• TABLE OF CONTENTS
HIDE
 Front Cover
 Title Page
 Front Matter
 Foreword
 Main
 Table of Contents
 Back Cover






Title: Mimus de Chuchubi, Bekijkt Curacao
CITATION THUMBNAILS PAGE IMAGE ZOOMABLE
Full Citation
STANDARD VIEW MARC VIEW
Permanent Link: http://ufdc.ufl.edu/UF00001333/00001
 Material Information
Title: Mimus de Chuchubi, Bekijkt Curacao
Physical Description: Book
Language: Dutch
Creator: Holleman, W.
Publisher: R. K. Boekhandel, "St. Augustinus"
Place of Publication: Curacao
Publication Date: 1953
 Subjects
Spatial Coverage: Curacao -- Caribbean
 Record Information
Bibliographic ID: UF00001333
Volume ID: VID00001
Source Institution: University of Florida
Rights Management: All rights reserved by the source institution and holding location.

Table of Contents
    Front Cover
        Page i
    Title Page
        Page ii
    Front Matter
        Page iii
    Foreword
        Page 5
        Page 6
    Main
        Page 7
        Page 8
        Page 9
        Page 10
        Page 11
        Page 12
        Page 13
        Page 14
        Page 15
        Page 16
        Page 17
        Page 18
        Page 19
        Page 20
        Page 21
        Page 22
        Page 23
        Page 24
        Page 25
        Page 26
        Page 27
        Page 28
        Page 29
        Page 30
        Page 31
        Page 32
        Page 33
        Page 34
        Page 35
        Page 36
        Page 37
        Page 38
        Page 39
        Page 40
        Page 41
        Page 42
        Page 43
        Page 44
        Page 45
        Page 46
        Page 47
        Page 48
        Page 49
        Page 50
        Page 51
        Page 52
        Page 53
        Page 54
        Page 55
        Page 56
        Page 57
        Page 58
        Page 59
        Page 60
        Page 61
        Page 62
        Page 63
        Page 64
        Page 65
        Page 66
        Page 67
        Page 68
        Page 69
        Page 70
        Page 71
        Page 72
        Page 73
        Page 74
        Page 75
        Page 76
        Page 77
        Page 78
        Page 79
        Page 80
        Page 81
        Page 82
        Page 83
        Page 84
        Page 85
        Page 86
        Page 87
        Page 88
        Page 89
        Page 90
        Page 91
        Page 92
        Page 93
        Page 94
        Page 95
        Page 96
        Page 97
        Page 98
        Page 99
        Page 100
        Page 101
        Page 102
        Page 103
        Page 104
        Page 105
        Page 106
        Page 107
        Page 108
        Page 109
        Page 110
        Page 111
        Page 112
        Page 113
        Page 114
        Page 115
        Page 116
        Page 117
        Page 118
        Page 119
        Page 120
        Page 121
        Page 122
        Page 123
        Page 124
        Page 125
        Page 126
    Table of Contents
        Page 127
        Page 128
    Back Cover
        Page 129
Full Text



A IAhUS

de Chuchubi
-A f.et 9'.. oV avA .a


/


,Id .


4'
s-


I rIt

I'


%OF
wZ
'


ii


o
..J


or 4es~
jod






MIMUS, DE CHUCHUBI
BEKIJKT CURACAO



DOOR
W. HOLLEMAN






I


R. K. BOEKHANDEL ,,ST. AUGUSTINUS"
CURACAO

















LATIN
AMZR"4







Voorwoord

Dit boekje werd geschreven om de jeugd een betere kijk te geven op
wat er leeft in deze streken. Het kan voor de algemene vorming en de
zedelijke verheffing van het kind slechts goed zijn, de natuur te leren
kennen en waarderen. Het is onze ervaring, dat er al te achteloos wordt
voorbijgegaan aan de vele inooie dingen, die het land ons biedt. Er is bij
het beschouwen van planten en dieren naar volledigheid zelfs niet ge-
streefd. De keuze uit de enorm rijke stof was meermalen radical.
Voor Aruba en Bonaire is het dier- en plantenleven ongeveer gelijk
aan dat van Curacao.
Het boekje is bestemd als leesboek voor de zesde klas. De padvinderij kan
er mogelijk ook wat aan hebben. Ik zeg- hartelijk dank aan de Missie-
overste der Fraters, die met geduld mijn moeilijk te lezen tekst doornam
en kritiek leverde en die tevens mij op de gedachte bracht tot uitgave in
boekvorm over te gaan, nadat een deel in ,,HOU en TROUW" was
verschenen.
Frater Arnoldo, de plantenkenner van Curacao en kundig fotograaf,
was mij steeds uitermate ter will met zijn grote kennis en zijn prachtige
opnamen.
Aan de Heer Tirso Sprockel dank ik menige nuttige opmerking en
menig interessant gegeven.
En wie zou ik hier liever noemen dan de Heren H. Paffen en A. Ver-
meer met wie ik jarenlang onze heerlijke koenoekoe introk en allerlei
beleefde.
Ik hoop, dat het boekje aan zijn doel, althans in geringe mate, moge
beantwoorden.
Hen, die mij nuttige wenken kunnen geven en vriendelijke opmerkingen
willen maken, zal ik zeer erkentelijk zijn.

BIJ DE TWEEDE DRUK.
De eerste uitgave was in drie weken uitverkocht. Daarna was het aantal
aanvragen nog zo groot, dat wij tenslotte besloten hebben een tweede
druk te laten verschijnen. Er zijn maar twee kleine veranderingen aan-
gebracht, in total bestaande uit vier woorden. Het betreft de diepte van
de grot van Hato en de winterverblijfplaats van de Nederlandse vleer-
muizen. De Rijksuniversiteit van Utrecht was zo vriendelijk mij op deze
twee zaken attent te maken. De eerste en tweede druk kunnen dus zonder
hinder naast elkaar gebruikt worden.
Ik dank alien, die zo vriendelijk waren, hun gunstig oordeel te publiceren
in de pers. En ook hen, die mij mondeling hun enthousiasme meedeelden
over het verschijnen van dit boekje, dat beoogt de kinderen hun eigen
land better te leren kennen.
Het geestelijk genoegen, dat ik mocht ondervinden, heeft mij ten zeerste
goed gedaan. De geest gaat nog immer boven de materie.

W. Holleman.

Curacao 1953.










































































kif


-.> .X i-r--r-
$*~I c


Sv


.



-i


".4~*"'' :~`;-;"

~* :i:-~i~:
"
..1.
)il'l
':







Aangename kennismaking


1

Mijn Zondagse naam is Mimus gilvus Vieill. Ha, ha! dat had je
zeker niet gedacht van mij, de grijze chuchubi.
Weet je, ik heb een paar jaar in een boom genesteld, vlak aan
een schoolraam. Daar heb ik me wat wijsheid opgedaan! Want een
gladde jongen ben ik Geloof je 't niet ? Pas op of ik vlieg je in je
nek! Een robbertje vechten, daar houd ik van.
Ik zat vaak te luisteren als het over Curawao going, over de baaien,
heuvels, planten en dieren. Soms was ik zo verdiept, dat mijn jongen
in het nest begonnen te schreeuwen van longer. Ik heb dikwijls
gedacht: jonge, jonge, eigenlijk most ik al die dingen kunnen zien.
En dan kwam er wel eens iets bij me op; zo'n mooi verleidelijk plan-
netje om eens een lange tocht over heel 't eiland te maken. Maar
telkens als ik er net lekkertjes over zat te denken, riep mijn wijfje !
,,Hela zit je weer te suffen Ga liever wat voer halen voor de kin-
dertjes Ach, wat een vader !"
ledereen zal begrijpen, hoe erg ik dat vond en dan haalde ik
maar weer gauw een paar hapjes eten. Ik had het druk, want mijn
jongen waren zeer gezond. Mijn wijfje en ik deden niets dan op
en neer vliegen, van de ground naar het nest en omgekeerd. Ik had
er plezier in, om bij het neerstrijken op een tak, miin start flink
uit te spreiden, zodat die fraaie witte band goed door iedereen ge-
zien kon worden.
En daar gebeurde het.
Op een Woensdagmiddag school een jongen met een katapult mijn
vrouw van het topje van een hoge datu. Ze had daar wat zitten
pikken, denk ik, of misschien rustte ze even nit, in ieder geval, op-
eens zag ik ze omlaag tuimelen, een paar jongens renden naar haar
toe en namen ze mee. Ik zag nog, hoe haar kopje slap bengelde in
de hand van de schelm. Ik heb nooit meer iets van haar gezien.
Geloof maar, dat ik er wat verdriet van heb gehad, al deed mijn







vrouw soms wel een beetje lelijk tegen me, als ik wat lang aan het
schoolraam zat.
Nou, mijn jongen heb ik toen alleen groot gebracht. Ge-
werkt heb ik! Ik dacht soms, dat mijn prachtige, ranke poten
me niet meer zouden kunnen dragen. Maar alles liep tenslotte goed
af. Ik was echter blij, toen mijn drie jongen op zekere dag tegen me
zeiden: ,,Nou vader, dat is een knap stukje geweest, om ons zo op
Uw eentje voldoende eten te bezorgen. Maar nu is het genoeg, we
kunnen vliegen en voor ons zelf zorgen. Ajo!" Eerlijk gezegd: ik
gaf ze een kruis na; ik was blij, dat ze nu groot waren. En ze maken
het nu nog allemaal zeer goed, ja, ze pakten direct flink aan: dat
hebben ze van mij geleerd; geloof me. Niet, dat ik verwaand ben of
het een of ander, maar de waarheid mag gerust een keer gezegd
worden.
Wel, toen ik dan zo alleen achter bleef, heb ik weer veel bij het
schoolraam gezeten. En laat ik me daar op zekere dag horen praten
over mijzelf. Ik going er meteen eens recht bij zitten. Daar hoorde
ik ook die mooie, latijnse naam van me. De frater schreef hem op
het bord. Toen moesten de jongens van me vertellen, wat ze zoal
wisten. Ha, dacht ik. Maar dat viel enorm tegen. Wat hebben
die mensen een slechte kijk op onze voorname families Weet je wat
er 66n durfde zeggen ? Hij zei: ,,Een vogel, met een lelijke, grijze
kleur." Ik zat te trillen van woede en z6 nijdig maakte ik me, dat
ik scherp en schril begon te krijsen uit protest. ,,Daar zit er een !"
riep diezelfde jongen van straks: ,,hij schreeuwt net zo lelijk als hij
gekleurd is !" Alle jongens begonnen nog te lachen ook Ik dacht er
ernstig over, om dwars door de klas te vliegen en zo de hele boel
daar op stelten te zetten. Maar het was me iets te gewaagd, want
aan de andere kant, net bij het raam, zaten een paar van die vlugge
hengels, die me wel eens bij mijn start konden nemen.
En toen zei de frater een van de fijnste dingen en tevens het ver-
standigste en het wijste, wat ik hem ooit heb horen zeggen. Hij zei:
,,Jongens, de chuchubi schreeuwt wel een beetje lelijk als hij kwaad
is of zo, maar je moet hem eens horen fluiten, als hij vrolijk op een







