| | Back Cover |
| | Front Matter |
| | Frontispiece |
| | Aru vocabulario |
| | Lluqallun um umki |
| | El chico que tomo el agua |
| | Lluqallum um umki |
| | Back Cover |
|
| Full Citation |
| Material Information |
| |
Title: |
Lluqallun um umki |
| |
Physical Description: |
Book |
| |
Creator: |
Ascencio, Valerio Luciani |
| Subjects |
| |
Subject: |
Indians of South America -- Languages -- Peru ( lcsh ) Indians of South America -- Texts -- Peru ( lcsh ) |
| Record Information |
| |
Bibliographic ID: |
UF00076797 |
| |
Volume ID: |
VID00001 |
| |
Source Institution: |
University of Florida |
| |
Rights Management: |
All rights reserved by the source institution and holding location. |
|
| Table of Contents |
|
Back Cover
Back Cover 1
Back Cover 2
Front Matter
Front Matter
Frontispiece
Frontispiece
Aru vocabulario
Page 1
Page 2
Page 3
Lluqallun um umki
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
El chico que tomo el agua
Page 13
Page 14
Lluqallum um umki
Page 15
Page 16
Page 17
Back Cover
Page 18
|
| Full Text |
4*~
LLU.QALLUN
UM
UMKI
Valerio Luciani
Ascencio
S/ oo
2 r1
LLUQALLUN UM UMKI
VALERIO LUCIANI ASCENCIO
Texto bilingUe preparado por
Dra. M. J. Hardman-de-Bautista
Dibujo por
Shumaya Marta Bautista Hardman
Impression por
Dra. Phyrne Bacon
3101 NW 2nd Avenue
Gainesville, Florida, EEUU
1982
S -IAA
---Th-~_I--~-
_LALLLL~~~~LL czL~~~~LLL L_=~
ARU VOCABULRIO
.arya arriba
aka esto
awilita abuela
Chukutana topdnimo
chulu cholo
isha no
Janhq'tawll plasa topdnimo
jawilli sf
jiwa morir
k"a ese
waka vaca
k"uwa ese, alla
katxi sal
katu agarrar
kawi donde
lluqalla chico, muchacho
manha abajo
maja ir
mantcx'a mandar
marka pueblo
maya uno
nara esquina
narqu acequia
numc'a olvidar
na yo
P'ujllinki toponimo
pura llegar
pasa pasar
Panhar pampa toponimo
plata plata
qamish como
q'aja quebrada
qala piedra
saja decir
sinala senalar, herranzar
tz'iwri lechear
uka eso, ah{
usta venir
uwa eso, ahf
uma agua, tomar
uta casa, haber
uk"ama asf
z
wakiri vaquera/o
waka vaca
wayra llevar
wasa andar
watqa entonces
LLUQALLU' UM UMKI
Valerio Luciani Ascencio
K"a ukaqa P'ujllinkunpsa, uka ukn naruanqa, aryat
Chukutana manharu. Ukan may narqu'na ustki. May
wakir maq"kanqa. Akat wakap tz'iwriri k"uw
Janhq'tawll plasna. Ukatqa uw katxip numcx'awata.
Awilitap mantcx'aw
numcx'awajqa> sawat awilitaq. Uw lluqalln markar
ustwata, katxip katuwi.
Watqa P'ujllink purpanqa aryat uma ustkata. Piru
uw uma inkantwataqa. Uw lluqalluaq uma umptawi.
Pasawi, uk awilit puraw.
P'ujllink naranq, uka uman, uma waskat, na
umawtwa>.
.
manhara, Panhar pampkama purk narqu> sawat.
.
.
.
.
.
Mayat ustwat ak akn.
akn paskat uw qaluna, manhar paskata> sawata.
Watqa qamish uka, inkantujill uka. Platjill ukan
inkantukan, waka china, turu chinu utki. Watqa
uk"amach paski pask uw luqalluna. Pubri jiwaw,
jiwwataq.
LLUQALLUN UM UMKI
VALERIO LUCIANI ASCENCIO
K"a ukaqa P'ujllinkunpsa, uka ukn
Alla ese por P'ujjllinki, ese
esquinita,
narunanqa,
en ahf por la
aryat Chukutana manharu.
de arriba Chukutana hacia abajo.
Ukan may narqdna ustki.
En ahi una acequiacito viene.
May wakir maq"kanqa.
Una vaquera iba de regreso.
