• TABLE OF CONTENTS
HIDE
 Front Cover
 Front Matter
 Title Page
 Introduction
 Hot geval Meynema
 De zaak Meynema
 Een protest de zijde der particuliere...
 Luitenant Meynema begaat een...
 Nieuwe geruchten
 De ontheffing van den "zieken"...
 De zaak Patoir
 Een krijgsraad benoemd voor de...
 Een beroep-op het humaniteitsgevoel...
 De ontheffing van luitenant Patoir...
 Kapitein commandant
 Verlichting van Meynema's...
 Een onstellend feit
 Een verdienstelelijk man (lid van...
 Inlichtingen van Bestuurszijde
 Een artikel in De Avondpost
 De pers in Suriname begiet warm...
 Te veel gevergd
 Interpellatie
 Een aanslag op de vrijheid van...
 De held in zijn tent
 Steun van de publieke opinie
 Rechtsingang aangevraagd
 Hoe het blad Suriname een collega...
 Liefst niet deze "hulp"
 Ook de Surinamer verklaart zich...
 Ontslag Patoir
 Aan wie de verantwoordelijkhei...
 Tweede verhoor op 't Parket
 De zaak Meynema
 In het tweed stadium
 Hoe flink ons bestuur is
 Nota van den Gouverneur
 Een voorloopige opmerking over...
 Luitenant Meyer krijgt de belooning...
 Bespreking van de Nota betreffende...
 Candidaat voor de Staten
 Vrijspraak van Meynema
 De politieke crisis
 Een aanvulling voor de lezers in...
 Voert de west stelselmatige...






Group Title: blik op het huidig bestuursbeleid in Suriname
Title: Een blik op het huidig bestuursbeleid in Suriname
CITATION THUMBNAILS PAGE IMAGE ZOOMABLE
Full Citation
STANDARD VIEW MARC VIEW
Permanent Link: http://ufdc.ufl.edu/UF00081428/00001
 Material Information
Title: Een blik op het huidig bestuursbeleid in Suriname
Physical Description: 119 p. : ; 21 cm.
Language: Dutch
Publisher: J.H. Oliviera
Place of Publication: Paramaribo
Publication Date: 1913
 Subjects
Subject: Politics and government -- Suriname   ( lcsh )
Genre: non-fiction   ( marcgt )
Spatial Coverage: Suriname
 Notes
General Note: Articles previously published in De West, July-October 1913.
 Record Information
Bibliographic ID: UF00081428
Volume ID: VID00001
Source Institution: University of Florida
Holding Location: University of Florida
Rights Management: All rights reserved by the source institution and holding location.
Resource Identifier: oclc - 22367048

Table of Contents
    Front Cover
        Front Cover 1
        Front Cover 2
    Front Matter
        Front Matter 1
        Front Matter 2
    Title Page
        Page 1
        Page 2
    Introduction
        Page 3
        Page 4
    Hot geval Meynema
        Page 5
    De zaak Meynema
        Page 6
        Page 7
    Een protest de zijde der particuliere geneesheeren
        Page 8
    Luitenant Meynema begaat een verzuim
        Page 9
    Nieuwe geruchten
        Page 10
    De ontheffing van den "zieken" luitenant wordt buiten werking gestald
        Page 11
    De zaak Patoir
        Page 12
    Een krijgsraad benoemd voor de zaak Meynema
        Page 13
    Een beroep-op het humaniteitsgevoel van de betrokken autoriteiten
        Page 14
        Page 15
    De ontheffing van luitenant Patoir wordt veranderd in "eervol"
        Page 16
    Kapitein commandant
        Page 17
    Verlichting van Meynema's arrest
        Page 18
    Een onstellend feit
        Page 19
        Page 20
        Page 21
        Page 22
        Page 23
        Page 24
        Page 25
    Een verdienstelelijk man (lid van den krijgs- raad) moet beloond worden
        Page 26
    Inlichtingen van Bestuurszijde
        Page 27
        Page 28
        Page 29
        Page 30
        Page 31
        Page 32
        Page 33
        Page 34
        Page 35
        Page 36
        Page 37
        Page 38
        Page 39
        Page 40
    Een artikel in De Avondpost
        Page 41
    De pers in Suriname begiet warm te loopen over de affaire
        Page 42
        Page 43
    Te veel gevergd
        Page 44
        Page 45
        Page 46
        Page 47
    Interpellatie
        Page 48
    Een aanslag op de vrijheid van drukpers
        Page 49
        Page 50
        Page 51
        Page 52
        Page 53
        Page 54
        Page 55
    De held in zijn tent
        Page 56
    Steun van de publieke opinie
        Page 57
        Page 58
    Rechtsingang aangevraagd
        Page 59
        Page 60
    Hoe het blad Suriname een collega te "hulp" komt
        Page 61
        Page 62
        Page 63
        Page 64
    Liefst niet deze "hulp"
        Page 65
    Ook de Surinamer verklaart zich tegen de West
        Page 66
        Page 67
        Page 68
        Page 69
    Ontslag Patoir
        Page 70
    Aan wie de verantwoordelijkheid?
        Page 71
        Page 72
        Page 73
        Page 74
        Page 75
    Tweede verhoor op 't Parket
        Page 76
        Page 77
    De zaak Meynema
        Page 78
    In het tweed stadium
        Page 79
        Page 80
        Page 81
    Hoe flink ons bestuur is
        Page 82
        Page 83
    Nota van den Gouverneur
        Page 84
        Page 85
        Page 86
        Page 87
        Page 88
        Page 89
    Een voorloopige opmerking over de nota betreffende den heer Visser
        Page 90
    Luitenant Meyer krijgt de belooning die hij verdient
        Page 91
        Page 92
        Page 93
        Page 94
        Page 95
    Bespreking van de Nota betreffende Mr Visser
        Page 96
        Page 97
        Page 98
        Page 99
        Page 100
        Page 101
        Page 102
        Page 103
        Page 104
        Page 105
    Candidaat voor de Staten
        Page 106
    Vrijspraak van Meynema
        Page 107
        Page 108
        Page 109
        Page 110
        Page 111
        Page 112
        Page 113
    De politieke crisis
        Page 114
        Page 115
    Een aanvulling voor de lezers in Nederland
        Page 116
        Page 117
    Voert de west stelselmatige oppositie?
        Page 118
        Page 119
        Page 120
Full Text



EEN BLIK

OP HET HUIDIG


BESTUURSBELEID

IN


SURINAME.


Stoomdrukkerij J. H. OLIVIERA,
PARAMARIBO,
1913.


Prijs per exempl. 60 cts.


Cl
.'g 6 4 9













UNIVERSITY
OF FLORIDA
LIBRARIES


TH1
MICROFIL~i
BY THE UNIVERSITY OF
FLORIDA LIBRARIES.











EEN BLIK
OP HET HUIDIG

BESTUURSBELEID
IN

SURINAME.













INLEIDINS.



Dit boekske wordt uitgegeven met een twee-
ledig doel:
te voldoen aan veler aanvtagen naar artikelen in
summers van De West die niet meer voorradig zijn;
en een blik te geven- op een bestuursperiode in
Suriname, die hoe eer hoe liever behoort te worden
Safgesloten.

REDACTIE DE WEST.














tet geval Mynema.
(Uit De West van 21 Juli 1913).
Men schrijft ons: (')
Een vreemd geval heeft zich voorgedaan in bet
militair garnizoen alhier.
Twee zieke fuseliers waren als hersteld ontslaen
uit bet militair hospital. Zij verklaarden aan liite-
nant Meynema, dat zij zich nog zeer ziek gevoelden.
Zij zeiden echtor, niet te durven klagen nit vrees voor
kapitein Hovenkamp.
Luitenant Meynema nam de zaak ter band, opko-
mende voor de rechten der fuseliers. met het gevolg,
dat 'zij weder opgenomen en than zeffs ernstig ziek
we0den bevonden.
Wat gebeurde nu echter?
De kapiteins Hirschmann en Hovenkamp, die het
optreden van luitenant Meynema kwalijk madden ge-
nomen, lokten een resolutie uit, waarbi luitenant
Meynema werd afgekeurd wegens overprikkeling van
zenuwstelsel.
De beer Meynema onderwierp zich daarna aan een
onderzoek van drie zeer bekende, bekwame burger-
geneesheeren, die na een zeer nauwkeurig onderoek
in een ultgebreid certificaat hebben geattesteerd, dat
de lultenant physisch, neurologisch en psychisch vol-
komen geschikt is voor alle diensten ook in de tropen.
Aan luitenant Meynema is aangezegd, om per eerste
mail naar Nederland te vertrekken, maar men mag
vetwachten dat dit mulsje in den Haag een staartje
zal hebben.
(') WQ stellen er pris op, te verklaren, dat dit eerte be-
richt over do zaak Meynema, ons niet werd toegezoadea dowr
den 'ultusant elf,- Redactie.










Do zaak Meyjnema.
(Uit De West van 18 Juli 1913).
Het is. meer dan treurig als men hoort hoe in en
buiten het garnizoen over het geval Meynema wordt
gesproken.
De beschouwingen die aan deze zaak worden vast-
geknoopt, verhoogen allerminst het prestige van het
gezag.
Onverholen wordt te kennen gegeven, dat de af-
keuring van den luitenant is uitgelokt, omdat men hem
niet Just". De heer Meynema zoo zegt men is
een persoonlijkheid. Hij veroorlooft zich een eigen
meening te hebben, die zich niet steeds buigt voor
de meening zijner meerderen. Hij had een open oor
voor de belangen van mindere militairen, die hem
vrijmoedig konden naderen met hun grieven en wen-
schen. En meermalen was hij bij den kapitein com-
mandant de tolk van de grieven dier minderen, bij-
voorbeeld over keuring en ontslag uit het militair
hospital.
De tegenwoordig zoo vaak vernomen klacht van
militairen, is, dat men in het hospital eeuwig shnu-
lanten in hen ziet; en dat zij vaak ontslagen worden
terwijl zij werkelijk nog ziek zijn. Te luidt klagen
durft men niet, uit vrees voor straf of finale afkeuring.
Onlangs deed zich het zelfde weder voor met de
fuseliers Donkersloot en Echteld. Na hun ontslag uit
bet hospital, hebben deze fuseliers zich wonder behan-
deling gesteld van particuliere geneesheeren. "De een
is toen teruggezonden naar het hospital en tot nu
toe wonder behandeling wegens malaria. De ander is
afgekeurd.
Dat de luitenant Meynema in dergelijke gevallen
vaak opkwam voor de rechten der minderen, zou --zoo
luidt het kwaad bloed hebben gezet, en. de eigen-
lijke reden zijn waarom zijn afkeuring ,wegens zenuw-
overprikkeling" is uitgelokt.
En dit vermoeden is voor velen als 't ware zeker-
heid geworden, nu na de afkeuring door een mili-










taire commissie- een commissie van drie particuliere
geneesheeren na onderzoek heeft verklaard, dat de
beer Meynema physisch, neurologisch en psychisch
volkomen geschikt is voor alle diensten.
Nu zal -- in weerwil van dit allies een verstandig
mensch natuurlijk zijn oordeel over deze zaak reser-
veeren. De mogelijkheid is niet uitgesloten, dat de
militaire geneeskundige commissie inge!icht omtrent
de kwesties die zich v66r de keuring hadden voorge-
daan -- een psychisch defect heeft meenen te kunnen
constateeren, dat niet ontdekt kon worden bij bet
bloot lichamelijk onderzoek door de particuliere ge-
neesheeren.
Het kan ook zijn, dat het oogenschijnlijk hard op-
treden van den geneeskundigen dienst tegenover mili-
tairen, gerechtvaardigd wordt door het vaak simuleeren
van ziekte, wat wonder dergelijke korpsen veel voor-
komt. Omgekeerd kan het ook zijn, dat de doktoren
al te spoedig een simulant zien in militairen die zich
ziek melden.
Wij zijn allerminst bevoegd een oordeel daarover
uit te spreken.
Maar en dit is voor ons de aanleiding tot ,dit
sehrijven er zijn in dit geval voldoende gegevens
om een wonder z oek te verlangen.
Nu heeft het ons zeer getroffen, te vernemen, dat
de gouverneur geweigerd heeft te voldoen aan. het
verzoek van den beer Meynema: om een onderzoek,
en confrontatie met de kapiteins Hovenkamp en Hirsch-
mann. .Zoo'n confrontatie schijnt in strijd te zijn met-
steile militaire begrippen.
Naar onze meening most just het gezag er prijs
op stellen, om door een onpartijdig onderzoek het be-
wijs te leveren, dat de publieke opinie ten onrechte
de militaire autoriteiten beschuldigt van een willekeur
die alle grenzen zou overschrijden.
* Het gezag lijdt wonder dergelijke zaken, en men zou
in de kolonie goed doen daar rekening inede te hou-
den. Een eerlijk bestuur behoeft het licht der open-
baarheld niet -te schuwen.









Een protest van de zijde der particuliere
geneesheeren.
(Uit De West van 22 Juli 1913).
Men heeft bezwaar gemaakt tegen een zinsnede in
ons vorig nummer luidende:
,De mogelijkheid is niet uitgesloten, dat de militaire
,geneeskundige commissie ingelicht omtrent de
,kwesties die zich v66r de keuring hadden voorge-
,daan een psychisch defect heeft meenen te kunnen
,constateeren, dat niet ontdekt kon worden bij het
,bloot lichamelijk onderzoek door de particuliere ge-
,neesheeren".
Men las daaruit, dat het onderzoek door de parti-
culiere geneesheeren ingesteld, niet afdoende zou zijn
geweest, en verzekerde ons dat dit onderzoek zeer
omstandig en minutieus heeft plaats gehad, in alle
richtingen, dus ook psychisch.
Het spreekt van zelf, dat wij niet de bedoeling heb-
ben gehad om twijfel uit te spreken omtrent de deug-
delijkheid van het onderzoek der particuliere commis-
sie. Wij hebben slechts willen doen uitkomen, 4at
aan de militaire commissie voor haar psychisch onder-
zoek waarschijnlijk inlichtingen zijn verschaft omtrent
de geschiedenis van den patient in den laatsten tijd.







9

Luitonant Maynema begat een verzim,
(Uit De West van 25 Juli).
Toen Woensdagmiddag de Prins Willem V zou
vertrekken, miste men luitenant Meynema, aan wien
was aangezegd met die gelegenheid naar Nederland
fe vertrekken.
Donderdag morgen telephoneerde de heer Meynema
van uit Marienburg, dat hij den vorigen dag op de
jacht was geweest en verdwaald, waardoor hij niet
tijdig terug had kunnen zijn om met de Willem V te
vertrekken.









Hieuwe geruchten.
(Uit De West van 29 Juli 1913).
Allerlei geruchten doen' weer de ronde. Zoo bij-'
voorbeeld dat getracht zou zijn den heer Meynema in
het gesticht Wolffenbuttel te doen opnemen. Zoo dit
niet lukte, zou het plan zijn hem onder observatie te
stellen in het hospital, in een geblindeerde kamer.
Wij hebben ons ter zake om inlichting gewend tot
de meestbevoegde bron, die ons gemachtigd heeft deze
geruchten tegen te spreken.
Wij vernemen dat de gouverneur een commissie van
twee officieren van de Zeeland heeft benoemd, om het
geval te onderzoeken betreffende het niet-vertrekken
van luitenant Meynema per Prins Willem V. Heton-
derzoek leidde tot het resultaat, dat opzet van de zijde
van den heer Meynema .iet was gebleken. Nochtans
blijft bet niet-vertrekken (waar bevel daartoe gegeven
was) uit een militair oogpunt een tekortkoming, waar-
op een disciplinaire bestraffing kan volgen.






Ii

De ontheffing van don iiekuen lIitnant
word buiten working gestaid.
(Uit, De West van 5 Aug. 1913).
Naar wg verpemen is bij gouveriements resolute
van 4. Augustus j.L buiten working gesteld
de resoliutie van 8 Juli j.I. waarbij de eerste luitenamt
der infanterie W. J. Meynema, wegens zikte wend
ontheven van detacheering, behoudeas nadere konink-
lijke 'goedkeurftig.
Aani den heer Meynema is thans huisarrestopgelegd,
in verbahd c met een nader in te stellen onderzoek om-
trent de vraag of hij op z ette .ij k twee weken ge-
leden de boot-heeft gemist waarmede hi naar Neder-
land inoest vertrekken.









De zaak -atoir.
(Uit De West van 5 Aug. 1913).
Naar wij vernermn is de eerste luitenant kwartier-
meester J. C. Patoir bij resolute van 2 Augustus j.I.
wonder nadere KConinklijke goedkeuring, ontheven van
zijn detacheering. In verband met minder" juiste ge-
ruchten daaromtrent, schrijft de heer Patoir ons et
volgende:
Op een der betaaldagen in Juni is bij de-uitbetaling
eene vergissing began met .de ditgifte van bankpapier,
waardoor een tekort van f 900,- door mij werd be-
vonden. Dit is den daaropvolgenden dag door mij
persoonlijk bijgepast.
De ontheffing mijner detacheering staat in zooverre
hiermede in verband, dat ik mij ernstig beklaagd heb
over de voor mij beleedigende wijze waarop een vrij-
wel overbodig onderzoek werd ingesteld.
Op de kiacht terzake door mi ingediend, wacht ik
dog op .eene beslissing van de Regeering in het Moe-
nerland.










Een krijgarand beoemd voor do zak Jeyoema.
('it De West van 8 Aug. 1913).
Naar wij vernemen is een gerechtelijk onderzoek
geopend tegen luitenant Meynema, wonder beschuldiging,
dat hij o p.zettelijk niet voldaan heeft aan de op-
dracht.om eenige weken geleden naar Nederland te
vertrekken.
Men herinnert zich, dat dezelfde beschuldiging reeds
onderzocht werd door twee officieren van de Zeeland,
die den opzet niet bewezen achtten.
, In den krijgsraad voor de behandeling van deze zaak
zijn benoemd, behave Mr. P. Carst en Mr. G. v. d.
Flier die ambtshalve voorzitter en auditeur militair
zijn, de kapitein op non activiteit C. M. H. Kroesen,
de' eerste luitenants der infanterie Verboeven:en Meijer
en de officer van gezondheid L. G. Bergen.
Als de opzet bewezen wordt, is de straf die op dit
felt sfaat: cassatie (ontzetting uit het ambt) of ge-
vangenisstraf tot ten hoogste vijf jaar.
Van het vonnis ian den krijgsraad kan men in hooger
beroep gaan bij het Hof te Utrecht.










Een beroep o bet humaniitesge9oel .an do
betrokken autoriteiten.
(Uit De West van 15 Aug. 1913).
Alweer noopt de treurige zaak Meynema ons, om
een enkele opmerking te maken. Of liever: om een be-
roep te doen op het menschelijk gevoel van de be-
trokken autoriteiten ten zijnen aanzien.
Men weet, dat luitenant Meynema sedert eenige weken
huisarrest heeft, in verband met een gerechtelijk onder-
zoek tegen hem (wegens het missen van de boot naar
Holland).
De laatste dagen is ons gebleken, dat de beer Mey-
nema geheel afgesloten is van de buitenwereld. Hij
mag niet uitgaan, niemand ontvangen niet vrij cor-
respondeeren enz. Om kort te gaan: hij is een ge-
vangene binnen vier muren.
Waarschijnlijk is dit een vorm van voorarrest, in
verband met het gerechtelijk onderzoek.
Maar, men weet, de heer Meynema was in Juli wegens
zenu w z ie k te ontheven van zijn detacheering. De
resolutie vaq ontheffing is later ingetrokken. Doch
niemand zal zeker beweren, dat bij resolutie van den
gouverneur zenuwziekte genezen kan worden.
Officieel is dus de heer Meynema een ernstig zenuw-
lijder, op wien thans de straf van e e.n z am e op-
sluiting wordt toegepast. Men moet er zich in
denken, om te beseffen wat een vreeselijke straf dit
is, en men behoeft geen deskundige te zijn om te
zeggen, dat die behandeling een zenuwlijder slechts
erger kan maken, zoo hij niet volslagen krankzin-
nig wordt.
Ons menschelijk gevoel dringt ons er toe, om krach-
tigeropaantedringen: dat zoo spoedig moge-
lijk daaraan een einde wordt gemaakt.
Zoodra het gerechtelijk onderzoek zoovergevorderd
is, dat zonder schade voor dit onderzoek de heer
Meynema in vrijheid kan worden gesteld, open wij
dat dit zal geschieden,









Men kan niet beweren, dat de heel Meynema een
gek is die gevaar oplevert voor zijn omgeving, want
in dat geval zou hij wonder geneeskundige behandeling
moeten zijn gesteld, zou hij ontoerekeningsvatbaar
moeten zijn verklaard en. dus geen sprake kunnen zija
van een gerechtelijke instructie tegen hem.
De vraag of het feit waarvoor de heer Meynema zal
terechtstaan (bet verzuimen van een boot, opzettelijk
'of onopzettelijk, en daardooF het niet opvolgen van
een gegeven bevel) z66 ernstig is, dat voorarrest noodig
was, ligt niet aan ons te beoordeelen. De leden van
den a. s. krijg.raad schijnen de zaak heel hoog op te
nemen. En, zijn wij wel ingelicht over het verhoor
der getuigen door de officieren commissarissen, dan
krijgt men den indruk dat het vonnis feitelijk al bij
voorbaat geveld is. Althans een der officieren-leden
moet het franchement hebben uitgesproken tegenover
een getuige: dat hij overtuigd was van den
op zet van den heer Meynema. Men vraagt zich af,
of een rechter die bij voorbaat zulk een overtuiging
heeft, de aangewezen person is om objectief. het
pro en. contra te overwegen ?