dak zit! Hij zingt waarschijnlijk het mooist van alle Curacaose
vogels! Maar je moet hem beluisteren."
En al die herriemakers van jongens hielden hun mond dicht. Wat
was ik blij, dat ik niet door de klas gevlogen was Want tenslotte
had die verstandige frater dan maar met de herrie gezeten en ook
dacht ik nog wel even aan het gevaar voor mijn start.
Om me niet onbetuigd te laten, begon ik toen m'n beste liedjes
te fluiten.
,,Hoor," zei de frater: ,,luister!" En 't werd ademloos still in de klas,
toen ik floot. Al die bengels hielden hun hoofd schuin en zelfs de
grootste druktemaker was aandachtig.
,,Hoe vind je het ?" vroeg de frater, toen ik eindelijk ophield. En
de meeste knapen moesten toegeven, dat mijn gezang mooi was.
Ha, ha! had ik dat zaakje even opgeknapt! Van vreugde vloog
ik boven op een dak, en vandaar wierp ik me een paar meter lood-
recht omhoog en daalde precies op 't zelfde plekje weer neer. Dat
is een kunststukje van me, dat me geen enkele vogel na doet. Let
er maar eens op.




Ik maak een groot plan

2

De volgende dag zat ik weer bij het raam om nog meer over mijn
uitmuntende hoedanigheden te horen. Maar nee hoor, het going over
breuken en procenten. Ik maakte maar dat ik wegkwam, want van
dat rekenen most ik niets hebben, net zo min als de meeste jongens,
dat kon ik wel aan de gezichten zien.
Ik going eens op het dak van de kerk zitten. Toen ik rustig over
de stad keek en de zee in de verte zo mooi blauw zag, school het
me ineens te binnen. Wat ? Wel, mijn vroegere geheime verlangen
om eens over het eiland te vliegen en zelf de heuvels te zien, alle







baaien, de dieren en de planten. En opeens kwam het me zo ver-
rukkelijk voor, dat ik weer die salto in de lucht maakte. Ik gaf een
schreeuw, zomaar van plezier.
,,Ik doe het !" riep ik. Dat klonk natuurlijk wel een beetje gek
en ik hoorde nog just het spottend lachje van een kennis van me,
die net voorbij vloog.
Ja, ik ben op reis gegaan. Ik ben van plan om jullie te vertellen
van mijn tochten en avonturen. Luister dus naar het verhaal van
een voornaam en deftig iemand, die tevens zeer bereisd is.
Wij, chuchubi's, zijn helemaal geen reizigers. We! negen en negen-
tig procent van ons vliegt nooit over een grotere oppervlakte dan
een vierkante kilometer. We zijn standvogels, zoals ik van de frater
heb gehoord. Ik vind dat een passende en deftige naam. Maar wat
zeggen jullie nu wel van mij, ik, die over de 430 vierkante kilo-
meters van ons eiland gevlogen heb ? Ik heb de binnenwateren, zo
grilling soms, vanuit de lucht gezien. Die hebben samen ook nog
even een oppervlakte van tien vierkante kilometer. Heb ik opgelet
aan het schoolraam of niet ? Ben ik een gladde jongen ? Wat zegt U ?
Ikzelf had v66r mijn tocht ook altijd wat rondgevlogen in de buurt
van de San Mateo kerk met z'n twee torens. Ik heb wel eens gepro-
beerd om er boven op te komen, maar ik moet zeggen, dat het me
niet telukt is. Daarom heb ik altijd de duiven wel wat benijd, die
met enorm gemak vlak voor de galmgaten gaan zitten. Maar
vooral heb ik respect 2ehad voor de kinikini, die al gliidend op het
hoogste puntje van de toren weet te komen. Ja, ja, die kan vliegen.
Maar overigens: deze hagedisseneter Bang ben ik er niet voor.
Een roofvogel noemen ze dat Mogelijk, dat hij een muis aan kan,
maar niet iemand, die over een ferme, rechte snavel beschikt, gelijk
ik en die zijn wapens weet te gebruiken ook Enfin, ik vertel je
nog wel eens iets van hem.
Het liefst zat ik eigenlijk nog op het kerkhof. Daar is het still,
zie je. Je hebt er geen last van jongens en er leeft zoveel gedierte,
dat jo er goed je kost verdienen kunt. Dan zat ik ook altijd graag
op de daken van de huizen der Niewindtstraat.







Het is daar niet te druk, alleen kan ik het gieren van de auto's
niet uitstaan, als ze met te grote vaart de bocht v66r de kerk nemen.
Mooi is het daar anders wel, want er staan nogal wat huizen met
heesters. Dat zijn struiken, als je het nog niet wist !
Ja, het fraaie rood van de karawara spanjo heb ik altijd bewon-
derd. De bloemen staan in groepjes bij elkaar, zodat ze opeens
de hele boom opfleuren. Er komt een witte vrucht aan, waar de
jongens nog wel eens mee gooien op ons. Ik heb er wel eens in ge-
pikt, maar het beviel me niet. Dan staan er ook verschillende
struiken, die men kelki heel noemt. Maar bovenal vond ik daar de
Trinitaria schitterend. Ha, die eeuwig bloeiende trossen en zo mooi
wuivend in de wind. Er zijn er met bloedrode bloemen en ook met
paarse, die wat droeviger aandoen. Maar van de zalmkleurige heb
ik ook altijd veel gehouden, teder, vooral heel vroeg in de morgen.
En dan de Franse bloem met haar frisse groene bladeren, zelfs in







de droogste tijd. Dat is nu een van de weinige planten, die hier en
in Nederland groeien. Dat weet ik niet van mijn grootmoeder, hoor,
maar ik heb al die wijsheid opgestoken aan dat bekende raam, waar
ik je van verteld heb. Ik schep niet graag op, dat zul je onderhand
wel gemerkt hebben, maar ik ken zelfs de latijnse naam van die
plant! Wie doet het me na ? Wie ? Nerium oleander, heet ze. Ja,
Nerium oleander! En daarom is de Franse bloem ook de oleander.
Op Curacao zeggen de mensen meestal oleander tegen een heel
andere boom. Die staat bijvoorbeeld vlak voor het Elisabeths-gast-
huis aan de linkerkant. Grote bladeren zitten daaraan en er komt
zo'n witte vloeistof uit, net melk, als je er een wondje in maakt.
Hoe die mooie plant nu heet, verklap ik niet, want, nog eens, ik
ga niet zitten opscheppen. Wat zeg je ? Weet ik bet zelf niet ? Och
man, Plumiera rubra, heet die boom! Kom nou! In Java poot men
deze plant alleen maar op de kerkhoven, heb ik me laten wijs-
maken. Niemand wil ze daar op z'n erf hebben. Zo heeft ieder land
zijn eigenaardigheden. Maar het is wel families van de Nerium olean-
der. En nu ik het toch over families heb, weet je, dat de gewone
magdalena, het bloempje, dat zo uitermate dankbaar is, ook tot
dezelfde families behoort ?
Daar wisten jullie natuurlijk niets van. Jullie moeten alles hon-
derdmaal horen v66r het in je kersepit zit. Maar als ze mij e6n keer
wat verteld hebben, dan wdet ik het, zie je. Een kwestie van goed
verstand en geheugen, nietwaar ?
Er is op het eiland nog een ander bloempje, dat ook magda-
leentje heet. Dat heb ik bijvoorbeeld tegen de rotsen zien groeien
op de Ronde Klip. 0, maar dat is een heel andere plant, hoor! Die
behoort ook niet tot dezelfde families. Maar wat zou ik er aan heb-
ben om te gaan verklappen, dat deze families die der Composieten
genoemd wordt ?
Ik hou op met dat gepraat over die planten en ga je nu zeggen,
waarom ik nooit ver van mijn nest ben geweest. Wij zijn namelijk
van zeer goede stand en we doen ook zo. Net als vroeger de kasteel-
heren, hoor maar. Die hadden rond hun burcht een grondgebied,







waar zij alleen baas waren. En er hoefde niemand te proberen om
er stilletjes op te komen, want dan klopten ze er op. Hun gebied
- luister nou goed heette hun territorium. Welnu, zo'n territo-
rium hebben wij, chuchubi's, ook rondom ons nest. Dat hebben
trouwens heel veel vogels, ook wel die van veel mindere stand. Toen
ik mijn nest nog had, in die boom, kort bij de school, had geen
van mijn soortgenoten het hart, om zich in een kring van ongeveer
honderd meter te vertonen, want dan was hij in mijn territorium.
Zo gauw ik daar iemand opmerkte, vloog ik er naar toe en verjoeg
hem met leeuwenmoed. Ik zelf ben wel eens in iemand anders z'n
territorium gegaan, express, omdat ik helemaal niet verlegen of bang
ben. Maar die buurman van me, net achter de kerk, die z'n nest
had in een cadushi, nou, ik moet bekennen, dat hij niet mis was.
Ik vloog een keer tot op de grens van mijn gebied en going daar
wat zitten tierelieren. Ogenblikkelijk going hij vlak bij me zitten.
We stoven naar elkaar toe, maar blijkbaar zagen we er allebei even
manhaftig uit, want we deden niets dan zo'n beetje naar de ground
pikken. We wilden wel allebei vechten, maar vluchten was toch
ook bekoorlijk. We zijn maar stilletjes afgetrokken. Hij 't eerst.
Ik houd op, met over mijn omgeving te praten, misschien dat ik
er later nog wel eens iets van zeg.




Mijn beste vriendjes

3

Toen ik eenmaal besloten had, om op reis te gaan, liet ik er geen
gras over groeien, maar ik vloog de volgende dag de Rode weg
langs en kwam bij Mundo Nobo terecht. En hoewel ik toch al drie
jaar oud ben, was ik zover nog nooit geweest.
Het krioelde daar van de kinderen. Ik was dan ook direct op
m'n hoede, want ik zag er een paar rondsluipen met een katapult!








