• TABLE OF CONTENTS
HIDE
 Main
 Front Cover
 Table of Contents
 Een woord vooraf
 De Caribische wereld
 De zeereis en de tusschenhaven...
 Uit de geschiedenis van West-i...
 Barbados en de kleine antillen
 Trinidad
 Suriname en zijn buren
 Door den "oriente" van Venezue...
 Caracas en het midden van...
 Curacao, de caricische vierspr...
 Zijsprong naar aruba en maraca...
 De colombiaansche havens
 Aan het Panama-kanaal
 Costa Rica en centraal Amerika
 Jamaica
 Haiti en Santo Domingo
 Terug via New York
 Alfabetisch register
 Advertising














Title: Antilia, een gids door de Carbische wereld
CITATION THUMBNAILS PAGE IMAGE ZOOMABLE
Full Citation
STANDARD VIEW MARC VIEW
Permanent Link: http://ufdc.ufl.edu/UF00078422/00001
 Material Information
Title: Antilia, een gids door de Carbische wereld (Uw reismakker naar West-Indie)
Physical Description: 205 p. : illus. ; 18 cm.
Language: Dutch
Creator: Balen, Willem Julius van, 1890-
Publisher: Van Holkema & Warendorf
Place of Publication: Amsterdam
Publication Date: 1935
 Subjects
Subject: Description and travel -- West Indies   ( lcsh )
Description and travel -- Central America   ( lcsh )
Description and travel -- Venezuela   ( lcsh )
Description and travel -- Colombia   ( lcsh )
Description and travel -- Guiana   ( lcsh )
Genre: non-fiction   ( marcgt )
 Record Information
Bibliographic ID: UF00078422
Volume ID: VID00001
Source Institution: University of Florida
Rights Management: All rights reserved by the source institution and holding location.
Resource Identifier: aleph - 000689306
notis - ADN0514
oclc - 19766855
oclc - 25268743

Table of Contents
    Main
        Main 1
        Main 2
        Main 3
        Main 4
        Main 5
        Main 6
    Front Cover
        Page 1
        Page 2
        Page 3
        Page 4
    Table of Contents
        Page 5
        Page 6
        Page 7
        Page 8
    Een woord vooraf
        Page 9
        Page 10
    De Caribische wereld
        Page 11
        Page 12
        Unnumbered ( 19 )
        Unnumbered ( 20 )
        Page 13
        Page 14
        Page 15
        Page 16
        Page 17
        Page 18
        Page 19
        Page 20
        Unnumbered ( 29 )
        Unnumbered ( 30 )
        Page 21
        Page 22
        Page 23
        Page 24
    De zeereis en de tusschenhavens
        Page 25
        Page 26
        Page 27
        Page 28
        Page 29
        Unnumbered ( 40 )
        Page 29
        Page 30
        Page 31
        Page 32
        Page 33
        Page 34
        Page 35
    Uit de geschiedenis van West-indie
        Page 36
        Unnumbered ( 49 )
        Unnumbered ( 50 )
        Page 37
        Page 38
        Page 39
        Page 40
        Page 41
        Page 42
        Page 43
        Page 44
        Unnumbered ( 59 )
        Unnumbered ( 60 )
        Page 45
        Page 46
        Page 47
        Page 48
        Unnumbered ( 65 )
        Page 50
        Page 49
        Page 50
        Page 51
        Page 52
        Unnumbered ( 71 )
        Unnumbered ( 72 )
        Page 53
    Barbados en de kleine antillen
        Page 54
        Page 55
        Page 56
        Page 57
        Page 58
        Page 59
        Page 60
        Unnumbered ( 81 )
        Unnumbered ( 82 )
        Page 61
        Page 62
        Page 63
    Trinidad
        Page 64
        Page 65
        Unnumbered ( 88 )
        Page 65
        Page 66
        Page 67
        Page 68
        Unnumbered ( 93 )
        Unnumbered ( 94 )
        Page 69
        Page 70
        Page 71
        Page 72
    Suriname en zijn buren
        Page 73
        Page 74
        Page 75
        Page 76
        Unnumbered ( 103 )
        Unnumbered ( 104 )
        Page 77
        Page 78
        Page 79
        Page 80
        Unnumbered ( 109 )
        Unnumbered ( 110 )
        Page 82
        Page 83
        Page 84
        Page 85
        Unnumbered ( 115 )
        Unnumbered ( 116 )
        Page 85
    Door den "oriente" van Venezuela
        Page 86
        Page 87
        Page 88
        Page 89
        Page 90
        Page 91
        Page 92
        P
        Unnumbered ( 126 )
        Page 93
    Caracas en het midden van Venezuela
        Page 94
        Page 95
        Page 96
        Unnumbered ( 131 )
        Unnumbered ( 132 )
        Page 97
        Page 98
        Page 99
        Page 100
        Unnumbered ( 137 )
        Unnumbered ( 138 )
        Page 101
        Page 102
    Curacao, de caricische viersprong
        Page 103
        Page 104
        Page 105
        Page 106
        Page 107
        Page 108
        Page 109
        Unnumbered ( 148 )
        Page 109
        Page 110
        Page 111
        Page 112
        Unnumbered ( 153 )
        Unnumbered ( 154 )
    Zijsprong naar aruba en maracaibo
        Page 113
        Page 114
        Page 115
        Page 116
        Unnumbered ( 159 )
        Unnumbered ( 160 )
        Page 117
        Page 118
    De colombiaansche havens
        Page 119
        Page 120
        Page 121
        Page 122
        Page 123
        Page 124
        Unnumbered ( 169 )
        Unnumbered ( 170 )
        Page 125
        Page 126
        Page 127
    Aan het Panama-kanaal
        Page 128
        Unnumbered ( 175 )
        Unnumbered ( 176 )
        Page 129
        Page 130
        Page 131
        Page 132
        Unnumbered ( 181 )
        Unnumbered ( 182 )
        Page 133
        Page 134
        Page 135
        Page 136
        Page 137
        Page 138
        Page 139
        Page 140
        Unnumbered ( 191 )
        Unnumbered ( 192 )
    Costa Rica en centraal Amerika
        Page 141
        Page 142
        Page 143
        Page 144
        Unnumbered ( 197 )
        Unnumbered ( 198 )
        Page 145
        Page 146
        Page 147
        Page 148
        Unnumbered ( 203 )
        Unnumbered ( 204 )
        Page 149
        Page 150
        Page 151
        Page 152
    Jamaica
        Page 153
        Page 154
        Page 155
        Page 156
        Unnumbered ( 213 )
        Unnumbered ( 214 )
        Page 157
        Page 158
        Page 159
        Page 160
        Unnumbered ( 219 )
        Unnumbered ( 220 )
    Haiti en Santo Domingo
        Page 161
        Page 162
        Page 163
        Page 164
        Unnumbered ( 225 )
        Unnumbered ( 226 )
        Page 165
        Page 166
        Page 167
        Page 168
        Page 169
        Page 170
        Page 171
        Page 172
        Unnumbered ( 235 )
        Unnumbered ( 236 )
        Page 173
        Page 174
        Page 175
        Page 176
    Terug via New York
        Page 177
        Page 178
        Page 179
        Page 180
        Unnumbered ( 245 )
        P
        Page 181
        Page 182
        Page 183
        Page 184
        Page 185
        Page 186
        Page 187
        Page 188
        Unnumbered ( 255 )
        Unnumbered ( 256 )
        Page 189
        Page 190
        Page 191
        Page 192
        Page 193
        Page 194
        Page 195
        Page 196
        Page 197
    Alfabetisch register
        Page 198
        Page 199
        Page 200
        Page 201
        Page 202
        Page 203
        Page 204
        Page 205
        Page 206
    Advertising
        Page 207
        Page 208
        Page 209
        Page 210
        Page 211
        Page 212
        Page 213
        Page 214
        Page 215
        Page 216
        Page 217
        Page 218
        Page 219
        Page 220
        Page 221
        Page 222
        Page 223
        Page 224
        Page 225
        Page 226
Full Text


ANTILIA


door
Mr. W. J. van Balen


. VAN HOLIKEMA & WARENDORF N.V.
SAmsterdam












UNIVERSITY

OF FLORIDA

LIBRARIES


THIS VOLUME HAS BEEN
MICROFILMED
BY THE UNIVERSITY OF
FLORIDA LIBRARIES.


II




*di-r








ANTILIA








ANTILIA
Een gids door de Caribische wereld
(Uw reismalker naar West-Indie)
door
Mr. W. J. van Balen


Ams t e rd am
Vain Holkema & Wareiidorf N.V.


































**





























.: ; :. '' " ** :*';'"'*
: :



Het vlaggeschip van de K.N.S.M. voor Madeira


p



~


































De kraterbodem van de Furnas (Azoren)






INHOUD
biz.
Een woord vooraf ......................... 9
I. De Caribische Fereld .............. 11
Een naam gezocht. Globale indeeling.
De talen. Menschenrassen. Het geld.
Een goed klimaat. Kleeding en bagage.
Hotels. Benoodigde papieren. Douane.
Fooien.

II. De zeereis en de tuschenhavenw ......... 25
Ons drijvende tehuis. De Latijnsch-
Amerikanen komen aan boord. Engel-
sche medepassagiers. Aanloopen van
Madeira. Een gezamenlijk uitstapje.
Andere toertjes op Madeira. De Azoren.
Kratermeren en zwavelbronnen. Rond-
reis door den Archipel.

III. Uit de gexchiedenij van Wedt-India ...... 36
Hoe komt men aan die namen? Colum-
bus waande zich in Azie. Oorspronke-
lijke bewoners. De komst der blanken
werd verwacht. Middeleeuwsche legen-
den over de Antillen. Wie heeft v66r
Columbus de West bezocht? De ontdek-
king van de Caribische Wereld. Aan-
slagen op het Spaansche bezit. Boeka-
niers en flibustiers. De Fransche revo-
lutie versterkt Engeland's gezag. Op-
stand der Spaansche kolonien. Sim6n
Bolivar's streven. Amerikaansche in-
menging. Staatkuade van den dag.





blz.
IV. Barbadoa en de Kleine Antillen ......... 54
Barbados is iets parts. Bekoring van
het suikerland. Eet meer vliegende
visch! Overzicht der kleinere Antillen.
De Fransche Antillen. Bovendewind-
sche Eilanden. Virgin Islands. Op St.
Lucia. Leeward Islands.
V Trinida ........................... 64
De Golf van Paria. We varen de Bocas
door. lets over West-Indische steden.
Port of Spain en de Savannah. In de
heerlijke binnenlanden. We rijden Round
the Saddle. De liefelijke badstranden.
Het Asfaltmeer. Naar Tobago. De
Orinoco op. Angostura.
VI. Suriname en zin buren ............... 73
Lotgevallen der Guyanas. We stoomen
de Suriname-rivier op. Het knusse Para-
maribo. Programma voor stad en omge-
ving. Naar de boschnegers. Het Suri-
naamsche platteland. Naar Georgetown
()emerara). Binnenlanden van Deme-
rara. lets over Cayenne.
VI Door iden ,,Orienle" van I nezuela ...... Sil
Waf is El Oriente? Caripano en rum.
)e parelen van Margarita. Cumana en
Puerto Sucre. Guanta en Barcelona.
VI J. Caracaj et bel mid)den ian Venezuela ... .14
Aankuost te La Guaira. WVenken voor
tijdsilndcling. Per auto of trein naar ho-
vcn. )eO hoolfdstad Caracas. Over land






door Venezuela. Puerto Cabello..

IX. Curarao, de Caribioche vierJprong ....... L 3
Beteekenis van Curacao. Liggmn en oiie.
De zoede haven. Willemstad. Cit Cura-
cao's historic. Het levendige stadsbeeid.
Uitstapjes over het eiland.

X. Ziijproin naar Jruba en .tlaracaibo .... l 3
Een geschikt reisplan. Aruba en Oranie-
stad. Rijtoer over Aruba. Meer en stad
van IMaracaibo. De oliebronnen......

XI. De Colombiaanocbe haven ............ 19
lets over Colombia. Santa Marta. Hec
sterfhuis van den Bevrijder. Aan de pier
van Puerto Colombia. Naar Barran-
quilla. Een geslaagde dag in Cartagena.
V\'ie wil er naar Bogota?

XII. Jan bet Panama-Kanaaa ............. L
Een oud problem. \ ordingsges.chiede-
nis van het kanaal. De Amerikanen pak-
ken aan. Hoe het kanaal in elkaar iit.
De beste manier omi ies te zien. De At-
lantische kant. Bezoek aan de sluizen.
Aan de Pacific-ziade.

X11i. Coota Rica en Centraa .inAmia..' ....... 1
Belangwekkend tochije in Costa Rica.
Puerto Limon. De bo\ enlauden in. De
Costaricaansche hooidstad. Schers ecnier
rondreis. Central Amucrika. Nicawragua.







Honduiras en Britsch Honduras. El Sal-
vador. Guatemala en de Maya-ruines.

X1V. Jamaica .......................... 153
De mooiste der Antillen. Een langer ver-
blijf aantrekkelijk. Kingston, de hoofd-
stad. Het bergland en de zee-oevers ...

XV. Haiti en Santo Domingo. ............. 161
Het oude Hispaniola. Lotgevallen van
twee zwarte republieken. Reisplan en
tijdsindeeling. Port au Prince en omge-
ving. let platteland vain Haiti. Naar de
Citadel van Koning Christophe. Door
de lucht naar Santo Domingo. De Do-
minicaansche binnenlanden. Portorico.

XVI. Teruq via New York ................. 177
Verleidelijke reisplannen. Tusschen de
Bahamas door. Bermuda. De wolken-
krabbers tegemoet. Eerste oriBlteering
in New York. Downtown voor busi-
ness. Uptown \voor genoegen. De voor-
steden. Naar Iludsondal en Niagara.
Luxetrein naar Florida. In Miami. Be-
teekenis als luchthaven. Bezoek aa n
Cuba.
.li/abetlichb regite ........................ IlS






EEN WOORD VOORAF


De eroeiende belangsteling voor de steeds in aan-
trekkelijkheid toenemende reisjes naar West-Indie
heeft geleid tot het beslnit om ten gerieve de steeds
in aantal toenemende toeristen een Handboek over
die streken het licht te doen zien. Aan schriiver dezes
werd opgedragen, deze belangwekkende Caribische
WVereld samen te vatten in een gemakkeliik te mad-
plegen overzicht van al dat-ene wat voor den bezoe-
ker van belang geacht mag worden. Cit een zeer
uitgebreide stof most daartoe een strenge selective
worden verricht, volgens een criterium dat in hooid-
zaak diende te vragen: ,,heeft de passagier daar iets
aan?" Veelal zijn dit hooFdzaken, soms ook liken het
kleinigheden; maar zoo dikwiils ziin iuist deze op
het welslagen eener excursie van grooten invloed.
Dit boekje wil dus enkel een bescheiden metgezel
op reis zijn, een gids die den medereiziger tract te
voorzien van zoo nuttig mogeliike aanduidingen hoe
hij het op ziju tocht naar Autilia zal kunnen aadneg-
gen.
Ilet uitvoerigst zijn daarom besproken die gewescea,
welke voor het reisprogramma van dea Nederland-
schen gast het meest in aanmerking komen. Niette-
mir hebben uitgeefster en scahrijver gemeend dac ter-
w\ille \au het goede overzicht ook een korte verimel-
ding vau de overige streken iet kou worden gemist.
U itputtende \olledigheid oi onieilbaarheid uiag men
van deze bijeengeLzanelde reiservaringen iutuurlijk
ilet eischen.
DLe schrijv er heeft bij het treifen vi an ,ijn keus en bij
het groepeeren van A-ij advieaen uier uitsluitend de





rondreizende toerist voor oogen gestaan, wiens doel
is om binnen den beschikbaren tijd zooveel mogelijk
te zien en mee te maken; hij heeft ook gaarne reke-
ning gehouden met de behoeften van meer op hun ge-
mak bedachte landgenooten, die den guren winter
wvillen ont-lieden door een behagelijk verblijf van
langeren duur in een zonniger werelddeel.
Hun alien zij een prettige reis toegewenscht door

DEN SCHRIJVER

Parijs 1935





I
DE CARIBISCHE WE-tRELD
Een naam gezocht. Glo`aL -D-_
Menschenrassen. Het
Kleedinz en baza~e. isce.s_ 3zcczr'si
papieren. Doz-.eze nr-t