16

De ontheffing van luitenant Patoir wordt
veranderd in ,,ooerl".
(Uit De West van 15 Aug. 1913).
Wij hebben medegedeeld, dat luitenant Patoir door
den gouverneur ontheven was van zijn detacheering,
wat voornamelijk in verband scheen te staan met de
houding die hij aangenomen had tegenover een com-
missie benoemd tot onderzoek van zijn administrative.
De ontheffing geschiedde niet met de gebruikelijke
bivoeging : e e r v o .
Thans is een nieuwe resolutie genomen, bepalende
dat de ontheffing zal worden beschouwd als neervol"
verleend.
Van bevoegde zijde vernamen wij, dat er geen sprake
van is, dat de heer Patoir eenige frauduleuze hande-
ling zou hebben verricht.
Aan den heer Patoir is ook huisarrest opgelegd.







17

Kapitein commandan
(Uit De West van 15 Augustus).
In erband met phet vertrek naar Nederland van
kapitein Hiirchmann, welk vertrek op 20 Augustus a. s.
is bepaald, is de eerste luitenant van Seventeraange-
wezen om alsdan de funtien van commandant der
troepen Awaar te nemen.
***
Uit De West van 19 Augustus:
Volgens ontvangen telegraphisch bericht, is tot kapi-
tein commandant van de troepen en het garnizoen in
Suriniame benoemd: de kapitein det infanterie van
het Nederlandsch Indische leger H. T. Spook.
De heer Spook is geboren in 1870.
Hij vertrekt 12 Septeiiber uit Nederland.







18

Verlichtng van Meynema's arrest.
(Uit De West. van 19 Augustus).
Het verheugt ons te kunnen mledeeletf, datde heer
Meyn6ma weder mag uit gaan. Vrijdagavond is zijn
strong arrest veranderd in gewoon buisarrest, en later
is hem ook toegestaan om te wandelen.









Een ontstellend feit.
(Uit De West van 2 September).
DI gouverneur heeft Zaterdag bij resolute den
waarnemend president van het Hof van. Justitie Mr. A.
PK Visser, ontheven van zijne function als president, en
hem derhalve teruggesteld tot gewoon lid van het Hof.
SMet de function van president is tijdelijk best bet
lid'viai het Hof Mr. P. Carst.
De pntheffing van Mr. Visser is geschied n i e t op
zijn verzoek. 4
Deze ingrijpende maatregel is een gevoig van de
kwesties betreffende de luitenants Meynema en Ffatoir,
waar(an reeds 'meermalefi melding werd 'gemaakt in
dit blad.
De wending die de zaak thans genomen heeft,
maakt het noodig om hieronder eenigszins uitvoeriger'
op deze kwestiesein te gaan.

Begin Juli werd de eerste luitenant W. J. M e y n ema
Svoor een geneeskundige commissie gebracht, bestaande
uit de officieren van gezondheid Boeser,*Hubenet.en
Samson. Deze rapporteerde, dat de heer-Meynema
zenuwziek was, waarna bij resolutip van den gouver-
*neur de heer 'Meynema .wegens zenuwoverprikkeling
werd ontheven van zijne detacheering.
Terstond daarna verspreidde zich ,het gerucht, dat
de heer Meynema niet ziek was, doch zijn afkeuring
was auitgelokt" door superieuren met wie hij ruzie
had. Men ,lustte" hem niet, om zijn weinige plooi-
baarheid, zijn onafhankelijk optreden soms in 't belang
.van mindere- militairen, enz.
De 'heer Meynema zelf beschouwde zich als niet
ziek. Hij liet zich onderzoekehido.or een commissie, be-
staand'e uit de artsen Vanier en de la Parra, en den
geneesheer Dragten. Deze commissie verklaarde met-
beslistheid, dat de heer Meynema nphysisch, neuro-
,logisch en psychisch volkomen geschikt is voor alle
,diensten ook in de tropen."
Den heer Meynema werd gelast, om 23 Juli naar









Nederland te vertrekken. De boot vertrok echter zon-
der den h'er Meynema, die verklaarde een .ag tevo-
ren op de jacht te zijn gegaan, daarbij verdwaald te
zijn en zoodoende ode boot te* hebben geiiist.
Een commissie werd benoemd, bestaande ,tuitwee
offered van de Zeeland, de heeren Stark en Aron-
stein ori te onderzoeken of de beer Meynema op-
zettelijk de boot had gemist. Deze comniissie kon
echte het bewijs van dent opiet niet vindeq. De
heer Meynema gaf redenen op, waarom hij de stad
had verlaten en op jacht was gegaan, et de4edoe-
ling om eerst op het laafste oogenblik zoo onopge-
merkt mogelijk aan boord te gaan.
De bevoegde machten soordeelden het voorloopig
onderzoek der marine officieren niet voldoende. Een
gerechtelijk onderzoek werd tegen den heer Meynema
geopend, met aanwijzing van officieren voor een even-
tueeled krijgsraad. Deze krijgsraad, die waarschijn-
lijk over enkele dagen uitspraak zal doen, bestaat uit
den kapitein op nonactiviteit Kroesen, de eerste luite-
nants Verhoeven en Meyer, den officer van gezond-
heid Bergen, terwiji ambtshalve voorzitter is Mr.Carst
en auditair militair Mr. v/d Flier.
Een der officieren-commissarissen liet zich bij .het
gerechtelijk onderzoek openlijk uit, dat hij b ij v oo r-
ba at o v e rtuig d was van den opzet van Mey-
nema. Als dit vooroordeel ook bij de andere leden
van den krijgsraad bestaat, behoeft men niet te vra-
gen wat de uitspraak zal zijn.
Tijdens het gerechtelijk onderzoek werd de heer
Meynema in voorarrest gesteld, in zijne woning. Bijna
twee weken onderging hij de straf van eenzame op-
sluiting, in den meest volstrekten zin-des words.
Dit was aanleiding, dat in De West van 15 Augustus
een beroep werd gedian op het humaniteitsgevoel
van de betrokken autoriteiten. Als Meynema'werke-
lijk ernstig zenuwziek is zoo schreven wij onge-
veer dan is deze behandeling geschikt om hem
volslagen krankzinnig te maken.
Vermeld dient nog, dat bij resolutie van 4Augustus
ingetrokken was de resolutie van 8 Juli waarbij de









lfeer Meynema wegens zenuwoverprikkeling was ont-
heven ifan zijne delapheering.
SBi resolute van 19 Augustus toen bij. het ver-
trek van kapitein Hirschmann het commandement tijde-
.lik moest worden overgedragen aan den oudsten lui-
tenant -,werd de resolutie van 8 Juli weder van kracht
verklaard, daar anders Meynema met het commande-
ment had moeten worden belast. *
"Sedert den avond van 15 Augustus is het voorarrest
van den heer Meynema in dien zin verzacht, dat hij
wnag uitgaan. Tevens werden echter drie deskundigen
gedagvaard, om te oordeelen over zijn toerekenings-
vatbaarheid, teweten: de officer van gezondheid Boeser,
de tijlelijk als officer van gezondheid fungeerende
districts-geneesheer von Kinigsltw, en de arts de la
Parra.
Lakistgenoemde heeft zeer. beslist verklaard, dat de
heeifMeynemavolkomen toerekeningsvatbaar is. Bij een
nieuw jngesteld onderzoek, bleek hem dat de beer
Meynema licht nerves was (wat hem niet kon verwon-
*deren na al het gebeurde) doch overigens volkomen
normal.
De beidi andere deskundigen concludeerden tot:
niet-toerekeningsvatbaarheid.
SBenieuwd mag men zijn, wat na al die verwikkelingen,
het oordeel zal zijn van den krijgsraad.
In den loop van Juli raakte opk de eerste luitenant-
kwarticrmeester J. C. Pa to ir een boezem friend
van'.den heer Meynema, die zijn sympathifn niet wer-
borg in moeilijkheden gewikkeld; naar aanleiding
van een kastekort dat zich de vorige maand had voor-
gedaan. '
Dit kastekort, bedragende f 900, was onmiddellijk
door den heer Patoir bijgepast, en aanvankelijk scheen
de zaak daarmede afgeloopen. Later verklaarde echter
de kapitein Hirschmann, dat op aandringen van den
administrateur van fidancien Gaymans, een commissie
was.benoemd om de administrative te onderzoeken.
Die commissie bestond uit de heeren Gaymans en
Hirschmann.









Het gevolg was een rapport, waarin -naar de mee-
ning van den heer Patoir mugged werden opgeblazen
tot oliphanten. Allerlei noodelooze breedsprakigheid
werd daarin gewikkeld. Erger was echter, dat de
commissie zich veroorloofde van ,,valsche boeking"
te spreken, omdat niet alle bedragen steeds waren
ge.boekt op den dag van ontvangst. De heer Patoir
erkende, dat dit,,slordig" was, maar protesteerde zoo
krachtig mogelijk bij den gouverneur tegen de uit-
drukking ,valsche boeking". Dit protest werd ge-
zonden aan den heer Gaymans, die een nieuwe, uit-
voerige nota schreef. Deze nota. kreeg, weder de heer
Patoir, die in zijn antwoord verschillende opmerkin-
gen van den heer Gaymans eenvoudig noemde: spij-
kers zoeken op laag water.
Toen volgde 2 Augustus een resolutie van den gou-
verneur, waarbij de heer Patoir van zijn detacheering
ontheven werd, in verband met gebleken feiten irt de
administrative en het standpunt waarop hij zich ipeende
te kunnen plaatsen tegenover hoogeren in rang en
positive.
Die ontheffing was aanleiding tot allerlei minder
juiste geruchten. De heer Patoir, zijn goeden naam
op 't spel ziende, plaatste een mededeeling in De
West van 6 Augustus, waarin gezegd werd dat hij
ontheven was wegens zijn verzet tegen een z. i. over-
bodig en krenkend. onderzoek.
Naar aanleiding van' die mededeeling, stelde de ka-
pitein commandant schriftelijk eenige vragen aan den
heer Patoir. Deze weigerde die vragen te beantwoor-
den, zeggende dat deze zaak geen dienstzaak was.
Daarop volgde een tweede schrijven van den com-
mandant, waarin den heer Patoir g e I a s t *werd de
vragen te beantwoorden.
De heer Patoir heeft ten slotte om een nieilwe
krijgsraadzaak te vermijden toegegeven, en de vra-
gen beantwoord, 'hoewel hij niet- was overtuigd. Hij
verklaarde dat een bekend rechtsgeleerde in de kolo-
nie, evenals hij van tneening was dat het hier geen
dienstzaak gold. Die rechtsgeleerde. was Mr. Visser.








Wij moeten weder even teruggaan en mededeelen,
dat de ontheffing van den heer Patoir wps geschied
zonder.de gebruikelijke toevoeging ,eervol". Natuur-
lijk teclameerde de he& Patoir, waarop eenigeweken
later een nieuwe resolute werd genomen, bepalende
dat de ontheffing zou worden beschouwd als eervol
verleend.
Het rapport over de administrative van den heer
Patoir, werd in handen gesteld van den auditeur mi-
litali voor eventueele gerechtelijke vervolging. Deze
ambtenaar zond het rapport terug, waardoor bevestigd
wordt dat hier zeker geen ,valsche boeking" heeft
plaats gehad in denr zin dien het gewone spraakge-
bruik daaraan toekent. (')
De ,,gebleken felten" in de administrative zullen dus
hoogstens aanleiding zijn tot disciplinaire bestraffing,
wat totdusverre ook niet heeft plaats gehad. Wel was
14 dagen huisacrest opgelegd aan den heer. Patoir,
doch dat was wegens ,brutaliteit". Wij voor ons zou-
den zeggen, dat bet geen slecht teeken is als iemand
met brutaliteit durft opkomen voor zijn goeden naam.
Intusschen is de ontheffing van den heer Patoir
gehandhaafd, en zou hij 3 September vertrekken. De
-heer Patoir heeft echter acht maanden nonactiviteit
aangevraagd, en zal vermoedelijk in particulieren dienst
overgaan...

En nu de rol door Mr. A. P.V i s s e-r in dit dia-'
ma gespeeld. De heer Patoir, die een huisvriend is van
de families Visser, heeft natuurlijk daar wel eens ge-.
gesproken over de hangende kwesties. Niet om prak-
tizijns adviezen in te winnen, want zoowel de beer
Meynema als de beer Patoir waren gewoon, als zij
meenden rechtskundig advies noodig te hebben, zich
te wenden tot den praktizijn J. Morpurgo.
(') In verbaqd met deze kwestie wendde de redactie an
dit blad zich 15 Augustas tot een zeer bevoegda bron, met
de vraag: of de heer Patoir verdacht werd van fradulenze
handelingen? Hat antwoord laidde, dat daarvan geen sprake was.









Toen ten huize van Mr. Visser ter spraRe kwam,
de "kwestie van de vragen door den kapitein comman-
dant gesteld, was. Mr. Visser h eens met den heer
Patoir dat dit g e e n d i e n s tTa a k was.
Zoodra den kapitein Hirschmann ter oore kwam, dat
Mr. Visser zich aldus had uitgelaten, rapporteerde hij
de zaak aan den gouverneur. Deze ontbood Mr. Vis-
ser, welke ruiterlijk de uitlating erkende.
De gouverneur meende, dat Mr. Visser, in'zijn positive,
zich had behooren te onthouden om een opinie uit te
spreken over een zaak waarin hij later willicht anibts-
halve zou moeten oordeelen, en vond in dit feit aan-
leiding Mr. Visser te stellen voor de keuze: zijn ont-
slag als fungeerend president van hlt Hof te n e m e n
of te krijgen.
Mr. Visser meende geen reden te hebben om zijn
ontslag te nemen, waarop de gouverneur den treurigen
moed heeft gehad om den president van het hoogste
rechtscollege in de kolonie te degradeeren, als een
matroos aan boord van een oorlogsschip.
Heeft Mr. Visser dat verdiend'?
Wanneer de heer Patoir wegens dienstwelering voor
een krijgsraad was gebracht en veroordteld, zou de
gouverneur alvorens het vonnis .goed te keuren -
het advies hebben in te winnen van bet Hof, waar-
van Mr. Visser president was.
Maar in dit geval was nog in 'tgeheel geen sprake
van een krijgsraad zaak, toen Mr. Visser particulier
zijg meening uitsprak. En m o c h t het tot een krijgs-
raadzaak gekomen zijn, wat ware eenvoudiger dan dat
Mr. Visser indien hij zich niet vrij voelde--zich
excuseerde wanneer het oogenblik daar zou zijn dat
het Hof advies zou hebben te geven aan den gouver-
neur? Het zou niet de eerste maal zijn, dat een lid
van het Hof zich wegens families of vriendschaps-
banden onthield deel te nemen aan de behandeling
eeaer zaak.
En zelfs aangenomen, dat het onvoorzicntig was
wat Mr. Visser deed, is dat dan een halszonde waar-
voor hem als president de doodstraf toekomt?
Is de wijze waarop de gouverneur is opgetreden,









over een te brengen met den eerbied vopr de justifie,
die een eerstd eisch is voor elk regeeringsbeleid?
Was het noodig op deze wijze het gezag naar beneden
te halew vbor de bogen der gansche bevolking?
Neen, de daad van den gouverneur bewijst o. i., dat
hij niet beseft dat aan den man die het ship van
staat bestuurt, andere eischpn worden gesteld dan aan
den commandant van een oorlogsschip.
. Wij pratesteeren overtuigd daarmede te hanelen
it. den geest van het overgroole deel der bevolking -
tegen de handelwize van den gouvereur, en spreken
de hoop uit, dat-een van de eerste daden van het
nieuwe ministerie zal zijn, goede nota te nemen van
den gesignaleerdev toestand in de kolonie, en maat-
regelen te nemen' om het hooge gezag van de justitie
te handhaven, wat volstrekt noodig is in een kolonie
met zoo heterogene bevolking.
Wij begeven oqs niet in de vraag, of waar de
wet bepaalt, daf bij ontstentenis van den-voorzitter
van het Hof, het oudste.lid hem vervangt de han-
delwijze van den gouverneur in strijd is met de wet,
en of de beslissingen door een anders samengesteld
Hof wettig'zijn ?
Alleen wenschen wij nog er op te wijzen, dat nu
Mr. Visser is afgezet als voorzitter, Mr. Carst thans
de dubbefe functie heefl van voorzitter van den
krijgsraad die over luitenant Meynema woet oordeelen,
ea voorzitter van het Hof dat over het* vonnis van
den krijgsraad moet adviseeren. Dit laatste zal weder
een bifzoidere voorziening noodig maken.


Naschrift.
Zooeven vernemen wij, dat het door den heer Patoir aaage-
vraagd nonactief geweigerd is. Bevel is gegeven, dat de heer
Patoir (en gezin) nog dezen nacht moeten vertrekken. Daar dit
hem niet mogelijk is, heeft de heer Patoir ontslag gevraagd.






26

Een ,,verdiestelijk" man (lid van den krijgs-
raad) moet beloond worden.
(UR het Gouverrnements Adverfentie
B I a d van 9 Sept. 1913).
Bij resolutie van 5 September 1913 No. 3933 is met
ingang van een nader te bepalen datum tijdelijk belast
metlde waarneming der function van Commissaris van
Politie, de heer L. M e ij e r, Ie luitenant der infanterie
van de Nederlandsch-lndische Landmacht, gedetacheerd
bij de Landmacht in West-Indie, met bepaling dat de
heer M e ij e r zal zijn ontheven van ;ijne' werkzaam-
heden als officer.









Inlichtingen van Bestuorszijde.
(U4t De West van 9 September).
Vrijdagmorgeni had de .redacteur van dit blad,daar-
toe uitgenoodigd, een onderhoud niet den procureur-
generaal en den gouvenements-secretaris, die zich be-
,reid verldaarden, in opdracht van den gouverneur,
inlichtingen te verstrekken naar aanleiding van het
hoofdartikel in De West van 2 September j.l, getiteld:
een ontstellend feit.
Het onderhQud vond plaats in tegenwoordigheid van
den eerste luitenant kwartiermeester J. C. Patqor.
De procureur-genesaal verklaarde, dat de goede
trouw van De West werd aangenomen, en dat men
veronderstelde, dat wanneer onjuistheden werden aan-
getoond in'bovenvermeld artikel, .wij er prijs op zou-
den stellen een rectificatie te geven. (Een veronder-
stelling die natuurlijk volkomen just is).
Daarna verklaarde de procureur-generaal, dat in
vermeld artikel s.aillante onwaarheden voorkwamen,
waarvan de tectificatie *een ander licht zou doen val-
len op de geheele zaak.
Hij meende, dat niemand better dan de heer Patoir
.de onjuistheden zou kunnen aangeven, en noodigde
"dezen uit- om dit te doen.
Toen de heer Patoir daartoe weinig geneigd scheen,
werden door den procureur-generaal, aan de hand van
artikelen in ons. blad, verschillende opmerkingen
gemaakt.
Hieraan going vooraf een korte woordenwisseling
tusschen den procureur-generaal en den heer Patoir,
waarin eerstgenoemde sprak van stukken waarvan de
bekendmaking den heer Patoir stellig onaangenaam
*zou zijn, waarop laatstgenoemde antwoordde, dat hij
zelfs gaarne a l e geheimie stukken gepubli-
ceerd zou willen zien.
Wij zullen hieronder punt voor punt aanhalen de
passages waarop de procureur-generaal aanmerkingen
had, en ons antvword op die aanmerkingen. Na aldus
v e r s a g te hebben gedaan van het onderhoud,









zullen wij aan het slot de vraag bespreken,: of door
de van bestuurszijde verkregen inlichtingen onze in-
zichten gewijzigd zijn.?
Het verslag hieronder is, v66r de plaatsing, ter
goedkeuring aadrgeboden, zobwel aan den procureur
general en den gouv. secretaries als aan den beer
Patoir, zoodat vergissingen daarin uitgesloten mogen
worden geacht. _

Alvorens over te gaan tot behandelingvan bet hoofd-
artikel in De West van 2 September, wenschte de
procureur general te wijzen op een mede-
deeling* in De West van 5 Augustus.. In dat blad
schreef de heer Patoir naar aanleiding van geruchten,
die de ronde deden over zijn ontheffing:
,Op een der betaaldagen in Juniis bij de'uitbetaling
,eene vergissing began met de uitgifte van bankpapier,
*,waardoor een tekort van f 900,- door mij werd
,bevonden. Dit is den daaropvolgenden dag door mij
,persoonlijk bijgepast.
,De ontheffing mijner detacheering staat in zooverre
,hiermede in verband, dat ik .mij ernstig- beklaagd
,heb over de voor mi beleedigende wijze waarop.een
,vrijwel overbodig onderzoek werd ingesteld. .
,Op de klacht terzake door mij ingediend, wacht'
,ik nog op eene beslissing van de Regeering in bet
,Moederland."
De procureur general merkte op,. dat de
heer Patoir hier een volkomen onjuiste- reden opgeeft
van zijn ontheffing, die geschied is o. m. wegens
gebleken feiten bij het onderzoek zijner administrative,
terwijl wat het bijpassen van het tekort betreft, dit
geschied is op las t.
De heer P a t o i r merkte hiertegen op, dat hij slechts
had willen doen uitkomen, datzijn ontheffing in ,ver-
band" stond met zijn verzet tegen de wijze waarop
men tegen hem optrad.
De las t hem gegeven om het tekort bij te passen,
was een overbodige, daar hij dadelijk verklaard had
het tekort te zullen bijpassen.









