















90 BOEKBESPREKING
Toch moet mijn critic cen ondcrgeschikte plaats innemen. Ik hoop, dat her
voorbeeld van Ocdayrajsingh Varma gevolgd zal worden, opdat de Surinamer
meer vertrouwd zal kunnen raken met zijn eigen land. Potenticle schrijvers moe-
ten echter wel proberen zich eerst enige ervaring omtrent hun onderwerp te ver-
werven.

J. van Donselaar












Techna. Technisch maandblad voor de Nederlandse Antil-
len. Redactie: Ing. A.A.N. da Costa Gomez (hoofdred.),
E.P. de Palm, Ing. L.J.M. Rolfast. Postbus 470, Curajao.
Jaarg. I (1), januari 1976; (2), febr.; elk number 24 blz.
28 x 21 H cm, ill. (NAf45,-).

Een technisch maandblad van enig niveau is voor zover bekend nog nooit op de
Nederlandse Antillen verschenen. Alle technische informative werd en word ge-
leverd door buitenlandse vakbladen, waarbij ook Nederland als buitenland
wordt beschouwd. Algemene communication op het technisch vlak en dan nog
op het peil van HTS ofUniversitair was tot nu toe nauwelijks mogelijk. Dit heeft
mede tot gevolg gehad, dat praktische ervaring van ondernemingen, diensten of
individuen diep begraven ligt en slechts incidenteel of ten dele naar boven
komt. De redakteuren, twee jonge HTS-ers en een ervaren technicus hebben dit
als een ernstig belersel voor de technische ontwikkeling gevoeld en ook als cen
verspilling van energies. Dit maandblad, Techna (een voortreffelijke naam) wil
thans cen forum zijn voor problemen die met technick en natuurwetenschap te
make hebben en betrekking hebben op de Nederlandse Antillen.
Het blad kent verschillende rubrieken, nl. bedrijfskunde en bedrijfsinforma-
tie, algemeen en vakgerichte gedeelte, technische tips en correspondenric. In de
cerste twee afleveringen komt cen verscheidenheid aan onderwerpen aan bod:
met name brandweer en brandpreventic, utiliteitsprojekt op St. Maarten, trans-
formatoren, bestrijding van lawaai en onderhoud van airco's.
TECHNA staat vanzelfsprekend nog in de kinderschoenen. Gezien echter de
geestdrift van de redaktie en her ruim aanwezige (schrijvers) potenticel kan her
blad cen steentje bijdragen aan de ontwikkcling van de Antillen en zich een
vaste plants veroveren bij het lezerspubliek: iedereen met een behoorlijke tech-
nische kennis en ontwikkeling.
TECHNA verdient alle steun van iedere technisch geinteresseerde lezer die
betrokken is of wil worden bij de ontwikkeling van de Nederlandse Antillen.

H.A.M. de Kruijf



















BOEKBESPREKING


De Antillen, door Peter Wood en de Redaktie van Time-
Life boeken. De wereld der woeste natuur. Time-Life
Intern.; Nederlandsc uitgave bewerkt in samenwerking met
M.J. Daan-Stiemens en Dick Hillenius; 1976, 184 bladz.,
talrijke afb. in kleuren (f 32,50).