Een naam gezocbt
Het gedeelte van de
zich wil bezij houden. kam =ec
name w.orden aanzeduid H z-czr 7r-
ken w-e cewooniib k op ~ -
ffret Idie~, op ge-a 'e-W4_
wvillekeuric in hoofdzazak: den ..-. =4-.. T. -.c
Indische gebiedsdeeIe. dus
aan Curaoao met de hi'r S c C\
vallon dan de Spaansclh spcif
vas4en Nval Van CenThaal- en iAc
7.ins buiwa i h .ader. Dl-, '.s N4 Z
\-rca c\watuicvr men szIz l 2 L

nict opuet l let vu n d ,

goval %%( tcvect kicti d';\\ A *
clvgtv. enA vAlr(nt %xet ~ A a~ ~a a


deAaitillo%% enx dec dxshe> o

Io \-;; ~h ('J~tvV. n1 te- t,, "r





werelddeel te worden ingelijfd. Het vraagstuk lijkt
dus onoplosbaar. En de oorzaak light voor de hand:
evenals onze Middellandsche Zee drie werelddeelen
afscheidt en weer vereenigt, en evenals die Oude
Wereldzee tal van zeer uiteenloopende menschen-
rassen en beschavingskernen zooal niet omvat, dan
toch aanraakt, evenzoo light de Caribische Zee als
een zuiver voorbeeld van een Mediterraneum tus-
schen vele verschillende landen en volkeren in. Drie
Amerika's moesten we reeds aan hare kusten onder-
scheiden, resp. aan den Noord-, West- en Zuid-
oever. De vierde zijde sluit onze binnenzee van den
open Oceaan af door een guirlande van eilanden, die
met kleine sprongetjes den kring van Zuid- naar
Noord-Amerika voltooien. Het is hun front naar
deze gemeenschappelijke Middelzee hetwelk de om-
liggende landen tot een soort van Caribiiche Wereld
vereenigt, evenals Frankrijk zoo goed als Egypte
tot een Mediterrane groepeering behoort. Aan hun
andere grenzen maken die landen dan natuurlijk deel
uit van weer andere groepeeringen. En het heeft dus
weinig zin om op Meester Pennewipsche wijze te
gaan debatteeren over een indeeling die de Vereenig-
de Staten tot West Indie zou rekenen omdat Florida
in organisch verband staat tot de West Indische
wereld; ook kan het ons niet opwinden of Colombia
nu een Caribisch gebied is, dan wel tot de Pacific
Staten behoort. Laat ons zeggen: tot beide; nu eens
tot de eene groep en dan weer eens tot de andere.
Mits wijzelf vrijheid hebben om voor ons eigen ge-
mak wonder Grooter West Indie alles te verstaan wat
in of random de Caribische wateren light. Wij zullen
dus om beurten de verschillende namen bezigen, en









i~iLEitt


Men zou zich niet op den Oceaan wanen






-xjj-
?~'~


V "or 1 >ut\-r. ()uzi- kniig he lc I1U iiPr.i Lunicitan bi unT


~/ I~m



I:44


-'. 1.





behoeven dan voor misvattingen niet bevreesd te
zin.

Global indeeling
Allerlei soorten van volkeren en gemeenebeaten vinden
wij in dat gebied dooreen. In het Noorden de groote
republiek der Vereenigde Staten, waar het Angel-
saksische element er bijna volledig in geslaagd is om
de laatste resten van Hollandsche, Zweedsche,
Spaansche en Fransche nederzettingen aan zich te
assimileeren. Florida en Texas zijn aanvankelijk
Spaansche kolonien geweest, het Mississippidal een
Fransche. Thans zijn zij reeds dusdanig verameri-
kaanscht dat men naar de laatste sporen uit hun
meest recent verleden moet zoeken als naar curio-
siteiten. Gesloten Spaansch is het vasteland geble-
ven, van Mexico af over den heelen Centraal Ame-
rikaanschen Isthmus been tot op den vasten wal van
Zuid-Amerika, daar waar ergens beoosten de Ori-
noco-monding een altijd vage en twijfelachtige greens
tusschen de Spaansche en Portugeesche belangen-
sferen most worden gerespecteerd. In die onzekere
z6ne, reeds vroeg Guyana of de Wilde Kust ge-
noemd, hebben de Engelschen, Hollanders en Fran-
schen kans gezien om elk een stuk van het vasteland
te bezetten. Op alle andere deelen van de vaste kust
heeft het Spaansche gezag hun aanslagen weten af te
weren, met uitzondering slechts van een onbeduiden-
de Engelsche vestiging in Honduras. Dien geheelen
vasten wal vinden we dan ook nog heden georgani-
seerd in Spaansch sprekende republieken, als erf-
genamen van het grootste koloniale rijk der Habs-
burgers, waarin de zon nooit onderging.





Op de eilanden daarentegen kon het Spaansche ge-
zag zich niet met diezelfde kracht handhaven. De
kleinere gingen reeds vroeg verloren, nl. zoo spoedig
als de Engelsche, Hollandsche en Fransche zeevaar-
ders, die hun Spaanschen erfvijand in zijn bronnen
van inkomsten kwamen aantasten, zelf eenig nut
zagen in het bezit van die steunpunten. Gaandeweg
most Spanje zelfs eenige van de grootere Antillen
afstaan, zooals Jamaica en Hispaniola (thans Haiti
met Santo Domingo). Het allergrootste, Cuba, is het
langste wonder Spaansch beheer gebleven, doch is in
de lantstc jaren dcr vorige ecuw door de V.S. daaruit
bcvrijd cn tot cen eigen republick verhcvcn, terwiil
Plortorico cen kolonic van Noord Amerika werd.
Ook l lit i cn Santo )Domringo hel)bbii het tot ecn
zelfstanidig I,-stain glebracht. l)e oveilige cilanden
behoorcittl d(ctot Eingelituddetlcl tot Flra nkriji, deels
tot Ncderl'land. In dtn liUatthcn t ijd hclibben o0ok de
V.S. zich van ctenlrisr ilidltiien itrcnterc gemakkt ; het
i belat-goirin i ni rt P ortoric riI, idut arn I r hlbl4l7t de
V.S. (It d(ri l I)r e-n lla h ilaI(dl n (1001' aarcl llo ve' -
woevC-I llI,,v-,dlit- it doI- i .A il, Kaia al ZiOtct, tet
weC-t-hi.ntlt vian hlt hI'oanaiKan al, A Iim'iAtaaiskch
1'1<,t, l gal, lctl k r.Wt tr t,.

lc ltulcll
AhIdit viidlt i i, iii i nt.u 4 O'illib iL li rliIl liii1 4C-
- ,i4 h It.it ItL.c (I,4.. j 1j tiiaaI l Cllcit i, lL:r Lc icrl ki .
( t' iJ(cl vablct ai l b i /ib tf ij-s du: lhtdl0l ltl,,i, %\ L:tidlb

I ),,l'i ( l l> I IL ll t eja l .6t l i-Lo l i lil c,. 1 li4 ,Iplt ll

Ea'J>^t lj I"L, i ds iL A c LZ l41i* lt, 6'04l iI Uy AL 'A'444





Nederland toebehoirnde irie 3,yrenaewme asctie_
fran.6cb, of het crenoische iiatect Iat aar-an s -mr-
geleid, spreekt men on Martiiaue. Giame~eirne n
andere Fransche eilanden, aismeie Ln ae aezerrenu-
bliek Haiti en on eemge hans Enzeisczie ialnaen.
die vroezer tot Frankiik iehoornien. Nertenawde
verstaat men enke, an Cdracaao --a I:jeieme ianun-
zende eilanden _Axuba en Bonaire. De 'Neaeriann-
sche taal zou daar mnisscinen aaog vei ra-cnrzer
wortel xeschoten iebben. 'Araneer aIer .er iesuios
talrijkste element der -Neieriandscne _inueraanen
door uitgeweken Porqueesene `oueu was zevrormu.
die hun eigen omxganstraat ajxaar :n cimioouy ceooen
gebracht: dit met den tild veroascerxie Port eesc 7s
als ..,papiaffneittt oudier de lnentue cievoxlkk -,an
Ctuwyao biijvtu hdngeu, do,-a leet sf n uSi kvil
lekeurt'g de iuvioeden vaut i ae en verwvaire
SBa"us h oiu:eeraane.
In de2 Jh4ct G;uycau w~Y~eu ;e 2 tiC :1spy. aiNscale
yerpl\4kti. h&uvCu~iltk hYu~t ~ihrtC .&~sytfC :irtiatjea
uau alec e i. N _U. n'81t. -1,)S
hai,.hic~kkid s~tukie. Tri riU V=-i di Ei

St"aaw,~'h, P il~UEccN.h ;ii ~olai~ir; ,~ Iiic.. zeg..



~oluX\a c~rl~(hl~..>d Zl~ JL; i ':f .I..ac ,


tl~l.u ui L udS h pL 21~3; .It3 u; ~.di jjlll~j .LL ,
j~bl~libc ~l\~L~;li hu~:l~~~3L ecu j acl~ii -i'a
U,z 'Jijluus .s u." a,
SpA.Lwi 'bk
Jit ;Vapj18-,





inrichting en taal wordt nog ingewikkelder door de
omstandigheid dat vele zeer heterogene menichen-
ra.en hebben medegeholpen aan het opbouwen van
de hedendaagsche Caribische samenleving. Daar
-aren ten eerste de oorspronkelijke bewoners,
Inriianen van verschillenden stamp, sommigen hoog
ontwikkeld, anderen slechts primitive boschbe-
-woners, sommigen krijgshaftig, grootendeels zelfs
overtuigde menscheneters, anderen goedaardig, vrees-
achtig, slap. Naarmate zij aan de veroveraars niet
voldeden als slaven voor mijnbouw- of plantage-
arbeid, werden hun uitstervende aantallen, op advies
va hbun beschermer, den menschlievenden Bartolomd
de lae Caaed, Bisschop van Santo Domingo, bijgcvuld
mit negerd uit Afrika. Ook wonder deze zwarte slaven
vbernd zici vanJ alles]: forsche en hooger ontwikkcl-
d: Jauit'r:rassen, riaar evencensu Iagere en Pygmec-
i-htir,': ,'jr~~En ; oJk zwarte iadel werd t(cl.zamen met
zwv'art pi't,10 p,.r stuk verko,,ht rn pIr Hl'rhlialoing
v'.'nr-zJU'-dt-n. -': ne-yCr Jh-ft o WePt- llinHlicil'cen 10o-
d'nj ev'- ti ojo>-.d w/oifrt-1 l('(hol(, lltilt ill Afrilm. M otr
to ,.u t J, L'- a j atf'-, d r dItt luvl'rij Ilrki-, diUI lii iSl
vrit J- 1ur, t j;J di At j- il" efit ii t'll liii *ithtl 'l- I'l4
v ,'jIr y WVV rId ,,iJriuw //Zist III, ti t iiVillt V:'ttl

iiO iljit ih w. i'ltl s\'.3't-
lj;--tl~, ,. 4. Ijm 'J Ijrji Iw>j.i; Wti'Jli. vl Oy i 'jl d Ell)) It Jii]',tlllll iii linCL >n iatin
.i:.,.l-t<.. ,)J' (c dlUCih,' < JJf/l L i ;IIC) l;i hij| I Ij triillll u. i* 0 r
.il L .-i-J-j- '. ,L<' /(_,,ES.v /i I )P r Ziljll oi ,lll li0 i t6r6%"i w

,i L.o ,<- L., Lc liairJ,&,,, .Syiie ,, 1 Viii ila .l ; iiil.i,
-s. ))A JAIJ-CJ Ll )..i bL ib(41j opjf li- & -4l'91' Iti d4(t I





geen menschenras dat m6et _n -X -t-:n'1eo -&elrtezn-
woordigd is.
Bekijkt men dit bonte meagsei au n let .aer -a ire
verschillen-de staatsoranisates -.,,aarrn aelt
leeft, bier Enzelsc6. znnos oilanisc. :a-s
Fransch oi -Amerika-anscih :i 'ns--enu-
keinsch, dan kan men =cn -oorstelen iloeT-ee -v-on-
derliike kruisinsaen men a cmntmoeen. n -or -veik
een kluchtize assuciazies in her 'ae- ze'a eMreu; re=
derzeiike hLtsncjr -an anscneiasse .ae~aa
kan even. Bekend is i ent'ore -izn. ae uurinl--
sche bosc~hne~erkiaderrieies. hlrien yun -cnooitre ltie
reiteeren vuor-airer- o vtrrl 4e 3atav:z--ln.
die omsrreeiI; 1TOO v. Chr. Jn jn -Zuu zekoxnen :ia t


l'v~c,At vvN U~ltxe, &vec


% tki ,Jkar lat ,

a~~ivvU, ZUbOC'ni,.i. i~i. T bZ.Zltl~ i A





SU 3R ~~u~JiiWN

OOL ~~trr~; %oUISL ic.~, ilC.i~ ~~ ;~ii





De bij benadering opgegeven tegenwaarde in Ned.
courant is natuurlijk aan verandering onderhevig.
Waarde in Ned. centen:
Munteenheid Pariteit: Koers op:


Suriname gulden 100
Venezuela Bolivar 48
Curaqao gulden 100
Columbia Peso 242.142
Panama Balboa 248.782
Kanaalz6ne U.S. $ 248.782
Costa Rica Col6n 62.2
Haiti Gourde 49.756
Donm. Rep. U.S. S 248.782
Cuba Pcso is U.S. 248.782
Madeira en de Azoren Escudo


J auiaica
Barbados
Trinlidad
Dcilemnellara


31/1'35: 1001
25/2'35: 38
25/2'35: 1001
31/1'35: 95
25/2'35: 1471
25/2'35: 147J
4 Col. is 1 U.S.$
5G. is 1 U. S. S
25/2'35: 147
25/2'35: 1471
31/1'35: 6.65


L)c IItItttIelIIbIe(I I" g.'t*I, id op hIet f: Eterrisin
terwilJ I prljtrI worden brIVIkrild III U.oIia .,
warvaii do, o,:trrketij iswitait d op 4" :14 1 it'
valdrsi'trld.


Voor cell IetlgVugr verbl)lijl is wun It )VVC-IVII, rci% t80.
,,( if-ulair- (r(-dirt/rir/" vim ern N rdrrI-tums()ir
bI(uxkinst(t-Ifgl8 iICe e r 3Itt-ztit-I, wnI-lt llto iln tid
ulcctv phlutit-t11l hil ls oPlitrll. i)cvrr i'icdioil-
bricf kail iiti gsltidtl- laicIt-ti, thWItSa IIk ilk (01141 %Olf
PuOlld,711. Visor rtCtII hi's-to I-i'lldrof'n tivIIIo Illoll dlkil(a-ki
fice. IlItic tfltC L*ila, InMiik b fo wi Vol(be'viot lt431
boord ti purlrtr.

APet qued k /maist
1UCt tic I ggsIg V1iStic s, dr j. Ilk. '4eciI 0 C ii llii.e
(W~ Ws,-t 111illIF roll ll'ollitsi Is iclicllia"I liut. Mclaol id
t, I'tt'l-I)lt ... twl 1.Ioi. t;( list Is #14A iltikVLOllcil, %% iml( ilk
III mj





zij door een frisschen wind (de PRzmaat), 'etzn ioor
hooge liggine op berapiateaux ot door ario anacin
soms minder naspeurliike oorzaken de mitte aaki zeer
aanmerkelijk get-mperd. In laet aia-emeen can men
zeggen dat onze winter er samenvait me Iet aroze
tevens winderize, en daardoor koeje oora'se=zoen.
terwijl in onzen zomer de warmte ar _ooter- an le
regens veelvuldieer ziin. Oneezonci is -er eiaemih _n
WVest Indii nergens meer. MLen aoeue =en' ~aralriiK
voor overmatin -ebruik van -uw -ri& van sviriru-
liEn. van drinkwater. en voor her *ang oopen 3iz i_-
gen in felle zon. Wie rrusrtg oeei ooaIs iii tntewvellca
is, behoeft zicli ook in de -_-oven aiet-s -e onrzezn
en zal er tinch doorioupend ,eer beieaelilk --oeiea.
In de gvede iaargetiideu i-ai men een verrasseni ladi-
gvmnamc tempeinatuur aLarenmen :n -ur!I4ie Derne-
rara, Barbados en Trinidad. voorts ui I ovenlanuen
van Veuezuela, Columbia ec" :Ostsa Rca ail de
been sonis _-elts rjkelijk riscri), uc rensottYt y
jaulnaiea enu uiti. MLet de .heie -IOU Vda die AfLa Cu-
"tvi.1tu tleert ulei u elcra om ~ aan, Wfe eibcdeOW-
kxcu ooikdeu &ii Port 'yi Spain,' L"a_ & aaira', .art-
gt-a, Colon, Kingston co Port .tu 1rnlce fe;ik -eer
goed luit tv hbtoudeu, v oovra tl nelrx l ul ru'ocn-
kloor Vcu h ~liv k plvkie tl rkO"uA ct') ,K i, Oce-
teitCas 0 1911L ~ericfjtenjk ~cip~t w cccI C)L~I cL op\ockx.
Medt mwjiieten o andeU~re LI1~~eten Lri die 'onsirl-
'lViid tVCriSt UaLU\ 11ijk4 ie Uiakeii krjgen. W 1


Lki. ii I4uXcumarkb 'Lvanida, Slidi'ald 01i', I uci.
Vekk tlaiauk. Op cAvL ctndevC' plackitNjll koluenx Z4 ;cc
LLI~ickteI eik, ut inch blijit vc t aW S tiwt LO~cern.