De re da cte uir van De West veroorloofde zich
bier de, opmerking, dat de redenendvan.de ontheffin#van
luitenant Patoir, volledigzijn medegedeeld in De West van
2 September, in de volgende bewoordingen:
,,Toen voigde 2 Aughstus een resolutie. van den
gouveneur, waarbij de heer Patoir van zijn detachee-
,,ingiontheven werd, in verband met gebleken feiten
,in de administrative en het standpunt waaiop hij zich
,nieendeAte kunnen plaatsen tegenover hbogeren in
,rangren positie".

Alsnu komende tot het hoofdartikcl in De West *van
2September, verklaarde de p r o c u r e u r-g e n e r a 1,
dat over het gedeelte betreffende Mr. Visser niet in
beschouwing zou worden getreden. Deze zaak is onder-
worpet aan het oordeel van den minister vaf kolonien.

De volgende passage waarop de p roc u re u r-
.gren eraal stuitte, gold den luitenant Meynema. Zij
SlUidt:
,.,Den..heer Meynenia werd gelast, om 23 Juli naar
,,Nederland te,'vertrekken. De boot vertrok echter,
,zonder den heer Meynema,'die verklaarde een dag
,tevoren op de jacht te zijn gegaan,. daarbij verdwaald
'*,te zijn en zooddende de 6oot te hebben gemist.
SEen commissie werd benoemd, bestaande uit twee
,officieren vani de Zeeland, de heeren Stark en
,,Aronstein om te onderzoeken of de beer Meynema
,opzettelijk de boot had gemist. Deze commissie kon
,echter het bewijs van den opzet niet :vinden. De
,heer Meynema gaf redenen op waarom hij de stad
,had verlaten en op jacht was gegaan, met de bedoe-
,ling om eerst op het laatste oogenblik zoo onopge-
,merkt mogelijk aan boord te gaan.
,De bevoegde inachten oordeelden bet voorloopig
,onderzoek der marine officieren niet voldoende. Een
,,gerechtelijk onderzoek werd tegen den.heerMeynema
,geopend, met aanwijzing van officieren voor een even-
,tueelen krijgsraad".









De p r o c u e u r-g e n e r a a I verklaarde, dat deze
passage blijk gaf van een misvatting van den gewonen
gang van zaken in militair recht. In elke militaire zaak
van eenige beteekenis wordt een commissie met het
voorloopig onderzoek belast: Deze commissie beeft
niet te beoordeelen of er bewijs van schuld is. Zij'deelt
eenvoudig de. verkregen resultaten aan den comman-
dant mede, die dan beoordeelt 'of er termen. zijn om
de zaak iiaar een krijgsraad te verwijzen. Er kan dus
geen sprake van zijn, dat bet voorloopig onderzoek
der marine officieren ,niet voldoende" werd geacht.
Dat onderzoek was waarschijnlijk zeer voldoende,
maar de heeren hebben zich natuurlijk niet uitgelaten
over het bewijs van-schuld,
De r e d a c t e u r van dit blad meende bescheidenlijk
te mogen" opmerken, dat de vermelde gang vat zaken
hem niet onbekend was. Na afloop van het voorloopig
onderzoek zijn er echter twee mogelijkheden: de com-
mandant kan de zaak verwijzen. naar een krijg~raad,
maar hij kan ook oordeelen dat na het voorloopig
onderzoek geen verder gevolg meer aan de zaak'be-
hoeft te worden gegeven. Onze bedoeling nu, was
om aan te geven, dat de commandant in dit geval
meende de zaak te moeten. voorlzetten na afloop van
het voorJoopig onderzoek.
De opmerking dat de Inarine officieren zich niet
hadden uitgelaten over het bewijs van den opzet, deed
ons veronderstellen dat de procureur-generaal het rap-
port der heeren niet gelezen had (hetgeen de procu-
reur-generaal bevestigde). Uit goede bron toch is ons
bekend, dat de marine officieren als hun meenng uit-
spraken, dat het b e w ij s van opzet moeilijk te leve-
ren zou zijn.
De procureur-generaal verklaarde, dat in
dat geval de heeren hun particuliere meening in het
rapport hebben gezet, waartoe zij ambtshalve niet ge-
roepen when, en handhaafde overigens zijn oordeel
hierboven weergegeven.









In meergenoemd artikel in De West, komt ook de
volgende passage voor:
iVermeld dient hier nog, dat 'bij resolute van
,4 Augustus ingetrokken was de resolutie van 8 Juli
,waarbij de.heer Meynema wegens renuwoverprikke-
,linig was onthevep van zijne detacheering.
,Bij resolutie van 19'Augustus- toen bi bet" ver-
,trek van kapitein Hirschmann bet commandement
,tijdelijk most worden overgedragen aan den oudsten
.luitenant werd de resolutie van 8 Juli weder van
,kracht verklaard, daar anders de beer Meynema met
,,bhet commandement had moeten worden belast
De procureur-generaal achtte'in deze voor-
stelling een volkomen ongegrond verwijt opgesloten.
Toen de heer Meynema voor den krigsraad most
komen, most natuurlijk zijn resolutie van optheffing
en vertiek worden ingetrokken. Het was toen nog niet
te voorzien, dat kapitein Hirschmann zou vertrekkenv66r
de krijgsraadzaak was afgeloopen. Toen later bet
commandement over going, most de her Meynema
opnieuw ontheven w'orden, daar men anders in bet
gekke geval.zou komen dat demand die in voorarrest
verkeerde, met het commandement zou zijn belast
De r e da c t e ut meende, dat de aanmerking hier-
boven een poging was om tusschen de regels te lezen.
Wij hebben hier feiten vermeld. zonder commentaar.
Waar wij meenden critiek te moeten oefenen, is dit
onverbloemd geschied.

Aan de beurt was thans het gedeelte van het arti-
kel betreffende den heer Patoir. Daarin leest men o. m:
,Dit kastekort, bedragende f 900, was onmiddellijk
,,door den beer Patoir bijgepast, en aanvankelijk scheen
,de zaak daarmede afgeloopen. Later verklaarde ech-
,ter de. kapitein Hirschmann, dat op aandringen van
,den administrateur van financing Gaymans, een com-
,missie was benoeqpd om de administrative te onder-
,zoeken.. Did commissie bestond uit de heeren Gay-
,mans en Hirschmayn".









De uitdrukking ,onmiddellijk" neemde de pro c u-
r e u r ge n e r a a I minder correct, daar het tekort den
volgenden dag werd bijgepast. Dit werd door den
Se d a c t e u r natuurlijk onmiddellijk toegegeven.
Ook de opmerking ,aanvankelijk scheen de zaak
daarmede afgeloopen" noemde de p r o u r e u r g e-
n e r a a I volkomen ongegrond.. ,Deze mededeeling
werd door den gouvernements secretaris
aangevuld door de volgende datums te vermelden
Op 30 Juni werd het tekort geconstateerd. Op 3
Juli rapporteerde de kapitein het aan den administra-
teur v. financing, die bet rapport 4 Juli doorzond aan
den gouverneur. Deze gelastte 8 Juli een onderzoek.
Het rapport van dit onderzoek is 12 Juli gedateerd e*n
werd 15 Juli in handen gesteld van den heer Patoir.
Deze antwoordde 23 Juli. Daarop volgde 29 Juli een
tweede nota van den administrateur v. financing en
31 Juli een laatste schrijven van den beer Patoir, en
2 Augustus zijne ontheffing.
De beer P a toir merkte bier op, dat de kapitein
Hirschmant, hadat het tekort was geconstateerd, hem
de beleedigende opmerking toevoegde: ,weet jij daar
niets van" waarop spreker een scherp antwoord gaf..
Daags daarna zeide spreker aan den kapiteiii, dat
hij zich bij den gouverneur wilde beklagen over de
hem toegevoegde beleedigende woorden, iaarop de
kapitein verklaarde ,het zoo niet bedoeld te hebben"
en dat ,de zaak uit was." Daaruit had spreker
begrepen, dat de kapitein genoegen zou nemen met
het eenvoudig bijpassen van het tekort, en verder van
de zaak geen werk zou worden gemaakt.-
De procureur general: dat had dekapitein
niet tebeslissen. De zaak heeft den regelmatigen weg
gevolgd.

Behandeld wordt. nu de passage luidende:
,Naar aanleiding van die mededeeling (de mede-
,deeling die de heer Patoir in De West had gedaan)
,stelde de kapitein commandant schriftelijk eenige
,vragen aan den Patoir. Deze weigerde die vragen









,te I~eantwoorden, zeggende dat deze zaak geen dient-
,zaak was. Daarop volgde een tweede scbr#iv van
,den commandant, waarin den beer Patoir gel ast
,werd de vragen te beantwoorden.
,De heer Patoir heeft ten slotte om een nietwe
,krijgsraadzaak te vermijden toegegeven, en de vra-
,gen beantwoord, hoewel hij niet was overtuigd. Hi
,,verklaarde dat een bekend rechtsgeleerde in de ko-
,lonie, evenals hij van meeningwas dat bet ier geen
,dienstzaak gold. Die rechtsgeleerde was Mr. Visser'.
De procureurgeneraal tocnt aan, dat in dit
gedeelte van het artikel belangrijke onjuistheden voor-
komen, door een briefie voor te lezen van den beer
Patoir aan den kapitein commandant Hirschmann. In
dit briefje, gedateerd 7 Augustus, zegt de beer Patoir:
dat hij nu ,,verneemt" dat zijn weigering om de ge-
stelde vragen te beantwoorden, werkelijk een d i e n s t-
weigering is;
dat hij blijkbaar een verkeerd advies ter zake had
ontvangen van een rechtsgeleerd ambtenaar;
dat hi, onder aanbieding van excuses, volgaarne be-
reid is aisnog de vragen te beantwoorden.
Op dit briefje volgde een schrijven aan den gouver-
neur, gedateerd 8 Augustus, waarin de beer Patoir,
wonder aanbieding van de nederigste excuses, diep be-
rouw betuigt over het gebeurde, zijn hoogachting be-
tuigt voor kapitein Hirschmann, alle klachten tegen
dien kapitein intrekt, enz.
De beer P a t o i r zegt, dat hij deze beide brieven ge-
schreven heeft wonder hevige gemoedsbewegi.ig, toen
hem des avonds het bericht werd gebracht dat de
stukken gereed lagen om hem voor den krijgsraad te
brengen wegens dienstweigering. De gedachte aan
de mogelijkheid van jarenlange gevangenisstraf en in
verband daarmede de toekomst van zijn gezin, gre-
pen hem zoo heftig aan, dat hij beide brieven den-
zelfden avond en nacht heeft geschreven in een toe-
stand van groote overspanning, zoodat hij zich niet
eens meer precies herinnert wat in de brieven staat.
De r e d a c t e u r van dit blad stelde op bet parket









aan den heer Patoir de vraag: wat of t h ans zijn
oordeel Was over de kwestie betreffende de vragen
van den kapitein. Waarop de beer Patoir antwoordde
van meening te zijn, dat de gestelde vragen geen
dienstzaak betroffen.
De r e d a c e u r most, wat het ,zwakle" oogen-
blik van den heer Patoir betrof (zijn brieven van excuus
enz.) erkennen dat hij onvolledig en onjuist was in-
gelicht, en verklaarde zich bereid het betreffend 'ge-
deelte van zijn artikel terug te nemen.
Hetzelfde most h.i verklaren ten aanzien van het
slot van het volgend punt, dat nu aan de orde kwam :
,Het rapport over de administrative van den beer
,Patoir, werd in handen gesteld van den auditeur
*militair voor eventueele gerechtelijke vervolging. Deze
,ambtenaar zond het rapport terug, waardoor beves-
,tigd wordt dat hier zeker geen ,valsche boeking"
,heeft plaats gehad in den zin dien het gewone spraak-
,gebruik daaraan toekent.
,De ,gebleken feiten" in de administrative zullen
,dus hoogstens aanleiding zijn tot disciplinaire be-
,straffing, wat totdusverre ook niet heeft plaats ge-
,had. Wel was 14 dagen huisarrest opgelegd aan
,den heer Patoir, doch dat was wegens brutaliteit".
Deze laatste mededeeling werd door den p r o c u-
reur general te niet gedaan, door voorlezing
van de beschikking van den kapitein commandant
van 7 Augustus, waarin den luitenant Patoir ,veertien
dagen kamerarrest zonder access" werd opgelegd. In
de omschrijvende reden van die straf staat duidelijk,
dat zij is opgelegd niet aileen wegens brutaliteit, maar
ook wegens de bevonden feiten in de administrative.

Ten slotte werd aanmerking gemaakt op de volgende
passage:
,Wij moeten weder even teruggaan en mededeelen,
,,dat de ontheffing van den heer Patoir was geschied
,zonder de gebruikelijke toevoeging ,eervol". Natuur-
,lijk reclameerde de heer Patoir, waarop eenige we-










,ken later een nieuwe resolutie werd genomen,
,bepalende dat de ontheffing zou worden beschouwd
,als eervol verleend."
De procureur general achtte ook deze
mededeeling beslist onjuist.
De heer Patoir werd ontheven op 2 Augustus. Hij
diende 3 Augustus een rekest in om te vragen waarom
het gebruikelijk praedicaat ,eervol" was weggelaten,
en ontving 4 Augustus antwoord, dat een beslissing
omtrent de toevoeging van het word ,eervol" zou
worden genomen na afloop van het onderzoek ten
aanzien van de strafbaarheid der gebleken feiten in
zijn administrative. Op 9 Augustus volgde het besluit
waarbij bepaald werd, dat het ontslag .eervol" was
verleend. Deze nadere resolutie is dus niet genomen
als een gevolg van de reclame van den beer Patoir,
maar als gevolg van den uitslag van bedoeld onderzoek.
De r e d a c t e u r verklaarde gaarne te willen aan-
femen, dat de bijvoeging ,eervol" afhankelijk most
worden gesteld van den uitslag van het onderzoek,
doch meende dat die voorwaarde reeds had behooren
te worden vermeld in de eerste resolutie, daar men
hier anders eenvoudig te doen zou hebben met een
niet-eervol ontslag.
De procureur general was dit niet eens.
Hij meende dat het geenszins noodzakelijk is in de
resolutie van schorsing of ontheffing te vermelden,
dat later beslist zal worden over het eervolle ot
niet-eervolle.
Aan het einde van het onderhoud ge-
komen, betuigde de redacteur van dit blad zijn erken-
telijkheid voor de verkregen inlichtingen, en gaf de
verzekering dat wat onjuist gebleken was, op de
duidelijkste wijze zou worden gerectificeerd. Hij
meende echter reeds dadelijk zijn indruk niet te mogen
verhelen, dat de gebleken onjuistheden weinig afdeden
aan het b e g i n s e van de zaak waarover het aan-
gevallen hoofdartikel handelde.
De procureur-generaal verklaarde, dat z. i.









De West verkeerde in het geval van iemand die een
oordeel heeft gebouwd op onjuiste praemissen.
De redacteur meende, dat men de zaak ook
anders kon stellen: na critisch onderzoek is de hoofd-
zaak just, maar zijn enkele details onjuist gebleken.
De procureur-generaal bleef echter bij zijn
oordeel, dat de onjuist gebleken details het wezen ivan
de zaak raakten.
Daarnnede eindigde het onderhoud.

Onze conclusie.
Erkentelijk voor de wijze waarop het bestuur in
dit geval getracht heeft voorlichting te geven aal de
pers, die op hare beurt de publieke opinie moet lei-
den, meenen wij onzerzijds de hoffelijkheid ten voile
te hebben betracht door omstandig hierboven weer te
geven de bezwaren die het bestuur aanvoerde tegen
onze voorstelling van feiten, en door daarbij terstond
de rectificatie te geven die noodig was.
Zooals echter reeds op het parket door ons werd
opgemerkt, doen o. i. de verschafte inlichtingen wei-
nig at aan het beginsel van de zaak waarover wij
schreven. Dat k a n trouwens niet, omdat de hoofdzaak,
(de ontheffing van Mr. Visser) buiten beschouwing is
gelaten. Wij schreven over: een ontstellend feit, en
alleen om het verband aan te toonen tusschen dit
feit en de militaire kwesties, werd de geschiedenis
van de luitenants Meynema en Patoir opgehaald.
De verschafte inlichtingen hebben in geenen deele
de teweeg gebrachte ontsteltenis weggenomen. Even-
min geven zij een antwoord op verschillende vragen
die in verband met de kwesties Meynema en Patotr
zijn gerezen. Er blijkt alleen uit, dat de heer Patoir
op een onverstandige en minder sympathieke wijze
is opgetreden.
De heer Patoir is verscheidene keeren in conflict
gekomen, niet alleen met den kapitcin commandant
Hirschmann, maar ook met den kapitein Hovenkamp,
chef van den geneeskundigen dienst. In al die kwes-









,ties heeft de heer Patoir een bijzondere prikkelbaar-
heid aan den dag gelegd, telkens wanneer hij zich
beleedigd achtte. Hij kon dan van zijn kant zeer on-
besuisd uitvallen, en kwam dan weer telkens in con-
flict met de voorschriften der discipline, eerbied voor
meerderen- in rang, enz. Zoo wikkelde hij zich steeds
dieper in moeilijkhcden, totdat hij zich wegens
diedstweigering zag aangegrijnst door een krijgs-
raadzaak, gevangenisstraf, verlies van positive, enz.
Toen is hem de schrik om 't hart gejlagen, en de
man die tevoren overdreven scherp zijn oordeel aan
meerderen in 't gezicht slingerde, verviel nu in een
ander uiterste: hij deed een knieval, smeekte om ver-
giffenis, veroordeelde zichzelf, enz.
Die houding is uit een militair oogpuntwaarschijn-
lijk van veel belang. Maar voor bns, leeken, is die
houding ten slotte toch slechts de f r a n j e die het
uiterlijke van de zaak betreft. lemand kan door een
verkeerde houding een zaak bederven, zonder daarom
nog ongelijk te hebben in de kern van de zaak.
Daarom hebben wij met ter zijde selling van het
uiterlijke getracht door te dringen tot de z a a k die
het ujtgangspunt heeft gevormd van deze heele kwes-
tie: het onderzoek van de door den heer Patoir ge-
voerde administrative.
Wij hebben de gewisselde stukken betreffende dat
onderzoek met aandacht gelezen, en hebben daarin
geen enkel b e w ij s kunnen vinden van kwade trouw
in de administrative. De ,afwijkingen en onregelma-
tigheden" die de commissie breed heeft uitgemeten
k u n n e n alle o. i. gequalificeerd worden als slordig-
heden, nblatigheden, enz. maar van boozen opzet is
g e e n en k e bewijs geleverd. Toch veroorloofde
de commissie zich de uitdrukking ,valsche boeking"
in haar rapport.
Was die uitdrukking just, dan hadden er termen
moeten zijn voor een strafactie tegen den beer Patoir,
want ,valschheid" sluit in strafbarenopzet.
Wij kunnen ons levendig voorstellen, dat als iemand
zich bewust is van zijn goede trouw, een qualificatie
als bovenvermeld hem ,helsch" moet maken.