Die knapen daar weten zich listig achter bomen en struiken te
verbergen en op die manier komen ze vlak bij allerlei vogels. Ik
zag, hoe daar twee van die aardige totelica's over de ground trippel-
den. Altijd heb ik wat met deze vogeltjes op gehad. Ze zijn zo een-
voudig, helemaal geen vechtersbazen en meestal gezelig met twee
bij elkaar. Bang zijn ze ook niet en daarom zie je ze bijna overall.
Ik herinner me, dat ze graag op de speelplaats rondlopen, vlak na
speeltijd bijvoorbeeld, want dan liggen er allicht wat kruimeltjes
brood.
Ze eten bizonder graag de zaadjes van een grassoort. Dat is dan
ook naar hen genoemd: maisji di totelica. En weet je wat ook ? De
vruchtjes van de flaira Daar pikken ze in alsof het wel een dikke
mispu was Laat me daar niet aan denken Wat heb ik op m'n tocht
heerlijk de rover gespeeld in een hofje waar just duizenden mispu's
rijp warren! Ik met zeker tien andere chuchubi's. In het paradijs
hebben die vruchten beslist ook gegroeid.
Maar de totelica pikt aan de vruchtjes van de flaira Goed, een-
voudig diertje !
Weet je, waar je ze met tientallen kunt zien ? Aan drinkplaatsen.
Ik zat eens ergens waar bijna heel 't jaar water te vinden is. Er
groeiden flinke bomen en in een ervan de kajuda zat ik tegen
de avond wat uit te rusten. Hoeveel totelica's ik daar niet geteld
heb! En waarachtig, ze hebben nog een aardig melodieus geluid
ook, als ze willen! Ik had dat nooit gehoord, maar in de regentijd,
ongeveer tegen de schemering weten ze heel liefelijk te roepen.
De grootste vijand van de totelica is heus niet de mens. Ik heb
aan 't schoolraam wel eens gehoord, dat men er niet eens op
jagen mag!
De ratten, dat zijn de vijanden van de kleinste duifjes. Ze vreten
de eieren op en ook de jongen. Het is zo sterk, dat op plaatsen,
waar veel ratten wonen, de totelica's soms bijna verdreven of uit-
geroeid zijn.
Ik zou wel eens willen zien, dat een rat bij mijn nest kwam! Maar
zo'n teer duivensnaveltje Ach ja, ik begrijp het wel.








En wat zijn deze duifjes klein, als je ze vergelijkt met de ferme
ala blanca, waarover ik je later nog vertel. Je kunt echter meteen
aan het nikkend kopje zien, dat het duiven zijn. En ook als ze
drinken, ken je ze direct als duiven. Want zij steken gewoon hun
bek in het water en zuigen het op. Ik voor mij, en ook de kippen,
nemen telkens de onderste snavelhelft vol water, gooien dan de
kop achterover en laten de druppeltjes naar binnen vloeien.
En hoe eenvoudig ziet de totelica eruit. Als ik daar mijn deftig
grijs pak mee vergelijk Maar een voordeel heeft hun simple tint
wel, want je merkt ze haast niet op, als ze op de ground zitten. Dat
is inderdaad een mooie schutkleur. Wel heb ik altijd het fraaie bruin
bewonderd, dat je eventjes zien kunt als ze neerstrijken. De man-
netjes zijn nog lets anders gekleurd dan de wijfjes.
's Avonds zitten ze soms met hele troepen naast elkaar in de tak-
ken der bomen te slapen. Als een hond of een mens wat lawaai
maakt, hoor je een druk geklepper van hun vleugeltjes. En dan
hun plat, eenvoudig nest! Ik heb trouwens bij alle duiven opge-
merkt, dat ze van hun woning weinig werk maken. Dan moet je in
onze families komen Op mijn reis heb ik zeer vele nesten van deze
vogels gezien, maar nooit meer dan twee witte eieren heb ik er in
gevonden. Wij leggen er altijd drie en dan mooi gespikkelde!
Je kunt toch altijd zien of je van voorname of eenvoudige af-
komst bent.
Maar toen ik daar in een boom zat en de jongens goed in de
gaten hield, zag ik, hoe ze de twee totelica's opmerkten. E6n van de
deugnieten trok het rubber van z'n schietapparaat zo ver mogelijk
naar achter, hield z'n hoofd een beetje schuin en mikte zo scherp
mogelijk. Ik wipte omhoog van spanning en ik dacht reeds, dat een
van de totelica's de steen tegen het lichaam zou krijgen toen de
jongen een schreeuw gaf, die mij en de twee duifjes deed weg-
vliegen. Ik was echter razend nieuwsgierig naar wat er gebeurd was
en zette me ongemerkt in een struck vlak achter de jongens. Die
geschoten had, huilde erbarmelijk, boog zich blijkbaar van pijn
telkens voorover en hield z'n duim vast, of ie wel bang was, dat die







van z'n hand zou vallen. Ik begreep nu wel, dat de steen tegen
z'n vinger was gekomen, in plaats van tegen de totelica. Het is
natuurlijk allesbehalve mooi om leedvermaak te hebben, maar ik
kon toch ook niet huilen. 0 zo.




En een stel valse vijanden

4

Ik ben ook eens even op het dak gaan zitten van de huizen op
Plantersrust. Ik zag daar de hoge masten van het radio-ontvang-
station. De mensen zijn inderdaad wel knap om van zo'n dunne
ijzeren staafjes zo'n sterke bouwwerken te maken. En dan kunnen
ze elkaar ook nog berichten geven over duizenden kilometers
afstand met behulp van die masten en allerlei toestellen. Ik moet
toegeven, dat wij het nog niet zo ver gebracht hebben.

In het begin wist ik niet, wat daar in dat laatste huis van Plan-
tersrust aan de gang was. Eerst dacht ik aan een tandarts of zo,
want dat was me daar een gepiep en gekerm, zoals ik wel eens had
opgemerkt in de Niewindtstraat, als de dokter spreekuur hield en
er een kind een tand liet trekken. Maar toen ik er brutaalweg vlak
voor het raam going zitten, merkte ik, dat die vreemde toestellen
voor de radio-ontvangst die akelige klanken voortbrachten.

Hoe kwam ik wonder de indruk van de prachtige Zwarte Berg!
Zo grimmig steekt zijn top omhoog; hij heeft aan de kant van
Habaai haast een loodrechte want. Ontzaglijke rotsblokken liggen
tegen z'n zijde. De grootste van allemaal wordt gestut door een
steen, maar ik houd mijn hart vast, als ik er aan denk, dat die ge-
weldige brok misschien eens aan het rollen zal raken en dan als
stoomwals over de huizen zal gaan.
Ondertussen had ik wel wat honger gekregen en ik going aan het







zoeken op de ground, helemaal aan de voet van de berg. Toen ik
iets zag bewegen vooraan wonder een steen, pikte ik er naar. Maar
meteen voelde ik een klap op het harde hoorn van m'n snavel.
Gelukkig, dat het niet een centimeter verder aankwam, want ik
kreeg die tik van de kromme gifstekel van een schorpioen. Die
venijnige rakkers
Er zijn twee schorpioenen op Curacao, maar de een is geen haar
better dan de ander. Als die een prooi vastgrijpen met hun gewel-
dige kaaktasters, waar de scharen aan zitten, dan brengen ze direct
de steel over hun rug naar voren en slaan die het slachtoffer in
het lijf. Meestal gaat het aangevallen diertje daar dood van.
Grote spinnen schijnen het wel tegen schorpioenen te kunnen
volhouden, want ik heb wel eens een dode schorpioen in een web
zien hangen. Je ziet die gevaarlijke knapen niet veel, want ze gaan
hoofdzakelijk 's nachts op roof uit. Heel toevallig zag ik er eens een
met jongen. Eieren leggen deze beesten niet. De kleintjes kropen
heel vertrouwelijk over de rug van hun moeder en ik merkte op,
dat ze allemaal dreigend hun staartjes ophieven, als ik wat korter
bij kwam. Het zit er al vroeg in.
Maar ter ere van de schorpioen moet ik zeggen, dat er heel weinig
dieren uit de lagere regionen zijn, die zich ook maar 't minste van
hun kinderen aantrekken. Ik zou echter niet graag aan 66n van de
kleintjes van die moederschorpioen zijn gekomen.
Het is wel leuk om te weten, dat de twee soorten hun naam







hebben te danken aan een Curacoenaar, dhr. de Haseth. Ze heten:
Rhopalurus hasethi en Diplocentrus haseth.
Daar aan de voet van de Zwarte Berg ben ik nog geschrokken,
dat m'n start er recht van omhoog going staan. Want toen ik na
mijn maaltijd eens rustig op een steen going zitten om de omgeving
te bekijken, merkte ik plotseling, dat een grijze slang, van ongeveer
zestig centimeter lengte, over de ground school. Het beest was vlak
wonder me en eerst dacht ik, dat ik bedoeld was als maaltijd, maar
het griezelige dier gleed mijn steen voorbij, zonder naar me om te
kijken. Ik zat verstijfd van schrik en gruwde van die kille ogen en
het gladde, gespleten tongetje, dat telkens zo vinnig uit de bek
kwam. De slang was bepaald 'n prooi aan 't zoeken en opeens zag ik
ze vooruit schieten. Een ferme hagedis zat in haar bek. Ik draaide
me om van afschuw, want die zwiepende start van de hagedis liet
alleen maar zien, hoe machteloos het gevangen dier was. Ik vloog 'n
eindje weg en going wat hogerop in een struik zitten. Ik heb echter
een eigenschap in me, die ik maar moeilijk bedwingen kan en dat
is m'n nieuwsgierigheid. Ik heb dan ook niet lang op de tak gezeten,
maar was spoedig terug in de buurt van de slang. Ik zag nog just
hoe de achterste helft van de hagedis langzaam in de bek van de
slang verdween. Het was me toch te griezelig om verder te kijken.
We hebben op Curacao gelukkig geen vergiftige slangen en er is
ook maar een soort met zekerheid bekend: de zweepslang.En hoewel
er vaak beweerd wordt, dat er nog andere soorten zijn, moet dat
nog bewezen worden. De colebra di mispu is een hagedis, al doet
de naam aan een slangetje denken.
Aruba is ons een slag voor, want daar hebben ze een vergiftige
soort slang: de ratelslang en ook nog een die niet giftig is: de san-
tenero, ongeveer 20 cm lang en zo dik als 'n potlood, een mooi
beestje, bijna wit met zwarte, ovaalvormige blokken op de rug.
Bonaire heeft een ander slangetje: de zilverslang, die niet giftig is.
Maar voor ik nu verder ga met het bekijken van ons eiland, moet
ik je eens wat vertellen over frater A. Die had op zeker moment
acht van die zweepslangen in een glazen bak zitten. Hij going heel