Kleeding en bagage
Aan uitrusting rekene men voor de zeedagen in
Europeesche wateren op normal Europeesche klee-
ding; bij een bezoek aan New York in denvollen win-
ter zal men van een bontjas goede diensten onder-
vinden. Ziet men tegen het meesleepen van zulke
onhandelbare stukken op, dan komt men er eveneens
met een dikken winterjas,zoo noodig aangevuld met
losse wollen dingen.
In de Caribische wereld zelf kan men volstaan met
lichte zomerpakken, uitgebreid met eenige costumes
van linnen of palmbeach. Hierbij valt op te merken,
dat zuiver wit op reis niet practisch is, daar het
slechts korten tijd smetteloos blijft. Beter is dus een
licht kleurtje. Dit alles is o.a. zeer goed op Curagao
verkrijgbaar. Dames zullen zich van een overeen-
komstige luchtige garderobe voorzien. Voor de avon-
den, alsmede op lange autotochten, bergexcursies,
verblijf te Caracas, San Jos6 de Costa Rica, Bogota
en andere hooggelegen steden, is het los meenemen
van lets warms aan te bevelen.
Aan boord en in de groote hotels aan den wal (genre
badhotel) pleegt men des ochtends in sport- en
strandkleedij te verschijnen, des namiddags in wan-
delcostuum, en aan het diner in smoking, tenzij op
vertrekdag of in een haven. Dergelijke regelen be-
rusten echter slechts op gewoonte, en geenszins op
eenigerlei voorschrift. Gedurende het tropische tra-
ject kunnen heeren ook een witte smoking dragen, of
wel een kort wit ,,dinner jacket" met zwarte broek;
een en ander o.a. op Curacao voorradig. Met het oog
op de veelal gebruikelijke feestjes is het ook wel ge-
makkelijk om iets voor costumeering bij zich te hebben.













pI

ElI


r-I- .,


N,,dvr;l rJ~ai((d,, i(Jh-( l I-omrajilill l W iw,,,m)I1 I


: -,:3 ~









S95


,i';r.san- :,n::,': :: ,- d-iar. In het vignet de Citadel van Koning Christophe


Mll<)
)I 1


'rk.





Als hoofddeksel ziet men ietzii jen ie~iuoei iranen.
hetzij een panama. Beiden ajam 7rnar -vemz :c:
verlcrnibaar.
-a-icchgoed wordt aan ooard -an de ro)tere- cjiennt
in de wasscherii behandeid. enro arts sc~ner j-ver-a san
den wal in itn dag aehaid en -vee-r --an-re-ora.
Zijn bzajagestzikkerz kieze men miet -e -oot en mat -e
zw;aar. daar men anders -7laa kInS C e;-, ir- -er-
traagde bezorgina ert. Voorheen -uaren Jiate mhz-
koffers aL-emeen in zeoruik. Larszreiii nin :erecn
de draazbare ka.stkoi6rries in =e& -ekoioen. me des-
noods half uitzepaTKZ in de aur niunnen bnuven svrzzaan
li~gen. o ceheei uir~nkr Jiluer :t1e :e's -) n ae
ba~res~a.. ~weewter~iz ktumuen "vormea. -:etele
dicasten bewiiusz e stevige wvss~cqzaj. %va'arnll =1;'nl
zaxn hct ciade dere isil Alttji atxc ce~x cr;a :zu.t
voOr waixidec haixdeibare -ne r-n-ziee c..wL.

HII&Ide
Dc otocrv'S J Ic :,ct uorw 'uue ake-L~t h.rt-&


oor hcni .hvC oorh ca ul it Lteis -iV,.\ i1L
UtLk %Ii hdvl Allll T l \%AI Uci 1 iCU.

wt~s~ ~ tnu llu Ll bldaU 0II 'la,11 le,. il 1' it .. At' i-



LLICI 'A~ LI Vd L pitx i ti cii III
tkk:,%AA -41 UA,;IA ditll ka vi~\ I, C-.c~r L





Colon, Balboa (Panama), San Jos6 de Costa Rica
en op Tamaica. Eenvoudiger, doch niet minder be-
vredigende logeergelegenheid vindt men te Parama-
rbo, Demerara, Trinidad, Barbados, Curacao en
Port au Prince (Haiti). Zeer eenvoudig en daarom
voornamelijk voor de doorreis bruikbaar, is het
onderdak in alle andere plaatsen. Voor een langer
verblijf, waarbij men uiteraard behoefte heeft aan
een werkelijk genoegelijk oord, waar men met ple-
zier zijn anker voor eenigen tijd kan laten vallen, ver-
dienen de aandacht Paramaribo, Trinidad, Jamaica
en Haiti. Pensionprijzen bewegen zich schier overall
rondom 4-5 dollar, waarvoor men het gewoonlijk
zeer goed en genoegelijk heeft. In de meer pretenti-
euze hotels gelden natuurlijk hoogere prijzen. Vene-
zuela is over het geheel nogal duur.
De tafel is overall smakelijk en overvloedig. Alom
pleeat de maaltijd te worden ingeluid door cen
planters' punch, een swizzle of een rum-cocktail,
-aarvan haast iedere streek haar eigen spccinlitcit
bezit; wij komen daar telkens ter plants wel op (r-
rue, evenals ook op de bijzondere gerechten wauriop
elke stad trotsch is.

Benoodigde papieren
\'at reisdocumenten bereft, kan, mrie,, vfolw(,10 ml1
een pas; voor de meeste ltnden is rpri vi ,,s ,,iil vvr
eischt, en ook de fornnaliteien vhn, Mff'clnvi,;el, r'h ,
plegen ter plaatse door het. (of.I ,,f dIr, Ir. ef ( ins
agentschap voor U tc wordelrs err-epl. I II f r-',V-.in
land dat zware eischen Ofre i Ve-ioiir-.l, s. I,#le.,
alleen indien men er hef ve hip elldiil u- 4l 1 o I n. r
tinde later met cen tndce-r e-lpe~-.lit.l ./.i-.. I- vr-e






trekken. Dcer iinkeiiike ii~dikence Sr
die enkel even een dagje aan -ami -v'len. 3Ir za-
hare over!andreisies -an ia'en :oit ~aac -en
maken, kriieen aan jiiorx1 zen iaar-te aar :
vrijgeleide dient. 'W e r -anger :1J1=ren C. --
zich bij den Venezoiaansciiea- L.nsu -an : s-
trict (voor 'Nederiaai !:e Amsterda -e--oerer d
het visum. waa--vaa de 'Sosrea OZ-n ;I n an- 7a
Venezuela xeini wardten.. 3ovenccen aoe- =e--T
aankomst een caume srortnen an 3--anres
(i 450) per hoojid. D'x btirri iri nn ar e~z.

Zoed dJrax en Ltes -'Or-O S. wanran z n.
dJrje en Prto': zean Yr'jztIJa k::)na'-anLn: .!e

!C1L<,n =. oeuru net.- l e v DI
%'I'C Ios 4J1 de Zvitc--ve Jir, ie 'ae~-



&rIA, viL'iikarti t it~ Iut k t- V S.

iN.Nr .





keer in Nederland geve men cventuccle voorraden
aan tabak of dranken afzonderlijk aan, en de rest
zijner curiosa, cadeautjes etc. met een global som als
,,kramerijen". Men betaalt daarop het verschuldig-
de, en zal verder zeer viot afgeholpen worden.

Fooien
Ter zake van fooien in de hotels passe men den ook in
Europa gebruikelijken maatstaf toe, met dien verstan-
de dat een personnel van kleurlingen gewoonlijk talrij-
ker is, wat meebrengt dat de fooien over meer hoof-
den versnipperd moeten worden, en ook wat beschei-
dener mogen uitvallen.Voor fooitjes aan den wal is het
nuttig om altijd wat kleine munties bij zich te hebben.
En wat nu de gratificatie aan het scheepspersoneel
bereft zouden wij aan die gewillige geesten, die
ons zoovele dagen, ja soms wekenlang zoo trouw en
oplettend verzorgd hebben, niet een behoorlijk ex-
traatje gunnen! Het is echter moeilijk, hiervoor een
maatstaf aan de hand te doen, daar de properties
veranderen naar gelang van het aantal personen, den
afgelegden afstand, de gestelde eischen, etc. De een
neemt het betaalde passagegeld als basis en recent
hierover een percentage uit dat tusschen 5 en 10
kan liggen, ter verdeeling wonder degenen, wien iets
toekomt. De ander zal voor de hoofdpersonen een
bedrag per dag trachten vast te stellen, te vermenig-
vuldigen met het aantal dagen. Nog weer een ander
doet wat ook schrijver dezes doet als hij in verlegen-
heid zit: hij praat eens met een ervaren medereiziger,
of vraagt den alwetenden purser om advies. Dan
hoort men teens wie van het personnel er al zoo in
aanmerking komt.





II
DE ZEEREIS EN DE TUSSCHENHAVENS
Ons drijvende tehuis. De Latijnsch-Amerikanen
komen aan boord. Engelsche medepassagiers.
Aanloopen van Madeira. Gezamenlijk uit-
stapje. Andere toertjes op Madeira. De
Azoren. Kratermeren en zwavelbron-
nen. Rondreis door den Archipel.

Oni drivende tebuid
Nu is ons groote avontuur begonnen. Het vertrek uit
Amsterdam is gevierd wonder hartelijke drukte en veel
vroolijkheid van goedereiswenschen bij een gezellig
afscheidsglaasje. Reeds glijden we door het Noord-
zeekanaal, en weldra slippen we het zeegat uit. Nu
is het oogenblik gekomen om de offers eens uit te
pakken over kasten en laden, en om mevrouw's bloe-
metjes aan den steward te geven, die zal zorgen dat
ze straks op tafel staan. Nu gaan we ook het schip
eens nader verkennen, ons tehuis voor langen tijd.
We zwerven trap op, trap af over de verschillende
dekken, steken bet hoofd eens even binnen in de rook-
kamer, in den muzieksalon, bij den kapper, die just
bezig is om zijn zeebazaar op te tuigen. W'e slenteren
over het sportdek en langs bet zwembad, en dwalen
door lange gangen met niets dan hutnummers, tot we
heel ergens anders weer aan dek bovenduiken. Zoo'n
schip word op den duur een levende kameraad, een
dierbaar deel van een omgeving waaraan men ge-
hecht is geraakt. Men neemt al spoedig nieuwe ge-
woonten aan. Daar zal de rookkamersteward of zijn
menschkundige college van dek U overigens wel bij





helpen. Niets went zoo gauw als een goed leveni
Men ontmoet nieuwe menschen, bij een spelletje, bij
een babbeltje. En aan boord weet haast iedere pas-
sagier iets vroolijks of lets mals tot die eigenaardige
soort van zeeconversatie bij te dragen, waarvoor de
inspiratie zich altijd schijnt te concentreeren in de
rookkamer.

De Latnxch-Amerikanen komen aan boord
Daags na vertrek zullen we, als we per Col6nlijn
reizen, des ochtends Boulogne aanloopen. Reeds zijn
we zelfs in dien eenen dag varens dusdanig aan ons
schip gehecht geraakt, dat we onwillekeurig een ge-
voel moeten onderdrukken alsof iedere nieuwe pas-
sagier eigenlijk een indringer is, die zich vrijheden
aanmatigt op ons particuliere stoomjacht... Maar na
de lunch zullen ook deze nieuwe gasten voor ons een
onmisbare stoffage van ons genoegelijke interieur
geworden zijn. We voelen ons al spoedig 66nmet hen,
nadat we nieuwsgierig in Boulogne sur Mer den
platten tender naar buiten hebben zien komen, die
zich daarna aan ons heeft vastgehangen om een
ending versche passagiers en versch beplakte kof-
fers bij ons aan boord afte leveren. Dit zullen hoofd-
zakelijk Spaansch sprekende Zuid- of Centraal
Amerikanen zijn, die eenigen tijd hebben doorge-
bracht te Parijs, de onbetwiste hoofdstad van La-
tijnsch-Amerika. Doch ook hiermede is ons reis-
gezelschap voorloopig nog niet compleet, want de
Engelschen ontbreken nog. Hollandsch, Engelsch en
Spaansch zullen de voornaamste talen zijn die we
om ons been hooren. Een goede oefening voor streaks
in Antilia!
26





Engeleche medepaisagierd
Pas over een paar uur, nadat we het Nauw van Ca-
lais overgestoken zijn, zal het grootste gedeelte onzer
medereizigers aan boord komen, wanneer we voor
de blanke krijtkust van Dover liggen te wachten op
een nieuwen tender vol passagiers, ditmaal uit Lon-
den. Het zijn deels Engelschen nit Trinidad, Barba-
dos of Demerara, die voor zaken of met vacantie in
het moederland zijn geweest; deels toeristen uit
Engeland zelf, die voor hun genoegen of voor hun
gezondheid weer eens een lange zeereis gaan maken.
Zeer velen blijken oude kennissen te zijn, die reeds
vaker met dit bepaalde schip of met dezen kapitein,
dokter of purser, of in elk geval met deze voortreffe-
lijke maatschappij gereisd hebben. Is het niet opmer-
kelijk dat een Nederlandsche stoomvaartlijn aldus
het meerendeel van het verkeer tot zich heeft kunnen
trekken in de vaart tusschen Engeland en de Britsche
kolonien in West Indie? Dit spreekt boekdeelen,
want de Engelschman stelt hooge en zeer bijzondere
eischen, en hij verlaat niet licht zijn eigen schepen
voor die wonder een andere vlag.

Aanloopen van Azadeira
De schepen van de Surinamelijn doen het heele jaar
door Madeira aan, in beide richtingen. Die van de
Col6nlijn enkel in het drukke seizoen, waartoe voor-
loopig nog alleen de zomer in zijn ruimsten omvang
pleegt te behooren. Wat de andere jaargetijden be-
treft, zal dit afhangen van de wijze waarop zich het
verkeer met Madeira verder blijft ontwikkelen.
Madeira is bij het Nederlandsche publiek opmerke-
lijk snel in trek geraakt. Pas sinds 1932 is een bezoek





aan dit ciland in den Ncderlandschen reiskalender
opgenomen, en reeds in 1934 most de K.N.S.M. al-
le zeilen bijzetten om aan de steeds toenemende aan-
vragen te kunnen voldoen. Behalve aan de aangena-
me hoedanigheden der Nederlandsche schepen, die
Madeira aandoen, is dit success in hoofdzaak toe te
schrijven aan de waarlijk onweerstaanbare bekoor-
lijkheid van het eiland zelf, dat in alle jaargetijden even
aantrekkelijk blijft, en niet alleen een plezierig excur-
sieoord gebleken is voor vacantietoeristen, maar ook
een bijzonder aangename en volstrekt niet dure ver-
blijfplaats voor klimaatschieters. Het is er nooit koud,
nooit warm en nooit stoffig. Het heele jaar door baadt
men in zee. Pensionprijzen f 3.- tot f 6.- per dag.
Op den zesden dag na vertrek zien we des ochtends
vroeg eerst het droge bij-eiland Porto Santo aan
stuurboord langs ons voorbijdrijven, en daarna zal
het hoofdeiland A adeira zich recht voor ons opdoen
als een donkerblauwe massa van opeengestapelde
bergen, misschien met een kransje van zwarte wol-
ken erboven. Dichterbij lost dit sombere complex
zich op in een verrukkelijk tooneeltje van groene
berghellingen, bezaaid met witte huisjes die helder-
roode daken dragen. Alles is kleurig van bloemen en
bont gesteente. Bronzen vulkaankruinen verrijzen
uit een kraag van ernstige dennenwouden. Het stad-
je Funchal spreidt zich met vriendelijke straatjes vol
tuintjes en villatjes uit over een geplooid heuvelland-
schap van smakelijke hellingen. Rondom het schip
kwetteren naakte knaapjes in roeibootjes, begeerig
om voor ons naar muntjes te duiken. Aan den wal
herkennen we de eerste palmen, de eerste banaan-
stammen... Hier begint onze Nieuwe Wereldl
























































~itila twrt eu. oudi


























Spaansch W'est-Indie (een processie)