Het is verrassend hoeveel aandacht in deze Time-Life uitgave is besteed aan Bo-
naire, dat word beschouwd als 'voor duikers het meest ideale terrein van de hele
Antillen' (p. 160).
Het werk bestaat uit cen aantal vlot geschreven reisverslagen met gelijk aantal
fotoreportages, welke voor vele lezers waarschijnlijk wel het meest waardevolle
deel van deze uitgave zullen vormen, ook al zijn de kleuren op de afbeeldingen
niet altijd even natuurlijk.
Na enkele inleidende beschouwingen over (1) 'Een zonovergoten archipel'
maakt de lezer kennis met 'Barbuda's amoureuze piraten' (p. 37-49), wonder
welke speelse titel John Dominis meesterlijke foto's laat zien van een enorme
broedkolonie van fregatvogels ('minnaars die Casanova naar de kroon steken')
in de mangroven van noordwest Barbuda.
Er volgt een avontuurlijke tocht door (2) 'Het binnenland van Dominica',
met daarna foto's van 'De ondergang van een stad' (p. 66-73), waarmede na-
tuurlijk St. Pierre op Martinique is bedoeld, dat in 1902 door een gloedwolk van
de Mont Pel6e werd vernietigd.
Dan gaan wij naar (3) 'De blauwe bergen van Jamaica' en maken kennis met
her indrukwekkende karstlandschap van dit eiland dat door Dan Budnik met
foto's over 'Eenzelfde gesteente in velerlei vermommingen' (p. 84-99) wordt
geillustreerd.
Een tocht naar de hoogste top van Hispaniola (tevens van de Antillen) op
ruim 3000 meter, brengt ons (4) 'Naar ijler lucht'. En dan komt tenslotte de
'Natuurwandeling. Dwars door Bonaire' (p. 112-123), van Slagbaai naar de top
van de Brandaris, dan naar Plaj'i Funchi, en vervolgens via Pos'i Mangel naar
Boca Cocolishi. Dit verhaal is ge'illustreerd met 6 grote en 18 kleine kleurenfo-
to's van John Dominis, van her landschap en van de planten en dieren waarover
een en ander wordt verteld. Elders is een afbeelding van de flamingokolonic in
het Pekelmeer tc vinden, en een fraaie, twee bladzijden beslaande plaat van
elandsgeweikoraal bij Plaj'i Funchi, dat bij een lage warerstand boven het zee-
oppervlak uitsteekt.
Zijn zwerftochten vervolgend komtJohn Wood dan in gezelschap van de
bioloog William E. Rainey en zijn mctgezellen op bet Isla de Avcs (bewesten
Dominica), waar hij (5) 'In de geest van Robinson Crusoe' zijn centje stevig vast-
pent in het zand. Zijn bespiegelingen hebben dan vooral betrekking op de ge-
schiedenis van dit lang-vergeten eilandje, dat na de publication van een arrikel
over 'Islote Aves, een vogeleiland in de Caraibische Zee' in de 33ste Jaargang
van dit tijdschrift (1952, p. 23-34) plotseling in de belangstelling kwam re staan,
en voorts over de met uitsterven bedreigde zeeschildpadden. Prachtige kleurop-
namen van Ron en Valerie Taylor brengen ons vervolgens in 'Een woelige onder-
water-wereld' (p. 138-155).
Het (6) 'Avonturieren op de bodem van de zee' bij Bonaire drive jaar na de
uitvaardiging van her speervisverbod blijkt hem better te bevallen dan op an-
dere eilanden. Daarna wordt dit bock over De Antillen besloten met een arti-
stieke series foto's van John Dominis over 'Het woeste en waterrijke eiland' (p.
166-179), Dominica.




















BOEKBESPREKING


Veel aandacht wordt in dit werk besteed aan de geologic, de fysische geografic,
en aan de flora en fauna van de cilanden. Opvallend is daarbij hoe goed men
zich in deze Nederlandse uitgave heeft getracht te documenteren. Dit blijkt niet
alleen uit de Bibliografic, waarin tal van publicaties voorkomen welke uitslui-
tend op de Nederlandse Antillen betrekking hebben, maar evenzo uit de 'Ver-
anrwoording', waarin ook Frater M. Arnoldo Broeders, L.G. Gerharts, Hugo
Gerharts, Ingvar Kristenscn en Don Steward worden bedankt.
Toch blijven er nog wel merkwaardige dingcn tc Iczen, ondanks de vele zeer
noodzakelijke veranderingen welke door Arnoldo, L.D. Gerharts en Kristensen
in het manuscript werden aangebracht. Saba is 'tot de laatste vierkance meter
geexploiteerd' (p. 28). Bonaire is 'zo droog als een woestijn' (p. 21); daar waait
ook nog steeds cen Noordoostpassaat, in plaats van de vrijwel constant wind uit
her Oosten (ccn felt waarmede alle vliegvelden op de Kleine Anrillen rekening
hebben gehouden). En van war er over her ontstaan van de Bonaircaanse bin-
nenwateren wordt gezegd (p. 112), zal stellig niemand iets kunnen begrijpen.
Er wordt veel gewerkt met de latijnse namen van planten en dieren, die -
behoudens cen enkele uitzondering just zijn geschreven. Nict waar is echter
dat de landslak Cerion uva, die hier schapeschelp word genoemd, 'op Aruba
uitsluitend als fossiel' is te vinden (p. 113).
Op her kaartje van Bonaire bijna 4 bij 2 cm groot, maar waarop Washing-
ton Park met nadruk staat aangegeven zijn vijf woonkernen als gelijkwaardig
aangeduid, te weten: Kralendijk, Bacuna, Boven Bolivia, Rinc6n en Karpata;
en de enige weg die (ook op de overzichtskaart) is getekend, loopt van Zuid-
punt, via Sorobon en Wanapa naar Kralendijk, en vervolgens via Porta Spaiio en
Rinc6n naar Slagbaai!
Al met al, toch stellig een aantrckkelijke aanwinst voor de Westindische boe-
kenverzameling.


P.W.H.




University of Florida Home Page
© 2004 - 2010 University of Florida George A. Smathers Libraries.
All rights reserved.

Acceptable Use, Copyright, and Disclaimer Statement
Last updated October 10, 2010 - - mvs