leuk met zijn rare gasten om. Hij pakte ze net zo gewoon aan, of
het lieftallige jonge katjes waren. Dan most je die gladde reptielen
eens om zijn arm zien kronkelen. Ik voor mij zat er steeds van te
griezelen.
Het was wel aardig om te zien, hoe de slangen gevoelig zijn voor
koud en warm. Want tegen de avond en 's morgens vroeg, kropen
ze door de glazen bak heen en weer, maar overdag gingen ze alle-
maal in 'n ondiep, aarden bakje liggen, waar wat water in zat. Daar
lagen ze dan door elkaar gekronkeld en je wist niet welke start bij
een bepaalde kop behoorde. Ik vroeg me af, wat die frater toch met
z'n akelige dieren van plan was. Lang heb ik niet op 't antwoord
hoeven wachten, want op een middag pakte hij er twee uit en legde
ze op 'n betonnen vloertje, dat achter het St. Thomascollege is. Ze
deden niet veel moeite om weg te lopen en lagen maar wat heen en
weer te kijken en dat gladde tongetje flitste maar uit die valse bek.
Ik going een tak hoger zitten. Toen liet de frater een hagedis los.
De slangetjes zagen het dier ogenblikkelijk, maar deden voor de
rest net of ze er niets mee te maken hadden. Het zijn zulke rare
gasten. De frater going weer naar de glazen bak en pakte twee andere
slangetjes. Ik zag, hoe e6n ervan in de mouw van de frater z'n toog
glipte. Die gaf daar niets om, zei een paar keer: ,,Ho, ho, kom hier,
jij !" en trok het lange geval weer te voorschijn. Nu, een van die
twee nieuw aangekomen exemplaren, school onmiddellijk op de
hagedis af en greep ernaar. Maar nu kon ik pas zien, hoe dapper
een blausana is. Hij greep de slang in z'n lijf en beet zo heftig, dat
er een duidelijke wond te zien was. Ik gaf een schreeuw, omdat ik
het een prachtig staaltje van moed vond. Ik had trouwens al eens
gehoord, hoe de jongens in school vertelden, dat hagedissen, vooral
de grote, woedend iemand aanvallen, als ze b.v. met een steen wor-
den gegooid.,,Ze worden gek !" zeiden de jongens. Probeer ook maar
eens, hoe woest ze vechten, als ze gevoerd worden en met z'n tweeen
naar eenzelfde stukje bacoveschil grijpen. In ieder geval was het zo
met die acht slangetjes van frater A., dat ze na een week allemaal
een paar flinke wonden in hun lijf hadden van de beten der hage-







dissen, die ze als hun maaltijd moesten nemen. Ik zeg nogmaals: bravo.
Maar iedereen begrijpt wel, dat op de duur zo'n kleine hagedis
het moet afleggen tegen een slang. Soms werd het slachtoffer naar
binnen gewerkt te beginnen bij de start en soms eerst met de kop.
En dan zag je, hoe langzaam de prooi naar binnen werd geschoven.
Een slang kan namelijk geen stukjes van een ander diertje afbijten,
maar moet het hele beest aan 66n stuk verorberen. De tanden van
een slang staan schuin naar achteren en zijn heel scherp. Zodoende
kan de prooi ook flink rukken en trekken, zij komt niet gemakke-
lijk los. Griezelig is zo'n maaltijd zeer zeker. Het gebeurde wel eens,
dat de start van een hagedis nog heftig op en neer zwiepte als het
beest al half in het slangenlijf zat. Ook heb ik gezien, toen er met
de start begonnen werd en de hagedis nog net met voorpoten en
kop uit de slang kwam, hoe het arme diertje zijn keelzak opzette,
mooi geel met een zwarte vlek.
De jongens zeggen wel eens, dat die keelzak dient als een soort
mes en dat de hagedis er mee kan snijden. Dit vertel ik je echter,
mes of geen mes, korte tijd erna zat het slachtoffer in de buik van
de slang.
Maar had die frater nu zo'n plezier in dat akelig diner van de
slangen ? Neen, dat was het helemaal niet! Weet je, waar het
om going ? De frater maakte foto's, als zo'n maaltijd aan de gang
was. Hij loerde dan door zijn enorme camera, going in allerlei onge-
makkelijke houdingen staan, zette zijn bril op en af en eindelijk
hoorde je dan: klik-klak Daarmee scheen de zaak afgelopen te zijn.
Ik heb verder tenminste nooit iets van een foto of zo gezien. Wat
daar voor plezier aan is, begrijp ik waarachtig niet. Om daar wat
rond te springen en zo'n grote zware kast een keer: ,,klik-klak" te
laten zeggen, neen, ik zou er niets voor voelen. Ik denk trouwens,
dat de frater er niet veel van kon of dat hij het nog leren most,
want iedere keer trok hij een stuk zwart paper uit het toestel,
scheurde het af en liet het zo maar wegwaaien.
Telkens als ik daar dan later naar going kijken, was er niets op te
zien. Alles mislukte hem, denk ik.







Een onsmakelijk etentje


5

Wat ik daar echter gezien heb, een dag of wat later, dat is waar-
lijk het toppunt van vreatzucht. En het is eerlijk waar gebeurd,
hoor, zo waar als ik Mimus gilvus heet en iedereen tot een gevecht
uitdaag, die het niet gelooft of die ook maar een beetje verdacht
glimlacht. Wat "k hier vertel, dat is de waarheid en ik heb toe-
gekeken tot het bitter einde toe, al ben ik er ook wonder ons
gezegd een dag misselijk van geweest.
Op een keer liet de frater weer eens twee van z'n troeteldiertjes
los en tegelijk een hagedis. De twee slangen verschilden hoogstens
een centimeter of tien, misschien vijftien, in lengte, en ze hadden
zeker allebei enorme zin in 'n stukje vlees, want op 't zelfde moment
grepen ze de hagedis vast, de 66n bij de kop en de andere bij de
start. En ze deden net of ze elkaar niet in de gaten hadden, want
zeer rustig begonnen ze hun prooi naar binnen te schuiven. Hun
koppen naderden elkaar, en op het laatst most er toch iets ge-
beuren, want de lippen waren nog maar een paar millimeter van
elkaar at. Geen van twee liet echter los.
Toen kwam het moment, dat de grootste slang v66r in de kop
van de kleinste beet. Dat gaf een gekronkel en gezwiep van die
akelige lijven!
Maar wat er ook gebeurde, ik zag tot mijn ontzetting, dat op
zeker moment de kop van de kleinste slang helemaal verdwenen
was in de bek van de grootste. Toen was ook dat gespartel groten-
deels afgelopen en zeer langzaam, maar ook zeer zeker werd de
kleinste slang door de grootste opgevreten.
De overwinnaar bleef liggen, zo suf en slap, alsof hij zelf was ver-
slagen. De volgende morgen zag ik hem nog zo liggen en ik had het
idee, dat hij er ellendig aan toe was, want de kop lag zo plat op de
ground en het tongetje kwam helemaal niet te voorschijn. Er zat
absoluut geen leven in het dier.







Een poos daarna kwam frater A. eens kijken. Hij inspecteerde
zijn planten, die hij daar bij tientallen in bakken heeft staan en die
je voor de rest op heel Curacao bijna nergens aantreft, en opeens
zag hij zijn kampioen daar liggen. Hij duwde er eens met z'n voet
tegen, maar er was geen beweging te bespeuren in het slangenlijf.
Toen pakte de frater het beest bij z'n start en beurde het zo op.
Als ik er nog aan denk....
Daar sperde de slang z'n bek open en er gleed de prooi van gis-
teren uit .... Klats daar viel de kleine slang op de ground en ook
de hagedis. Ze waren al een beetje aan 't verteren.
Toen maakte de frater echter een onverwachte sprong en holde
een eind weg. Ik wist niet, wat hem mankeerde. Maar een ogenblik
later maakte ook ik, dat ik wegkwam, want wat daar op de ground
was gespuwd, stonk afgrijselijk.
De grote slang echter kronkelde even later weer om de arm van
de frater en als ik me niet vergis, dan keek die een beetje trots
naar zijn dappere vreter, die zo onvervaard zelfs zijn soortgenoten
naar binnen werkte, liever dan ze los te laten.



En onsmakelijke geuren

6

Weet je, wat ik daar ook nog gezien heb ? Een ratelslang uit
Aruba. Een beest, grauw van kleur, ruim een meter lang en veel
dikker dan de kampioen, waar ik de vorige keer van vertelde.
Ik zat vlak boven de glazen kooi, toen frater A. met nog iemand
daar aankwam. Ze liepen zachtjes. ,,Hoor! hoor !" zei de frater. En
inderdaad, daar klonk het: rrrr! rrrr Dat deed die ratelslang met
het puntje van z'n start. Daar zitten wat hoornachtige ringen aan
en het geluid wordt daarmee voortgebracht. Ik hoorde nog net, hoe
de frater vertelde, dat de ratelslang alleen maar aanvalt, als hij
opgerold ligt. Dan schiet de giftige kop plotseling met kracht naar







de prooi. Ach ja, er zat ook
een hagedis in dezelfde kooi, : i: :::
al een paar dagen. Het beest
zag er ellendig mager uit,
misschien van angst. Maar
de slang had er zeker geen
trek in. Het schijnt dat de
ratelslang in gevangenschap "
niet eet; wat bij meerdere
slangen het geval is. Nu -..J
houd ik op over dat grieze-
lig spul.
Ratelslang
Ik ben eens stukje voor
stukje naar de top van de Zwarte Berg gevlogen. Dat was me daar
een groots gezicht. Heel de stad kon ik overzien. Fleurig was het,
al die dalen in de zonneschijn. 0, en dan die zee erbij, zo ver en met
kleine blijde schitteringen. Ik heb er lang naar zitten kijken. En hoe


machtig lag de Isla daar in








1 2








Ratel van een
ratelslang. 1. Van buiten;
2. overlangs doorgesneden.