Ag l





Gezamenlijk uitdtapje
Gedurende het verblijf ter reede van Funchal word
door de reederij gewoonlijk het vokende gezamen-
lijke uitstapje gearrangeerd. Per motorboot naar den
wal. In open auto's eerst een aardige rit door de
tuinwijken boven de stad, waar allerlei exotische ge-
wassen tot over de straten heenhangen; wijd uitzicht
over geheel Funchal en over het voornaamste ge-
deelte van Madeira genieten we van den top van den
Pico Barcellos, een central gelegen heuvel met kalen
kruin, dien de auto's zonder moeite bestijgen. Nu
langs een anderen weg terug naar de stad, gedeelte-
lijk langs de kust. Door de peuterig met gladde zwar-
te steentjes geplaveide straatjes van Funchal omhoog
naar de heuvelwijk Izonte, recht boven en achter de
stad. Onderweg prachtige uitzichten op de reede.
We rijden eerst door Monte heen, langs het smaak-
volle Grand Hotel Belmonte nog verder omhoog
naar het tot dezelfde directie behoorende Terreiro Ja
Luta; dit is een groot terras-restaurant, op 1000 me-
ter hoogte, met wijd panorama over de stad, de ber-
gen en de zee. Wederom stijgt onze weg verder, tot
de boomgroei het opgeeft, en enkel varens, laurier-
struiken en dophei-stammen het nog volhouden. Een
wonderlijk landschap, daarboven in den nok van dat
vulkanische gebergte. Bij het schuilhuis Poioo over-
schrijden wij op 1500 meter den wolkenomzwiep-
ten kam. Langs wijde slingers zakken we nu omlaag,
richting Noordkust; maar onze weg eindigt bij het
theehuis RibeirQ Frio, waar we een wandering van
een uurtje been en terug maken langs een ,,levada".
Dat is een van die kunstig aangelegde watergeultjes,
die met kronkels en tunnels het kostbare vocht uit de
29





regenriike bergen omlaagbrengen naar de waterar-
me kuststrook het geheim van Madeira's vrucht-
baarheid. Een prettig wandelpad brengt ons aan het
Balcia, een rotsbastion met diep uitzicht in een voor-
malig kraterdal. Op de terugreis doen we Monte aan
voor lunch in het prachtig te midden van een sprook-
iesachtigen tuin gelegen Monte Palace Hotel, met
onbelemmerd uitzicht over Funchal. Hier verlaten
de' auto's ons. De afdaling zullen we nl. verrichten
met een slierslee, een canap6 van mandenwerk op
rappe roeden, die door twee sterke kerels aan tou-
wen vliegensvlug over de gladde trapjesstraten om-
laag gelaten word. Een kluchtige gewaarwordingl
Nog grappiger wordt het beneden, waar een ossen-
slede ons opwacht, een ding dat lijkt op een schuife-
lende poffertjeskraam, voortgesleept door twee suffe
koebeesten, die lijdzaam gehoorzamen aan een bar-
revoetsch jongetje. Aldus rijden we triomfantelijk
Funchal weer binnen.
Een glaasje Madeira proven, zoo'n dwaze strooien
hoed koopen, of een tennisjurkje van dat mooie
Madeiraborduursel, of een uitschuifbare wilgen lig-
stoel met naam en jaartal erin. En daarna keeren
onze Westgangers weer vroolijk en voldaan naar
hun goede schip terug.

Andere loertje4 op Madeira
Wie op eigen gelegenheid op Madeira wil gaan pas-
sagieren, kan een zeer belangwekkende autorit make
(is men niet meer dan met 3 personen, dan neme men
voor minder dan half geld een kleine auto, zgn. abelin-
ha, die hoogerop aan de hoofdstraat stationneeren)
langs de kust in Westelijke richting, eerst voorbij de





hotels Savoy (vroolijk zeebad!) Atlantico en Reid's,
vervolgens door het schilderachtige visschersdorp
Camara de Lobod (let op den Drakenboom) en daarna
de hellingen op die Edtreito da Camara de Lobos hee-
ten, en waar de meest vermaarde wijn groeit. In-
drukwekkende en veelomvattende vergezichten naar
alle kanten; ook van dichtbij is dit druivenland bij-
zonder aantrekkelijk. Men volge den hoofdweg tot
boven op Kaap Giroi, dien wij reeds bij Camara de
Lobos zagen oprijzen; te voet kan men tot aan den
rand komen, mits voorzichtig! De weg zet zich daar-
na omlaag nog geruimen tijd voort tot Ribeira Brava,
kuststadje waar de eenige dwarsweg over het eiland
begin, naar S-o Vicente, aan de Noordkust (voile
dagreis, te ver voor een aanloopdag; het verste ge-
deelte is ook niet eens het mooiste.). Voor de rit tot
Cabo Girao en terug kan men drie uur rekenen. Tot
Ribeira Brava vier uur.

Wie dit alles soms al bij vorige gelegenheden gedaan
heeft, rijde dezen keer eens naar het frissche berg-
dorp Camacha (800 m) waar de wilgenstoelen ge-
maakt worden en waar de kinderen en de appelen
blozende wangetjes hebben. Aldaar bescheiden ho-
tel-pension, in groot park. Heerlijke geurige lucht,
mooi boschlandschap met veel uitzicht. Onderweg
aardig zijsprongetje per auto naar het verrassend
schoone eucalyptuswoud boven het gehucht Choupana.
Deze geheele tocht vereischt ongeveer drie uur.

Een rit voor den heelen dag, en daarom enkel bij vol-
op tijd aan te raden, is de rondreis via Monte, Ter-
reira da Luta naar Poiso (pashoogte). Hier rechtsaf





langs landweg over bergkam, door curleus toppen-
landschap naar bergdorp Santo (Antonio) da Serra,
alwaar golfclub en bescheiden hotel. Uitzichtpunten
naar Noordkust. Afdaling, vol uitzicht op het schier-
eiland Sao Lourenqo en op de Deserta Eilanden,
naar stadje Santa Cruz, aan Zuidkust, en vandaar
over slingerenden weg langs de zee terug naar Fun-
chal.

De groote weg langs de Oostkust zet zich voorbij
Santa Cruz nog voort tot MAachico. Nieuwe combi-
naties en overgangen zijn in voorbereiding.
Voor meer gedetailleerde opgaven raadplege men
het (kostelooze) Madeira-gidsje van de K.N.S.M.
dat op overzichtelijke wijze alles vermeldt wat een
Madeira-ganger dient te weten.

De Azoren
De Azoren of Vlaamsche Eilanden worden gepas-
seerd en in het zomerseizoen ook af en toe aangeloo-
pen door de schepen der Col6nlijn, voor zoover deze
niet Madeira aandoen.
Bij het doorvaren krijgt men gewoonlijk slechts de
beide westelijkste eilanden te zien, nl. Flored en Cor-
vo. Laatstgenoemd eiland doet zich voor als niet meer
dan een brok rots, dat met steile kanten uit den Oce-
aan oprijst. Flores daarentegen (het, ,bloemeneiland")
maakt een veel flinkeren indruk, en een van grootere
vruchtbaarheid. Alles is groen begroeid, zelfs de
vochtige rotsen; overall ziet men het water afdrui-
pen. Want de Azoren liggen midden in den GolflAroom,
en hebben aan dezen weldoener hun opmerkelijk ge-
lijkmatige en zachte klimaat te danken. De winter





brengt er meer regen, de zomer meer droge zon, maar
nooit is het er te warm of te koud. Men leeft er op
nog nagenoeg aartsvaderlijke wijze en voor zeer wei-
nig geld. Zelfs op het voornaamste eiland Sio Miigu-
el, in de hoofdstad Ponta Delgada en in de vermaar-
de badplaats Furnas, is de levensstandaard hoogst
simpel en bescheiden. Wie van een eenvoudig en
rustig landleven houdt, temidden van ongewone
bloemen en planten, die kan zich op de Azoren zeer
lang genoegelijk bezighouden. De camelia prijkt er
aan forsche boomen. De hortensia zoomt alle wegen
als bloeiende heg. Er groeit thee en wierook, temid-
den van bananen, mangas en ander tropisch fruit.
De ananas, wonder glas gekweekt, is er het hoofdex-
portartikel. Ook maakt men er goede sigaren en een
aangenaam geurend wijntje. Voor het Portugeesche
moederland zijn de Azoren vooral van beteekenis
als leveranciers van vee en zuivelproducten. Grap-
pig zijn de lange zwarte mantels en de reusachtige
zwarte happen, waar nog vele boerenvrouwtjes zich
in hullen.
Van Madeira vertrekt iederen 25sten van de maand
het onberispelijke Portugeesche mailschip Caivalbo
Araujo op een rondreis naar de Azoren, total twaalf
dagen voor een goede honderd gulden. De eerste aan-
loophaven is Ponta Delgada, op den tweeden dag.
Hier kan men hetzij uitstappen, en een week lang de
thuisreis van ditzelfde schip afwachten om naar Ma-
deira terug te keeren; of men kan op de Carvalho
Araujo verdervaren en alle Azoren langsboemelen.
lederen 1Oen van de maand vertrekt bovendien uit
Madeira het mailschip Lima van dezelfde Portugee-
sche reederij (Empreza Insulana de Navegacao);


3 Antilia





dit schip is eveneens bruikbaar, doch veel eenvoudi-
ger dan de Carvalho Araujo. Het doet uit en this
tusschen Madeira en Sao Miguel tevens het aardige
eiland Santa Maria aan.

Kratermeren en zwavelbronnen
Op Sao Aliguel bezoekt men in de onmiddellijke om-
geving van Ponta Delgada een ananaskweekerij,
voorts een der oude parken vol curieuze boomen, en
tenslotte een der heuveltoppen achter de stad. Van
belang zijn twee groote excursies, die elk een vollen
dag waard zijn; nl. le naar de Sete Cidaded, een cir-
kelvormig kratermeer met rechtopstaanden rand, ge-
noemd naar de legend van de Zeven Bisschoppen
die overzee elk een stad gesticht zouden hebben (zie
ook bladz. 43). Onderweg bezoek aan theeplantage,
waar tevens pompelmoezen, camelias etc. in groote
hoeveelheid groeien. En 2e naar de Furnas, een dal
met heete zwavelbronnen en tal van andere mineral
wateren, die vrij uit den ground opborrelen. Prachtig
landschap van bergen, bosch, bloemen en meertjes.
Er is een hotelletje en een flink badhuis. Heenrit
langs de Noordkust, via stadje Ribeira Grande en
theeland Gorreana. Terug langs de Zuidkust, via
Vila Franca.
Het rondrijden om de West-, resp. Oostkust van
Sao Miguel is wel heel mooi, maar vereischt nogal
veel tijd, en wordt daardoor allicht vermoeiend.

Ron3reid door den Arcbipel
Van Sao Miguel vaart het schip naar de central
groep der Azoren, eerst naar Angra do Heroismo op
het eiland Terceira (het 3e dat ontdekt was, nl. na





Santa Maria en Sao Miguel). Vervolgens naar Gra-
ciosa, SAo Jorge, Pico en Horta, op het eiland Fayal.
Dit zijn alien zeer liefelijke en belangwekkende ei-
landen, doch van modern comfort verstoken. Enkel
wie het primitive voor lief wil nemen, zal zich
hier langen tijd op zijn gemak kunnen gevoelen; voor
den doorreizenden toerist, die zijn geriefelijke hut en
smakelijke maaltijden op de Carvalho Araujo be-
houdt, is een zwerftocht langs dezen merkwaardigen
archipel echter zeer aan te bevelen. De rondreis ein-
digt bij de Westgroep, gevormd door Flores en Corvo,
die beiden uiterst simpel van zeden en gewoonten
zijn gebleven; de huizen hebben er geen sloten en een
sleutel is er iets onbekends...

Des zomers kan menigmaal een zeer aantrekkelijke
rondreis worden gecombineerd door per K.N.S.M.
van Amsterdam naar Madeira te varen, vandaar per
Portugeesche mail naar Ponta Delgada, om tenslotte
per thuisvarend schip der Col6nlijn rechtstreeks naar
Amsterdam terug te keeren. Alles met voldoende op-
onthoud om overall het meest belangwekkende te
kunnen zien.
Voor nadere bijzonderheden vrage men bij de K.N.
S.M. om special voorlichting, die op basis der meest
recent gegevens steeds gaarne kosteloos wordt ver-
strekt.







UIT DE GESCHIEDENIS VAN WEST-INDIE
Hoe komt men aan die namen? Columbus waande
zich in Azie. Oorspronkelijke bewoners. De komst
der blanken werd verwacht. Middeleeuwsche
legenden over de Antillen. Wie heeft v66r
Columbus de West bezocht? De ontdekking
van de Caribische wereld. Aanslagen op het
Spaansche bezit. Boekaniers en flibustiers.
De Fransche revolutie versterkt Enge-
land's gezag. Opstand der Spaansche
kolonien. Sim6n Bolivar's streven.
Amerikaansche inmenging.
Staatkunde van den dag.

Hoe komt men aan die namen?
Gedurende den grooten oversteek over den Atlanti-
schen Oceaan zal zelfs de meest gemakzuchtige toe-
rist wel eens een oogenblikje kunnen vrijmaiken om
even wat round te bladcren in cen pair historische
aanteekeningen over het land dat hij gnat bezoeken.
De naam zell,;/1'edl-Indic, geeft al voldoenide anilei-
ding tot nadenken. I let is niit dit Indii, hec geheim-
zinnige wonderland, in tweeitn gektnipt werd geducht,
in ,,,'as er mir iAner 4, C-n da wint men nintilas den vermuiar-
deii mart, h vars Alxid,-err den (reit e itn blt ()oasen
ft': Jigge R<-,,edi Ariitolt-ele J il totin It -wcerdI, dat
d-, atardte rowd *wazs, zoodalt tiv-n t-er evenlged oitl het
WeI-tii Lhl-e kon kotlnei. MlVlitn dilt was inilt lewe-
z-tl; Zi-j i- & -1t J t -d'r I)PtolrItvi-rtt ti h,)Il vergeefs ge-














I;


-4


11, b"'.1 Lo., I'll '10,1 '0'.1- '0'," %,,-, '",









































M.S ]r mbia te Santa Mlrbi





tracht, zulk een bolvormiLe wereldkaart te tke-
nen; hij kwam stof te kort om rond te komen: Zoo
duurde het tot het einde der Middeleenwen ale- de
menschheid opnieuw de Grieksche gedacire onnam:
de aarde is een bol, en dus moet het uiterste Qosten
aan het uiterste Westen vastzitten. Met andere
woorden: wie van Europa uit steeds westwaarts
voer, most in Indie komen. d.w.z. eerst in Tanan.
daarna in China, en tenslotte in het eieniiike Indie.
Ziedaar het simple denkbeeld. De eenige echter.
die er de practische conclusie uit duride te trekken.
was Columbus. Deze zei eenvoudig: als dac zoo is,
dan doe Ik hetl En toen hii tenslorte werkeliik lami
bereikte, toen verwachtte hii naauurliik dac di .Azie
zou zijn.

ColumnbuJ waande zich in i.z-ie
Aan een geheel nieuw werelddeel dacht destiids nie-
mand. WVrl heeft Columbus zeer consequent de ei-
landjes die hij het eerst aandeed, gehoudeu voor -in-
te-ilba of het vooreiland dat aan lapan voorai moesc
gaau. Vaudaar dat deze uaam Antilla of Antilia, die
op eer legendarisch eiland sloeg, waarover men ge-
durende de heele Mliddeleeuwu w a had geiautas eerd,
gemakshalve aau den uieuwen archipel in her 'Ves-
ten gge\enu \werd. Doch dan moisten lapan en Chi-
ina daar \'lak achter ligen. \\Veiu, inderdaad heeit
Columbus telkeun gemeend dar hij in Haiti oi in Cu-
ba eiadeliik het rijke Cipanuu (lapan) -van .Marco
Polo had tcruggcvondeu. Ook echter hect hij koppig
dc kust \'au Cuba voor den V asccn wal vua acha
(C'hiua) \crklaard. thlet Pciradijs, dac volgces lc
uikkledldlcc\uwsche ieCCr ui hte uiLcrsic OozSan 1la, dachr





hii than natuurlijk te moeten bereiken in het uiterste
western, dus ergens in Venezuela, achter Trinidad,
aan de Orinoco...
Die heele onbekende wereld van eilanden en stukjes
wasteland, die onbegrijpelijke warwinkel van nieuwe
tropische wonderlanden, waar Columbus bijna zijn
verstand door verloor, dat alles behoorde even-
wel buiten eenigen twijfel tot Indie. De Portugeezen
kenden een Oostelijke route daarheen; goed, de
Spanjaarden voeren nu om de W\st naar Lad India,.
Daar waar in de boeken van dien tijd deze naam
word gebezigd, daar mag men hem dus gerust verta-
len met ,,Amerika". Laatstgenoemde betiteling was
door den Lotharingschen professor Waldseemiiller
voorgesteld voor een nieuw vasteland, waarover de
in Portugeeschen dienst varende Italiaan Amerigo
Vespucci gerapporteerd had, nl. het tegenwoordige
brazilie. Toevallig is deze naam tenslotte op het hee-
te nieuwe werelddeel overgegaan. Maar de inboor-
linen des lands heeten nog altijd Indianen, naar de
oorspronkelijke vergissing van Columbus.