Jammer, dat de w ij z e waarop de heer Patdir zich
tegen de qualificatie heeft verzet, onverstandig is ge-
weest. Want de uitslag leert het daardoor is
de strijd afgedwaald van de hoofdzaak naar bijzaken.
En in die bijzaken wij erkennen het volmondig -
staat de heer Patoir zwak, en is zelfs zijn houding
onsympathiek.
SHad de heer Patoir een andere houding aangenomen,
dan lijkt het ons ondenkbaar dat hij op ground
alleen van het rapport over zijn administrative, ont-
heven zou zijn. Of, zoo dit al ware geschied, dan
zou een verzet op gepaste wijze zeer waarschijnlijk
hebben geleid tot zijn genoegdoening. Nu echter is
door allerlei verwikkelingen de zaak geworden tot een
hopelooze verwarring.
Uit het voorgaande blijkl reeds, dat wij voor ons
niet heel veel waarde hechten aan de boete-brieven
door den heer Patoir geschreven. Die brieven schijnen
ons meer geweest een kw'eCtie van taktiek zij het
minder mooie taktiek om op een gegeven oogen-
blik een dreigend gevaar te ontwijken. In hoeverre
brieven, wonder zulke omstandigheden geschreven, de
werkelijke overtuiging van den schriiver weergeven,
is natuurlijk een open vraag. Volgens een antwoord
ons door den heer Patoir gegeven op het parket, is
hij nu weer overtuigd dat zijn weigering om de vragen
te beantwoorden van den kapitein, geen d i e n st-
weigering was.
En zijn onze inlichtingen just dan komen in
de bedoelde brieven nog andere onjuistheden voor.
Volgens onze inlichtingen heeft Mr. Visser geen
rechtsgeleerd ,advies" gegeven aan den heer Patoir,
doch zich er toe bepaalt om als zijn meening uit te
spreken dat de vragen van den kapitein niet als dienst-
zaak waren te beschouwen. Zelfs zijn wij ingelicht,
dat Mr Visser daaraan toevoegde: ik ben echter met
de militaire praktijk.weinig op de hoogte, zoodat het
better is over die zaak de meening te vragen van bij-
voorbeeld kapitein Kroesen.
Nog steeds blijft het ons dus een raadsel, w a t Mr.








Visser eigenlijk gedaan heeft om een behandeling te
verdienen als hem is aangedaan.
En als hetgeen Mr. Visser heeft gedaan z66 ver-
schrikkelijk wordt geacht, wat moet men dan zeggen
vaneengouverneur, die officieele praktizijns
aanstelt tot rechters, zooals dezer dagen weder is
geschied ?
Dit laatste is iets wat niet door den beugel
kan. Men versta ons wel. Wij insinueeren niet, dat de
personen die op dit oogenblik praktizijns en rechters
tegelijk zijn, misbruik zullen maken van die positive,
maar het feit alleen dat het bestuur door die be-
noemingen gelegenheid geeft tot misbruik, is
reeds voldoende om het prestige van de rechterlijke
macht te schaden.
Het zijn deze wantoestanden die steeds meer doen
aangroeien het wantrouwen, dat helaas in breede
kringen van onze samen leaving heeft post gevat. Een
w a n t r o u w e n, bij velen reeds aangegroeid tot een
h a a t tegen het gezag, en dat vroeg of laat zich
uiten zal in daden van v e r z e t.
Dat is onge!ukkig genoeg de richting waarin
deze kolonie wordt voortgedreven door de daden van
een verblind bestuur. De geschiedenis van de laatste
jaren is daar om te bewijzen, dat het bestuur geen
besef heeft van den ernst van den toestand. Het be-
stuur schijnt bijvoorbeeld niet te hebben begrepen,
hoe ontzaglijk het gezag benadeeld is door een zaak
Resida, die het rechtsgevoel van de bevolking diep
heeft beleedigd en de overtuiging heeft gevestigd dat
onrecht en willekeur ongestraft kunnen plaats vinden
in Suriname.
Waarlijk, het wordt tijd dat de oogen van het Moe-
derland open gaan. Men moet daar begrijpen, datde
gouverneurszetel van Suriname te goed is om te die-
nen als middel om menschen kwijt te raken met wie
men in Nederland om de een of andere reden zit op-
gestheept.
Het klinkt ruw om dit te zeggen, maar het belang
van Moederland en kolonie e i s c h t dat v66r allks
gezorgd wordt voor een eerlijk en bekwaam bestuur.







40

De bovengeschetste toestanden zijn tevens'een ver-
klaring van het feit, dat kwesties als zich den laatsten
tijd hebben voorgedaan, zulk een opgang maken in
de kolonie. Dergelijke kwesties doen pijnlijke vragen
rijzen en het onbehagelijk gevoel van onzekerheid
toenemen. En de inlichtingen van bestuurszijde ver-
strekt, hebben, tot ons leedwezen, op die pijnlijke
vragen geen bevredigend antwoord gegeven.
Naar aanleiding van die inlichtingen hebben wij de
laatste dagen de voelhorens nog eens uitgestoken in
verschillende richtingen, en daarbij weder veel verno-
men wat dankbare stof zou leveren tot schrijven. Wij
hebben echter geen lust daarop nu in te gaan. Wij
wachten af. En zoodra ons blijkt, dat het bestuur detf
koers wil inslaan die ons een eisch des tijds schijnt,
dan zullen wij verheugd ons daarbij aansluiten. Want
in den, ook uit economisch oogpunt hachelijken toe-
stand der kolonie, is eensgezindheid en samenwer-
king zeer noodig.









Een artikel in De Avondpost.
Men schrifft aan de Avondpost:
Onder het opschrift ,een vreemde geschiedenis"
komt in ,De West" een artikeltje voor door uw blad
overgenomen betreffende een officer die voor zijn
minderen opkomt en daardoor geen genade vond in
de oogen van zijn chefs. Een typisch tropisch mili-
tair middeltje paste men toe, n.l. den luitenant te la-
ten komen voor de geneeskundige commissie, waar
van de kapilein Hovenkamp in zijn boedanigheid van
inspecteur van den geneeskundigen dienst voorzitter is.
Volgens dat artikel is de heer H. gebeten op dien
lult.; de heer Hirschmann, kapitein-commandant der
troepen in Suriname eveneens.., ziedaar een raadsel
door een kind op te lossen. De luitenant is door de
geneeskundige commissie ongeschikt verklaard en moet
ten spoedigste vertrekken.
Merkwaardig, doch teekepend is het, dat diezelfde
luitenant g e s c h i k t werd verklaard door een com-
missie van burger-geneeskundigen, die dus geheel bui-
ten deze ,vreemde geschiedenis" staan.
Ik hoop dat het slot van het artikel bewaarheid zal
worden, n. 1. dat dit muisje in Den Haag een start
zal hebben, want ,there is something rotten in the
military state in Suriname". Al gedurende langen
tijd . . .
Toen een paar jaren geleden ik meen in 1911 -
een bericht in de dagbladen de ronde deed, dat er
een inspectie overde troepen in.Suriname zou gehou-
den worden, vond men dat een mooie oplossing voor
veel "waarover anders gezwegen wordt. Die oplossing
werd niet ,mooi" gevonden door den kapitein Hirsch-
mann, want deze ligt bijna gedurende zijn geheelede-
tacheering onverhoop met 90 pCt. zijner onderge-
schikten,
Een inspectie zou nog altijd een goede oplossing
zijn. Dat de bekende muis deze start zal hebben,
is de wensch van









Ds pers in Suriname begint warm te loopen
over ,,de affaire".
(Uit ,De Surinamer" van 11 September).
Suriname moet zoo op zijn tijd een ,cause c6elbre"
hebben.
Wat een voordeel zoo'n ,cause c6elbre" voor de
conversatie afwerpt, behoeft heusch niet gezegd te
worden.
Zoo'n ,cause c6elbre" maakt als van zelf de tongen
lesser; het gesprek, hoe lang ook gerekt, zal geen
oogenblik stokken.
Daar wordt gezegd, dat deze ,cause celebre" de
zaak Meynema-Patoir-Visser het rechtsgevoel der
bevolking heeft geschokt. Nu ja, sinds de ,,cause
ce6lbre" van Resida, weten wij wat wij van dat
,schokken" hebben te gelooven. Immers, toen is er
ook moord en brand geschreeuwd; men heeft ons zelf
openlijk een verwijt gemaakt, dat wij niet mede-
deden. En waarop is al dat ,lawijt" zouden de
Belgen zeggen uitgeloopen ? Op niets. En hebben
de mannen, die zeiden, dat het rechtsgevoel der be-
volking zoo ontzettend geschokt was, de zaak bij
petitionement gelijk wij voorstelden geworpen voor
de Tweede Kamer? Niets van dit alles.

De zaak Meyiiema-Patoir-Visser zal wel denzelfden
uittocht hebben.
Wij voor ons echter beschouwen de positive van bet
Bestuur in de zaak Meynema-Patoir-Visser veel sterker
dan die het innam in de zaak-Resida.
Dit is de indruk, welken wij na bestudeering der
artikelen in De West en de verkregen inlichtingen
van Bestuurszijde, op ons verzoek ons welwillend
verstrekt, kregen.
Laat deze zaak gerust in de Kol. Staten en in de
Tweede Kamer besproken worden: wij gelooven niet,
dat het Bestuur de critiek behoeft te vreezen. En
zouden wij het een raad moeten geven, dan ware bet
dezen: Dring er op aan, dwing als 't ware, dat deze








zaak door de volksvertegenwoordiging hier en in het
Moederland beoordeeld worde.
Het Bestuur kan zich onzes erachtens op alle punten
rechtvaardigen, d. w. z. gegronde redenen
aanvoeren, waarop zqn beleid in dezen heeft gesteund.
Wif dit nu zeggen, dat het Bestuur altijd pofitiek,
in den goeden zin des words, gehandeld heeft?
Daar worden er zeker gevonden, die dit zullen ont-
kennen en overtuigd zijn, dat het Bestuur, school in
zijn recht, anders had moeten optreden. Maar dat is
op slot van zaken een kwestie van schatting.
Hier komt meening tegenover meening te staan.
Het kardinale punt in deze ,cause clebre" is, dat
het Bestuur zich kan rechtvaardigen, dus geen onrecht-
matige handling heeft. gepleegd.

Hoe droevig en onverkwikkelijk de zaak Meynema-
Patoir-Visser zij, toch is er een lichtzijde aan ver-
bonden.
Het optreden van den Gouverneur is ons sympathies.
Hij doel zich hier kennen als een strikt-eerlijk en
strengrechtvaardig man, die geen persoonconsideratie
kent, zoodra hij voor zijn geweten meent handelend
te moeten optreden.









To veel gevorgd.
(Uit De West van 12 September).
D e Surinamer deelt mede, dat zij het bestuur
om inlichlingen verzocht heeft in de zaak Meyma-Patoir-
Visser, en dat die haar welwillend verstrekt zijn.
Zij komt, na die iqlichtingen, tot een andere
conclhsie dan wij.
Die Surinamer vindt, dat het bestuur zijn beleid op
a I e p u n t e n kan rechtvaardigen, daar het gegronde
redenen heeft gehad voor zijn daden.
Die conclusie is interessant. En toen wij die lazen,
gingen wij met gretige belangstelling verder, om de
g r o n d e n te vernemen, waarop zij berustte.
Maar die gronden . . ontbraken.
De Surinamer vergenoegt zich met de opmerking,
dat dit haar ,,indruk" is, na ,,beatudeering der artikelen
in ,,De West" en de verkregen inlichtingen".
Nu willen wij gaarne ander meening eerbiedigen.
Zelfs waar vagelijk van een ,,indruk" gesproken wordt,
willen wij daarvoor respect hebben.
Maar een ,indruk" kan onjuist zijn. Daarom ziet
men gaarne eenige toelichting, waaruit blijkt hoe
de ,indruk" is ontstaan.
Dit schijnt de redacteur van De Surinamer uit't oog
te hebben verloren. Wellicht heeft zijn dubbele functie
van pater-redacteur, hem een oogenblik in de war ge-
bracht, en meende hij in de kerk te spreken. Er zijn
inderdaad velen die in de kerk ,op gezag" gelooven.
In de krant is dat echter nog niet gebiuikelijk . .
gelukkig.
Namens het intellectueele publiek, noodigen wij daar-
om. De Surinamer uit omr, alsnog haar oordeel toe te
lichten. Geschiedt dit niet, dan zal men daaruit moeten
besluiten, dat De Surinamer haar lezers niet voldoende
ontwikkeld acht om een eigen oordeel te mogen vor-
men.
De verkregen inlichtingen zullen wel niet zoodanig
geheim zijn, dat het De Surinamer onmogelijk is hare
meening toe te lichten. Immers, De Surinamer acht









het mogelijk ja, dringt er zelfs op aan dat het
bestuur zich in de Koloniale Staten o p e n ij k zal
rechtvaardigen. Er zijn dus geen geheimen die een
openlijke behandeling (in. de krant) onmogelijk maken.
Wanneer het blijkt dat De Surinamer nieuwe gezichts-
punten kan openen, zullen wij de eersten zijn om die
ruiterlijk te aanvaarden. Wij hebben geen vooroordeel
tegen het bestuur. Integendeel, niets is ons aangena-
mer dan ons te kunnen scharen aan de zijde van bet
gezag, maar dat kan a I e e n geschieden als wij op
goede gronden o v e rt u i g d worden dat bet bestuur
gelijk heeft.

De Surinamer heeft gemeend, deze zaak te moeten
vergelijken met de zaak Resida. Zij meent dat het
bestuur in deze zaak veel sterker staat dan in het ge-
val Resida.
Maar roept zij dan uit -- wat heeft al het moord
en brand geschreeuw in de zaak Resida geholpen ?
Al dat lawaai is uitgeloopen op.... niets.
Deze opmerking geeft ons den ,indruk" dat De
Surinamer kort van geheugen is. En wij zullen dien
.,indruk" hieronder toelichten.
In de eerste plaats zij herinnerd, dat De Surinamer
destijds deel heeft uitgemaakt van het koor, dat -
zooals zij het ru verachtelijk uitdrukt ,moord en
brand schreeuwde" over het geweld Resida aangedaan.
Aanvankelijk liet de zaak haar koud, maar nadat an-
deren de kastanjes uit het vuur hadden gehaald, voeg-
de zij zich bij het koor van ,schreeuwers" en hare
aanvallen maakten destijds den indruk van in 't bij-
zonder gemunt te zijn op den person van den pro-
cureur general, die men kan dat van katholieke
zijde begrijpen men liefst had zien vervangen door
iemand van eigen richting.
In de tweede plaats is het minder just, dat in de
zaak Resida n i e ts is bereikt. Het bestuur heeft indi-
rect schuld erkend, door een schadevergoeding van
eenige duizenden guldens uit te keeren, en de ,schreeu-
wers" veroorloven zich de vrijheid om te meenen dat
hun moord en brand geroep daartoe heeft bijgedragen.









In de derde plaats moeten wij opmerken, dat de
toon waarop De Surinamer spreekt over de publieke
opinie in de kolonie, meer dan ongepast is. De gan-
sche bevolking op enkele belanghebbenden na -
was verontwaaidigd over de behandeling Resida aan-
gedaan. Het rechtsgevoel der bevolking was en is
nog door die zaak geschokt. En nu gaat het niet
aan, om thans op smalenden toon uit te roepen: ,nu
ja, sinds de cause celebre" van Resida, weten wij
wat wij van dat schokken hebben te gelooven."
De minachtende wijze waarop hied de bevolking als
't ware onmondig wordt verklaard, is ergerlijk, ja, een
beleediging voor de bevolking, althans voor dat ge-
deelte dat meent tot eigen oordeel in staat te zijn.
Doch gesteld dat de opmerking just ware, dat de
agitatie in de zaak Resida tot niets heeft geleid. Zou
dat dan reden mogen zijn, om niet te protesteeren,
waar men meent dat onrecht en geweld geschieden ?
In Nederland heeft verscheidene jaren een zooge-
naamd politiek-christelijke regeering zeer willekeurig
geregeerd. De protesten van de vrijzinnige minderheid
zijn eenvoudig overstemd door de partijgangers der
regeering. Maar is dat- aanleiding geweest voor de
minderheid om hare protesten te staken ? Neen, zij is
vo.ortgegaan, tot dat de publieke opinie overtuigd was
dat aan die zoogenaamde christelijke regeering een
eind most worden gemaakt, hetgeen thans geschied is.
Welnu, zoo moet ook in de kolonie telkens worden
geprotesteerd wanneer men meent dat onrecht gedaan
wordt. Men kan daarin dwalen natuurlijk, en dan is
hel plicht dankbaar gebruik te maken van elke gele-
genheid om ingelicht te worden van bestuurszijde.
Het zou ploertig zijn, om anders te handelen.
Maar een vrije pers heeft het recht e n d e n p Ii c h t,
om wanneer de inlichtingen niet hebben overtuigd,
zich vierkant te blijven stellen tegenover het
bestuur.
Uit dit oogpunt zouden wij beschouwd willen zien,
de artikelen t e g e n het bestuur in onze jongste num-
mers. Nooit zullen :wij ons er toe leenen, om tegen
better weten in, het bestuur aan te vallen, maar nooit









ook zullen wij onze meening veranderen op g e z a g.
Het verheugt ons, dat de polemiek met De Suri-
namer ons de gelegenheid geeft om dit eens duidelijk
te zeggen.
Wat de beteekenis is van het zich uitspreken der
publieke opinie, daarover verschillen wij blijkbaarvan
meening met De Surinamer.
Afgescheiden van de vraag of de agitatie in de
-zaak Resida eenig success heeft gehad, beschouwen
wij die gebeurtenis als een belangrijke schakel in de
politieke geschiedenis der kolonic. Die zaak heeft
ontzaglijk het vertrouwen in het bestuur benadeeld.
Wie dat als niets beschouwt, geeft zich geen
rekenschap van de gevolgen. Wantrouwen leidt tot
ontevredenheid, die op den duur verandert in haat,
en ten slotte in verzet.
In dezen gedachtengang is het onverschillig, of een
eventueel verzet zou kunnen leiden tot omverwerping
van het gezag, Wij willen zclfs aannemen, dat een
verzet van onze bevolking, zwak en achterlijk als zij
is, gewapenderhand gemakkelijk zou kunnen worden
onderdrukt.
Maar mag deze overweging leiden tot een verach-
telijke geringschatting van de publieke opinie ? Moet
het gezag steunen op het recht van den s t er k ste?
Niemand zal zeker die vraag bevestigend durven
beantwoorden. Het gezag moet gegrond zijn op recht
en billijkheid, en weder7ijdsch vertrouwen. Daarom
mag een bestuur niet onverschillig zijn voor de pu-
blieke opinie, en moet het er prijs op stellen, zijn
daden zooveel mogelijk in het juiste licht te doen
zien, waartoe de pers veel kan bijdragen.
Wij hopen weldra in een meer uitvoerig artikel het
groote wederzijdsche belang uiteen te zetten,
dat moederland en kolonie hebben bij een goedever-
standhouding.






48

Interpellate.
Het blad Suriname meldt, dat de heeren May
en van Ommeren het voornemen hebben, in de Kolo-
niale Staten het, bestuur te ,interpelleeren"' over de
zaak Visser.
Dit bericht verheugt ons.
Het zou ons nog meer genoegen hebben gedaan,
indien de interpellatie uitging van andere Statenleden,
wier critiek een minder persoonlijk karaktpr draagt
dan gewoonlijk het geval is met de genoemde heeren.