de diepte. Wat een tanks en wat een
rook .Enfin, daar kom ik nog wel eens
op terug.
Boven op de Zwarte Berg stond wa-
rempel een radiomast. Daar ben ik maar
niet bovenop gaan zitten, want het going
me een beetje te steil omhoog. Maar 't
mooiste van de grap was, dat ik vanaf
die hoogte nog een enorme school ont-
dekte. Het was het Maria-College. Ik
besloot, om de volgende dag eens te
gaan luisteren aan een van de ramen.
Dat heb ik gedaan ook. Maar hoe bitter
viel 't me tegen. Ik heb er niets gehoord,
dan onbegrijpelijke taal. ,,J'ai vu," hoor-
de ik bijvoorbeeld. Ik snapte er geen







klap van. En pas na een kwartier hoorde ik, dat het Frans was,
waar ze mee bezig waren. Een raar taaltje hoor. Geef mij dan maar
Papiament In een andere klas waren ze bezig met allerhande glazen
speelgoed en water. Dat vak heette natuurkunde. En moeilijke
namen hoorde ik daarbij Ik herinner me zoiets van Archimedes en
Boyle en Gay-Lussac Eerlijk gezegd liepen me de rillingen over de
rug. Toen begonnen ze ook nog sommen te maken over die ge-
leerde dingen. Je weet, wat een hekel ik heb aan rekenen Weg!
dacht ik en ik vloog naar een soort pleintje daar in de buurt om
mijn maag wat te vullen. Aan het Maria-College waren ze mij te
geleerd.
En zie Daar stond de plant. Datura metel. Nu weten jullie het
allemaal natuurlijk. Ha lummels, je weet niets Het was, laat 't me
je dan maar voorzeggen: de yerba stinki. Een forse plant met royale
Hiaderen. Overdag zie je er geen bloemen aan, alleen maar knoppen.
's Avonds echter ontluiken die en dan verspreiden sneeuwwitte
bloemen hun misselijke geur. Daar worden dan sommige insecten
door aangelokt! Wat heb je toch raar gedierte op de wereld. Ver-
beeld je, dat een fatsoenlijke chuchubi zo'n geur prettig zou vinden !
Ik zou me voor m'n hele families schamen.
Maar aan de plant zag ik nog van die doornige vruchten hangen.
Toen schrok ik even, want dat zijn pas gevaarlijke dingen 1 Als je
daar van eet, den heb je een grote kans om dood te gaan.
Op Aruba heb je, behalve de witte yerba stinki, ook nog een gele
en een paarse. Die laatste is het giftigst. Op Bonaire komt deze plant
ook voor. Het is op Aruba wel eens gebeurd, dat een paar kinderen
ervan aten. Ze zijn zwaar ziek geweest en ik meen me te herinneren,
dat er een van gestorven is.
Als je dus ooit deze plant in je handen hebt gehad, ga dan gauw
naar de kraan en spaar de zeep niet.







De dappere kinikini


7

Daar op dat pleintje heb ik me nog goed geamuseerd ook. Ik zat
in een struik naar een paar hagedissen te kijken, die me telkens
lieten opschrikken, als ze met veel geritsel wegliepen. Ha ha! en
daar ontdek ik m'n vriend kinikini met zijn venijnige kromme bek.
Die wou eens duiken op de hagedissen !
Ik wierp me gewoonweg de lucht in en school op hem toe Hij
going er onmiddellijk vandoor en ik bracht hem voor de aardigheid
nog een eind weg. Ja, die geduchte bek van me Ik moet er echter
meteen bijvoegen, dat zo'n kinikini prachtige veren heeft van dicht-
bij gezien en dan die slanke vleugels Ik had geen schijn van kans
om hem bij te houden.
Op mijn tocht over het eiland heb ik zeer veel kinikini's gezien.
Ze zitten graag op de top van hoge cactussen. Ik heb opgemerkt,
dat de mannetjes anders gekleurd zijn dan de wijfjes. Al vaak had
ik horen vertellen, dat een kinikini iemand aanvalt, die hem een
wonde toebrengt. Ik geloofde er niets van, maar toch wil ik jullie
wel vertellen wat ik ervan gezien heb. Dat was op een plantage
heel ver in 't western van het eiland. Ik ben daar lang geweest, want
't was er mooi, heel still en vol verrassingen.
Ja, de koenoekoe heeft grote indruk op me gemaakt. Enfin, ik
vertel daar later wel over.
Ik zat op zekere morgen in een dividivi, die vlak aan een rooi
stond. Daar vond ik het mooi, een beetje geheimzinnig ook. Aan
de ground kon je duidelijk zien, dat er water gestroomd had. Er lag
mooi geelwit zand op een paar plaatsen. Soms was alle fijne aarde
tussen de stenen weggespoeld, er lagen taken kriskras door elkaar
en op een paar plaatsen, waar een hoge cactus dwars door de rooi
gevallen was, waren allerhande dingen tegengehouden. Ik vond
het aardig om de rooi te volgen, zij kronkelde zo grillig.
Op 66n plaats, waar het altijd wat vochtig was, stond een enorme







boom met bijna ronde blade-
ren, die zonder steel aan de
taken zaten. Het was de
dreifi. In dunne trossen hin-
gen de druifjes. Ik zat meer
6nder de boom, dan er in,
want op de ground liggen de
rijpste vruchtjes. Daar heb
ik er wat van naar binnen
gewerkt!
Enfin, ik zat dan in die
dividivi te kijken en een
dertig meter van de rooi af
gaven twee kinikini's hun
hoge geluidjes. Ze hadden
hun nest in een geweldige
cadushi, die een ferme
bruine stam had en dan ook
veel op een boom leek. Wel
twintig taken schoten op
ongeveer anderhalve meter
hoogte de lucht in. En mid-
den in die stekelige massa
hadden de twee kinikini's
Yerba Stinki
hun nest. Bijna op elk mo-
ment van de dag zat er 66n
oven op een wiegende tak van de cadushi.
,,Hd !" riep ik op zeker ogenblik en ik sprong een beetje hoger de
boom in. Ik had goed gezien. Daar naderden drie mensen. Dat
waren de eerste, die ik sinds een week had opgemerkt.
Ik geloof wel, dat ze genoten van de koenoekoe, want af en toe
bleven ze staan om naar het jonge groen te kijken, dat toen aan veel
homen en struiken ontsproot, omdat het net een paar keer flink ge-
regend had.







,,Kijk", hoorde ik er een zeggen, ,,hoe teer en lieflijk zijn de jonge
blaadjes van de kalbas rondo. Zo'n licht groene tint hebben maar
weinig planten." En waarachtig, ik was blij om wat die man daar
zei, want ik had het zelf nog niet gezien. Later ben ik daar eens op
gaan letten en teen heb ik opgemerkt, dat ook de scheuten van de
mata galinja zo'n blijde indruk maken. Maar op dat moment keek
ik eens naar de boom, waarin ik zat, de dividivi.
Ik zeg, dat ik blij was, om wat ik geleerd had, want in mijn verder
leven heb ik goed gelet op de kleuren om ons heen en vooral op de
verscheidenheid in het groen. Geen mooiere tint echter heb ik kun-
nen ontdekken dan die van de blaadjes van de kalbas rondo, wan-
neer ze nog niet ouder zijn dan ruim een week. Want wonder ons
gezegd, als die boom een tijdlang geen regen heeft gehad en hij daar
zo kaal in het landschap staat met wat vruchten aan zijn hoekige
taken, heb ik altijd zo'n armoedig idee gekregen.
Ik had het eerst nog niet opgemerkt, maar opeens zag ik, dat 6en
van die drie mensen een geweer droeg, een dubbelloop. Ik voor mij
geef daar weinig om, want op mij zullen ze heus geen patroon ver-
knoeien. Daarom deed ik weinig moeite om me goed te verbergen.
Maar laat me nou net die kinikini's weer met hun eigenaardig
ie-ie-ie geluid beginnen!
En daar had je het! Een van de drie mannen zei: ,,Mag ik even
'n schot lossen op die kinikini, daar in de top van die cadushi ? He,
wat zit ie daar echt om er af geschoten te worden !"
De man, die het geweer droeg, zei: ,,Laat 't beest leven, je hebt er
niets aan en bovendien is 't maar 'n vernielen van de natuur".
,,Kom nou !" riep de ander: ,,je bent zo fijngevoelig niet als 't
konijnen of leguanen betreft Bovendien is het een schadelijk beest,
wat je van leguanen of eenden niet zeggen kunt !"
,,Ze zijn nuttig !" riep de man met het geweer. ,,Alle roofvogels
zijn nuttig, al doen ze ook wel eens wat schade Daar hebben bijna
alle mensen een verkeerd idee over. Ze ruimen massa's dieren op, die
schadelijk zijn voor de mens en er komen er nooit teveel, want als ze







niets meer te eten hebben in een gebied, dan trekken ze vanzelf
weg !"
,,HW !" zei de ander: ,,kom, laat me nou even schieten !"
,,Vooruit dan 1" gaf de man met het geweer toe, ,,het is een af-
stand van een meter of dertig, je raakt hem toch niet."
Er werd aangelegd en langdurig gemikt. Toen going het schot af
en de schutter maakte van de schok een halve draai. Het was om te
lachen Maar de arme kinikini was geraakt, al was de afstand ook
dertig meter. Het beest vloog ongelukkig op en, wat me enorm ver-
baasde, het going pijnlijk en moeilijk naar de mensen toe, weliswaar
met een boog, maar, naar ik zou gezegd hebben, met het doel zijn
vijand op te zoeken.
Vlak voor de voeten van de schutter viel bet dier dood neer.
De drie mannen waren blijkbaar getroffen door het gedrag van
de mooie vogel. Ze zeiden een poos niets.
Ja, en toen going bet zo: de schutter raapte de kinikini op, keek
naar de hulpeloos bengelende kop, naar de scherpe klauwen, die
samengetrokken waren, alsof ze 'n prooi hadden gegrepen en gooide
het dier toen achteloos weg. Een paar uur later krioelde het er al
van de mieren. Wat hebben zulke jagers nu voor plezier in het
doden van een dier, waar ze toch niets mee doen ?