Oorapronlkeljke bewaonerJ
J oe had het er v66r diens komst wel random de Ca-
ribische Zee uitgezien? Reeds deze naani herinnert
aan de Car'iben, een oorlogszuchtige volksgroep van
kanJIualen, die uit het vasteland van Zuid-Amerika
afkoubtig was, en van eiland tot eiland door den hte-
I~e i.rchipel zwierf, steeds in strijd met de minder
vvccrljare inheemsche bevolking daarvan; deze Itat-
btL rekcnt mien behoord te hebben tot de groote fa-
iuilic dcr Arawakken of Aroeakken, i waarvan in de
(uyawa nLo i groepjcs levcn. Tot daar reiktec ook de





uitgebreide natie der Tupi'., die van Brazilie tot in
Argentinie woonden. Dat de Cariben naar de
Noordzijde verwant zijn geweest aan de Roodihi-
den, is niet waarschijnlijk, tenzij hoogstens on den
voet eener verre eemeenschappeliike aikomst rit
Azie.
Aldus waren de eilanden en de vaste kusten ten
Noorden en ten Zuiden bewoond door primitieve en
gedeeltelijk zwervende volkeren, die in hooidzaak
van jacht en vischvangst leefden, en bii wie de 'and-
bouw nog op zeer lagen trap stond, om van andere
bedrijven maar niet te spreken. Enkel in houtsniiden
en in pottebakkerskunst hadden zij het tot een zekere
elementaire vaardigheid gebracht. Overigens mocht
men hen gerust ,,wilden' noemen.
Van veel hoogere ontwikkeling warren evenwei de
gezeten volkeren op den vasten wal in het Westen.
Daar woonden in de oudst bekende tijden de Todecen
die opgevolgd werden door de -izteken in Mexico, ei
door de iAaya'J, die Yucatan en Guatemala bevolk-
ten. Dit waren stedenbouwende naties van meer dan
gemiddelden beschavingsgraad. In ornamenaiek,
sterrenkuade, teekenkunst en in uog eenige aadere
kundigheden hadden zij bepaald een groove virtuo~i-
teit bereikt. Sommigen brengen hun beschaving in
verband met die van een verzonken vasteland At-
lantis, van waaruit ook de Egyptische culture en
die der Incao van Peru aikomstig ouden zijn. I) Maar
het resultaat der nasporingen laat nog geen vaste
conclusies toe. Dat Yij underling "enig contact heb-
ben underhouden, of zich ver buiten hun igenliijke
1) Zie O.a. 11et Lev.n LIer Oude Inl s, do"r dea IIncL G;l:.iai
dc lLa Ve.a, dena l-aAs, Leopold 1929.





woonplaatsen hebben gewaagd, blijkt uit niets. De
berichten over het doordringen van Inca-voorposten
tot in de Guyana's zijn onbewezen, en berusten
hooidzakeliik op het hier en daar vinden van gouden
sieraden eener hoogere beschaving. Langs die kust,
tot aan de Amazonemonding toe, vindt men overi-
gens slechts eenvoudig, hoezeer ook kunstzinnig aar-
dewerk, dat hoogstens op een lichten invloed van de
Maya-beschaving wijzen kan. Over het algemeen
bezaten al deze volkeren nauwelijks eenig besef om-
trent elkaars bestaan. Zelfs het tamelijk hoog be-
schaafde rijk der Cbibchab in de bovenlanden van Co-
lombia werd pas ontdekt toen de Spanjaarden toch
al jarenlang al die kusten kenden, en zelfs het Inca-
rijk van Peri al hadden veroverd.

De komot der blanken werd verwacht
W'at echter bij nagenoeg al deze volkeren bleek te
bestaan, was een verwachting dat wijze lieden, die
heel lang geleden uit het Oosten (of uit de zee) wa-
ren gekomen, en na een kort verblijf van zegenrijke
prtdiking weer daarheen vertrokken waren, uitein-
delijk weer terug zouden komen, zooals zij beloofd
Ladden. Zulk een verhaal kenden de Azteken (Quet-
zalcoat]), maar ook de Chibchas (Nemterequetebi)
el beiden worden beschreven als blank en met een
laigen baard. Op ground hiervan werden de Spaansche
ontdekkers dan ook aanvankelijk voetstoots voor de
volgelingen van deze legendarische profetengehouden.

/Afddcileeuwiche Legenden over de Anlillen
Aan dec anderen kant ontmoet men ook in de Euro-
pcsche Middeleeuwen voortdurend ditzelfde the-





ma: schepen met vluchtelingen, met gelukzoekers,
met predikers of hoe dan ook, zijn ver den Oceaan
opgevaren, en hebben wonderlanden bereikt, waar-
over eenige vage verhalen tot ons doordringen. Van
een behouden terugkeer hoort men zelden; in dat ae-
val blijkt het reisverslag bovendien aan alleriei on-
waarschijnlijkheden en teeenstrijdigheden te lijden,
zoodat we onmiskenbaar den invloed van Grieksche
sagen en Arabische sprookjes terugvinden. Aldus in
het verhaal van Sinte Brandaen, die vele jaren op den
Oceaan gezworven heeft en het misschien wel tot in
Amerika heeft gebracht. Zoo de lotgevallen van de
Almagrurim, een groepie Arabische jongelui uit het
toen nog Moorsche Lissabon, die een soort van be-
richt meebrengen zooals wij lang tevoren reeds uit
Grieksche bron over geheimzinnige overzeesche ko-
lonien der Carthagerd hadden vernomen. Zoo de ge-
schiedenis van de zeven Portugeesche bisschoppen,
die uit Porto vluchtten toen de Mooren die stad be-
dreigden, en die overzee elk een stad stichtten, het
Land der Zeven Steden. Zoo de verwachting dat men,
behalve Sinte Brandaen's wondereiland, ook het
geheimzinnige eiland Bragir of Braoil ergens zou vin-
den, en een vaagweg vermoed sagenland dat Hiopanio-
la most heeten, en het veelomtwiste Antilia, dat
volgens de Spanjaarden hetzelide was als het land
der Zeven Steden. Algemeen bekend en historisch
onaanvechtbaar is de ontdekking van Viniand door
de IJslanders in het jaar 1t00, d.w.z. dat de Vikings
tot langs de kust der V.S. driven gingen halen. We
hebben de ,,verdwijuing" vaLn JaJoc, Prins van Wa-
les, die ver overzee een nieuw en better vaderland
had gevonden, en nog ee1nmaal teruggekeerd was om





versterkingen te halen. Voorts de bewering der ge-
broeders Zeno uit Venetie dat visschers uit Frisland
(de Faroer) steeds westwaarts rondvarende het
machtige rijk Estotiland achter den Oceaan hadden
gevonden, welks koning hen aanstelde tot leaders ee-
ner expeditie naar het land van Droceo, dat verder in
het Zuiden lag, en bewoond werd door naakte men-
scheneters. Verder naar het Z.W. zou echter een
veel beschaafder volk wonen, dat goud en zilver
kende, en groote tempels en steden bouwde, doch
menschenoffers bracht. Kortom, het is also men een
Middeleeuwsche reis maakt naar de Caribische zee,
met Mexico of Guatemala als achterland... Dit al-
les was lang v66r Columbus, reeds sinds de aller-
-roegste Middeleeuwen.

lWie heeft vddr Columbus de Weit bezocht?
Wat mag men nu van dit alles denken? Dat er van
de vele schepen die in den loop der eeuwen uit Euro-
pa of Carthago over den Oceaan verdwaald zijn,
ook wel eens een enkel in de onbekende Nieuwe
Wereld terechtgekomen moet zijn, lijkt geen al te
stoute veronderstelling. Deze schipbreukelingen
zullen misschien een tijdlang wonder de inboorlingen
een zekere rol gespeeld hebben, doch zullen natuur-
lijk steeds gezonnen hebben op middelen tot hun te-
rugkeer. Ze zullen een schuit gebouwd hebben, mis-
schien slechts cen vlot, en ze zullen scheep gegaan
zijn, wonder belofte van later terug te zullen komen.
Maar dezelfde winden en stroomingen die hen naar
de West gebracht hadden, zullen hun belet hebben
om Europa weer te bereiken. Ze moeten bij hun po-
gingen oimgekomen zijn. Ook slechts zeer zelden





hoort men van vreemde aandrijvingen op de kust van
Europa, zooals van een ,,Indier" die in Gallie aan-
spoelde, en van een lijk van onbekend ras dat aan de
kust van Madeira gevonden werd, tezamen met nooit
tevoren aanschouwde plantensoorten. Ziehier de
groote tragedie die zich vele eeuwen lang in stilte
heeft afgespeeld aleer Columbus zich feliciteerde
dat hij nu eindelijk den achteringang naar Indie ge-
vonden had.
Dat men inmiddels de reeds zoo lang gereedliggende
etiketten gretig op iedere nieuwe vondst plakte, mag
een vergefelijke zwakheid der ontdekkers heeten.
Reeds zagen wij dat de Portugeezen bij het vinden
der Azoren de Zeven Steden meenden te herkennen
(zie blz. 34). Maar de Spanjaarden, die dat land
voor identiek met Antilia verklaarden, bleven verder
zoeken; ze hebben tot dicht bij het jaar 1S00 de Ze-
ven Steden achtervolgd tot in Californie toe. Toen
zij op Hispaniola sporen van oude goudmijnen aan-
troffen, werd natuurlijk gedacht aan de bloeiende
kolonie der Carthagers, die zoo rijk heette te zijn ge-
worden, dat de moederstad uit vrees voor overvleu-
geling op een keer alle relatives afsneed, en ieder liet
afmaken die van overzee terugkeerde.
HWie over deze ongetwijfeld belangwekkende en me-
nigmaal bepaald boeiende, ja soms vermakelijke epi-
sodes meer wil lezen, raadplege mijn uitvoerig ge-
illustreerde ,,Ontdekking van de \Vereld" '), waar-
in van al deze en ook later aspecten zeer veel werk
is gemaakt.

L) De ontdekking van de \Vereld, door Mr N\. I. vai Baien, Am-
bterdam, Elsevier 1932-1933.





Dc ontdekkinqg van de Caribibche Wereld
Columbus heeft op vier achtereenvolgende reizen
(1492-1504) vrijwel heel ons Antilia doorsnuffeld.
Na hem heeft Corte het Azteeksche keizerrijk van
Mexico veroverd (1519), nadat inmiddels Vasco
Nuilez de Balboa in 1513 had geconstateerd dat de
vaste wal achter de Caribische Zee slechts een be-
trekkelijk small landengte was, waarachter een
nieuwe en nog veel grootere oceaan begon. Pas dMr-
achter bleken eindelijk Japan, China en Indie te lig-
gen. De Portugees Magalhaes bood toen aan den
Spaanschen koning aan, te bewijzen dat de Molukken
eigenlijk tot de Westelijke, d.i. Spaansche helft van
Indie hoorden, en niet meer tot de Oostelijke helft,
die door den Paus aan Portugal was toegewezen.
Hij is toen in 1519-20 om de West er been gevaren,
en heeft aldus eigenlijk het plan van Columbus ver-
wezenlijkt.
Van Panama uit zijn de expedities wonder Pizarro
georganiseerd, die tenslotte geleid hebben tot de ont-
dekking en verovering van het rijk der Incas in Per6
(1524-32). Kort daarop (1541) is Orellana tegen wil
en dank de Amazone afgegleden en is, steeds langs
de kust varende, op Trinidad terechtgekomen. Ook
de andere groote rivieren prikkelden de Spanjaarden
om te gaan zoeken naar het rijk van El Dorado, den
geheel met goudstof beplakten koning van een won-
derland ergens midden in de wildernis. De Span-
jaard Quedada heeft het langs de Magdalenarivier
geprobeerd, en heeft toen in BogotA het rijk der
Chibchas gevonden, op een oogenblik toen just de
Duitsche avonturier Federmann van Venezuela uit
k.vam aanrukken (1539). In het Noorden had Juan






























I )c U lp"'H I. iv ;il ,I, IPI wrI., ('Ll I I)I.iui .,


s~~q~
--~r~



i~





























Wonderlijke scheepvaart op de Magdalena river, bij Barranquilla





Ponce de Ledn tusschen de Antillen en de Bahamas
rondgezworven op zoek naar de Bron der Eeuwige
Jeugd op het eiland Bimini. Wat hij vond, hoewel
per ongeluk, was de vaste wal van La Florida, d.i.
Palmpaschenland (1513). In 1539 ondernam Her-
nando de Soto uit Havana een groote expeditie om
dat eindeloos groote en rijke wonderland in het
Noorden te veroveren. Door Florida is hij tot in
Tennessee opgerukt, heeft de midden-Mississippi
bereikt, en is daar gestorven en op den bodem der
Groote Rivier begraven. Zijn reeds sterk geslonken
leger is, na een vergeefsche poging om overland door
Texas naar Mexico te marcheeren, op zelf getim-
merde schuitjes de Mississippi afgezakt, en heeft,
steeds langs de kust zwalkende, eindelijk in 1543
Mexico bereikt. 1)
Nu was men dus aan alle kanten rondom de Caribi-
sche Zee geweest. Sindsdien kon West-Indie als in
hoofdlijnen verkend gelden.

Aanilagen op bet Spaansche bezit
De period die nu volgt, is er in hoofdzaak een van
het azen door Spanje's talrijke vijanden op de rijke
bronnen van inkomsten, die het logge lichaam van
den Habsburgschen reus nog zoo lang overeind heb-
ben gehouden. Engeland was de eerste om met deze
stelselmatige plundering te beginnen. Sir Francid Dra-
ke en tal van andere Engelsche zeehelden (wat in die
dagen tevens zeeschuimers wilde zeggen) bombar-
deerden en brandschatten de Spaansche nederzet-
1) Zie over dezen merkwaardigen tocht het boeiende verhaal van
den Inca Garcilaso de la Vega ,,De Tocht naar Florida in 1539",
den Haag, Leopold 1930.





tingen waar zij maar konden. Cartagena, Panama,-
al die steden hebben hun beurt gehad om aangeval-
len, leeggehaald en platgebrand te worden. De op-
stand der Nederlanden bracht ook Hollandsche ka-
pers de zee op. Onze West-Indische Compagnie is
aanvankelijk eigenlijk niet veel anders geweest dan
een onderneming tot georganiseerden en door den
Staat goedgekeurden zeeroof. Piet Hein en zoovele
andere kloeke zeevaarders hebben de brutaalste
stukjes uitgehaald om wonder het vuur der Spaansche
forten heele vloten met suiker, met zilver en met an-
dere begeerlijke goederen weg te sleepen. Het Iaer-
lijck Verhaal door Johannes de Laet, dat een soort
van kroniek der verrichtingen voor rekening van de
W'est-Indische Compagnie is, geeft soms verbazing-
wekkende staaltjes van durf en taaiheid te lezen. 1)
Pas gaandeweg zijn de zeeschuimers tot kolonie-
stichters geworden, vooral toen het einde van den
oorlog tevens het einde van de plundertochten op
kosten van Spanje en Portugal beteekende. Wij vin-
den sinds het begin der 17e eeuw Nederlandsche
vestigingen van Manhattan tot in Brazilie toe. Som-
mige zijn weer verlaten, zooals Nieuw Amsterdam,
dat tegen Suriname werd geruild, of Pernambuco,
dat weer aan de Portugeezen werd terugverkocht,
of ten onfortuinlijke nederzetting aan de Oyapock
(tusschen Cayenne en Brazilie) die opgegeven most
worden. Menig eiland verwisselde herhaaldelijk van
eigenaar, meestal na heftigen strijd tusschen Engel-
J VeiaLljiit jii gere5. ld, door S. P. I'lonoce Naber bewcrkt, in
,ide tA liJAtc ultalfen dCr LiJi)bSchoten Vereeniging, well reeds zoo
,.-jie Lci-jl rijk schI-CCl~ pavrhal uitj oze Gjudcji Eeuw hceft gcpu-
uin: rj 1J i I),, MartiLius Nijutlf .





schen, Hollanders en Franschen. Want daar waar
de oorspronkelijke eigenaar, de Spanjaard, eenmaal
verdreven was, lag hijzelf er meestal voorgoed uit,
en daar vochten de winnaars om de buit. Andere
eilanden zijn steeds in dezelfde handen gebleven,
zooals Barbados, dat er trotsch op is, de oudste en
trouwste Britsche kolonie in de West te zijn; of Cu-
ragao, dat in 1634 veroverd werd door den Admiraal
op de Custe van Brasil Joannes van Walbeeck, dien
we nog even te voren in De Laet's Iaerlijck Verhael
als Politique Raedt te Pernambuco hadden gevon-
den.