En- aanslag op do vijheid van drnfpors.
(Uit De West van 16 September).
Zaterdag is den redacteur van dit blad een verhoor
afgenomen op het parket van den procureur-generaal,
* nar aanleiding van het hoofdartikel in De West van
9 September j.I.
Het verhoor werd afgenomen door den advocaat ge-
neraal, die in 't bijzonder inlichtingen wenschte om-
trent de volgende passage:
,Waarlijk, bet wordt tijd dat de oogen van het Moe-
,derland open gaan. Men moet daar begrijpen, dat
,de gouverneurszetel van Suriname te goed is om te
,dienen als middel om menschen kwijt te raken met
,wie men in Nederland om de een of andere reden
,zit opgescteept.
,Het klinkt ruw om dit te zeggen, maar bet belang
,van Moederland en kolonie e i s c h t dat v66r alles ge-
,zorgd wordt voor een eerlijk en bekwaam bestuur."
Naar aanleiding van deze opmerkingen werden ons
op het parket eenige vragen gesteld, die wij hieron-
der laten volgen met onze antwoorden daarop.
V r a a g: Is U van oordeel, dat de huidige gou-
verneur benoemd is omdat men met hem opgescheept
zat in Nederland?
Antwoord: Ja.
V r a a g: Was uw bedoeling om den person van
den gouverneur te beleedigen ?
A n t w o o r d: Neen. Wij hebben slechtt mede-
lijden met den person van den gouverneur, die zich
o. i. in een niet benijdenswaardige positive bevindt,
daar hij de staatsmanseigenschappen mist welke voor
een bewindsman noodig zijn. Wij hebben gemeend,
dat het belang van de kolonie e i s c h t e om dit laat-
ste te doen uitkomen.
V r a a g: Wat bedoelt U met de' zinsnede, dat een
eerlijk en bekwaam bestuur noodig is ?
Ant w o o r d: Wij hebben geen bewijzen, dat de









gouverneur oneerlijk is, maar wij zijn overtuigdc van
zijn onbewaamheid. De bedoeling van de zinsnede is,
dat een bestuur b e i d e eigenschappen in zich -be-
hoort te vereenigen.
De advocaat general gaf daarna als zijn
opinie te kennen, dat de critiek op het 'bestuur ge-
schreven had kunnen zijn, zonder de persoonlijke
opmerkingen aan het adres van den gouverneur.. Hij
meende dat wij daardoor de perken der critiek te
buiten waren gegaan en de waardigheid van den gou-
verneur hadden aangetast, die op een bijzondere wijze
door de wet beschermd wordt. De gouverneur ge-
niet in dit opzicht nog meer bescherming dan een
minister, daar hij optreedt als vertegenwoordiger van
de Koningin.
De r e d a c t e u r stelde hiertegenover als zijne
meening, dat de opmerkingen aan het adres van den
gouverneur, volkomen pasten in het kader van het
artikel, en wel op de volgende gronden:
het artikel bevatte algemeene beschouwingen over
het bestuursbeleid;
de voornaamste grief tegen het bestuur is op dit
oogenblik, dat de person die het hoogste gezag in
,zich vereenigt, onbekwaam is voor zijn taak;
een critiek waarin de person van den gouverneur
buiten beschouwing was gelaten, zou derhalve haar
voornaamsten ground hebben gemist en geen zin heb4
De ad v o c aa t-gen e r a a I verklaarde ook bezwaar
te hebben tegen den v orm van de critiek.
De r ed a c t e u r antwoordde, hierop, dat hij geen
kans zag iemand ongeschikt te verklaren in een vorm
die niet onaangenaaw was voor den betrokkene.
Het v e r h o o r was hiermede afgeloopen. De ad-
vocaat general maakte proces-verbaal op van het ver-
hoor, welk .stuk door ons mede werd onderteekend.
Daarna verklaarde de advocaat-generaal, dat men
zou overwegen wat verder te doen stond.
De r e d a c t e u r verzocht toen, zoo mogelijk, uiter-
lijk Dinsdagmorgen de beslissing te mogen vernemen,









daat .hij in het geval. dat tot een gerechtelike ver-
volgifg werd besloten natuurlijk Dinsdagavond een
en ander aan zijn lezers had mede te deelen.
***
.eden, Dinsdagmor g e'n, werd door ons bet
market telephonisch opgebeld, en aan den advocaat-
generaal gevraagd: of tot een gerechtelijke vervolging
besloten was.
'Het antwoord luidde: officieel gog niet
Dit antwoord is halfslachtig.
Had men ons medegedeeld, dat van vervolging was
afgezien, dan zouden wij het niet noodig hebben ge-
acht om deze zaak in de krant te behandelen. Wij
zouden ons getroost hebben -met de overweging: bet
bestuur heeft weder een nieuwe fout gestapeld op alle
vorige, maar isditmaal nog intijds tot inkeer'gekomen.
Maar het halfslachtige antwoord van'het parket, ge-
vdegd bij het feit dat reeds gisteren vanwege het
parket op onze drukkerij de namen zijn opgenomen
van de zetters die hebben geholpen em hetgewraakte
hoofdartikel te zetten, is ons volddende aanleiding om
terstond een e r n s't i g protest te formuleeren tegen
hetgeen wij beschouwen als een noodelooze en
nuttelooze aanranding van de vriheid
van drukpers.
Allereerst zullen wij aantoonen, dat het bestuur het
zedel ijk recht mist "om ons deze behandeling
aan te doen, daar wij tegenover het bestuur steeds
de beginselen van eerlijke journalistiek hebben toege-
past.
De lezers van dit blad weten, dat wij steeds uit-
gaan van den stelregel:. elke zaak kan van twee
*kanten worden bekeken, zoodat in voorkomende
gevallen zooveel mogelijk van twee kanten inlichtin-
gen moeten worden ingewonnen.
Die stelregel is ook toegepast in de' kwesties welke
den laatsten tijd zooveel stof hebben geleverd tot schrij-
ven.
Toen de eerste mededeeling ons bereikte over de
beweerde partijdige keuring van luitenant Meynema,









hebben wij terstond een afdruk daarvan gezonde'n "zoo-
wel aan den chef van den militairen geneeskundigen dienst
als aan den kapitein commandant. Beide heeren tel-
den zich op het standputt, dat het ambtsgeheim het
hun onmogelijk maakte qm inlichtingen te verschaffen.
Als reden gaf kapitein Hirschmann op, dat de zaak,
feitelik uitging van den gouverneur, zoodat deze de
eenige bevoegde autoriteit was die de vrijheid had
om inlichtingen te verstrekken.
Wij hebben toen* schriftelijk gevraagd, of van de
zijde van den gouverneur inlichtingen konden bekomen
worden, doch ontvingen ten antwoord:. dat de gou-
verneur geen inlichtingen kon geven.
Door de houding van het bestuur waren wij dus
verplicht, eenzijdig weer te even .de klachten zooals
die ons bereikt hadden, hetgeen wij deden zorider
eenige verantwoordelijkheid voor de juistheid te aan-
vaarden. De klachten waren ernstig genoeg om c(aar-
aan uiting te geven. Er werd toch niet meer of min-
der beweerd dan dat van militaire zijde7 een partijdige
keuring had plaats gehad, hetgeen men trachtte te sta-
ven door een certificaat van drie particuliere genees-
heeren die tot een conclusie waren gekomen lijnrecht
in strijd met die van de militaire deskundigen.
Daarna volgden de verwikkelingen onzen lezers
bekend die aanleiding waren tot het voorarrest van
luitenant Meynema, die in zijn woning volkomen af-
gesloten werd van elk contact met de buitenwereld.
Deze straf, opgelegd aan iemand dien men e r n s t i g
z e nu w z ie k had verklaard, leek ons geschikt om
den man volslagen krankzinnig te maken, zoodat wij
besloten ten zijnen behoeve een beroep te doen op
het humaniteitsgevoel der betrokken autoriteiten. Alvo-
rens dit te doen, vervoegden wij ons in den ochtend
van Vrijdag 15 Augustus bij den kapitein comman-
dant, deelden hem ruiterlijk mede wat wij van plan
waren te schrijven, onm daarna de vraag te stellen:
zijn er wellicht ernstige feiten die ons niet bekend
zijn, en waaruit kan blijken dat men verplich t
is een zenuwziek verklaarde zoo oogenschijnlijk wreed
te behandelen ?









De kapitein kwam toen weder met zij ambts-ge-
heim bezwaren voor den dag, waarop onzerzijds ver-
klaard werd, dat het niet de bedoeling was om de
Ste verkrijgen inlichtingen te publiceeren, docb alleen
om voor onszelven de waarheid te kennen en
daarnaar onze gedragslijn te bepalen.
De kapitein besloot toen eenige mededeelingen tedoen,
niet voor publicatie bestemd (waaraan wij ons stipt
gehouden hebben) doch die mededeelingen levenden
voor ons geen enkel motief. op om het voorgenomen
beroep op bet humaniteitsgevoel der autoriteiten ac-
terwege te laten.
De kwesties waren intusschen ingewikkelder gewor-
den, omdat bet geval Patoir daar bqi kwam. Daarop
v6lgde bet opzienbarend besluit van den gouverneur,
waarbij de fungeerend president van het boogste rechts-
college in de kolonie werd gedegradeerd als een een-
voudig matroos, welk besluit ons een scherpe critiek
in de pen gaf in De West van 2 September.
Van bestuurszijde ontvingen wi toende aanbieding
tot een ondedoud, waarin de procureur general en
de gouvernements secretaries ons in opdracht van den
gouverneur omstandige inlichtingen verschaften.
Die hoffelijkheid is van onzen kant beantwoord met
een volledige rectificatie van enkele onjuist gebleken'
'punten.,Om elk misverstand daarbij uit te sluiten, hebben
wij het verslag dat de rectificaties bevatte, vooraf
onderworpen aan de goedkeuring van de beide be-
trokken hoofdambtenaren.
Wat kan men nu meer verlangen ?Wij meenen van
het begin tot bet eind correct te hebben gehandeld
volgens de beginselen van eerlijke journalistiek.
Wij kunnen bet niet helpen, dat de inlichtingen
meerendeels bijzaken betroffen, en dus in beginsel
"weinig verandering konden brengen in onzehouding.
Heeft het bestuur werkelijk nog andere gegevens,
die zifn houding in een better licht stellen,dan handelt
het zeer verkeerd door de pers onvolledig in te lichten.
In redelijkheid kan men van de pers niet
meer verlangen dan dat zij ernstig street naar
volledige en juiste voorlichting van twee kanten. Ten









slotte echter kan de pers niet anders doen lapt de
zaak belichten naar de gegev,ens die zij heeft kiinnen
machtig worden.
Wq hebben ons in dat opzicht niets. te verwijten,
en Mneenen daarmede te hebben bewezen, dit het.
niet noodig was om tegen ons op te treden op de wijze
als thans geschiedt.

Maar niet alleen noodeloos, ook nutteloos, is
lat optreden.
Gesteld dat er termen te vinden zijn om denredac-
teur van dit blad in de gevangenis. te werpen, welk
nut verwacht het bestuur dan daarvan? Zal daardoor
bewezen zijn, dat de gouverneur dien wij onbekwaam
achten, een groot staatsman is ? Zal de bevolking die met
klimmende verbazing de handen in elkander slaat over
het huidig bestuursbeleid, daardoor overtuigd worden
dat het bestuur in goede handen berust?
Neen, men moet het kind bij den naam noemen.
Toen baron van Asbeck eenige jaren ~eleden gepas-
seerd werd voor de benoeming tot scfout bij nacht,
en daardoor kabaal ontstond in de pers, achtte de
regeering zich gelukkig den opkomenden storm te
kunnen bezweren door hem als gouverneur naar Suri-
name.te zenden. De regeering was daardoor uit een
moeilijkheid gered, maar in de kolonie vroegen velen
vergeefs zich af: welke antecedenten de heer van
Asbeck had die hem aanspraak gaven op deze positive
van staatsman ?
Men wachtte echter af. Wellicht zouden zijn be-
stuursdaden verborgen staatsmans-talenten aan het
licht brengen. Maar, helaas! na een bestuur van
eenige jaren, moet ieder eerlijk mensch tot de droeve
conclusie komen: dat baron van Asbeck nietgetoond
heeft te zijn: the right man in the right place. Hij
is een speelbal in de handen zijner adviserss.
Nu kan men vinden, dat het niet .hoffelijk" is om
dit te zeggen in ,dezen vorm", maar wij voor ons
zijn van meening, dat het niet aangaat om de alge-
meene belangen der kolonie te blijven opofferen aan









het belang van den person yan den gouverneur.
Waar die belangen in botsing zijn, moet het mindere
belang (de gouverneur) wijken voor het hoogere be-
lang (de kolonie).
Dat is het standpunt waarop wij ons in den laat-
'sten tijd stellen, en waarop wij geen stap wenschen
terug te treden, tenzij men ons door rede en logica
o ve r t u i g t dat wij den gouverneur miskennen en
dat hij talenten bezit die wij totdusver in hem niet
hebben kunnen ontdekken.
Dat echter het bestuur het niet beneden zijn waar-
digheid zou achten. om ten slotte zijn toevlucht te
nemen tot een b o e m a n-p o I i.t i e k (bedreiging met
strafvervolging) zie, dat is voor ons een nieuw ,ont-
stellend'feit" en zou ons haast leiden tot de conclusie
dat wij totdusverre het bestuur ,te hoog" hebben
aangeslagen.
Wij zien daarin een bedenkelijken aanslag op de
vrijheid van drukpers, en hopen dat de publieke opinie
in Suriname en in het vrijzinnige Nederland ons
steunen zal in ons ernstig protest daartegen.







56

.De held in zijn tent
(Uit De West van 16 September).
De redacteur van De Surinamer blijft in zijn rol van
den held die zich liefst niet buiten zijn tent waagt.
De redenen waarom hij in de verschillende hangende
kwesties de zijde kiest van het bestuur, scbijnen het
licht der critiek niet te kunnen verdragen, want hij
houdt ze zorgvuldig geheim.
Zijn houding is ook niet aardig tegenover het be-
stuur. Want waar, volgens hem, het bestuur zoo on-
billijk beoordeeld wordt, zou hij toch een nuttig werk
doen, door de verdoolde publieke opinie, met het licht
ziner wijsheid weder op het ware pad te brengen!









Steun van de publieke opinie.
(Uit De' West van 19 September).
Van verschillende kanten zijn ons de laatste dagen
ondubbelzinnige blijken van sympathie gegeven, in het
conflict waarin wij gewikkeld zijn met bet bestnur.
Dat heeft ons. natuurlijk veel genoegen gedaan.
Maar daar waren enkele uitingen wonder, waartegen
wij terstond ernstig hebben gewaarschuwd. En wij
meenen goed te doen, die waarschuwing in bet pu-
bliek te herhalen.
Er waren personen die verklaarden behoefte te ge-
voelen, om op de een of andere wijze openlik citing
te geven aan hun sympathie voor onze zaak. Elke-
uiting van dien aard zou natuurlijk een demonstrate
zijn tegen het bestuur.
SWij hebben dringend verzocht om dit n i e t te doen.
Men zou daardoor een goede zaak kunnen benadeelen.
Dit zullen wij hieronder toelichten.
Het bestuur heeft, naar onze opvatting, een brutalen
aanslag beproefd op de vrijheid van drukpers.
SHet heeft daardoor een strijd uitgelokt, die o. i.
waarschijnlijk tengevolge zal hebben, dat de gouver-
neur genoopt zal zijn af te treden (en misschien nog
iemand anders .ook).
SWij achten ons in staat om dezen strijd uit te vechten
op de wijze als dat wonder beschaafde lieden behoort
te geschieden.
Waar de omstandigheden ons hier plaatsen tegen-
over den drager van het hoogste gezag in de kolonie,
spreekt het vanzelf, dat onze hoop om volledige satis-
factie. te verkrijgen, niet alleen gegrond is op de ge-
stelde machten in Suriname, maar vooral op de hoogere
machten in N e d e r I a n d.. Van de publieke opinie in
Nederland en de gestelde machten aldaar, verwachten
wij een rechtvaardige eindbeslissing.
Onze taktiek zal daarom eenvoudig hierin bestaan,
dat wij op de helderste wijze in ons blad in 't licht
zullen blijven stellen wat wij verkeerd achten van het
bestuur. Hoe meer fouten het bestuur begaat, hoe
sterker onze zaak wordt.









Om echter de zaak tot een goed einde te brengen,
is het noodig de sympathie van het weldenkend
publiek te behouden. En die sympathie zou men
spoedig verliezen, als de zaak aanleiding mocht worden
tot lawaai of onrust in de kolonie.
Het publiek dat iets voelt voor onze zaak, kan ons
daarom geen grooter dienst bewijzen, dan zich voor-
loopig tevreden te stellen met den rol van belang-
stellend toeschouwer. De zaak is trouwens thans
gekomen in het stadium van een wetenschappelijke
kwestie, die niet door geschreeuw, maar door argu-
menten moet worden opgelost.
Het is ons een groote voldoening, te weten dat vrij-
wel de gansche bevolking in deze kwestie aan onze
zijde staat. Het bestuur heeft zeker wel demiddelen
om zich te overtuigen dat het waar is wat wij hier
beweren. En alleen in geval een of andergedienstig
orgaan dit zou durven ontkennen, zouden wij er prijs
op stellen dat de publieke opinie zich duidelijker
uitspreekt. Wanneer echter dat geval zich nietvoldoet,
dan dient men de zaak het best door volmaakt kalm
de verdere afwikkeling der kwestie af te wachten.








Rochtsingang aangevragd.
(Uit De West van 19 September).
De'kans dat de, zaak in openbare behandeling. zal
komen, is grooter geworden, daar van de zijde van
den procureur general rechtsingang tegen ons is aan-
gevraagd bij het Hof van Justitie.
Het Hof zal natuurlijk op zuiver juridische over-
wegingen een beslissing nemen op die aanvraag.
Wij voor ons open, dat het Hof termen zal vinden
om rechtsingang te verleenen, daar een principieele
beslissing ons zeer wenschelijk schijnt voor de toekomst
Wij hebben het een fout geacht, dat het bestuur deze
strafvervolging heeft aangevraagd, omdat ook in geval
deze vervolging tot een veroordeeling mocht lijden,
-het. gezag daarbij n i e t s te winnen had, wel het
tegendeel. Wij hadden bovendien reden. om veront-
waardigd te zijn over de handelwijze van het bestuur,
,daar het o. i. het z edel ij k r e c h t miste om aldus
tegenover ons op te treden, daar otze holding tegen-
over het bestuur steeds correct is geweest
Maar nu het bestuur deze zaak zoo ver gedreven
heeft, achten wij een rechterlijke uitspraak gewenscht,
hoe eerder hoe better. Wij vreezen anders voor her-
haalde conflicten in de toekomst tusschen het bestuur
en de pers, daar nu gebleken is dat tusschen beide
verschil van opvatting bestaat over de beteekenis van
.de persvrijheid die in de kolonie heet te bestaan.
Onze opvatting totdusverre van de rijheid van druk-
pers, kunnen wij in enkele woorden samenvatten:
De strafbepalingen dienen, meenden wij, om zeer
terecht iederen schrijver te.kunnen straffen die noo-
deloos en klakkeloos personen aantast en beleedigt.
Zoolang echter het algemeen belang richtnoer blifft
van de critiek, behoeft deze n i e m a n d te ontzien,
ook niet de hoogstgeplaatsten in den lande.
Ziedaar een stelregel, die eenvoudig en duidelijk is,
en aan de hand waarvan wij totdusverre steeds onbe-
schroomd critiek hebben uitgeoefend, telkens wanneer
ons dit door het algemeen belang geboden scheen.
Wij willen nu gaarne door den bevQegden rechter
zienr uitgemaakt,. of wij ons daarin vergist hebben








Blijkt dit -het geval, dan zuHen wij de bij de wet be-
dreigde straf hebben te ondergaan. Maar dan zal o. i.
tevens zijr aangetoond, dat aan 'de persvrijheid in
Suriname wel wat ontbreekt, en de wetgeving op dit
punt noodzakelijk wijziging behoeft.
Zooals gezegd, is het ons te goen om een princi-
pieele beslissing. Om die zoo zuiver mogelijk te hou-
den, hebben wij .totdusverre geen rechtskundige hulp
genomen, en denken dit evenmin te doen in een even-
tueel strafgeding. Een praktizijn toch, stelt uit' den
aard der zaak het persoonlijk belang van zijn client
op den voorgrond. Wanneer hij de kans op veroor-.
deeling aanwezig acht, zal hij trachten een achterdeur-
tje te vinden, of, zooals men dat noemt, zijn client
trachten te doen ontsnappen door de mazen der wet.
Dit nu, is just wat wij n i e t wenschen. Wij wen-
schen een eventueele vrijspraak niet te danken aan
juridische spitsvondigheden, maar aan de erkenning,
door de wet van het beg-inse 1: dat de pers niet
alleen den plicht maar ook het r e c h t heeft, om on-
verbloemd te wijzen op alle. feiten en omstandigheden
die-zij strijdig acht met het algemeen belang.'
Wij beseffen volkomen, dat wij door deze bouding
ons blootstellen aan het gevaar van veroordeeling tot
gevangenisstraf, maar daar staat een andere mogelijk-
held tegenover. Wanneer de eindbeslissing uitvalt in
ons voordeel, wanneer deze aanslag op de vrijheid van
drukpers mislukt is, dan zal het gezag door eigen
schuld- een echec hebben geleden, waardoor het
aanblijven van den drager van het hoogste gezag (en
missehien nog iemand anders) onmogelijk zal zijn ge-
worden. De i n z e t is dus van beide kanten groot.