Bomen als koeien

8

Habaai lag daar zo grijs, dat het me haast somber stemde. Dat
kwam, omdat ik het zag, vlak voor een geweldige regenbui. Toen
later de zon er op scheen, vond ik het een veel prettiger gezicht. Ik
heb daar anders iets moois gezien. De zusters verzorgen er oude
vrouwtjes en ook gebrekkige kinderen. Eerlijk gezegd vond ik het
niets geen gezellig werk. Je kunt veel better je vleugels uitslaan en
overall eens gaan neuzen, net als ik. Maar ik heb eens gehoord, dat
men zo'n onplezierig werk kan doen uit naastenliefde. En ik ge-







loof niet, dat de zusters het nu just met tegenzin deden, want ze
keken heel vrolijk en onder elkaar maakten ze nog gekheid ook.
Deze keer zou ik graag jullie iets willen vragen, want ik begrijp het
eerlijk niet zo goed. Weten jullie wat naastenliefde is ?
In Wishi ben ik ook geweest. Ik paste er geducht op, want er
waren een massa jongens; vlugge rakkers, dat heb ik gezien. De
fraters hebben er een flinke school, net achter de kerk en de zusters
geven de meisjes les dicht bij de ingang van Habaai. Ik ben niet
al te lang in Juicio gebleven, want de reuk van de Isla is er sterk
en ik houd veel meer van de frisse lucht, al mag er dan gerust een
barba di jonkeman in de buurt staan te geuren. Vlak aan de weg
zou ik ook niet graag wonen, want wat me opviel, was, dat het er
zo razend druk is, wat het verkeer betreft. Ik heb eens een poosje
op zitten letten, maar het was me een raadsel, hoe die chauffeurs
zo rakelings langs elkaar kunnen rijden. Zoals ik hoorde, botsen de
auto's daar nogal eens graag.
,,Dag Wishi," zei ik en vloog verder, want mijn hart verlangde
ernaar, om Hato eens te zien. Ik heb over dat stuk van ongeveer
acht kilometer twee dagen gevlogen. Jullie zeggen natuurlijk, dat
't lang is. Maar ik heb alles op m'n dooie gemak bekeken. Zo stond
daar bijvoorbeeld just op de plaats, waar de weg naar Hato van
de weg om het Schottegat afslaat, een reusachtige plant, die veel
lijkt op een boom en ook op een cactus. En jullie, suffers, die dik-
wijls genoeg voor een kwartje met een convooi of een tana om het
Schottegat zijn gereden, jullie hebt natuurlijk deze plant niet ge-
zien. Maar ik, die alles op m'n sukkelgangetje gedaan heb, ik zag
dat wel
Hoe oud zou zo'n knaap van een boom wel zijn ? Want jullie
hebt bij de mensen in de tuintjes wel eens dit soort plant gezien
en dan heb je misschien ook veel zin gekregen om er je jas of hoed
of pet aan op te hangen, want het zijn soms net kapstokken. Maar
groeien doen ze niet zo bizonder hard. We] kun je er je fingers
heerlijk aan prikken, want de ribbels zitten vol scherpe punten. En
nu zeg ik je iets, waar ik eigenlijk liever niet over praat. Ik zou


































































zeggen: snij eens eventjes in een stengel van die plant en je denkt:

hemel, we kunnen de koeien wel afschaffen. Want dan komt er een

melkachtig vocht voor de dag. Je moet het maar niet proven, want

het kon best eens ongezond zijn, maar bovendien zou je er toch niet

meer dan een druppeltje van nemen, omdat de smaak afschuwe-

lijk is.

Maar weet je nu ook, waarom ik zei, dat ik hier niet graag over

praatte '


s~
r ro
~: r .- ~-
2" r'"
9P.,,.~t-~ ~.
ir YD .~
r *
1'
c C
~rr~w-~;-~ ~~:- x-., -~
.2~
-.Z

~=1 A,







Dat komt, omdat ik niemand aanraad een plant te beschadigen.
Want sommige jongens kunnen dan niet nalaten om iets te gaan
vernielen. Kijk maar eens, hoe mooi het is als er cactussen staan,
die half afgehouwen taken hebben of als er in de bomen fiets-
banden hangen te bengelen of oude lappen.
Maar die plant daar op de hoek van de weg naar Hato, heet met
z'n plechtige naam: Euphorbia lactea. De Papiamentse naam is:
cactus Surinaam. Dat woordje lactea betekent: melk. De plant is
helemaal geen cactus, al heb je dat misschien wel eens gedacht. Zij
behoort bij een grote families, die van de Euphorbiaceae ofwel wolfs-
melkachtigen. Dit laatste heb ik er maar bij verteld, om op te
scheppen. Trek je er maar niets van aan, hoor.
Op Curacao zijn veel leden van deze families, al zou je ze haast
niet als neven en nichten terug kennen. E6n ervan is de manzalinja,
die gevaarlijke rakker. Sommigen zeggen ook wel: manzanilla, wat
uit het Spaans vertaald, appeltje betekent. Jonge, jonge, het is zo'n
aangename schaduwboom. Je vindt ze op veel plaatsen, bijvoor-
beeld bij Port Marie, aan de baaien. Wees echter op uw hoede
voor deze boom. S.O.S., most er eigenlijk op staan. Want als je er
mee in aanraking komt, dan heb je kans, dat er grote blaren op je
lichaam komen. Ik heb eens iemand gezien, die een blaar had, zo
groot en dik als een vuist. Zelfs heb ik horen vertellen, dat dode
taken at en toe nog dezelfde uitwerking hebben. En dan zitten
er nog van die mooie kleine vruchtjes aan, net kleine appeltjes.
Iemand, die het niet weet, zou er zo in willen bijten, vooral ook,
omdat de bladeren van deze bomen wel wat lijken op die van de
appel-, en nog better op die van de perebomen. Ze maken dus voor
menigeen een vertrouwde indruk.
Er zijn wel eens Amerikanen geweest, die er rustig op gingen
kauwen, net of het kauwgum was. Die zijn per vliegtuig naar
Amerika vervoerd, om daar in een ziekenhuis hun laatste kans, om
aan de dood te ontsnappen, waar te nemen.
Je treft hele bossen aan met manzalinja-bomen. Als ze bloeien,
moet je goed kijken, om de bloemen te ontdekken. Ik zeg je, als er







een enkele boom staat, zul je de geur van deze bloemen haast niet
waarnemen, maar in een heel bos is dat anders. Dan hangt daar een
zoetachtige, zwoele geur.
Nu was er eens een man, die een hele poos gejaagd had en toen
in zo'n bos wat going uitrusten. Juist waren de bomen in bloei. De
man at een paar boterhammen, dronk wat en riep toen tegen z'n
vrienden, die een eind verderop waren, dat hij over een uurtje
zou komen. Hij going op de ground liggen en dutte een beetje. En
toen het uur om was gingen zijn vrienden naar hem toe, want ze
dachten, dat hij in slaap was gevallen en ze wilden verder gaan, om
wat konijnen te schieten. Maar hij, die daar in dat manzalinjabos
geslapen had, had een gevoel, alsof hij dronken was, en bovendien
zag hij niets meer. De vrienden moesten hem leiden als een blinde.
Ze kwamen gelukkig iemand tegen, die daar zijn hele leven ge-
woond had. Die hielp direct en zorgde, dat er melk kwam. Daar-
mee werden de ogen gebet en spoedig was alles in orde. Ook het
dronken gevoel verdween.
Ik zeg maar zo: blijf uit deze bosjes weg.
De leguaan schijnt er helemaal geen last van te hebben. Die eet
de bladeren rustig op. Er zijn mensen, die een leguaan, die het
blad van de manzalinja in z'n maag heeft zitten, niet eten. Ik heb
dat eens leuk gezien op de market in Otrabanda. Daar kocht een
vrouw een leguaan en ze opende hem meteen, toen hij gedood was.
Ik was eigenlijk een beetje verwonderd, want de bladeren, die in
de maag zaten, waren allemaal bijna rond afgeknabbeld en lagen
netjes naast elkaar als de munten in een rolletje geld. Maar die
vrouw bekeek de zaak scherp, ontdekte, dat er manzalinja gegeten
was en vroeg haar geld terug. Ze wilde deze leguaan niet.
De man, die het beest verkocht had, vond het blijkbaar een eer-
lijke zaak en gaf het briefje van een rijksdaalder weer aan de vrouw.







Herinnering aan het Paradijs


9

Tot mijn verbazing heb ik gemerkt, dat we op Curacao ook een
Paradijs hebben. Dat is daar vlak in de buurt van die Euphorbia
lactea. Met spijt dacht ik even aan de befaamde appelboom, waar
Eva niet af kon blijven. Verbeeld je, dat we nog eens een echt
paradijs konden meemaken. Maar als dan de boom der kennis van
goed en kwaad per ongeluk een mispuboom was geweest, en ik had
er at moeten blijven... zeer zeker waren er ongelukken gebeurd.
Want een fraaie, goedgevormde, bruine, gladde mispu, met z'n
glanzende, zwarte zaden, die een wit streepje dragen in het hart,
neen, laat er me niet aan denken.
,,Vooruit I" riep ik en op mijn rappe wieken vloog ik het
paradijs uit.
Maar onderweg werd ik toch nog even aan de verblijfplaats van
Adam en Eva herinnerd, want ik zag een kolibri.
Ik zat net op een dak te rusten en schrok plotseling van het
scherpe geluid, dat een jeejee vlak bij me maakte, toen ik een groen
geschitter zag bij een benboom, die met prachtige, witte trossen
bloeide. Daar was dit allerkleinste vogeltje nu.
Het vloog razend vlug van de ene bloem naar de ander en going
af en toe een moment zitten rusten op een tak. Met verwondering
zag ik, hoe het diertje met trillende vleugels wist still te staan in de
lucht. Dat is een kunststukje waar ik mijn pet voor zou afzetten,
als ik er een had.
Maar het mooiste was nog, dat dit kleine vogeltje ook achteruit
kan vliegen I En dat gaat allemaal vo vlug en haast met rukken,
dat ik er pat van stond. Daar zit je nu, Mimus, dacht ik. En hoe
de kolibri eet I Hij steekt me daar een eind tong uit de bek en zuigt
er honing mee uit de bloemen I Ik geloof ook niet, dat zo'n spits,
lang, zwak snaveltje erg geschikt zou zijn voor ferm werk.
Op CuraCao noemen we de kolibri blenchi als groen de hoofd-







kleur is en dornasol als rood-goud het meest voorkomt; van deze
laatste heb ik mooie exemplaren gezien. Schitterend was het, als
ze voor een bloem stonden met gespreid staartje, waar dan de zon
zo'n ilonkering in kon leggen.
Ik heb later eens het nest van een kolibri gezien. Toen kon je
merken, dat we hier met het kleinste vogeltje ter wereld te doen
hadden. Het nestje was niet veel groter dan een notedop. Wel
kunstig gemaakt hoor, en goed vastgehecht aan de tak, waarop het
zit. Er lagen twee witte eitjes in, die niet groter waren dan een
flinke erwt.
Maar dit kleine vogeltje is dapper, als het er op aan komt, z'n
kroost te verdedigen. Het nestje, dat ik gezien heb, zat in een kelki
heel en die stond in de tuin van een mijnheer, die op Salinja woont.
Deze man had veel liefhebberij in z'n struiken en bomen. Hij was
dan ook erg verrast, toen hij op zekere dag ontdekte, dat een paar
kolibri's hun nest bouwden in zijn tuin. En omdat hij zo'n lief-
hebber was van dieren en planten, bleef hij uit z'n tuin weg, uit
angst, dat de vogeltjes verjaagd zouden worden. Toen hij ver-
moedde, dat er eieren in het nestje zouden liggen, going hij eens
kijken.
Maar hij is niet veel wijzer geworden, want het broedende vogeltje
kwam van het nest en vloog met enorme snelheid vlak langs zijn
neus, telkens been en weer. Natuurlijk had hij wel kunnen gaan
slaan, maar daar was hij een te gevoelig man voor. Hij going rustig
in huis terug en was verbaasd en verheugd om wat hij had beleefd.
De kolibri komt maar alleen in het werelddeel Amerika voor.
Maar je ziet ze in alle dierentuinen en ook opgezette exemplaren
treft men vaak aan in musea en zo.
In Suriname schieten de jongens ze op een eigenaardige manier.
Ze wachten, tot het diertje gaat zitten en dan mikken ze met hun
katapult niet op de kolibri, maar op de tak, waarop het zit. Is het
raak, dan valt het beestje van de schok naar beneden. Het is dan
niet dood, maar komt weer gauw bij. Zo heb ik het gehoord, maar
als ik zelf iets niet gezien heb, tja....