Boekanierd en flibudtierd
Toen er langs den weg van openlijken oorlog niets
meer van het zieke Spaansche rijk af te knabbelen
viel, trad er in de Caribische wateren een nieuw
element van onrust en roof op: een soort van bende-
wezen ter zee, het beste te vergelijken met de gangs
van New York en Chicago. Het waren de boekanierd
en flibudtiero die, soms in vereeniging en soms elk op
zichzelf, ter plundering trokken waar ze maar een
kans zagen. De groote afstanden tusschen de eilan-
den, de traagheid die aan een vloot kleeft in verge-
lijking met een snelbezeild klein schip, de verbijste-
rende hoeveelheid kreeken, eilandjes, ondiepe passa-
ges en andere schuilhoeken of truces maakten dat
er tegen dezen vorm van algemeene zeeschuimerij
niet altijd met success kon worden opgetreden. Na-
tuurlijk most er van tijd tot tijd lets gedaan worden.
Maar even vaak als het staatsgezag van de betrok-
ken mogendheden een op zeeroof betrapten onder-
daan most desavoueeren, even vaak k\\ am het \'oor





dat een bepaald staatsgezag ten slotte stilzwijgend
een voor particuliere rekening gedane ,,verovering"
zelf overnam, en na eenige vijven-en zessen in een
definitive annexatie omzette. Special Jamaica was
een der hoofdkwartieren van het boekanierwezen.
Haast geen haven in West-Indie, special op het
Spaansche vasteland (The Spanish Aain), die niet
herhaaldelijk door deze hardhandige avonturiers
aangevallen is.

De Franoche revolutie verdterkt Engelan3'd gezag
Tot belangrijke machtsverschuivingen kwam het pas
weer tijdens de Fransche revolutie. Het Fransche
gezag, dat sinds den vrede van Rijswijk (1697) sterk
ten koste van Spanje was uitgebreid, bleek thans als
gevolg van de verwarring in het moederland moeilijk
te handhaven. In deze Fransche kolonien eischte nu
ook de zwarte slavenbevolking haar recht op vrij-
heid op; en toen de slavernij door het moederland
voor afgeschaft werd verklaard, wenschten de zelf
baas geworden negers zich ook in staatkundig op-
zicht zelfstandig te maken. Zoo vaak het kans zag,
heeft Frankrijk getracht deze rebellie weer te onder-
drukken, maar telkens wanneer het opnieuw met
Engeland in oorlog geraakte, zag het zich van zijn
overzeesche bezittingen afgesneden. Op Guadeloupe
is het Fransche gezag baas gebleven, op Saint Do-
mingue heeft het zich moeten terugtrekken. Sinds-
dien is het vroegere Hispaniola onafhankelijk geor-
ganiseerd in de beide negerrepublieken Haiti
(Fransch) en Santo Domingo (Spaansch). Op hun
lotgevallen komen we later terug.
Aan Engeland is in deze overgangsperiode uit het

















































I.ntiulscbzp tp SL~f ILR i I~, Hict dIl'II I'iLfll






























Bovendewindsche visscherlui. (Naar een schilderij van J. B. WVilkinson)





Fransche koloniale rijk menig begeerenswaardig ei-
land in handen gevallen, evenals ook het kostelijke
Demerara, dat oorspronkelijk een Nederlandsche
kolonie was geweest. De Napoleontische oorlogen
hebben dus in het algemeen het Engelsche gezag over
West-Indie evenzeer versterkt als het Fransche er
door verzwakt is geraakt.

Opdtand der Spaanscbe koloniin
Ongeveer in dienzelfden tijd zagen ook de Spaan-
sche kolonien in Amerika hun kans school om zich
van het moederland onafhankelijk te maken. Spanje
had hun heel wat ground tot grieven gegeven, o.a.
door de Creolen (overzee geborenen) steeds bij de
uit Spanje komenden achter te stellen. Onder den
indruk van den vrijheidsoorlog dien de Vereenigde
Staten met success tegen Engeland gevoerd hadden,
alsmede wonder den invloed van de denkbeelden der
Fransche revolutie geraakte heel Latijnsch Amerika
in gisting. Het geschikte oogenblik verscheen toen
Spanje en Portugal door de legers van Napoleon
overstroomd werden. Het Portugeesche Hof week
toen naar Brazilie uit, en redde door dit compromise
voorloopig de dynastie. Maar in Buenos Aires ver-
klaarde men zich los van Spanje, en in Venezuela
nam Simdn Bolivar de leading van een algemeenen op-
stand in handen. De Argentijnsche general San
AMartin zorgde voor de benoodigde overwinningen op
de Spaansche troepen; hij trok zelfs over de Andes,
en zette den oorlog aan de Pacificzijde voort tot ook
Chili en Peru van het Spaansche gezag bevrijd wa-
ren. Te Guayaquil, in het tegenwoordige Ecuador,
konden in 1822 San Martin uit het Zuiden en Simon
4 Autilia 49





Bohiar uir het Noorden komende, elkaar de hand
rukkeen. Vandaar dat deze beide grQote leaders door
heel Zuid-Amerika als gemeenschappelijke nationa-
le helden worden vereerd. Bovendien kent elke re-
publiek natuurlijk haar eigen groote mannen van
meer plaatselijken roem.

S.-m:n BolZwar'e erreven
Simon Bolivar, een staatsman en denker van hooge
idealen en groote beteekenis, had het liefste heel
Spaansch Amerika tot 66n groot gemeenebest ver-
eenigd, desnoods wonder een nieuwen souverein. Maar
,noch in Europa, nbch wonder de afstammelingen der
lunc-dynastie vond men een geschikten candidaat.
EL tenslotte bleek ook de eenheid een onbereikbaar
idac l tte zijn. Aldus is Latijnsch Amerika uiteenge-
Sillen in een reeks van grootere en kleinere repu-
biieken. Bolivar zelf heeft er vijf gesticht, nl. Vene-
zuela, Colombia, Ecuador, Per6 en Bolivia; in die
zgn. Bolivarstaten word de groote leider uiteraard
SiJ ijzowndre eer gehouden, zoodat men overall zijn
ruiterstandbeeld zal vinden staan, of anders dat van
z'iju hllp)cr zooals maarschalk Sucre, general Ba-
ralt, C.a.
Huvt muiet markant vertoont deze staatkundige ver-
snJippLriiig zich op den Isthmus, waar than zes re-
pulikjbcJ p cenl rijtje liggen; hiervan hebben er al-
thiais vijf (Costa Rica, Nicaragua, Guatemala,
lji duras cn El Salvador) nog getracht, tezamen
c-, bsirt van cfdtratie te vormen, die Centraal Ame-
rix. zou hetcla. Panama werd er buiten gelaten, om-
dat mcie dic republiek slechts als een vazalstaat van
de V.S. LIacljouwde. )ok deze Unie der vijf heeft






echter nimmer haar beslag gekregen, en het ziet er
voorloopig ook niet naar uit of men ooit verder zal
komen dan tot een periodieke bespreking van ge-
meenschappelijke belangen.
Het Spaansche gezag, dat zich nog tot het einde van
de 19e eeuw op Cuba en Porto Rico had staande ge-
houden, is voorgoed uit West-Indie verdwenen als
gevolg van den Spaansch-Amerikaanschen ooriog;
in 1898 is Cuba tot een zelfstandige republiek verhe-
ven, en Porto Rico aan de V.S. aigestaan.

Amerikaan.che inmenging
De invloed van den grooten buurman uit het Noor-
den is in den loop der tijden hoe langer hoe krachti-
ger geworden. Aanvankelijk steunde het ionge Ame-
rikaansche gemeenebest uit principle de nog jongere
Spaansche republiekjes, o.a. door het verkondigen
van de .'onroe-leer, die in hoofdzaak te kennen gaY
dat eenigerlei poging van een Europeesche mogend-
heid om verloren gezag in een der drie Amerika's te
herwinnen of nieuw gezag aldaar te verwerven, door
de V.S. niet kon worden geduld. Het uitspreken van
deze beginselverklaring richtte zich eigenlijk speci-
aal tot Spanje, dat na t181 wexl eens coquetteerde
met het denkbeeld om de aivallige kolonien alsnog
te heroveren. Later is er met deze Monroe-leer buiten
alle proportie gesold. Maar de V.S. zijn gaandeweg
zelf hoe langer hoe meer met begeerige oogmerken
gaan optreden, een housing \xvaarvoor men doorloo-
pend plausible gronden kon aan\ ouren, ul. telkens
w\anneer er \\eer cens ergens een oiluenteling uit-
brak die een souis onafzienbare reeks \an revoluites
iak zich sleepte. De thans \\ cCr tot ecu cd gekomen





Amerikaansche interventie in Santo Domingo en op
Haiti heeft tot onloochenbare verbeteringen in eco-
nomischen en administratieven zin geleid, evenals
ook de bemoeiingen met onvruchtbaar geharrewar
van plaatselijken of persoonlijken aard op Cuba en
in Nicaragua. Maar ten opzichte van Mexico en an-
dere groote broken heeft men te Washington nooit
de consequenties aangedurfd. Het sterkste stukje
van Amerikaanschen expansiedrang is wel geweest
het verwekken van een opstand der province Pana-
ma tegen het central gezag van Colombia (1903),
gevolgd door het uitroepen van een onafhankelijke
republiek Panama, die als eerste regeeringsdaad aan
de V.S. de zgn. Kanaalzdne afstond, bestemd voor
het aanleggen van het Panama Kanaal.
Nu, dit was misschien de beste oplossing. Maar deze
en andere vormen van Amerikaansche belangstel-
ling hebben in geheel Latijnsch Amerika een onbeha-
gelijk gevoel jegens den grooten broer uit het Noor-
den verwekt, waarin ook het stichten van de Pan
Amerikaanbche Unie en het schermen met gemeen-
schappelijke principles niet veel verbetering meer kan
brengen. Sindsdien is ook in de V.S. zelf de stroo-
ming die tegen dergelijk imperialisme bezwaar maakt,
sterker geworden. In deze verhoudingen kan even-
wel dagelijks weer verandering komen, zoodat er
aangaande de vermoedelijke ontwikkeling der staat-
kundige groepeering zelfs voor de naaste toekomst
weinig voorspeld kan worden.

Staalkunde van den dag
Wat de publieke orde van het oogenblik betreft, is
men natuurlijk in Latijnsch Amerikaansche landen

















































I aid I-hlt op) J l lik-b ikhs


9+

s



































barbaauo. ()uderwetsciit suikerna,1en, nor. ,teeds in gebruik





nooit voor 100% zeker dat e met -en zevoliuie nr-
breekt. Maar als remel ondevinaen> toeesaren -an
dergelijke gebeurtenissen nooit ov-eriast. rirs zi zica
buiten het geschil houden. n o e aten
heerscht volmaakte rust, zooais in Costa ERca. -a
andere valt openlijke onrust te constareeren. zooais
op Cuba. In weer andere is een verkapte dicracuur aan
het roer, in wederom andere wvordt deze tsaatcs: rm
openlijk gehuldigd; in beide gevalen is hter -=sultaaC
voorloopig dat tenminste de orde op onverzecteiiike
wijze wordt gehandhaaid.
Ten opzichte van de Britsche koloniea In Wese-in-
die valt op te merken dat ver-cheidene ianien :0oc,
onderlinge aaneeusluiting van uiji toc n-id ader iis-
cussie komen, steeds met her doel oa gezamenLijk iea
rang van Dominion te verkrijgea, en a'dus coc meerder
prestige en tot een rationeeler en zuiniger besuu.~s-
apparaat te kunnen komen. Zelis bescaat er cca s roo-
ming die aansluiting bij Canada adviseec. Voo,:oo-
pig zijn al deze wenschen nuog aic tin eein adiui Vo an
practische uirdoerbaarheid gekoaRme, da ar .u" a
ouder elkaar nog laug niec eenu is. -Yls hooidcsali ,.
een Britsch k 'est-ludisch gemeenbeac -ou :uss~ahea
Kingstoa ()aumaica) en Por' oi Spain -Trinidad) -c-
kozen uLoeten \worden.




I V
E-RBADOS EN DE KLEINE ANTILLEN
Barnaa'oss is -1ets a-arts. Bekoring van het suikerland.
lEe: meer\ -ierende \isch! Overzicht der Kleinere
Lnlei. De Fransche Antillen. Bovende-
-hdshe Ejianden. Virgin Islands.
Op St. Lucia. Leeward Islands.

basrc-c e( tel apar14
7, annkky mtem, op de kaart van West-Ildiii het oog
wa.tf-YNn trj de krans van eilanden die de Cari-
s %tZ4- aiiuit van den Oceaan, dan moef het
~.-"s'Jii &; aa&dacht trekken dat Barbados een
eili.id>- butenu die uirlande ligf. [let is dan ook
nuet t-trstt elland dat men, uit Europa komende, be-
S-ikLt ii mlg Opicht ljijkt het zelfs of inan hier nog
i.eA ,ut tLot Let voile ebst-lJndje is doorgedi'ongen,
L a'iJ iiecJ ilmCr iiet 66n been in lEurcpa staat. alalt
jp, iC*iA-r.~i cvn zonnig ook, dif eiland heeft
~~i I Iis O4V(LJ zi,, 1L6cih Wafller fl1efl hIt
* ~ iet cejfSt uilcu d Oc-c:aae Anet Lid pjijzcl, h16ch
iu.. Lu getu1,rikdijkC autoritje door ziju
..l~ciu'ck *ldcn maahf. Souls iijkf hut, op cell
~ i-eena iin P'ivugal of Spimjv, 60111ts
cc,, ..iru ~UC~ i .Cn j in Ui-d-1)iigjnnd. P (ICZ Le Ori~l
cc AJ dc. tCupisoche 11JOcule o en1 viu.uollt ill
Cc ;.. l II aaI. dat we Jjicvc Autifia Ibu-

h-ouLd, ia t~i-Qiitci dzeL Wight11 t.ll tAA(11L
eui-,,,,d .C djlJLU 08ArbC JJUIA MUMA HL Iill"--
c~c., I~ c.l d ;:J J ll cdll~ t~l o u cd t e ja Unt AjuontL ~ hub L
.l ~~ c dc.J s 8ccdc C11 jtI ],L "i dc
cJ L~cJ [~ ~,cLJJL"J1e~t L~~~ I b. 11it LOO4 ktI I





vroeae Portuaeesche zeevaar aers den -anm eae-
gen hebben naar een sort 70arunen- -nuenrloom.
die er roeit. In het being van de i e teev s aee ioor
Engelsche koionisten bezet, en sincisdien 3rirtse zm-
bleven. Veel herinnert er aan YeioaRn en Roeneli =n
nan hun worstelinn met Franirdik om de nac=t M
wVest-Indiii.
De hoofdstad Britqetowzn is levendig, maax aerc :7om-
melig. Integendeel, het kieurige aaventie is zoo D-ru-
per als een Dalmatilnsch stadje, en de vlilawij5en
rondom de stad Lijn van ecu netheilu n ;:! per-
zooals men die uit Engelsehe tuinsrden uen madpinaas-
jes kent. Een eigenliikc haven is niec aanwez/ig, at-
halve dan enu klein kommetje voor act 3anieggt~ii e;-u
fighters en motorbootjes. Onls cbjip '0hjit dus )p ie
open reede ten anker liggen met ztcu taxl'u-6 'Uzic.ai;
op het stadsfirot en op de badstradnden daaxjutcex.
Op het %vater OnU 2eeit onl ci' i Yv eln Vail ,:eiml-
duikers gliuimend /\\ artc neIer Q aic uc%
groote %-aardxigheid n ultjcs in !ulW oulcuinic;rLa nn
tLit de e opZ m I ipen 2n bZeec Opb-rfimeC.