Hoe bet blad u r name eecoloega te
,hulp" komt.
(Uit de Suriname van 23 September).
In het jongste nummer van De West deelt de redac-
tie mede, dat door den Procureur-Generaal rechtsin-
gang tegen haar is gevraagd.
Aan dit bericht knoopt zij beschouwingen vast, die
gehel er naast zijn en naar ons inzicht de goede
zaak der drukpersvrijheid, die zij zegt te willen bebar-
tigen, eerder schade aandoen dan bet tegendeeL.
De zaak der drukpersvrijheid is onze zaak, is de
zaak der heele kolonie en daarom achten wij ons
geroepen, wat de college van De West verkeerd aan-
pakte, zooveel mogelijk weer terecht te. brengen.
De redactie van De West vat hare opinle over de
vrijheid van de drukpers aldus samen:
,De strafbepalingen dienen, meenden wi, om
zeer terecht iederen schrijver te kunnen
straffen die noodeloos en klakkeloos personen
aantast en beleedigt, Zoolang echter het alge.
meen belang richtsnoer blijft van de critiek, be-
hoeft deze n i e m a n d te ontzien, ook niet de
hoogstgeplaatsten in den lande."
Wij kunnen ons volkomen aansluiten bij deze op-
vatting, die echter naar en zijde van de zaak raakt
In bet geheel genomen, bestaat de vrijheid van de
drukpers in hetgeen bepaald wordt in art. 8 R. R, nl.:
,Niemand heeft voorafgaand verlof noodig om
door de drukpers gedachten of gevoelens te open-
baren. De verantwoordelijkheid van schrijvers,
uitgevers, drukkers en verspreiders en de waar-
borgen, in het belang der openbare orde en zede-
lijkheid tegen het misbruik van de vrijheid van
drukpers te nemen, worden geregeld bij kolo-
niale verordening".
Drukpersvrijheid en strafrechtelijke verantwoorde-
lijkheid dienen dus hand aan hand samen te gaan.
Dit verband nu is niet op behoorlijke wijze gelegd
in onze strafwetgeving. De koloniale verordening die









de verantwoordelijkheid van de drukpers moest'regelen,
werd nooit ontworpen.
De vrije gedachtenuiting wordt strafrechtelijk getoetst
aan de Code Penal ons verouderd strafwetboek -
dat niet ontsproten is uit den bodem der drukpers-
vrijheid, maar integendeel, door strenge straffen en het
verbod van bewijs, alle critiek den kop wilde indruk-
ken. Wanneer het verleden jaar afgekondigd nieuwe
strafwetboek inwerking zal zijn getreden hetgeen
nog eenige jaren kan duren dan pas zal de pers,
wanneer zij reden en ground heeft ernstige beschuldi-
gingen te uiten tegen personen, die het openbaar
belang schaden, tot het bewijs harer beweringen
worden toegelaten dan pas zal zij mogen aantoonen
dat zij in het algemeen belang handelde. V66r dien
zal het geval niet uitgesloten zijn, dat een journalist
wordt veroordeeld, wegens beleediging of-laster, en
kort daarna ook de betrokkene wegens de hem door
den journalist ten last gelegde feiten. -
Er is dus strijd tusschen de door het Regeerings
Reglement gewaarborgde drukpersvrijheid en de straf-
bepalingen op persdelicten.
En waar naar onze meening het R.R. hooger staat
dan andere wetten in de kolonie geldende, daar zijn
wij het eens met de redactie van De West dat de
tegen haar geopende strafvervolging een aanslag op
de drukpersvrijheid is.
Wij hebben reeds erop gewezen dat het Bestuur
wonder de huidige omstandigheden liever niet tot het
vervolgen van persdelicten moet overgaan, wanneer
het niet erom te doen is om door een strafproces be-
paalde beschuldigingen openbaar te weerleggen of
wel dat er sprake is van onduldbare beleediging of
boon, rakende het karakter of de eer van bepaalde
openbare personen.
Dit geval is thans niet aanwezig. Wij willen ons
niet verdiepen in de vraag of de geincrimineerde pas-
sage-op-zich-zelf voor. wien ook b.e e e d i g e n d
zou zijn, en zoo het antwoord daarop bevestigend
mocht luiden wat wij zouden willen ontkennen of
't dan beleedigend is voor den Oouverneur.








Wij willen echter slechts in bet licht stellen, dat
hoe onaangenaam ook bedoelde passage voor den
betrokkene moge zijn, aan zijn eer, zin goeden naam,
zijn karakter daardoor niets wordt te kort gedaan.
Deze passage is zoo bijkomstig, is zoo overbodig
in het artikel waarin het een plaats vond, dat door
het aan te grijpen als middel tot een strafvervolging,
het bestuur den schijn op zich laadt, zich te laten ver-
voeren door boosheid over critiek, waartegenover bet
machteloos staat.
En te meer hebben wij bezwaren tegen het optre-
den van het Bestuur in deze zaak, nu trots het feit
dat de heer Kraan de voile verantwoordelijkheid van
het geschrevene aanvaardde, een onderzoek op de
drukkerij werd ingesteld. Dit is nog wel de ergste
kant van den aanslag op de drukpersvriheid in deze
zaak. Wel is waar, is ingevolge de wet, de openbare
macht daartoe bevoegd, maar de gebruikmaking van
deze bevoegdheid was zoo overbodig, dat men allicht
daarin zou kunnen zien een. poging om door intiml-
datie van loontrekkende, onverantwoordelijke helpers,
de taak der pers in de toekomst te bezwaren. Intus-
schen verklaren wij in gemoede, niet aan een dergelijke
bedoeling te gelooven; des alniettemin blijft dat op-
treden bedenkelijk.
Kan de houding van het Bestuur ons niet bevredi-
gen, ook die der redactie geeft geen voldoening.
Zij heeft in haar artikel: Rechtsingang ge-
vra ag d, een selling ingenomen, welke verbazing
opwekt en van weinige doordachtheid getuigt.
Deze uitlating strookt weinig met de bravoure-hou-
ding door de redactie aangenomen. Zij maakt daarin
aanspraak op dankbaarheid voor bewezen diensten.
Welke? Het woord correct krijgt hier verborgen be-
teekenis.
De redactie stelt verder de Justitie voor het dilem-
ma: ,haar of de Gouverneur" waar zij zegt, dat
wordt zij vrijgesproken, de Gouverneur (en nog ie-
mand anders) daardoor een echec zullen leiden en
tot heengaan gedwongen worden. Zij maakt daardoor









de taak der Justie noodeloos zwaarder. En daarenbo-
ven is o. i. het alternatief n i e t aanwezig.
Vrijspraak of veroordeeling in hare zaak zal de
positive van den Gouverneur (en van, niemand.anders)
principieel kunnen -schaden. Daardoor is d i e zaak
zelve te weinig principieel (de fout zit in de verou-
derde wet, die een dergelijk optreden mogelijk
maakte); alleen in de verhouding tot de bevolking
zal er lets anders gekomen zijn en dAt was niet
afhankelijk van vriispraak of veroordeeling, maar vindt
zijn ground in het bloote feit der vervolging.
Dat de redactie zegt geen rechtsgeleerd raadsman
te zullen aanstellen is ook ondoordacht.
Wij geven haar gelijk wanneer zij geen spitsvon-
digheden, verzachtende omstandigheden e. d. wil la-
ten pleiten.
Maar waar de openbare aanklager, just door het
alternatief dat zij stelde, niet zal nalaten eventueel
alle krachten bij te zetten om den rechter te overtui-
gen van de aanwezigheid van schuld, daar zou het
onverantwoordelijk zijn van den aangeklaagde den
rechter aldus eenzijdig te laten, voorlichten. Het in-
stituut van de balie is er niet om de waarheid te be-
dekken, maar just om den rechter te helpen haar te
vinden.
Wanneer het den person van den redacteur van
De West alleen gold, kon men deze houding laten
voor wat zij is, maar waar hij beweert eeq beginsel-vraag
te willen opwerpen, daar is het oijuist en onverant-
woordelijk niet alles in het werk te stellen, dat de
vraag van alle zijden volkomen belicht .wordt.
Zoo is er meer in de houding van het blad, dat aan
bedenking onderhevig is. Wij willen echter gaarne
aannemen dat de bedoeling goed is, maar alleen het
juiste inzicht heefi ontbroken, om de zaak zuiver te
houden.





65

iofst ait deze l."
(Uit De West van 23 September).
Het blad Suriname geeft heden juridiscbe beschou-
wingen over bet vraagstuk der drukpersvrijeid. Wi
weten niet of dit geschiedt om ons te belpen, of om-
gekeerd. Wat ons betreft, wij blijven lefst van deze
,,hul" verscboond.









Ook De S urina m er verklaart zicli
tegen De West.<')
(Uit De Surinamer van 25 September).
Zooals men wonder de nieuwsberichten kan lezen
heeft bet Hof van Justitie rechtsingang verleend aan
de zaak, welke bet Parket tegen den redacteur van
,De West" aanhangig heeft gemaakt.
Ons in deze aangelegenheid te mengen, lust ons niet
Daar ,De West" echter van hare zaak een princi-
pieele maakt, de vrijheid van drukpers rakende, ach-
ten wij het onzen plicht in deze onze meening te
zeggen. Met genoegen hebben wij gezien, dat onze
college ,Suriname" eenzelfde meening is toegedaan.
In haar jongste nummer heeft zij wonder het hoofd
,Persvrijheid" een artikel geplaatst, dat volgenderwijze
wordt ingezet:
,In het jongste nummer van De West deelt de
redactie mede, dat door den Procureur-Generaal rechts-
ingang tegen haar is gevraagd.
Aan dit bericht knoopt zij beschouwingen vast, die
geheel ernaast zijn en naar ons inzicht de goede zaak
der drukpersvrijheid, die zij zegt te willen behartigen,
eerder schade aandoen dan het tegendeel.
De zaak der drukpersvrijheid is onze zaak, is de
zaak der heele kolonie en daarom achten wij ons
geroepen, wat de college van De West verkeerd aan-
pakte, zooveel mogelijk weer terecht te brengen."


De vraag, welke hier alles bescheerscht en waarop
bet antwoord dient gegeven te worden, kunnen wij
als volgt stellen:
,Is door deze aanklacht een aanslag gepleegd op de
vrijheid van drukpers ?"

(1) Op dit collegiaal artikel is door ondergeteekende niet
geantwourd in De West. Zoo noodig, zal hij zij standpunt
nader toeliebten voor het Hof van Justitle.-W. Kraan.









De redactie van ,De West" heeft op deze rvag
een positief antwoord gegeven. Zij meet zef, dater
een brutalal" aanslag op die vrijheid is gepleegd,
Zij wil dus poseeren als martelaar voor de vrijheid
van drukpers.
Anderen zijn van meening dat door de aanklacht
van den Gouverneur geen aanslag op die vrijbeid is
gedaan, en men hier te doen heeft met een d o d-
ge won e zaak, zooals deze ook wonder burgers onder-
ling voorkomt.
Wjj voor ons hellen naar de laatste meeting ver,
en z an overtuigd, dat zelfs in Nederlamd, waar toch
volgens sommigen een mildere wet in deze zon beer-
schen, van een schending der persvrieid niet ge-
sproken kan worden. Laten wij dit laatste aantooeme
Een vraag, welke zich hier op de eerste plants
voordoet, is: ,Wat zegt de grondwet van de vrjheid
van drukpers ?"
.Weinu, nemen wij de grondwet ter hand, dan lezen
wij in artikel 7 (8) het volgende: ,Niemand beeft
vo dachten of gevoelens te openbaren, behoudens ieders
verantwoordelijkheid volgens de wet."
Wat zegt ons dit artikel? Dit, datvolgens de grond-
wet zelve de vrijheid van drukpers niet onbeperkt,
maar be p e r k t is. De clausule aan het artikel toe-
gevoegd, is duidelijk: ,beho u dens ieders ve r-
aitwoordelijkheid volgens de wet". Men
kah volgens deze clausule niet straffeloos schriven,
wat men wil.
Waarvandaan nu komt volgens de groadwet die be-
perking, aan de vrijheid van drukpers opgelegd ? Zij
koint van de wet zelve- ,behoudens ieders ver-
antwoordelijkheid volgens de w e t" zoo toch hlidt
het in de grondwet.
F r u I n geeft in zijn uitgave van de Nederlandsche
wetten biJ het onderhavige arti k e der groadwet
verschilende plaatsen van het strafwetboek, waarbi
een persproduct strafbaar wordt gesteld.
Onze eerste conclusie is derhalve: De vrijeid van









drukpers is volgens de grondwet zelve niet onbeperkt,
doch beperkt.
Een tweede vraag, welke beantwoord moet worden,
luidt: Pleegt hij, die zich beroept op een artikel der
wet, en gevolgelijk een aanklacht indient tegen een
schrijver, een aanslag op de vrijheid der drukpers?
Ons dunkt, in het voorafgaande ligt het antwoord
opgesloten. Het kan niet anders luiden dan: neen.
Immers wie handelt volgens de wet, kan toch niet
gezegd worden het grondwettelijke artikel betrekkelik
de vrijheid van drukpers te schenden. En dit blift
waar, ook al spreekt de rechter den aangeklaagde vrij.
Hetgeen wij hier zeggen, geldt niet alleen voor
particuliere, maar ook voor openbare personen. De
wetsartikelen, welke personen tegen aanvallen van
derden beschermen, mogen ook door de openbare
machten aangehaald worden. Aldus in verschillende
arrested van den Hoogen Raad. In de Nederlandsche
P a s i c r i s i e" lezen wij hieromtrent:
,De vrijheid, bij art. 4 der wet van 16 Mei 1829
(Sb. no. 34) gegeven, om de handelingen der open-
bare magten te beoordeelen, en er zijne gedachten over
te uiten, moet beschouwd worden ondergeschikt te
zijn aan de bepaling der Grondwet, dat een ieder
voor hetgeen hij schrijft, drukt, uitgeeft of verspreidt,
verantwoordelijk blijft. Ofschoon het dan ook geoor-
loofd is de handelingen der openbare magten te be-
oordeelen, neemt dit niet weg dat, wanneer bij die
beoordeeling boon en laster is gevoegd, zulks onge-
oorloofd en strafbaar blijft".
Volgens Professor Buys in zijn toelichting en
critiek op de grondwet, kan men alleen daar van een
aanslag op de vrijheid van drukpers spreken ,waar
men om harentwille een bijzonder recht gaat invoeren
en de drukpers delicten stempelt tot misdrijven: sui
generis"
Wat de professor onder .misdrijven sui generisi"
(van hun soort) verstaat, geeft hij volgenderwijze aan :
,Waar men vertoogen, welke op zich zelven noch
laster noch hoon noch beleediging behelzen en die









dis door het algemeene strafrecht niet kunnen worden
gekeerd, toch strafbaar stelt, eenvoudig om de strek-
king welke zi dragen; waar men, niet tevreden met het
stuiten van onrechtmatige daden, ook tegen leeringen
welke men gevaarlijk acht, een dam tiraht op te wer-
pen en dus street naar kunstmatige bescberming, 't
zij van zekere beginselen en dogma's, It z van zekere
personen, ook tegen eene op zichzelve niet misdadige
critiek."
Doet zich dit geval in de zaak ,Gouverneur-Kraan"
voor? Is dit zoo, kan dit bewezen worden ? Dan al-
lten mag men spreken van een aanslag en als men wil
- ook van een ,brutalen" aanslag op de vrijheid van
drukpers.
De woorden, welke prof. Buys op de aangehaalde
.lat volgen, zijn te school om ze niet als slot van dit
irtikel te nemen:
Hij zegt:
,Is het wonder dat waar de Regeeringen niet wis-
tep te ontsnappen aan de verleiding om de vrijheid
van drukpers dus onnatuurlik te beperken, de onder-
danen soms op hunne beurt haar even onnatunrliqk
trachtten uit te breiden en er licht toe geneigd warren
:har eene bijzondere heiligheid toe te kennen? Alsof
de tusschenkomst van de drukpers den aard van de
gepleegde handling konde wijzigen en een misdrijf
geoorloofd of omgekeerd, dat wat onder andere omstan-
digheden geoorloofd is tot een misdrijf kunde maken!
Hpe meer men dat verkeerde standpunt verlaat en er
toe komt om op de producten" van de drukpers bet
gemeene recht met al zijne .gevolgen toe te passen,
dqs te better zal het met hare vrijheid gesteld zijn."






70

Ontslag Patoir.
(Uit De West van 19 September 1913).
Volgens onivangen telegraphisch bericht, is bi konink-
ijk besluit van 15 September de ontslagaanvrage in-
gewiligd van den eerste luitenant kwartiermeester J.
Patoir.









Aan wie do verantwoordeklijkhid?
(Uit De West van 23 September)
Van een invloedrijke en hooggeachte zide ontvingen
wij gisteren een schrijven, waarin onze holding in
den laatsten tijd tegenover het bestuur, wordt afgekeard.
De schrijver verklaart acting te hebben voor ons
blad, en overtuigd te zijn van onze goede bedoelingen.
Hij keurt echter principieel onze scherpe critiek tegen
het bestuur af. Het gaat daarbij niet alleen om den
person van den gouverneur, voor wien, de schriver
de grootste hoogachting heeft, maar onze critiek onder-
mijnt op bedenkelijke wijze het gezag, en de schrijver
vreest dat ons voorbeeld in de toekomst de onge-
lukkigste gevolgen kan hebben voor de kolonie.
Hij dringt er daarom op aan, dat wij nogmaals ernstig
zullen overwegen de verantwoordelijkeid die wij op
ons laden.
Aldus, in 't kort, de gedachtengang van bet ont-
vangen schrijven.