Hij is een bedrieger


10

Om de maat van mijn paradijsgevoel vol te maken kwam ik hem
ook nog tegen. Ja, hem, want ik kan 'm niet al te best uitstaan.
Zachtjes gezegd: de gewone (heel, heel, heel gewone) trupial. Die,
waarvan ze zeggen, dat hij zo mooi is. En waarachtig, laat me op-
recht zijn: hij is verrukkelijk mooi, met z'n oranje tint en zijn deftig
zwart. Maar erken dan ook, dat ik eerlijk wil zijn, al kost het me
ook een hoop moeite.
Ik zal dan ook niet langer verzwijgen, wat ik eigenlijk tegen hem
heb. 't Is zo gelegen: hij heeft de naam de beste zanger wonder de
vogels te zijn.
Nog sterker: een bundel met liederen is naar hem genoemd Dat
was me telkens een ergernis aan het bekende schoolraam, als de
frater tegen de jongens zei: ,,Neem nu je Trupial en dan zullen
we eens een paar mooie stukjes gaan zingen. Denk erom, net zo
mooi als onze trupial dat doet!" Dat zei hij. Hij, die de jongens zelf
opstookte om naar mijn gezang te luisteren. Ik beb 't nooit hele-
maal kunnen verkroppen, dat ze die bundel niet naar mij genoemd
hebben. 't Komt zeker om zijn mooie veren. Maar dit zeg ik je: als
er in een school gezongen wordt, dan vlieg ik zo vlug mogelijk weg.
't Mooiste echter is wel, dat deze fraaie meneer ook nog dikwijls
gaat stricken met de verdiensten van anderen. Kijk eens naar z'n
nest 't Zit heel vaak in 'n cactus. 'n Heel fatsoenlijk nest, maar geen
haar better dan 't mijne.
En nu krijg ik m'n kans. Ik schreeuw het van de daken Daar
komt het! 't Prachtige, lange nest, dat aan een paar dunne takes
kan hangen te zwieren, hoog in een tamarinde, in een hoba of in
de mahoc, beste mensen, dat is niet van hem 't Is van een even-
grote, gele vogel met zwarte stippen, 't is van de trupial cacho!
Wat een bouwmeester om zo kunstig zijn nest te maken! Jonge,
jonge, daar heb ik nu bewondering voor. En het goede beest pro-







beert niet eens om mooi te zingen. Hij schreeuwt maar zo'n beetje,
't lijkt wel wat op het geluid van een kat, zie je, maar dat moet je
niet verder vertellen. Ik mag deze vogel graag, want mooi is hij,
als hij met z'n prachtig geel door een hofje vliegt.
Het is eigenlijk jammer, dat de barica heel hem soms zo plaagt.
Die vogeltjes zijn wel eens te lui om zelf een nest te bouwen en dan
gebruiken ze graag een oud nest van de trupial cacho. Maar erger
is, dat ze soms de bouwmees ers verjagen als het nest nog maar half
af is. Ik snap niet, dat de trupial cacho zich zo op z'n huid laat
zitten. Ze moesten het mij niet lappen !
Zo heb ik dat kunnen zien achter het St. Thomascollege, waar
twee trupials cacho vier keer achter elkaar aan een nieuw nest
begonnen en telkens verdreven werden door de barica heel.
De mensen weten wel, wat mooi is. Ze hebben dan ook een be-
paling gemaakt, waarbij het verboden is, om de nesten van de
trupial cacho uit te halen, en zelfs is het strafbaar om zo'n nest te
hebben. Prachtig Leve de mens, voor deze keer !
Daar zou ik me haast de jeejee vergeten, die me zo deed schrik-
ken. Een monster eigenlijk. Net een kolossale vlieg. Hoe door-
dringend is zijn geluid Het snerpt door je oren. Ik weet eigenlijk
niet goed, op welke manier hij zo'n leven kan maken.
Fluiten, zoals ik dat doe, kan hij natuurlijk niet. Zou 't misschien
gaan, zoals bij sprinkhanen en krekels, waar de poten en vleugels
gebruikt worden als strijkstok en viool ? Als de jongens hem vangen
en hem vasthouden aan 6en vleugel, dan begint hij ook weer zo te
snerpen. Een raar beest. Maar ik lust hem! Hij smaakt goed, al is
ie ruim dik voor mijn keel.


Stalen Collega's
11

Ik zag rechts van de weg Santa Maria liggen. De kerk ligt er
prachtig op een heuvel. Later heb ik er nog eens van uit de verte
naar gekeken, bijvoorbeeld vanaf de weg naar Westpunt. Dan is







deze kerk met zijn nieuwe toren een sieraad in het landschap. De
pastorie moet door een soort tunnel met de kerk verbonden zijn,
heb ik gehoord. Even kwam ik in de bekoring om een poosje aan
66n van de ramen van die grote school daar te luisteren. Maar de
geleerdheid van het Maria-College zat me nog dwars. Ik ben door-
gevlogen.
En zo kwam ik eindelijk in de buurt van Hato. Ik had er eerst
geen erg in. Ik vloog recht op de heuvelrand af en toen ik daar op
de kam even going zitten... Hoe blikkerde de zee. Wijd was ze en
ik kreeg een feestelijk gevoel. Het schuim vloog op tegen de steile
kust. 0, school was het, dit eeuwige spel van de zee. Met een wijde
boog sneed Curacao's Noordkust door het water. Vlak was een
brede strook v66r de heuvels en heel ver, wat vaag, also het
schemerde, verhief zich de Christoffel tot 372 meter boven de zee.
Eerst dacht ik, dat daar een school voor me lag. Maar toen ik
wat dichterbij vloog, merkte ik tot mijn vreugde, dat ik vlak bij
het K.L.M. gebouw was en dus bij het vliegveld. Ik zag er een
torentje op met allerhande toestelletjes. Een ervan was een molentje,
dat in onze passaat alsmaar rondtolde. 't Leek me wel leuk om er
eventjes naar te kijken, mear op de duur moet 't toch vervelend
worden.
Veel later heb ik pas gehoord, dat je aan de snelheid van het
ronddraaien kunt zien, hoe sterk de wind is. Enfin, ze hebben daar
op Hato veel instrumenten om van alles over het weer te weten te
komen. Ze meten daar de sterkte van de luchtdruk, de grootte van
de regenval, enzovoort.
Ik going er eens op het dak zitten en overzag nu het grote vlieg-
veld, dat mooi geasfalteerd is. En net zat ik er goed en wel, toen
daar een geronk in de lucht klonk. Dat geluid kende ik wel en ik
wist dan ook direct, dat er een vliegtuig in de buurt was. Maar ik
was verrast, toen ik merkte, dat deze machine al lager en lager
kwam en zou gaan landen. Dat had ik nog nooit gezien en ik lette
dus scherp op. Het vliegtuig scheen uit het Oosten te komen en
schitterde als zilver boven de zee. Opeens maakte het een wijde







boog, zodat ik er een ogenblik de Christoffel ver beneden zag, toen
stak het de neus naar de ground en vloog in dolle vaart naar beneden.
En, zoals 't me leek, stak het opeens twee klauwen uit, gelijk een
visarend dat doet boven het Rif, wanneer hij zich in 't water stort
op een vis. Naderhand merkte ik, dat het twee wielen waren en dat
't het landingstoestel was.
Ik zat op het dak te trippelen van spanning, hoe het wel af zou
open, want ik verwachtte niet anders of het vliegtuig zou te letter
vallen vlak voor m'n voeten.
Maar hoe school reikte het met zijn wielen naar de ground, alsof
het erg verlangde naar de aarde. En een ogenblik later rolde het
over de ground in afnemende vaart. Achter aan het toestel zat nog
een wiel en zo liep het op drie been over het vliegveld. Het draaide
met groot gemak en kwam nu tam naar een man, die met uitge-
strekte armen vlak voor het gebouw going staan. Het was een oor-
verdovend geronk van die motoren, zo vlakbij. Maar spoedig ston-
den de propellers still. Mensen renden er heen met wagentjes en
een trapje dat ook al zo zilverachtig was en waarop de naam K.L.M.
stond. Er going een deur open, die ik niet eens had opgemerkt en
daar stapten de reizigers doodkalm uit met tassen, bloemen en wat
lichte bagage.
Toen ik nu het toestel eens goed bekeek, zag ik die vreemd-
gevormde start met het rood-wit-blauw. En daarna beleefde ik het
schoonste moment van mijn leven.
Want opeens viel me op, dat het vliegtuig een naam had. En
naar wie was het genoemd ? Nee, nee, ik maakte mijn salto hoger
dan ooit van te voren. ,,Chuchubi" stond erop Het heette naar mij !
Het was zo goed als families van me. Hoe prees ik de wijsheid van
de mens, om zo uitstekend op de hoogte te zijn van de goede hoe-
danigheden der vogels. Dolgelukkig was ik, waarachtig. 0, schone
zilveren vogel, daar vlak voor me I Ik besloot om een poos op Hato
te blijven, want ik wilde per s6 mijn naamgenoot zien opstijgen ook.
De nacht bracht ik door, vlak in de buurt, in een klein struikje,
dat in de loodrechte rotswand nog wat aarde had kunnen vinden,







genoeg om er te groeien. De hele tijd blijft er een lichtbaken aan
't werk. Dat zwaait machtige stralen in 't rond om aan te geven,
waar het vliegveld is.
Slapen deed ik slechts met rukken, want soms was er opeens weer
een vliegtuig om te landen en dan schrok ik telkens wakker.
's Nachts is het neerkomen van een vliegtuig geheimzinnig. Je hoort
de machine, maar ziet enkel een paar lichtjes, die aan 't aan- en uit-
gaan blijven. Net of je geregeld knipoogjes krijgt En als 't een
paar maal om 't vliegveld heeft gecirkeld, steken plotseling een paar
felle zoeklichten naar beneden en even feilloos als overdag landt
dan de machine.
Net was het licht, de volgende morgen, of ik zat weer op het dak.
Het was zo still in de natuur. Er was niets over van al 't geraas van
de vorige dag. De vliegtuigen stonden, met wat dauw beslagen, koud
in de ochtend. Van de Christoffel was bijna niets te zien, want de
top zat in de wolken. Alleen de zee sloeg hoge sluiers schuim boven
de rotskust. Het was haast de enige beweging, die ik waarnam,
want de bomen, die overdag eindeloos staan te wuiven in de wind,
stonden nu roerloos. Ik voelde me zeer rustig en tevreden. Kom,
dacht ik op zeker moment, laat me eens kennis gaan maken met
m'n nieuwe kameraad en ik streek neer op de brede vleugels. Mijn
poten tikten zacht op bet metaal. Ik vend het een schone vorm,
die het vliegtuig had en de afmetingen waren enorm. Wel was er
nog een veel groter vlak in de buurt, maar dat was er een met vier
motoren. Dat was een Constellation, rank en toch robust. Het stond
daar met zijn gebogen voorstuk als een roofdier, dat een sprong
wil doen.
Zie, om een uur of negen begonnen een paar mannen om mijn
machine heen te draaien. Wat ze allemaal deden, going mijn begrip
ver te boven, maar ik snapte wel, dat men voorbereidingen trof om
de lucht in te gaan. Eindelijk stapten een paar mensen in, en daar
huppelde het vliegtuig helemaal naar de westelijke kant van de
startbaan. Het viel me enorm tegen, want 't was maar een sukkel-
gangetje. Toen draaide de machine om en bleef op z'n dooie gemak






