----~ --- -
Akat wakap tz'iwriri k"uw Janhq'tawll plasna.
De aqui su vaca a lecher ahf en Janq'tawll plaza.
Ukatqa uw katxip numcx'awata.
Entonces ese su sal habia olvidado.
Awilitap mantc aw
Su abuela le mando
choloo, nuestro
olvidado>
wayrmata, numcx'awajqa>
salcito traeras, yo habia
sawat awilitaq.
hab-a dicho la abuelita.
Uw lluqallun markar ustwata,
Ese chico al pueblo habfa venido,
katxip katuwi.
su sal agarro.
Watqa P'ujllink purpanqa aryat uma
ustkata
Entonces a P'ujllink llegando de arriba agua venfa.
Piru uw uma inkantwataqa.
Pero esa agua hab(a sido un encanto.
Uw Iluqalluqa uma umptawi.
Ese chico el agua tomo.
f /
/
J
Pasawi, uk awilit puraw.
Pas', a la vieja llege.
uka uman, uma waskat, na umawtwa>.
ese tiene agua, agua corre, yo tome>.
ukan ishaw um utkitx>.
en ahf no agua (no) hay>.
awilita, ukan q'ajaps trimind
abuelita, en ahi por la quebrada harto
Chukutan manhara, Panhar pampkama purk
narqu> sawat.
Chukutan hacia abajo hasta Panhar pampa llega
acequia> habia dicho.
.
.
.
.
.
.
.
.
Mayat
De otro
Na akn
Yo aquf
ustniq,
va a venir,
ustwat ak akn.
habia venido aquf.
siTialawta>.
senale>.
paskata> sawata.
pasaba> habia dicho.
Watqa qamish uka inkantujill uka.
Entonces como ese sera encanto ese.
Platjill ukan inkantukan waka china turu
chinu utki.
Sera plata en ahi, era encanto, dibujo de vaca y
toro hay.
Watqa uk"amach paski, pask uw lluqallu'a.
Entonces asf no mas pasa, pasa a ese chicho.
Pubri jiwaw, jiwwataq.
Pobre, murio, habia muerto.
l1-
EL CHICO QUE TOM6 EL AGUA
Alla por P'ullinki, alla en una esquinita de arriba
por Chukutana hacia abajo, en ahf una acequiacita
viene. Una vaquera iba de aqui a lechear su vaca
en Janhq'tawll plasa. Entonces habAa olvidado su
sal. La abuela le mandd diciendo
salcito traeras, yo habla olvidado>. El chico al
pueblo habia venido, y agarro su sal. Entonces
cuando llego a P'ujllinka agua venia de arriba.
Pero esa agua habfa sido un encanto. Ese chico
tomd el agua. Pasd y llego a su abuela.
agua, agua corre, yo tome>.
en ah{, no hay agua>.
por la quebrada hay much, hacia Chukutan abajo,
llega hasta Panhar pampa> dijo. . .
. .
va a venir, de otro habia venido. Yo aqui senale>.
pasaba> dijo.
15
Entonces ese sera encanto, habra plata, hay tambien
dibujos en las piedras de vaca y toro. Entonoes
asi no m8s pasa a ese chico, pobre, murio, habia
muerto.
/
/
/ /
I /{
-14
LLUQALLUN UM UMKI
Valerio Luciani Ascencio
K"a ukaqa P'ujllinkunpsa, uka ukn narunanqa, aryat
Chukutana manharu. Ukan may narquna ustki. May
wakir maq"kanqa. Akat wakap tz'iwriri k"uw
Janhq'tawll plasna. Ukatqa uw katxip numcx'awata.
Awilitap mantcx'aw
numcx'awajqa> sawat awilitaq. Uw Iluqalln markar
ustwata, katxip katuwi.
Watqa P'ujllink purpanqa aryat uma ustkata. Piru
uw uma inkantwataqa. Uw luqallu'aq uma umptawi.
Pasawi, uk awilit puraw.
P'ujllink naranq, uka uman, uma waskat, na
umawtwa>.
.
15
manhara, Panhar pampkama purk narqu> sawat.
.
.
.
.
.
Mayat ustwat ak akn.
akn paskat uw qalu'a, manhar paskata> sawata.
Watqa qamish uka, inkantujill uka. Platjill ukan
inkantukan, waka china, turu chinu utki. Watqa
uk"amach paski pask uw luqalluna. Pubri jiwaw,
jiwwataq.
Ukchawa.
1 /
w r
|
|