Bekoi-lusgy ,,w b t oi,..'Cataa
Van lecic nord dat /oo0u0rozais~ 5;plo.~d .ii
wocurdt ais Bavbados, muc'r 'e Ac eCmi'ViS c.n ;'>Un i-
scho IaudSchaypen xr laucdb.aipkantc \
NV ~at w L Cii 61 v elud. 'ISt :I is- imu u I:-
sc~u mc~tLUiatis~h in YroCpi~L ~'lliurnmleCr, Si .
IJ ikic~uladL dvs ,u'dauds CX. ULC4nA-i...
i d jie~ J L 1~~l ~Ci cCl\ U1C;iiSx

ccLk iu.~t cl;u \\VWLL x\.Itm.Iid 15c.Acu ...
6' ij CLt cUlijkC m1
k CLk uLA~Lt LLLCL.L k .AJ.kLm luLL L LL1~CL U 'ii.Zt) .





aor-sust er voikslkeven, en door episode uit de sui-
kerc-ulrur. Cuderwetsche schoorsteenen verrijzen
e- naas: -mindmolens die sprekend op onze Holland-
smne iiker: de molens person het riet, en de schoor-
s:eer. hDoo bi de indamperij van het suikersap. Het
koro ook e-rens in den Gelderschen Achterhoek zijn,
- w riet eem pa-az palmengroepjes en een ossenkar
me : v-r o'iik i-_chende zwarte arbeiders de molen

Door ckeereriike open en zonnige landschappen van
bescneiden preten.tie doch onweerstaanbare beko-
ring '-ue men met plezier een uurtje of wat rond.
ow\ ) oouniik wo-rdt midden over het eiland gereden
rnar w-i lheuv'elkruin die met den weidschen naam
Cot.. m/v'zc opgesierd, en vanwaar men een ruim
u\ wrzicht f ver hieel Barbados krijgt. Beneden aan de
rus.t i(.0.; lt het stadje Balhbheba, waar gebaad
i ra'-, t:s. Laij primitief maar grappig aardewerk

A-deit puattLen iLet iraai uJtzicht, die op de rondrit
Ui zchi pit;lge tt worden, zijn HaIckletoln' Cli]f en
it- kt ekjc v j" S/. Juih, in welks nabijheid ook
W'.i~C.li (-Ccltg Jipt, ecu oude instelling van hoo-
acr uc~d v d -ijv wo' JBarbados zecr trotsch op is.
JL tc6 gl c-- wordt gewooulijk gekozen langs Crane'j
IJoul:, i dc- Ootkust, waar imen van een stuilun
i ot&. ajd ollaig kijkt up Len prachtig stuk bsachut
uccst.j.d, Wi) LVc'cjke Bridgclown dan wccr door
cc g6,"eUocscLjkc tuihvoursLtdeun Jaugs dc Zuidkust,
,..vJ.uj..i Hal/iey Let midJelpunt is. flice vindt men
tu..'.cli -, ootcic kJkiunrc hLotels van cli-Inzclfde
e"' & -j"ia d.- ,,-ctasidc" iJl ELJngand, zuudat Bar-
Lc.o... ul e.l ,cJckt ii ,IVJor C-iC Jiage : vCalijf. In de-





ze buurt bevindt zich eveneens de aquatic Cluw. een
zeer ruim en plezierig ingerichte badzeleeenheid. iie
op vele passagiers een dusdaniee aantrekkihn ar-
oefent dat ze er het toeren voor priseeven.

et meer Fliegende Vijcb!
Een van de plaatseliike lekke-niien van Barbados
is de vliegende viscb, die in deze zeeen bii zwermen
voorkomt. Heele vloten van kleine zeilsciuities ma-
ken er ijverig jacht op. -Men kan er in Bridgecowi
een partijtje van koopen en op ijs mee naar boord ae-
men. Gebakken doen zii denken aan een kruising van
versche Ybokking met forel. Mocht men deze merk-
waardige Caribische delicatesse reeds Q er jpaaxse
zelf opsnoepen, dan biedt zich daarbij misschien :e-
vens de gelegeaheid om kennis te makenamet de ;ei4c-
Indiache rum, een versnapering die ons gedurenade ae
heele reis in verschillende varieties en nuances al
trachten te verleiden. Zoowel wat smaak als war
hoeveelheid betreft, zij ieder hierbij op eigen ,.vaar-
deering aangewezen.

Over.zicht der Klcitine -.iniiiien
\Van dte overige parelen in dat collier van 1leinc're
Autillen, dat zich in een flauw boogje van Trinidad
naar Portorico slingert, kunnien \\ c in her bescek \ an
dit bockje onmuogelijk ieder cilahd azonderlijk .Ln
uitvuocig behandclen. \'ij diexcan oais te briperkcu
tot die waar de Ncdcrlandsche toclrist kans hccet n-
utiischicn toevallig cels l.huiS tC komuen. \ti. a.ui.
dc uit Europa komende stoo.u\,iuaatlijau' uitcra.u.
d\ \as door dc4cnI kctcl hccInA.tc\ ctuen, spre.ckt hAct
\'alIzelf dat \'oor hell hct aLalt.t .iuuloo.pLh.i \es iL





s~- S ---7k ~~r7 mo et biiven. Icts anders is het
nc: 3E ct, ire -m N ew York komen; die peddelen
M--_ L, =; anden a. en eindigen dan in Deme-
1 la-T o. Met dergelijke Amerikaan-
szlit er c -r-e hiinen heeft de K.N.S.M. ten
9Ei''e~l T -I- tD- _risten een regeling gefroffen
,nnr _ae- un: n em van zecombineerde rondreiibi1jetten
'LLr IN ,.z-6-A; e-ikaansche havens rondom West-
Inzm -e-- l =_w er K.N.S.M. via Haiti, Cura-
,t-:hl t -zi e.a en 4nmaa1 per bevriende lijn
; n' rnee'-eadeel der Kleinere Antillen. Onze
i~n::-r c- v-lledigheidshalve al die sliert
; cr mte~enzeg'clijk k zeer belangwekkende
iim--~ u.L '#-n- Vilien bezoeken, kunnen dus met
~i'i erc *"-nt iiun vo ordced dozen.


bLti, d& Fransche groep, bestaande uit de
ui grtiote iaLLdtCn Matiiiiqe en Guedeloupe, als-
iiti- cst Klkere !6ariez (Galante, Sint Maarten
I 31c I )Cjsiradt, Barth461my en nog Penige
V. 1 CL-tcekcnis zijfn igenlijk enkel tie

Af/-i i (jl 'clt, Porwt de FraLIcC) ib Iuiucht PC-

-I- J il z, dizj. de ..n d St. Pian L*JTL tlo aal ca CI

~ ]'.~qL lac, dkilk gLIjlffLU is CIA ui' thanhCullcc

,CCi ,e gCd cu jdakt alS SOjlIjiL u 1c(h1-
~ .L h~dCxC E.ClJInSt. ()vCr JLct a ILJUccLI wovldl
,c '4jci &Ic d dc kjajjstbcn Anltllci. -kCl icigd
Ictc.~ c ~' i.CiiJ~g IA gcLLIck ai~c iC





properheid welke b.v. Barbados, Paramaribo, Ca-
racas, Curacao, Panama en Costa Rica zoo aan-
trekkelijk maakt. De grootere schiiderachitigneid die
hier tegenover staat, wordt niet door ieder in ie-
zelfde mate gewaardeerd.
Ditzelfde word eveneens zevonden van (uaC/etauei
(hoofdstad Basse Terre). Dit eiland bestaat eigen-
lijk uit twee helften, Grande Terre en Basse Terre.
die door een small zoutwatergeul van eikaar ze-
scheiden zijn. Basse Terre is, in tegenspraak metc en
naam, bergachtig en actief vulcanisch (La Sourrir-e:.
Grande Terre daarentegen is veel vlakker en vrucnt-
baarder; de voornaamste stad, tPorit i Prire, aeet 4e-
noemd te zijn naar een 17e eeuwschen Hollandscien
kolonist Pieters.

Bovendewindocbe Eilanden
Tusschen de Fransche Groep en Porto Rico in -igu
de zwerm van kleine eilandjes, die wij in her Neder-
landsch de ,, Bo'eidewindea" noemen, doch wv aar de
Engelschen den naam Leeward Islands voor bezi-
gen. V\at zijzel de \Vindvward Eilanden uoemea, is
just de Zuidelijke groep. En \wa\ wij op vooe'bcc
der Spanjaarden wonder Benedcnw indsche Eilanden
verstaan, is de groep rondomu Curtiao. LDit iijke ok
juistcr, want de heerschcnde \ ind, de N.. .Passal,
strijkt ccrst over de klcine A,-\ini. .!\. orns cd kus.
van Venezuela te bereiken.
Vau de Bo\eudc\\inden \ vrdiiceni crmcldmii nic
2.A Ncderlaudschc, t.w. St. Efui, ,:,'i S',~.t-sia,
houldstad Oranj)stad), Saba cin dc hlC'it Ivan S: .
-.Alautcn (St. Martin). Allc dr'i hcbblnc'ac i, war'i
maaL nliUt uagczoud kliLmant; ccn IruichLtbou.'cu boLnu.





die echter niet bij machte is om uitvoerproducten
van eenigen omvang of beteekenis voort te brengen;
en een van huis uit Engelsch sprekende bevolking,
die hoofdzakeliik de kleine zeevaart beoefent en die,
evenals de meeste eilanders uit die buurt, gemakke-
liik emigreert. St. Maarten brengt zout voort, en ex-
porteert ook eenig vee. De zoutpannen heeten aan
Nederland ten deel gevallen te zijn toen, volgens een
apocryph verhaal, een Hollander en een Fransch-
man geliiktiidig dit eiland wilden gaan koloniseeren.
Teneinde ruzie te vermijden, spraken ze af dat ze
beiden van een bepaald punt aan de zee langs de
kust zouden blijven loopen tot ze elkaar weer ont-
moetten, en dat ze daarna het eiland zouden verdee-
len overeenkomstig een rechte lijn tusschen hun punt
van vertrek en hun punt van samenkomst. De
Franschman liep het hardste en ontving zoo het
grootste deel, maar de Hollander was langs de zout-
pannen geloopen, en kreeg dus het best.
Een gouvernementsdienst, toevertrouwd aan de
K.N.S.M., onderhoudt met Cura9ao als basis een ge-
regelden dienst op onze Bovendewinden en op eenige
naburige eilandjes.
'Van de overige Leeward Islands vermelden we eeni-
ge kleinere Britsche, waarvan St. Kitli, Nevid, Anti-
gua, Barbuda en Anguilla de voornaamste zijn.

Virgin Islandl
Weer verderop in de richting van Portorico light de
groep die Virgin Ihlandd heet, en waarvan Engeland
er eenige bezet heeft, terwiji er ook drie sinds 1666
aan Denemarken toebehoorden. De Denen hebben
evenwel met deze verafgelegen en onbeduidende ko-




































11, 1 ,Id c r h )1 ,i ,ila I






















































Op den Orinoco


~. ~ '..r~kiP~l~rl~(Z~ePI


-

C~

IC
-





lonien niet goed raadgeweten, en zijn na Iang aarze-
len bezweken voor een aanbod van de Vereenigde
Staten om die drie eilanden van hen te koopen. Als
laatste bedrijf in een reeks van mislukte onderhande-
lingen (sinds 1867) is eindelijk in 1917 deze over-
dracht tot stand gekomen. Het voornaamste eiland
heet St. Thomas. Daarnaast light St. John. Een eindje
verder zuidwaarts vinden we Santa Cruz of St.
Croix liggen. Zij brengen in hoofdzaak suiker en rum
voort.

Op St. Lucia
Keeren we nu terug naar wat de Engelschen zelf de
Windward Islands noemen, dan vinden we daar wonder
de eilanden die ons interesseeren in de eerste plaats
St. Lucia liggen, dat af en toe door de Colonliin
wordt aangeloopen. Het is een voormalige Fransche
kolonie, die tijdens de Napoleontische oorlogen door
de Engelschen is bezet.
De haven Cadried light aan een door klapperpalmen
omlijste en voortreffelijk beschutte baai, als gevolg
waarvan St. Lucia langen tijd een zeer belangrijk
kolenstation geweest is. In weerwil van den sterken
achteruitgang in het kolenverbruik, als gevolg van
het toenemende aantal oliestokers en motorschepen,
is het bunkeren nog steeds een der hoofdbedrijvenvan
dit eiland gebleven. Het werk wordt in hoofdzaak
door vrouwen verricht, die al babbelende en zingen-
de opmerkelijk zware vrachten steenkool op haar
hoofd van de kade naar bet schip dragen.
In Castries zelf valt overigens niet veel boeiends op
te merken. Belangrijker is het heuvelachtige terrein
rondom de stad, dat weldra overgaat in steile en





puntige bergtoppen, waarvan de Gros Piton en de
Petit Piton (elk ruim 800 m hoog) reeds van verre de
aandacht trekken. Het geheele binnenland van St.
Lucia is vulcanisch, en teens ruig met oerwoud be-
groeid.
Men pleegt bij aanloopen van dit eiland een aardig
autotoertje te maken langs het Gouvernementsge-
bouw naar den top van de Alorne Fortune, een fraai
gelegen heuvel, die een prachtig uitzicht biedt over
de stad, de baai en de Vigie, aan den overkant daar-
van. MIen kijkt tot Martinique, waarvan de Mont
Pele duidelijk zichtbaar is.
Gewoonlijk wordt de autotocht nog voortgezet tot
de Barre de l'Ile, een eveneens zeer aantrekkelijk
uitkijkpunt op den kam der bergen; deze verdere weg
voert door een rijk tropisch landschap vol weligen
plantengroei van palmen, varenboomen, etc.
Men kan, dank zij de aanwezigheid van een behage-
lijk hotel (St. Antoine, op de selling van de Morne
Fortune) ook met success eenigen tijd op St. Lucia
vertoeven en zich onledig houden met zwemmen op
het zeer goede strand van de Vigie, of met wandelen
door de heuvels en de bosschen. Ook te paard kan
men aardige excursies arrangeeren naar de fraaie
bergdalen in het binnenland, of per motorboot naar
de tweede stad des eilands, Soufrire, een naam die
reeds wijst op de zwavelbronnen in de buurt.

Leeward Islanm
Het grootste van de Leeward Islands is Dominica,
hoofdstad Roieau, een naam waaruit wederom het
Fransche verleden spreekt. Toch was Dominica nog
in den loop der 18e eeuw (bij den Vrede van Aken,





1748) tot neutral gebied verklaard, tezamen met
St. Lucia, St. Vincent en Tobago, omdat geen Eu-
ropeesche kolonisten het op die eilanden schenen te
kunnen bolwerken tegen de Cariben. Pas later is het
door de Franschen gekoloniseerd, doch door de En-
gelschen op hen veroverd. Er bestaat in de buurt van
het aan den anderen kant van het eiland gelegen
kustdorpje Mlarigot nog een dorp van Cariben, dat be-
stuurd wordt door een eigen ,,koning". De thans re-
geerende vorst luistert naar den naam van folly
John.
Roseau bezit een welvoorzienen Botanischen Tuin,
die een indrukwekkende demonstrate geeft van wat
de vruchtbare bodem van Dominica kan voortbren-
gen. Overigens plegen doortrekkende passagiers er
een autotocht te maken, die hen gewoonlijk over den
prachtigen Imperial Road het binnenland inbrengt, of
anders langs den Coast Road kennis doet maken met
het aardige kustlandschap. WVie den zeer mooien
tocht wil maken naar de watervallen in de liefelijke
Roseau Valley, of naar het door geheimzinnige ver-
halen omgeven Freshwater Lake in de binnenlanden,
moet te paard gaan.

Van de overige WVindward Islands verdienen St.
Vincent en Grenada vermelding, die beiden langen tijd
door de Cariben met success tegen de blanke kolonis-
ten verdedigd zijn, en ten slotte, na een Fransch tus-
schenspel, door de Engelschen in bezit zijn genomen.
Ilet zijn mooie eilanden, vulcanisch en rijk begroeid,
waar men aantrekkelijke autotochtjes kan make,
langs menig fraai uitkijkpunt, en steeds door prach-
tig tropisch landschap.






TRINIDAD
De Golf van Paria. WVe varen de Bocas door. lets
over mest-Indische steden. Port of Spain en de
Savannah. In de heerlijke binnenlanden. We
riiden Round the Saddle. De liefelijke bad-
stranden. Het Asfaltmeer. Naar Tobago.
De Orinoco op. Angostura.

De Golf van Paria
Na al het kleine grut van de Bovendewinden vinden
we hier weer eens een eiland van flinke afmetingen
liggen. Afgezien van een paar uitloopers aan de
westpunten, is Trinidad van gedaante een vrij zuive-
re rechthoek, lang ongeveer 75 km en breed ongeveer
50. De beide reeds genoemde ,,ezelsooren" aan den
westkant strekken zich uit in de richting van den Ve-
nezolaanschen overwal, waarmee Trinidad in vroe-
gere geologische periods onmiskenbaar heeft samen-
gehangen. Tezamen met de landtongen die Venezu-
ela uitsteekt, omsluiten deze small strooken lands
een wijde baai, de Golf van Paria, die men wel een
binnenzee mag noemen. De toegang tot deze Golf
van Paria voert dus door een der zeegaten N.W. of
Z.W. van Trinidad.

tIe varen de BocaA door
Deze zijn niet gemakkelijk te bevaren, want 6f er
zijn ondiepten in het vaarwater, zooals in de zuide-
lijke monding, die Serpent's A oulh heet, of men moet
tusschen een versperring van rotseilandjes heenstu-
ren, zooals in de meer algemeen bevaren Noordelijke






























Ak













-V.


roll




zeegaten, die tezamen de Bocan del Draqdn of Dra-
gon's Mouths heeten. Al naar den koers van het
schip zal de Boca de Monos (Apengat) gekozen wor-
den, of de Boca de Huevos (Eierengat) of de Boca
de los Navios (Schepengat), dan wel de wide, maar
iets uit den koers gelegen Boca Grande. De Zuide-
lijke Boca (de la Sierpe, of Serpent's Mouth) ligt
minder gunstig, en wordt in hoofdzaak gebruikt door
schepen die te La Brea aan het Pekmeer asfalt heb-
ben geladen, of door plaatselijke vaartuigen die naar
de delta van de Orinoco willen, waarvan een paar
taken tot aan de Golf van Paria reiken.
Port of Spain, de hoofdstad en havenplaats van Tri-
nidad, ligt even om den hoek, zoodra men door de
Noordelijke Bocas is binnengevaren. Wegens de ge-
ringe diepte op de modderige reede moeten de sche-
pen zeer ver uit de kust ankeren. Het vervoer per
motorboot neemt een klein half uur in beslag. Er be-
staan plannen om een haven met kaden aan te leggen,
doch dit zal nog wel jaren duren.
Het stadssilhouet strekt zich langs een lagen en slij-
kerigen over uit, bekroond door het krullige tropen-
woud op de heuvels in het binnenland. De wijde
reede voor de stad is doorgaans goed bezet met groo-
te en kleine schepen uit alle oorden der wereld.
Reeds het binnenvaren door de Bocas is een fraaie
tocht. Op de eilandjes ziet men tusschen bosch en
rotspartijen vriendelijke villatjes liggen, met badge-
legenheid aan intieme hoekjes strand, of in small
kreekjes waarmee de zee in het steenmassief bin-
nendringt. Verderop, langs de aarden kust, wuiven
elegant rijen van klapperpalmen ons toe. Tri-
nidad maakt van het begin af aan een indruk van
5 Antilia i6





groote verscheidenheid ;n van rijkdom aan planten-
groei.