Wanneer men een dergelijk ernstig schrijven van
zeer geachte zijde ontvangt, dan past het zeker om
een oogenblik still te staan, en zich de vraag te:stellen:
vergissen wij ons? is onze houding verkeerd? Te
meer is daartoe reden, waar de gedachtengang van
den schrijver volkomen logisch schijnt. Elk weldenkend
mensch zal met den schrijver betreuren, dat door deze
noodlottige zaak het gezag in Suriname op bedenkelijke
wijze'is ondermijnd. En niets zou ons aangenamer
zijn, dan te kunnen medewerken tot herstel van den
normalen toestand.
Daarom hebben wij ons ernstig afgevraagd: zijn wij
verkeerd ?
Maar het is ons niet moge!ijk geweest, om op die vraag
een bevestigend antwoord te geven.
Wij blijven overtuigd, dat wij moeilijk een andere
houding hadden kun nen aannemen.
Het bestuur heeft in zijn ongelooflijke kortzichtigheid
de fout began om een goed gezind persorgaan te








d w i n g e n zich vierkant tegenover het bestuur te
stellen.
Het bestuur w i st dat het niet te doen had met een
scheldblad, dat klakkeloos aanvalt en beleedigt, maar
met een blad dat gewoon is ernstig te onderroeken
alvorens een oordeel uit te spreken, maar dat wan-
neer het zich eenmaal een overtuiging heeft gevormd -
niet terugdeinst om onverbloemd neer te schrijven wat
het noodig acht in het algemeen belang.
Zoolang de perscritiek aan die eischen voldoet, heeft
o. i. het bestuur het recht van de vrijheid van druk-
pers te eerbiedigen, ook al vindt het de critiek nog
zoo onaangenaam.
Wanneer het bestuur dit niet begrijpt en een aan-
slag doet op de vrijheid van drukpers, en dat nog
wel in den verachtelijken vorm van boemanpolitiek,
dan moet zoo 'n bestuur verwachten dat het op een
vastberaden verzet van de zijde der pers zal stuiten.
Het heeft dan een strijd uitgelokt waarvan' de gevolgen
geheel voor z ij n e verantwoording komen. Niet de pers
ondermijnt dan het gezag, maar het gezag ondermijnt
zichzelf, en de verantwoordelijke bestuursmannen zul-
len wij zijn er vast van overtuigd de consequen-
tien van die fout hebben te aanvaarden.
"Het is ons tot nu toe niet duidelijk, hoe wij and e r s
hadden kunnen handelen. Wij hebben nog getracht den
onverkwikkelijken strijd te vermijden, doch dit is ons
niet gelukt... alweer door de schuld van het bestuur,
dat niet alleen dom, maar ook koppig bleek te zijn.
Zoodra ons eerste verhoor op het parket plaats vond,
hebben wij begrepen dat het bestuur een fout had
began en een strijd uitlokte die het slechts kon ver-
liezen. Wij hebben toen het bestuur de gelegenheid
gegeven om de fout intijds te herstellen, door aan den
advocaat general mede te deelen: indien wij Dins-
dagmorgen (drie dagen later) kunnen vernemen, dat
het parket een vervolging niet noodig acht, dan zullen
wij van onzen kant het niet noodig achten om in de
krant op deze zaak in te gaan.
Toen wij echter Dinsdagmorgen een halfslachtig
antwoord kregen van het parket, was daarmede be-









slist- dat de strijd voor de vrijhcid van drukpers
openlijk zou worden uitgevochten.
Nu de zaak zoo ver is gekomen, achten wij voor
ons een principieele beslissing van den bevoegden
rechter gewenscht, om de onzekerheid weg te nemen
die over de opvatting ,vrijheid van drukpers" is ont-
staan.
Wij zijn leek, en kunnen niet beoordeelen of de
juristen een of anderen term kunnen vinden in de
strafwet, om ons te veroordeelen.
Een eventueel vonnis zal echter niet ons treffen,
maar een veroordeeling zijn van de bestaande wet in
Suriname. Van onzen kant zullen wij ons er toe be-
palen om aan te toonen, dat een vrije perscritiek, op
de wqze en in den vorm als wij ons die veroorloofd
hebben, noodig is in het algemeen belang. De rech-
ter zal dan beoordeeten of onze critiek in strijd is
geweest met de wet. Zoo ja, dan zal hij ons veroor-
deelen. Daarmede zal niet bewezen zijn, dat wij ver-
keerde critiek hebben uitgeoefend, maar dat de hui-
dige wet knellende banden bevat die in het belong
van de ware vrijheid van drukpers verbroken moe-
ten worden.
Hiermede meenen wij te hebben aangetoond, dat
wij voor ons niets te vreezen hebben van een even-
tueele voortzetting der zaak. Hoogstens loopen wij
een persoohlijk risico een risico hetwelk wij tot-
dusverre, in weerwil van de dreigende houding van het
parket, niet erg groot achten doch in beginselza-
ken mag met dit risico geen rekening worden gehou-
den.
Van meer belang lijkt ons de agitatie in de kolo-
nie, ontstaan tengevolge van ons n o o d z a k elij k
verzet tegen hetgeen wij de aanranding der persvrij-
heid noemen.
Hoewel niet verantwoordelijk voor die agitatie, heb-
ben wij onzen kant gedaan wat wij konden om de
gemoederen te kalmeeren, door er op te wijzen-wat
trouwens volkomen just is-dat de zaak thans geko-
men is in het stadium van een wetenschappelijke kwestie,









die niet door geschreeuw maar door argumenten moet
worden opgelost.
Voor zoover de agitatie haar ground vindt in de
vrees, dat de redacteur van dit blad wellicht naar de
gevangenis moet, zouden wij daaraan willen toevoegenhet
vriendelijk verzoek: menschen, maakt U toch geen zorgen
voor den tijd De betrokkene zelfmaakt zich tot dus-
verre heel weinig bezorgd! Hij is en blijft vastover-
tuigd: dat in elke zaak ten slotte de waarheid
zegeviert.
De agifatie zal echter eerst geheel verdwijnen,wan-
neer het bestuur zijn fout zal hebben erkend, of op
andere wijze de aanslag op de persvrijheid zal zijn
mislukt. Zoodra dat het geval zal zijn, zullen wij aan-
stonds het geschrijf over deze zaakstaken. Elke agitatie
is ons een gruwel, en zoodra de omstandigheden het
veroorloven zullen wij gaarne medewerken omtotden
normalen toestand terug te keeren, en onzenlezers op
het hart drukken, dat wederzijdsche samenwerking,
vertrouwen en waardeering noodig zijn om onze on-
gelukkige kolonie tot bloei te kunnen brengen.
Het spreekt echter vanzelf, dat die waardeering en
dat vertrouwen eerst dan volledig hersteld kunnen
worden, wanneer andere bestuursmannen de plaatszullen
hebben ingenomen van de bestuursmannen die het vertrou-
wen van de bevolking hebben verbeurd Wij spreken in
meervoud, omdat het onbillijk zou zijn baron van Asbeck
alleen verwoordelijk te stellen voor de began fouten van
de laatste jaren. De heer van Asbeck is zeeman, maar geen
staatsman, Hij heeft, toen hij de betrekking van gouverneur
aannam, zijn krachten overschat. Dit is de opinie
van de gansche bevolking, voor zooverre die onafhan-
kelijk voor hare meening kan uitkomen. Maar meer
nog dan aan den gouverneur, moeten wij die fouten
aanrekenen aan den adviser die door zijn adviezen
het bestuur in telkens nieuwe moeilijkheden heeftge-
wikkeld de laatste jaren, en die daardoor medegewerkt
heeft om het vertrouwen in hetbestuur te verminderen.
Voor een vollig herstel van het vertrouwen tusschen
bestuur en bevolking, is ook zijne verwijdering nood-
zakelijk,






75

Ziebier in enkele trekken aangegeven de richting die
wij ons verplicht achten in het algemeen belang in
de toekomst in te slaan.
En waar un de boven- bedoelde, booggeachte brief-
schrijver, die persoonlljk bevriend is met baron van
Asbeck, een bereep op ons heeft gedaan in bet be-
lang der kofonie, daar is thans de beurt aan ons om
op ground van datzelfde belang, een beroep te doen
op I e m, om door zijn invloed te helpen de nood-
zakelijk gebleken bestuursveranderingen tot stand te
brengen zonder noodelooze schokken.








Tweede verhoor op 't Paret.
(Uit De West van 23 September 1913).
De redacteur van dit blad had gisteren weder het
twijfelachtig genoegen om eenige uren van z ij vrij
drukken werkkring te mogen afstaan voor langdradige
verhooren op bet parket.
Het belang van dit tweede verhoor is hem tot dus-
verre niet erg duidelijk, wat waarschijnhijk'het gevolg
is van zijn gebrek aan juridische kennis.
Voorloopig zullen wij ons bepalen tot een korte
mededeeling van dit verhoor. Zoo noodig, hebben
wij geen bezwaar om later alsnog een volledig verslag
te geven, als van het eerste verhoor.
De advocaat-generaal verklaarde ons te
hebben doen komen, omdat het proces-verbaal van
ons verhoor op 13 September op een bepaald punt
verschilt met het verslag door ons in De West gegeven
van dat verhoor. Het verslag in de krant is op dat
punt uitgebreider dan het procesverbaal, en de advo-
caat-generaal meende dat het procesverbaal juister
was dan de krant.
De redacteur lichtte van zijn kant toe, daf in-
tegendeel het verslag in de krant juister was. Bij bet
verhoor op 13 September waren door den advocaat-
generaal aanvanklijk losse aanteekeningen gemaakt
op klad. Nadat vragen en antwoorden gewisseld warren,
werd aan de hand van die losse aanteekeningen door
den advocaat-generaal het procesverbaal opgemaakt,
waarbij enkele punten min of meer werden geresu-
meerd. Zoo is ook het punt in kwestie niet volledig
opgenomen in het procesverbaal, maar wel in de
krant. Het ,verschil" was dus al heel gemakkelijk
te verklaren.
Het was ons echter niet duidelijk, welk belang dit
eigenlijk had.
De advocaat general wees er toen op, dat
onze verklaring zooals die in het procesverbaal was
opgenomen, minder ,gevaarlijk" was dan zooals zij
in de krant stond.









De redac teur naente, dat ditdab een prachdige
gelegenheid was voor iet market om een tweedever-
volging in te stellen. Het liet hem volmaakt koud
of het market dat wilde doen.
De. a dvocaatgeneraal going op dit voorstel
niet in. Hij verkliarde ons de gelegenheid te will
even' om dit punt nog nader toe te licbten, wat in
ons belang kon zijn.
De redacteur verklaarde daarop, niet in een
stemming te zijn, om welwillendbeid van hetparkette
aanvaarden. Het was hem liever, als bet parket
daartoe termen vond, dat nog een tweede vervolging
werd ingesteld. Als men voor een beginsel meet
te strijden, is het tamelijk onverschillig of drie jaar
gevangenisstraf in uitzicht wordt gesteld, dan wel
tweemaal drie jaar.
Hij verklaarde later want hij werd dien dag twee-
maal verhoord ook geen bezwaar te hebben, datde
,gevaarlike" woorden uit de krant alsnog volledig
werden overgenomen in het process verbal van zijn
eerste verhoor, bij wize van aanvulling bijvoorbeeld.
Ook van dit aanbod werd door den advocaat gene-
raal geen gebruik gemaakt, doch hij zag kans van
onze verklaringen van gisteren weder een process ver-
baal op te mnaken, ongeveer even tang als van het
eerste verhoor.
Wij wenschen er hem veel success mede, doch hopen
voorloopig niet weder te worden gestoord in onze
bezigheden, tenzij om voor het Hof te verschinen.







78

De zaak Ueynema.
(Uit De West van 23 September.)
Vrijdag a. s. zal de krijgsraad een aanvang maken
met de behandeling van de zaak van den eercte luite-
nant W. J. Meynema. Het dossier telt, vernemen wij.
71 stukken. De Dreyfuszaak verdwijnt er bij in 'tniet!







79

In het twesds stadium.
(Uit De West van 26 September)
Woensdagnaniddag is ons het bevelschrift betee-
kend, waarbij het Hof van Justitie rechtsingang ver-
leent tegen den redacteur van dit blad, ter zake van
beleediging van den gouverneur.
Daarmede is gelukkig de zaak gekomen in
een tweede, kalmer stadium.
Wij zullen nu, althans voorloopig, met rust worden
gelaten, en ons weder geheel kunnen wijden aan onze
gewone bezigheden, zonder telkens te worden gehin-
derd door vervelende en langdurige verhooren op het
parket.
Na onze eigen ervaring van de laatste weken, is het
.ons volkomen duidelijk geworden waarom het bestuur
zoo weinig doet voor de wezenlijke belangen der kolo-
nie. Het bestuur heeft zooveel tijd noodig om allerlei
kwesties van meer of minder belang uit te vechten,
dat het geen tijd over heeft om zich behoorlijk te wij-
den aan zijn voornaamste taak: dat is de economi-
sche opbouw van de kolonie.
En door al die kwesties verzuimt het bestuur niet
alleen zijn eigen taak, maar het sleept anderen mede,
en belet ook die om behoorlijk hun werk te doen.
In dat laatste geval verkeerde ons blad sedert eeni-
ge weken.
Allerlei zaken, die zeer noodig bespreking eischen,
moesten blijven rusten, omdat ,onze" zaak bijna alle
tijd en aandacht in beslag nam.
Het optreden van bet bestuur de laffe poging
die aangewend werd om de vrije en onafhankelijke
critiek te onderdrukken noopte ons tot een scherp
verweer. Het was, wonder die omstandigheden, de
eerste plicht van den journalist om aan het
bestuur duidelijk te maken, dat een vrij persor-
gaan zich niet van zijn plicht laat afbrengen door boe-
manpolitiek. Een journalist die, uit vrees voor zijn
persoonlijk hachje, zich laat weerhouden zijn plicht
te doen, is o. i. een lafaard en niet geschikt voor zijn
taak. Immers, de taak van de pers is om op te komen








voor het algemeen be an g. Als de' uiteefening
van die taak hem in conflict brengt met het bestuur
en met den strafrechter, dan mag hij dit conflict niet
vreezen, doch moet het just uitlokken, en van de ge-
legenheid gebruik maken om te wijzen op. gebreken
in de bestaande wetten, strijdig met het algemeen
belang.
Dat de uitvoerende macht in ons geval n o d e-
loo s de rechterlijke machine in beweging heeft ge-
bracht,. was een domme fout, die afstraffing
eischte. Dat was de strekking van onze artikelen de
laatste weken. Wij hopen dat het bestuur hoewel
het niet lijdt aan overmaat van bevattelijkheid door
die artikelen geleerd zal hebben, dat het niet alleen
noodeloos gehandeld heeft, maar ook nutteloos. En
wij verzekeren het bestuur, dat als het ooit in de toe-
komst de began domme fout mocht herhalen, wij die
fout op dezelfde wijze zullen beantwoorden als in dit
geval.

Hiermede kunnen wij, voorloopig althans, afscheid
nemen van dit onverkwikkelijk stadium van de zaak.
Door het verleenen van rechtsingang, staan wij thans
niet meer tegenover de uitvoerende macht in de kolonie,
maar tegenover de rechterlijke macht.
Men heeft noodeloos o. i. de rechterlijke machine
in beweging gebracht. Nu dat eenmaal geschied is,
zal de rechterlijke machine eenvoudig haar plicht
hebben te doen.
De rechters zijn slaven van de wet. Zij hebben niet
te beoordeelen of de wet goed of slecht is, zij hebben
eenvoudig de wet toe te passen, telkens wanneer hun
een geval wordt voorgelegd.
In dit geval worden .de heeren voor de taak gesteld,
om na te gaan of uit onze verouderde wetgeving een
of andere draconische bepaling is op te visschen,
welke termen oplevert om een journalist te straffen,
wiens eenige misdaad is dat hij zijn plicht heeft gedaan.
Wij gunnen den heeren deze pret
Wij zullen de heeren heelemaal niet storen in deze
zielverheffende bezi heid. De juridische zijde van de






81
zaak, zullen wij het werd reeds meer door ons op-
gemerkt- geheel overlaten aan het oordeel van den
bevoegden rechter, die daardoor ook de voile verant-
woordelijkheid zal dragen der beslissing. Dit is de
reden waarom wij het overbodig achten een prakti-
zijp te nemen om ons bij te staan in het strafgeding.
Slechts dit kunnen wij nu reeds met vrij groote ze-
kerheid zeggen: De uitstag van het strafgeding, het-
zij veroordeeling of vrijspraak, zal ons niet weerhou-
den om ook in de toekomst te doen wat wij den plicht
achten van een eerlijk journalist.









Hoe ,,link" ons bestuur is.-
(Uit De West 26 September).
Door onze eigen wederwaardigheden wonder het hui-
dig ,schrikbewind" hebben wij totdusverre geen ge-
legenheid gehad, om melding te maken van het op-
treden van het bestuur tegenover een ander publicist,
den bekenden spotdichter Emanuels.
Het is de moeite waard om daar nog even iets van
te zeggen, omdat het ons de gelegenheid geeft om
eindelijk eens ,hulde" te brengen aan ons bestuur,
voor zijn meer dan ,flink" optreden. Ja, wij gaan nog
verder. Het is misschien voorbarig om dit nu reeds
te zeggen, maar wij hebben in overweging, om een
inschrijving te openen ten einde een standbeeld op te
richten voor het parket, dat ons bijzonder getroffen
heeft door zijn sympathieke, maar vooral door zijn
,flinke" houding in deze. Alleen de overweging, dat
wij misschien weldra van woning zullen moeten ver-
anderen om villa Rivierzicht te betrekken en in dat
geval misschien de inschrijvlng onderbroken zou wor-
den, weerhoudt ons tot dusverre het initiatief te nemen.
Maar ter zake.
Zijn wij wel ingelicht, dan heeft de procureur gene-
raal den spotdichter ontboden, en hem gezegd, dat de
spotdichtjes zeer zeker soms geestig zijn, maar dater
wonder zijn die termen kunnen opleveren voor een ver-
volging. Het bleek dat de procureur general een
zorgvuldige verzameling had gemaakt van die spot-
dichtjes.
In zijn oneindige goedheid tegenover publicisten,
waardoor het parket zich tegenwoordig beroemd of be-
rucht maakt, had de procureur general grootmoedig
besloten voorloopig geen vervolging in te stellen. Hij
bepaalde zich tot een waarschuwing, en den raad om
het bord maar weg te doen.
De hevig ontstelde spotdichter aanvaardde dankbaar
den raad, die hem van zoo hooge zijde zoo welwillend
was gegeven.









Hij verklaarde alleen ontsteld te zijn door het feit,
dat de procureur general een oogenblik had kunnen
denken, dat zijn spotdichtjes ten doel konden hebben
om bestuursmannen aan te vallen, voor wie immers
niemand anders dan de grootste hoogachting kan heb-
ben, wegens hun daden van wijs beleid en doorzicht.
Een nieuw bewijs van het groote bestuursbeleid,
is weder dit Aflinke" optreden van het parket tegen
den spotdichter.
Want wat een success heeft het bestuur nu behaald!
De spotdichler, die vernam dat men voor aanplak-
kingen buiten, de vergunning behoeft van de politie,
heeft zijn bord eenige centimeters naar binnen verplaatst.
Het is nu nog wel van buiten te zien, maar het
spreekt vanzelf dat niemand er meer naar kijkt. Nu
het blijkt, dat het bestuur zooveel belangstelt in die
spotdichtjes, spreekt het van zelf dat de gewone men-
schen er geen belang meer in stellen. Dat zou gelijken
alsof de gewone stervelingen zich op ein lijn zouden
willen plaatsen met de ,allerhoogste autoriteiten" in
de kolonie. En dat gaat natuurlijk niet aan!
Wel is waar is er in de omgeving van bet bord
tegenwoordig een drukte van menschen, nog veel
grooter dan tevoren, maar wij veronderstellen dat al
die menschen daar slechts komen om zich te over-
tuigen dat niemand meer notitie neemt van het bord.
In ieder geval, het bestuur heeft een onverweldigend
success behaald!
leader rechtgeaard ingezetene zal, met-ons, vervuld
zijn van bewondering voor het hedendaagsche bestuurs-
beleid. En komt er geen standbeeld, dan komt er
toch waarschijnlijk wel ... iets anders!









Kota van den Gonverneur.
(Uit De West van 26 September)
Door den Gouverneur werden, in antwoord op bet
verzoek om inlichtingen, aan de Koloniale Staten de
volgende mededeelingen gedaan:
1. In De West van 5 Augustus j.l. kwam het in bij-
lage II opgenomen bericht voor, "dat volgens den
inhoud van den gewezen luitenant-kwartiermeester
Patoir afkomstig zou zijn. Op zijn verzoekontving
de Commandant der Troepen van den redacteur de
schriftelijke bevestiging dat, zooals reeds uitdeCou-
rant bleek, de mededeeling van den heer Patoir
bestemd was voor publicatie in De West.
2. Genoemde commandant richtte tot den heer P a-
toir de volgende nota dd. 6 Augustus:
,Naar aanleiding van h'et Courantenbericht in het
,Nieuwsblad ,De West" van 5 Augustus 1913 wonder
,het hoofd Luitenant Patoir waarin eene mededeeling
,voorkomt, waarvan gezegd is dat zij door U is ge-
,schreven, verzoek ik UEdelGestrenge mij in margin
.mede te deelen of:
,lo. het voorkomende in de drie laatste alinea's
,van. het bericht door U is ingezonden,
,2o. zoo ja, of het uwe bedoeling is geweest dat
,dit bericht in de Courant werd .opgenomen?
,Het antwoord wordt 7 Augustus a.s. v66r 10 uur
,voormiddags ingewacht".
3. Nog dienzelfden dag antwoordde de heer Pa-
toir in de margin der nota:
,Aangezien dit geen dienstzaken raakt, antwoord
,ik hier niet op."
4. De Troepencommandant zond daarop den 7n
Augustus aan den Luitenant Patoir de volgende nota:
,Naar aanleiding van uw antwoord op dezerzijdsche
notaa van 6 Augustus 1913 zeer geheim, waarin U
,weigert.op de gestelde vragen antwoord te geven, deel
,ik UwEdelGestrenge mede dat het hier wel degelijk









,eene dienstaangelegenheid betreft, omdat in het be-
,trekkelijk nieuwsblad diensteaken zijn behandeld.
,In verband hiermede wordt U alsnog uitdrukkelijk
,opgedragen om de gestelde vragen te beantwoorden.
"Het antwoord wordt heden v66r 5 uur 'snamid-
,dags ingewacht."
5. De luitenant Patoir zond deze nota terug met
de aanteekening:
,,k veroorloof mij de vrijheid in deze aangelegen-
heid met UwEdelGestrenge van meening te blijven
verschillen,"
6. In den avond van 7 Augustus na de terugzen-
ding dezer nota, richtte de Luitenant Patoir aan den
Troepen-Commandant het volgende schrijven:
,Zooeven verneem ik dat bet in uwe nota's van 6
,en 7 Augustus behandelde eene dienstzaak betreft.
,Ik heb een advies ingewonnen bij een rechtskun-
,dig ambtenaar die mij blijkbaar verkeerd heeft in-
,gelicht. Hierbij verklaar ik volkomen bereid te zijn
,de gewenschte inlichtingen alsnog te verschaffen en
,bied bij. dezen beleefd mijne excuses aan over de
,beantwoordingen, die geenszins ten doel hadden. in
,verband met bovenstaande om dienst te weigeren."
7 De Troepen-Commandant vroeg daarop aan
den Luitenant Patoir wie de bedoelde ambtenaar was,
waarop deze officer zijn laatst aangehaald schrijven
voorzag van de aanteekening:
,de heer Mr. A Visser deelde mij mede dat deze zaak
,z. i. niets met dienst te maken had."
8. Toen de Troepen-Commandant mij de stikken
toezond, vestigde ik er zijne aandacht op dat deze
laatste verklaring ongeteekend was en er niet uit
bleek of de beer Patoir op 7 Augustus zijne weige-
ring volhield na den heer Mr. Visser opnieuw ge-
hoord te hebben of dat diens advies alleen werd in-
gewonnen v66r de eerste weigering, d. i. die van 6
Augustus.
9. De heer Patbir vulde daarop zijne aanteekening aan,
zoodat zij luidde:










,de heer Mr. A. Visser deelde mij mede dat deze
,zaak z. i. niets met dienst te maken had, ook na
,kennisneming der nota van 7 Augustus 1913."
en ondergeteekende die.
10, Na onvangst van het schrijven van den beer
Patoir van 7 Augustus 's avonds gaf de Troepen-Com-
mandant dezen officer de gelegenheid de vragen, op de
nota van 6 Augustus gesteld, alsnog te heantwoorden,
waarvan door hem werd gebruik gemaakt, zoodat naar
de meening van den Troepen-Commandant de z. g.
n. dienstweigering vervallen geacht kon worden.
11. Den lln Augustus werd de heer Mr. Visser
door mij gehoord. Zijn HoogEdelGestrenge erkende
de juistheid der mededeelingen van den heer Patoir.
De eerste keer had Zijn HoogEdelgestrenge dien of-
ficier ,gewoon gezegd" dat de zaak niets met den
dienst te maken had, de tweede keer ,weloverdacht".
Zijn HoogEdelGestrenge erkende van de nota van den
Troepen-Commandant van 7 Augustus vooraf te heb-
ben kennis genomen.
12. De heer Mr. Visser plaatste zich bij dat onder-
houd op het standpunt dat zijne positive van tijdelijk
voorzitter van het Hof van Justitie, lid van dat Hof
of van voorzitter van den krijgsraad.- welke laatste
functie ZijnHoogEdelGestrenge wonder gewone omstan-
digheden bekleedt geen beletsel vormden tegen het
doen kennen van zijne meening in deze zaak tusschen
den Troepen-Commandant en een wonder hem dienend
officer. Bij eene later gelegenheid gaf ZijnHoogEdel-
Gestrenge te kennen dat, wanneer deze zaak in een
verder stadium aan het Hof zoude onderworpen zijn
geworden, hij zich zeker gewraakt (bedoeld is klaar-
blijkelijk ,verschoond") zoude hebben.
13. Op ground van hetgroote meeningsverschil tus-
schen de beide hooge autoriteiten op militair-rechts-
kundig gebied, den Troepen-Commandant, actief militair,
en den rechter, wonder gewone omstandigheden voor-
zitter van den krijgsraad, stelde ik Mr. Visser in de
gelegenheid om mij schriftelijk de gronden te doen









kenner, waarop zijne meaning berustte. Deze werden
door Zijne HoogEdelGestrenge te mijner kennis gebracht.
14. Uit het voorgaande volgt dat de heer Mr. Visser
in eene zaak van z.g.n. dienstweigering, waarvan ver-
wijzing naar den krijgsraad blijkens het Zijn Hoog
Edel Gestrenge bekende standpunt van den Troepen-
Commandant, die in dezen alleen te beslissen had,
allerwaarschijnlijkst was, en over welker berechting
ZijnHoogEdelGestrenge later zoude kunnen hebben te
oordeelen immers het Hof van Justitie adviseert
den Gouverneur over approbatie van vonnissen van
den krijgsraad tenzij een crimineele straf wordt uitge-
sproken zijne meening ,weloverdacht" aan den" in
verzet zijnden officer te kennen gaf, waardoor deze
in zjn verzet gesterkt most worden.
15. Was de heer Patoir niet door een toeval anders
ingelicht geworden of desonkanks aan den heer Mr.
Visser bet vertrouwen blijven schenken, waarop diens
positive hem aanspraak geeft, diens advies, gelijk de
heer Patoir het noemt, zoude voor dezen de ernstigste
gevolgen gehad kunnen hebben.
16. Ik achtte mij door het gebeurde niet verant-
woord om zonder ernstige overweging de leading van
het Hof van Justitie en de uitoefening der function
van voorzitter van dat Hof langer in des heeren Vis-
ser's handen te laten.
17. Dit leidde mij er toe de zaak in den Raad van
Bestuur ter sprake te brengen, alvorens tot eenig op-
treden tegen den heer Mr. Visser te besluiten.
18. Den 23sten Augustus gaf ik Mr. Visser te ken-
nen dat ik Zijn-Hoog Edel Gestrenge niet langer
wenschte te handhaven als tijdelijk waarnemend presi-
dent van het Hof welke functie aan zijn HoogEdel
Gestrenge door mij bij resolutie van 19 Juni jl. onver-
plicht was opgedragen en liet ik ZijnEdele de keuze
tusschen aanvragen van de ontheffing of gedwongen
ontheffing.
19. Mr. Visser antwoordde daarop schriftelijk, zich
niet bewust te zijn van iets te hebben gedaan strijdig









met zijne betrekking van tijdelijk president van het
Hof van Justitie en dus niet bereid te zijn om zijn
ontslag als zoodanig te vragen. Voorts deelde Zijn-
HoogEdelGestrenge mij mede op ground van art. 18 van
het reglement op de inrichting en zamenstelling der
Regterlijke magt in de Kolonie Suriname niet te kun-
nen berusten in eene gedwongen ontheffing.
20. Bij schrijven van 28 Augustus deelde ik den
heer Visser mede dat zijn schrijven van 25 Augustus
geen wijziging had gebracht in mijn voornemens en
ik het beroep van Zijn HoogEdelOestrenge op ge-
noemd art. 18. ongegrond achtte. Daarop is mijne
reso!utie van 30 Augustus gevolgd, waarbij de heer
Mr. A. P. Visser ontheven werd van de ZijnHoogEdel-
Gestrenge bij resolutie van 19 Juni jt. No. 1994 op-
gedragen tijdelijke waarneming van het president-
schap van het Hof van Justitie.
21. Tot zoover de feiten. De mededeeling in de
overwegingen der Koloniale Staten, dat de bevolking
zeer verontrust is, geeft mij aanleiding nog een enkel
woord daaraan toe te voegen.
22. De hoogste rechter in de kolonie gaf zijn mee-
ning te kennen in eene zaak tusschen een onderge-
schikt officer en zijn Chef, in welke meening die offi-
cier versterking most vinden voor zijn verzet. Ik acht
dit in strijd met den zedelijken plicht van ieder rech-
ter en de belangen van het volk better gewaarborgd
door rechters,. die met mij dien zedelijken plicht er-
kennen dan door rechters, die eene tegenovergestelde
opvatting huldigen.
23. In diezelfde zaak had in later stadium het oordeel
van dien rechter kunnen geeischt worden. Ware dit
het geval geweest, dan zoude hij zich volgens eigen
mededeelingen ,.zeker gewraakt" (d. i; verschoond)
hebben. Zijne geheel vrijwillige handling zoude dus ten-
gevolge hebben gehad, verplichting tot onttrekking van
zich zelf aanhetgeen zijn plicht was. Ik achteen dergelijke
opvatting in strijd met het algemeen belang. Geen rechter-
en zeer zeker niet de voorzitter, de leider van het hoogste







89

rechtscollege in de kolonie-mag omstandigheden schep-
pen die hem e* toe dwingen zich aan zijn plicht te
ontrekken. Hij moet zin vrijheid en onafhankelijkheid
ten voile weten te beware en een volk kan niet ge-
rust zijn, wanneer zijn rechters dit uit het oog ver-
liezen.
. 24 En hiervan geve men zich nu wel rekenschap.
Niet 6m de wijze waarop een rechter zijn plicht als
rechter meende te mbeten vervullen, trad het bestuur
haidelend op; maar omdat een rechter zith een belem-
mering schiep voor de vervulling van zijn plicht.
De Gouverneur van Suriname,
(get.) VAN ASBECK.







90

Een voorloopige opmerking over de'nota
betreffende den beer Vissmr.
(Uit De West van 30 September).
Zeer tot ons leedwezen ontbreekt ons in dit num-
mer de ruimte, om de nota van den gouverneurbetref-
fende de degradatie van Mr. V. te bespreken.
Wij hopen de gelegenheid te hebben om in ons
volgend summer toe te lichten, waarom deze nota
ons weder heeft versterkt in onze overtuiging, dat de
onbekwaamheid en de opgeblazenheid op dit oogen-
blik den scepter voeren in Suriname.
Het is beslist noodzakelijk, om de kolonie, hoe eer
hoe liever, van dit tweetal te verlossen, en wij zullen
daartoe medewerken wat wij kunnen. Wij zullen onze
aanvallen op het bestuur voortzetten, totdat dit twee-
tal wonder zijn eigen belachelijkheid bezweken zal zijn.
Moge het Moederland helpen om den strijd k or t
te maken!









L itenant Meyer krijgt de beloWig di
hij verdient.
(Ult De West van 30 September).
De behandeling van de zaak van luitenant Meynema
voor den krijgsraad, welke aanvankelijk op Vrijdag
was bepaald, is eerst gisteren begonnen.
Al dadelijk moet zich daarbij een incident hebben
voorgedaan, hetwelk geleid heeft tot voorloopige schor-
sing van de verdere behandeling.
Zijn de geruchten just (de behandeling is geheim)
dan heeft de heer Meynema gronden ontwikkeld om
een der leden van den krijgsraad te wraken.
De krijgsraad heeft die gronden overwogen en zich
vereenigd met de conclusie van den beer Meynema.
Tengevolge daarvan is luitenant Meijer ontheven als
lid van den krijgsraad, en is door den commandant
der troepen de militaire apotheker Fortgens benoemd
tot lid van den krijgsraad, in de plaats van luitenant
Meijer.
Het kan ons allerminst bevreemden, dat dit incident
zich heeft voorgedaan. Reeds lang was ons ter oore
gekomen, de minder objective wijze waarop het afge-
treden lid van den krijgsraad deelnam aan bet onder-
zoek. Wij hebben daarvan zelfs tweemaal melding
gemaakt in ons blad.
In De West van 2 September schreven wij ter zake:
,Een der officieten-commissarissen liet zich bij het
,gerechtelijk onderzoek openlijk uit, dat hij bij voo r-
,baat overtuigd was van den opzet van Mey-
,nema. Als dit vooroordeel ook bij de andere leden van
,den krijgsraad bestaat, behoeft men niet te vragen
,wat de uitspraak zal zijn."
En in De West van 15 Augustus schreven wij met
betrekking tot hetzelfde krijgsraadlid o. m.:
,Men vraagt zich af, of een rechter die bij voorbaat
,zulk een overtuiging heeft, de aangewezen person
,is om objectief het pro en contra te overwegen ?"









De uitweiding hierboven was noodig, 'omdat de
wraking van den heer Meijer ons aanleiding geeft tot
een a d v ie s aan het bestuur. Wij zijn gel ukkig geen
rechterlijk ambtenaar, zoodat wij onzemeening kunnen
zeggen zonder vrees voor degratie.
Een andere vraag is, of het bestuur gediend zal zijn
van het advies van een a. s. bewoner van villa Rivier-
zicht. Maar . dat moet het bestuur weten. Wij van
bnzen kant zullen eenvoudig voortgaan onzen plicht
te doen. Hetgeen beteekent, dat wij, zoolang wij nog
buiten de villa zijn, zullen vooitgaan a 11 e s te zeggen
wat wij noodig achten in het algemeen belang.
Toen eenige weken geleden bekend werd, dat het
bestuur het tijdelijk ambt en het traktement van com-
missaris van politie had toegedacht aan luitenant Meijer,
maakte dit bericht op zeer velen in den lande een
onaangenamen indruk.
Wij overwogen toen ernstig, of het niet op onzen
weg lag om eenige bezwaren tegen die benoeming in
De West te opperen.
Zooals onze lezers weten, volgen wij de gewoonte,
om, alvorens bestuursdaden te critiseeren, te infor-
meeren naar de motieven die het bestuur hebben ge-
leid. In een onderhoud met den procureur general en
den gouvernements secretaries op 8 September, veroor-
loofden wij ons daarom de vrijheid om eenige inlich-
tingen te verzoeken. De procureur general die
destijds nog geen last had van aanvechtingen om eer-
lijke journalisten te beloonen met een verblijf in zekere
villa stond genadig de persmuskiet te woord.'
Het zou natuurlijk onbescheiden zijn om hier uit-
voerig verslag te geven van een onderhoud dat niet
voor publicatie bestemd was.
Het zal echter wel veroorloofd zijn om mede te
deelen, dat de procureur general den nadruk legde
Op het b e gi n s e I dat militaire leading noodig is voor
een korps als de politie.
Het was natuurlijk verre van ons, om het nut van
militaire leading te betwisten. Alleen veroorloofden
wij ons bescheidenlijk de vraag, of de huidige hoofd-
inspecteur -die wonder gewone omstandigheden toch









zeker de eerst aangewezene is om bij tijdelijke vaca-
ture den commissaris, te vervangen niet reeds vol-
doende geprofiteerd had van ,vroegere militaire. com-
missarissen, om nu zelf tiidelijk goede leading te kun-
nen geven? Wel is waar bestaat er een ontwerp van
de' Suriname Commissie, waarin wordt voorgesteld am
een militair van den rang van major ongeveer te be-
noemen tot hoo f dcommissaris, maar het is bekend
dat het bestuur nogal wat bezwaren heeft tegen dit
ontwerp als geheel, zoodat het ons voorbarig scheen,
om nu, bij een tijdelijke vacature, alvast een luitenant
tot commissaris te benoemen, alvorens een volledig
plan is vastgesteld.
Bovendien was het ons niet duidelijk, waar luite-
nant Meijer, die nog kort hier is, plotseling de ge-
schiktheid en de kennis van land en volk vandaan
most halen, om behoorlijk de betrekking van com-
missaris te kunnen vervullen. Wij vreesden dat deze
benoeming in de praktijk hierop zou neerkomen:
dat de geschiktheid en de ervaring van den hoofdin-
specteur, zouden moeten helpen om het werk te doen
waarvoor een ander de eer en het traktement zou krij-
gen. En wij eindigden met de vraag: Is het dan vol-
doende dat men luitenant is, om geschikt te worden
geacht voor elke betrekking ?
Op deze .vraag antwoordde de procureur general
zeer levendig: 0, neen, volstrekt niet! Zeer zeker, is
niet elke luitenant geschikt. Maar daarom is hetjuist
zoo gelukkig, dat het bestuur de hand heeft kunnen
leggen op luitenant Me ye r.
Wij begrepen uit dit antwoord, dat de heer Meijer
- men vergeve ons de vergelijking behoorde tot het
neusje van den zalm wonder de luitenants.
Het tegendeel konden wij op dat oogenblik niet
bewijzen. Daar wij gaarne de overtuiging van anderen
eerbiedigen, moesten wij voorloopig aannemen, dat de
procureur general goede redenen had voor zijn aller-
vleiendst oordeel over den heer Meijer.
Daar wij nimmer de eer hadden persoonlijk kennis
te maken met den heer Meijer, terwijl deze als wij
ons niet vergissen een huisvriend is van den procureur








general, moesten wij erkennen, dat de. procureur
general meer bevoegd was over zijn person te oor-
deelen dan wij.
Zoodat wij, noode gedwongeni, besloten om voor-
loopig niets te zeggen van de.o.i. onbillijke passee-
ring van een verdienstelijk ambtenaar, doch wilden
wachten op de d a d e n van den heer Meijer.

Maar nu doet zich het geval voor, dat men een
wraking moet toestaan van den heer Meijer, alslid
van een krijgsraad. Daardoor is o. i. een feit geboren
hetwelk aanleiding geeft om ook de benoeming van
den heer Meijer tot commissaris, nog eens wonder de
oogen te zien.
Wij zullen dat toelichten.
Wanneer een krijgsraad de wraking van een zijner
leden toestaat, dan zijn daar nattiurlijk wettige redenen
voor geweest.
Zou de krijgsraad zijn wraking hebben toegestaan
om andere redenen datde wet daarvoor aangeeft, dan
zou wetschennis zijn gepleegd, wat wij niet mogen
veronderstellen dat hier heeft plaats gehad.
Volgens de wet, kan men iemand wraken, als hij
uit hoofde van haat, vijandschap, of om eenige andere
reden, geacht wordt geen bevoegd rechter te kunnen zijn.
In dit geval verkeert de heer Meijer, blijkens het
besluit van den krijgsraad om hem uit den raad te
verwijderen. De heer Meijer heeft dus eigenschappen
vertoond, die het noodig maakten om hem de toe-
vertrouwde functie van eenvoudig rechter in een
krijgsraadzaak te ontnemen.
Vanzelf rijst de vraag: heeft zoo iemand de objec-
tiviteit die noodig is voor een goed commissaris van
politie, die als het ware dagelijks als een soort scheids-
rechter moet optreden in geschillen tusschen burgers?
Wij meenen van niet.
En de gouverneur, die blijkens de nota betreffende
Mr. Visser zich buitengewoon bezorgd maakt voor
het goed recht der bevolking, zal in dit geval natuur-
lijk geheel onze meening deelen.
Zelfs het allervleiendst oordeel van den procureur-






95

g.peraal, kan den beer Meijer in dit gevai niet meer
helpen,. want wij hebben hier niet met praatjes, maar
met een f ei t te doen.
Ons' advies aan bet bestuur moet derhalve zij: om
den luitenant Meijer maar liever te laten wat hi is,
en niet demand tot commissaries te benoemen die on-
der zulk een slecht voorteeken zijn nieuw
ambt zou moeten aanvaarden.









Besprekiog van de Not btreffnde Mr Visser.
(Uit De West van 30 October).
In de nota van den gouverneur, waarin Zijne Ex-
cellentie toelicht waarom de waarnemend president van
het Hof van Justitie, gedegradeerd is tot eenvoudig
lid van dat Hof, leest men o. m., als punt 24:
,En hiervan geve men zich nu wel rekenschap.
,Niet om de wijze waarop een rechter zijn plicht
,als rechter meende te moeten vervullen, trad het
,bestuur handelend op; maar omdat een rechter zich
,eene belemmering schiep voor de vervulling Van zijn
,plicht."
Ook zonder de aanbeveling van den gouverneur,. zou
deze passage de bijzondere aandacht hebben getrok-
ken. Immers, hier wordt de re d e n aangegeven,
waarom de gouverneur een openlijke degradatie van
den hoogsten rechter in de kolonie noodig heeft ge-
acht. Deze handling levert een dusdanige beleedi-
ging op voor den betrokken titularis, dat hij als
de minister de handling van den gouverneur mocht
goedkeuren verplicht zal zijn af te treden.
Volgens de aangehaalde passage, is deze zeer grie-
vende bejegening den titularis aangedaan, omdat hij
zich ,een belemmering schiep voor de vervulling van
zijn taak."
De redactie van deze laatste woorden, schijnt ons
al dadelijk minder correct toe.
lemand buiten de kolonie, die deze woorden leest,
moet den indruk krijgen, dat de betrokken rechter
lets gedaan heeft waardoor hij later belemmerd werd
zijn taak te vervullen.
Dat geva! heeft zich echter niet voorgedaan.
De gouverneur zou zich correcter hebben uitgedrukt,
indien hij had gezegd, dat het beweerde ,advies"
van" Mr. 'isser aan luitenant Patoir, e v e n t u e e I e
belemmering had kunnen worden voor de ver-
vulling van zijn taak.
De ,belemmering" is geen feit geworden, zooals de




University of Florida Home Page
© 2004 - 2010 University of Florida George A. Smathers Libraries.
All rights reserved.

Acceptable Use, Copyright, and Disclaimer Statement
Last updated October 10, 2010 - - mvs