Ict, overUF't-Indiscbe steden
Inderdaad light de bekoring van Trinidad in de bin-
nenlanden, en niet zoozeer in de hoofdstad. Deze is
breed opgezet, met flinke stratenplannen en ruime
pleinen; en ook kan het in sommige stadswijken op
bepaalde uren zeer druk en gezellig zijn. Maar de
meeste West-Indische steden maken met hare vele
primitive en provisorische houten bouwsels, en met
hare eindeloos rechte straten vol palen en kabels en
draden een rommeligen, ja menigmaal zelfs armoe-
digen indruk, zoo iets alsof er pas een aardbeving of
cycloon gewoed heeft, waarvan de verwoestingen
nog niet geheel zijn opgeruimd; of van een kamp voor
vele duizenden vluchtelingen, dat men overhaast in
elkaar heeft moeten timmeren om de stakkers maar
te kunnen bergen. Dien indruk van verwarring en
tijdelijkheid krijgt men zeer sterk te Georgetown
(Demerara), te Kingston (Jamaica), te Port au
Prince (Haiti). Men zal hem ook terstond bij aan-
komst te Port of Spain (Trinidad) ontvangen. Ook
de officieele, particuliere of kerkelijke gebouwen
zijn in de meeste van die steden niet van een soort
die zich door stiji, vormen of andere aesthetische
aspecten onderscheidt. Doorgaans zijn het afschu-
welijke bouwsels. Op zijn gunstigst steken ze niet
boven een passive banaalheid uit. Architectonische
momenten van bekoring vindt men enkel in de Hol-
landsche en in de voorheen Spaansche steden van
Antilia; de meer op verwaarloozing en achterlijk-
heid berustende ,,schilderachtigheid" van zoovele





rommelhoekjes laat ik hier nu maar buiten beschou-
wing.
Neen, nogmaals, wie van West-Indie het voile genot
wil inademen, die moet het als regel buiten de steden
zoeken, in de natuur.

Port of Spain en de Savannah
Voor zoover Port of Spain betreft, blijkt dit reeds
terstond, zoodra we achter de binnenstad de groote
Savannah bereiken, die Queen's Park heet. Dat is een
uitgestrekt grasveld van ongeveer ovale gedaante, in
een omlijsting gevat van kleurige villa's in rijkvoor-
ziene tuinen, en met een achtergrond van welig be-
groeide heuvels. Rondom deze Savannah liggen de
voornaamste publieke gebouwen, o.a. het paleis van
den Gouverneur, door den Botanischen Tuin omgeven;
voorts eenige clubs, en tenslotte het Queen's Park
Hotel, waar onze rondreizende toeristen hun intrek
nemen. Op de wijde terrassen van dit eigenaardige
tropenhotel kan het op dagen van seizoendrukte ter
reede buitengewoon levendig zijn met passagiers van
de groote toeristenschepen, die hier komen luncheon
of even een ,,swizzle" gebruiken. Van de overige
hotels in Port of Spain vermelden we Hotel de Paris
in de stad, en The Hall, een rustig pension nabij de
Savannah; van laatstgenoemd type zijn er bcvendien
nog enkele andere, ook verder buiten. (Voor de ei-
landen zie verderop).
Tot de omgeving van de Savannah mag men tevens
rekenen de fraai gelegen Country Club, en den aar-
digen slingerweg die omhoogvoert naar Lady Chan-
cellor's Hill, een uitkijkpunt dat een overzicht over de
naaste omgeving geeft.





In (c b.eriii"c hinnnlandcn
Wonder de vele uitstapies die men over het wijdver-
takre -egeennet van Trinidad kan samenstellen, zul-
len w-e een keus moeten doen uit de meest aantrek-
kelike en meest geschikte. Daarbij komt het ons goed
te pas dat het roor den toerist meest belangwekken-
de gedeelte van het eiland just vlakbij de hoofdstad
ligt. In grove trekken kan gezegd worden dat enkel
de Noordrand van het eiland voor ons van gewicht
is. Dit is tevens het bergland, nl. een keten van ruig-
begroeide ruggen, die zich van W. naar 0. uitstrekt,
aan de Noordzijde door den Oceaan bespoeld, en
aan de Zuidzijde afdalend naar de vruchtbare maar
eentonige central vlakte van Trinidad. Het laag-
land is over het algemeen met suikerriet beplant; in
de heuveldistricten vinden we uitgestrekte plantages
van cacao, afgewisseld met wat koffie en rubber, ja
zelfs met echte notemuskaat. Bovendien is dit een
soort van natuurpark geworden, waar welonderhou-
den autowegen genoegelijk ronddolen door bamboe-
boschjes langs schaduwrijke beekjes, en door mach-
tige boomgroepen waarvan de wijduitgespreide
samaan en de zalmrood bloeiende immortel een
voortdurende uitdaging tot het kiektoestel richten.
Verder naar de zeekust neemt het aantal kokospal-
men toe, die zich in sierlijke en nonchalante houdin-
gen over den weg buigen of achteloos langs een strook-
je strand staan te wiegelen.
DJit is hert Trinidad dat geschikt is om1 er eens een
paar dagen, ja liefst een paar weken en desnoods een
paazr aanden door te brengen, om elken dag een an-
der hlokje van die vriendelijke binnenlanden en van
dic gncjougcJijke kust te verkennen.




























































HI IL kn I'II .ulnli



































Creoolsch volksleven in Suriname





11e r den Round the Saddle
De meest klassieke tocht is de rondrit die Round the
Saddle word genoemd (ongeveer 35 km in 11 uur)
en die den toerist just door het hierboven zoo gepre-
zen boschrijke heuvelland brent. Gewoonlijk gaat
men heen om de Oost, via San Juan; in oostelijke
richting voortrijdende kan men desgewenscht dit
toertje nog uitbreiden door eerst tot St. Joseph te
gaan, waar het fraai aangelegde Imperial College of
Tropical Agriculture bezocht kan worden. Ook pleegt
men de toeristen mee te nemen naar het op een voor-
heuvel gelegen kerkje en klooster van St. Benedict,
van waaruit men een interessant uitzicht over het
laagland geniet.
Terug naar San Juan, en nu de heuvels in, die over
den ,,Saddle" genoemden pas overschreden worden.
Men daalt af naar de valley van MAaraval, welke men
nu tot in Port of Spain kan volgen.
De rit kan echter met success worden uitgebreid door
nog een eindje verder te rijden, door het dal van Die-
go Martin (vele cacaoplantages en proeftuinen) naar
het Blue Basin, een klein vijvertje tegen den berg-
wand aan, dat gevoed wordt door een waterval.
Hier bevindt men zich reeds dicht bij de Noordkust,
maar daar gaan enkel steile voetpaden heen.

De liefeljke baditranden
Een andere tocht van groote bekoring is die langs de
zeekust, naar het Westen, eerst door de Hindoe-
voorsteden en vervolgens over prachtige wegen door
heele wouden van kokospalemen. WVeldra komt er
een punt waar de weg zich splitst. De meest berede-
ne steekt door een fraai dal dwars over de landtong






been, en komt aan de Noordkust uit bij het badstrand
van A acqueripe Bay (zwemgelegenheid, maar zeer
primitief). Misschien nog boeiender is het, de andere
vertakking te volgen, die langs den zeer fraai be-
groeiden over uitzicht blijft geven op de reede van
Port of Spain, en op de gezellige eilandjes die vlak
wonder de kust liggen. Ze doen zoo waarlijk denken
aan een zomeridylle buiten Stockholm, of aan stra-
lende badparadijsjes zooals Brioni, of zoo menig in-
tiem hoekje in Bretagne. Een luchtig begroeide rots-
heuvel, een halvemaantje badstrand, een hotelletje
met dependances of een paar villa's of bescheiden
bungalows, kan men zich iets plezierigers denken
voor een rustig verblijf? Het voornaamste plekje uit
dezen kustarchipel is het eiland Gadparee, met het
genoegelijke Pointe Baleine Hotel (pension 3 dol-
lar). Naar deze eilandjes bestaat een geregelde ver-
binding met stoombooten (van Port of Spain) en met
motorbootjes (van Chaguaramas, op den naasten
overr.
De autoweg zet zich voort tot de fraai met klapper-
palmen omkranste Tetron Bay, waar eveneens gebaad
kan worden (Marine Club). Wij zitten hier reeds
aan de Bocas, en kijken over de Boca de Monos naar
het eiland van dien naam.
Van de verdere excursies op Trinidad zij vermeld de
rit langs den Zuidvoet der bergen via St. John en
St. Joseph tot Arima, met groote nieuwe waterwer-
ken en uitgestrekte cacaotuinen.

Het Afaltmeer
Een tocht naar het Pekmeer (Pitch Lake) bij La Brea
(heen en terug bijna 200 km) is nogal eentonig, en





word allicht wat vermoeiend. Ook is het aldaar ge-
bodene, hoe curieus ook, toch niet voor alle toeristen
even interessant. Men wandelt er over een dikke,
hardgeworden laag asfalt been, die uit het binnen-
ste van de aarde onophoudelijk blijkt te worden aan-
gevuld. Naar wij reeds zagen, komt het ook voor dat
de schepen der K.N.S.M. op hun terugreis naar La
Brea moeten om asfalt te laden; in dat geval krijgt
men vanzelf en zonder offers een goede gelegenheid
om dat natuurwonder te zien.

Naar Tobago
Tot de kolonie Trinidad behoort ook het nabijgele-
gen eiland Tobago, dat men vrij dicht passeert wan-
neer men per Surinamelijn van Demerara komt.
Tweemaal in de week vaart er van Port of Spain een
plaatselijke stoomboot langs de steile Noordkust van
Trinidad naar Scarborough, de hoofdstad van Toba-
go.
Dit fraaie doch tot weinig ontwikkeling gekomen
eiland heeft vroeger aan de Nederlanders behoord,
toen het in de 17e eeuw door Zeeuwsche kooplieden
en kolonisten bezet is, en Nieuw Walcheren (La
Nouvelle Oualchre) werd genoemd. Het is daarna
Fransch, en ten slotte Engelsch geworden. Hier heet
het dat Daniel Defoe op het denkbeeld is gekomen
om het verhaal van Robinson Crusoe te schrijven.
Hotels zijn er op Tobago niet, doch wel een paar En-
gelsche pensions. Voor seizoengasten, die langeren
tijd op Trinidad willen vertoeven, is een kort uit-
stapje naar dit buureiland misschien wel een aardige
afwisseling.






Dr Orinocr op
Een avontuurtie van bijzondere bekoring is een rond-
reis met een Venezolaansche stoomboot op de Orino-
co. Elke week vertrekt een van deze schepen uit Port
of Spain de river op, tot Cidad Bolivar, de hoofd-
srad van dien afgelegen binnenlandschen staat. Van
hier kan men, mits niet tegen eenige primitiefheid
opziende, ook per auto naar Caracas komen, over
wegen die nog niet geheel aan moderne eischen be-
antwoorden, doch met een beetje goeden wil toch
wel beriidbaar zijn.
Ciudad Bolivar heette voorheen Angostura, en nog
vroeger San Tome de Guyana. Het is in 1629 door
Admiraal Pater met een vloot van de W.I.Comp.
geplunderd en verwoest, voorwaar een stout stukje
voor zeeschepen om zich zoover op een onbekende
river het vijandelijke land in te wagen.

Angodoura
De naam Angodtura is wereldvermaard geworden
door den bitter, dien een Duitsche dokter Siegert
daar in 1824 heeft uitgevonden en die gaandeweg
zoozeer in den smaak bleek te vallen dat er een uit-
gebreide fabricage van is ontstaan; deze is later ge-
makshalve verplaatst naar Trinidad, en is thans ge-
vestigd in een der hoofdstraten van Port of Spain,
waar bezoekers in de moderne bar, die bij de fabriek
behoort, verwelkomd worden met een cocktail of
swizzle a discretion, als gaarne geziene gasten van
Angostura.





VI
SURINAME EN ZIJN BUREN
Lotgevallen der Guyanas. We stoomen de Suriname-
rivier op. Het knusse Paramaribo. Programma
voor stad en omgeving. Naar de Boschnegers.
Het Surinaamsche platteland. Naar George-
town (Demerara). Binnenlanden van
Demerara. lets over Cayenne.


Lotgevallen der Guyanai
Zoozeer zijn wij gewend geraakt aan de drieledige
verdeeling der Guyanas onder Frankrijk, Nederland
en Engeland, dat wij vergeten dat het er eigenlijkviif
zijn. Want ook Brazilie en Venezuela bezitten elk
een stuk van dat vruchtbare maar ruige land tus-
schen Orinoco en Amazone, dat destijds bekend
stond als De Wlilde Kujt. Hier grensden de Spaan-
sche en Portugeesche invloedsferen, die de Paus bij
het Verdrag van Tordesillas (1494) had afgebakend,
aan elkaar, en hier gevoelden deze beide naties zich
dus huiverig om op elkaars terrein te komen stroo-
pen. Dit stelde weer andere liefhebbers, die zich
door geen overwegingen van dien aard lieten af-
schrikken, in de gelegenheid om zich just in die on-
zekere zone te nestelen. Pas na een avontuurlijke
reis van Sir Walter Raleigh, die aan de Orinoco
naar El Dorado going zoeken (1595), is Guyana in
Europa bekend geworden. Toen zijn het in de eerste
plaats de Hollanders, of liever de Zeeuwen geweest,
die zich sinds 1620 voor die gewesten hebben gein-
teresseerd. Zij stichtten een eindje de Essequibo-






river op (evenbew. Georgetown) het fort Kijkoveral.
'eldra volgt een tweede vestiging aan de Berbice-
rivier. verder Oostwaarts, en ten slotte werd ook
aan de monding van de Demerara-rivier de neder-
zetting gesticht die later Stabroek zou heeten, en nog
later Georgetown. Ondertusschen hadden Engelsche
kolonisten zich gevestigd aan de Surinamerivier,
waar zij van het Indiaansche dorpje dat reeds v66r
hen de Hollanders als Parmurbo gekend hadden,
hun hoofdkwartier maakten. In 1670 is die kolonie
door een Zeeuwsche vloot wonder Abraham Crynauen
veroverd; bij de vredesonderhandelingen heeft de
Republiek toen Nieuw Nederland met Nieuw Am-
sterdam (New York) aan Engeland afgestaan in
ruil voor het behoud van Suriname. Tegen het einde
van de 18e eeuw nam het aantal Engelsche kolonis-
ten er gaandeweg toe, en gedurende de Napoleonti-
sche oorlogen werden de Guyanas herhaaldelijk door
de Britsche strijdkrachten veroverd en weer verlo-
ren, totdat eindelijk in 1814 de thans bestaande ver-
deeling tot stand kwam. Gedurende de eerste helft
der vorige eeuw leverden zoowel Demerara als ook
Suriname groote rijkdommen aan duiker op, waaraan
menig moederlandsch fortuin zijn oorsprong te dan-
ken heeft. De afschaffing der slavernij bracht aan
deze cultuur echter een zwaren slag toe, waarvan
althans Suriname zich nooit meer heeft hersteld.
Men heeft het er sindsdien met allerlei andere ge-
wassen en delfstoffen beproefd, maar n6ch de koffie,
balata, cacao, bananen of sinaasappelen, n6ch de
goud- of bauxietwinning zijn tot dusverre in staat ge-
bleken om de gouden dagen van de suiker te doen te-
rugkeeren. Voor een deel is dit mislukken of slechts




University of Florida Home Page
© 2004 - 2010 University of Florida George A. Smathers Libraries.
All rights reserved.

Acceptable Use, Copyright, and Disclaimer Statement
Last updated October 10, 2010 - - mvs