*''' r V


-'.< a








wat staan razen. Na een paar minute bromden de motoren harder
en de Chuchubi going vooruit. En die tamme vaart van straks going
over in een snelheid, die aan razernij going grenzen. Vlak voor 't
gebouw zag ik, hoe 't vliegtuig een eindje van de ground was en toen
school blij en licht mijn naamgenoot omhoog. Fier steeg het en
zwenkte boven de zee. Het duurde niet lang of het was maar een
stip meer.
Ik merkte, dat ik zonder erg mee omhoog was gevlogen. Ik hing
boven de eerste hangar, toen het vliegtuig al bijna verdwenen was.
,,0, Mimus," zei ik. Ja, nederige gedachten vervulden me en ik
betrapte me erop, dat dit maar zelden 't geval is.
Op Hato heb ik zeker 'n week vertoefd. Vaak heb ik de Chuchubi
nog zien dalen en vertrekken. Dat starten echter bleef me bekoren.
0, die enorme vaart en zwier. De K.LM. weet inderdaad wat ze
doet, want ze heeft nog een paar vliegtuigen met twee motoren
vogelnamen gegeven. Zo zijn er ook nog: De Ala blanca, de Blauw-
duif en de Dekla.
Hij is er lekker niet bij. Je weet wel, die met dat zwart en oranje
en naar wie een zangboekje is genoemd. Neen, hij was er niet bij.
De K.L.M. sweet wat ze doet.
Mijn naamgenoot en de andere vliegen naar de overige Antillen,
Caracas, Costa Rica, Paramaribo, enz.
Daar bij Hato heb je ook een grot. Ik had er wel eens van ge-
hoord, maar hoe ik ook al rondkeek, nergens ontdekte ik er lets
van. Totdat ik op zekere dag een troep mensen door het manzalinja-
bos met zijn enorme bomen zag trekken. Een oud mannetje going
vcorop. Ze klommen over steile trapjes naar boven en daar zag ik
de opening. De gids had een flambouw bij zich, die hij zelf ge-
maakt had van dorre cactustakken. Hij goot er wat kerosine op en
toen stak hij het aan. In het gat vlogen vreemde schaduwen langs
de wanden en schoorvoetend gingen de mensen naar binnen. Ik
zou er voor niets ter wereld ingegaan zijn, dat was me te griezelig.








Een Kunstenmaker


12

Opeens rende er een dame naar buiten, die riep:
,,Oei vleermuizen !" Ze held haar handen om het hood. Ik zat
me te amuseren en wist niets beters te doen, dan een eindje verder-
op, boven op het rotsplateau te gaan zitten. Daar genoot ik nog eens
echt van het mooie vergezicht. Maar na een kwartiertje was het net,
of ik wonder me iets zag vlammen. Waarachtig, toen ik scherp keek,
zag ik heel ver wonder me de flambouw en de oude man, die haar
droeg. Ik keek door een gat in de bodem recht de grot in. Onmid-
dellijk wipte ik op het randje en stak mijn kop omlaag. Feestelijk
school een bundel zonlicht naar beneden en wierp een heldere
vlek op de bodem van de grot. De rook van de flambouw thing grijs
in 't hol. Ik hoorde de mensen als heel uit de verte roepen:
,,De Madonna !" Daar moet uit druipsteen een beeldje gevormd
zijn.
Later heb ik gehoord, dat net wonder dat gat nogal wat bladeren
liggen en zelfs is er wel eens een enkele hagedis gevonden en ook
een zweepslang, die allemaal naar beneden waren getuimeld.
Ik interesseerde me verder niet voor een plaats, waar ik toch niet
in durfde. De grot moet ruim honderd meter diep zijn en heeft een
paar zijgangen. En wat druipsteenpilaren zijn, Joost mag het weten.
,,Weg grot !" zei ik en going eens kijken naar de dame, die voor de
vleermuizen gevlucht was. Ze had de wijste partij gekozen en zat
doodgemoedereerd over de zee te staren. Maar dat zo'n groot mens
nu op de loop gaat voor een raton djanochi. Dat heb ik anders
gehoord !
's Avonds begon het te regenen.
Nu zag ik een paar huizen staan met een dak, dat ver over-
hing. Daar zocht ik mijn heil op een pin, die een eind uit de muur
stak. Wel zat ik vlak bij een raam, zodat ik de mensen kon zien
zitten, maar je weet niet, hoe ellendig het is, om natte veren te








hebben. Ik zat droog, die avond en ik trof het goed, want ik hoorde
en zag veel.
Daar zat een man binnen een boek te lezen. Hij had zijn been
boven op de tafel gelegd om maar zo behaaglijk mogelijk van zijn
lectuur te genieten. De rook van z'n cigaret krinkelde diepblauw
recht naar de lamp en dreef daar lui uiteen. Hij had 't echt naar
zijn zin, dat kon je zien.
Opeens snorde een baccator de kamer in. Die kunnen zo lomp
doen, weet je wel, en patste tegen een asbak, die op tafel stond. Ik
dacht, dat hij zich te letter gevlogen had, zo lag hij daar op zijn rug.
Maar even daarna begonnen de pootjes te kriebelen en toen
zag ik, hoe een van de haakjes in het tafelkleed ankerde en de bac-
cator trok zich gewoonweg om. Ik vond het een kunststukje. Het
diertje wandelde schommelend weg, want in 't lopen zijn ze ook 'n
beetje komiek.
Maar de man had de tik tegen de asbak ook gehoord. Hij haalde
zijn been van de tafel en legde het boek weg, Ik zag, hoe hij met
aandacht de baccator bekeek en al z'n bewegingen volgde. Hij vond
't zeker ook een kras staaltje, dat zo'n klein diertje met 'n haakje
van zijn poot zich helemaal om kon trekken. Hij pakte hem tenminste
en legde hem weer op zijn rug. 't Spelletje herhaalde zich. Toen werd
hij gelegd op de gladde deksel van een doos. Ik zag hoe de baccator
met z'n pootjes naar beneden greep, maar nu hij geen houvast kreeg,
zoals in de haartjes van het tafelkleed, lukte het hem niet, zich om te
draaien.
De man nam hem na een paar minute weer in de hand. ,,Nu zal
hij hem wel doodmaken," dacht ik. Maar neen. Hij bekeek het
diertje van alle kanten. Zijn vrouw going er ook eens bijstaan.
,,Een fijne glans over die schildvleugels", zei ze. ,,Helemaal niet
walgelijk ook, gelijk een kakkerlak."
,,Waar zou het aan liggen, dat je een kakkerlak vies vindt en dit
beestje mooi en helemaal niet afstotend ?" vroeg de man.
,,He I" riep de vrouw uit: ,,wat schitteren die oogjes van 'm als
robijnen, als 't licht er goed opvalt !"







Nu draaide de man hem rond en zat echt te genieten van de
edelsteentjes, die fonkelend in de oogjes van een doodgewone bac-
cator zitten. Deze mensen maakten op mij de indruk, dat ze van de
schone dingen der aarde wisten te genieten. Hoe graag had ik ze
de witte band in mijn start laten zien !
De rcgen hield op, maar ik besloot om rustig te blijven, waar
ik was.
De twee mensen lieten de baccator zo maar over hun tafel lopen.
Opeens spreidde hij zijn diepbruine schilden en liet zijn vliesvleugels
trillen. Hij steeg op en kwakte even later tegen de muur. Daar gaf
hij blijkbaar niets om, want geregeld hoorde ik die avond felle tik-
ken tegen allerhande voorwerpen. Ja, mooie ogen, dacht ik, maar
geef mij dan maar felle kijkers met weinig moois, zoals die van mij.
Ik vlieg nergens tegen aan. Zie! daar dwarrelden wat nachtvlindertjes
om de lamp! Ah! in wat snelle cirkels going dat. En dan ineens doken
ze op de tafel of op het sneeuwwitte shirt van de man. Daar liepen
ze wat rond en stegen weer op naar bet licht dat hen blijkbaar
aantrok.
Soms hield de man zijn fingers vlak voor een vlindertje dat op
zijn boek going zitten. Het deinsde wat omhoog, alsof het schrok,
maar dan kroop het dikwijls vertrouwelijk op de hand, die zo rustig
werd toegestoken.
En zo zag hij, die daar lui lag te genieten van de avond, de
schoonheid van de vlindertjes. Er waren erbij, die groen waren, als
jonge bladeren en met de teerste gazen vleugeltjes. Sommigen waren
getekend met zwarte figure op grijzige ondergrond en de ene
vleugel was het zuivere spiegelbeeld van de andere. AUerkleinste
witte vlindertjes, maar heerlijk om te beschouwen. Als rag van een
spinneweb liepen de adertjes, zo dun. Franjes met uiterste sierlijk-
held verfraaiden soms de vleugels van deze insecten en ik boog
waarachtig mijn hoofd. Het was niet omdat ik weer een ootmoedige
bui kreeg, maar ik bracht de Schepper hulde, die zelfs de nederigste
diertjes met zoveel schoonheid verrijkt, dat de weelde overgaat op
de mens, die weet te kijken.







Een natte geschiedenis


13

Toen ik een der volgende dagen nog eens naar dat torentje op
het gebouw van de K.L.M. zat te kijken, most ik ineens weer
denken aan het oude St. Thomascollege. Want daar wordt ook lets
aan meteorologie gedaan. Dat is weerkunde, zie je. Men meet daar
namelijk hoeveel regen er gevallen is. Als je door de hoofdingang
binnengaat moet je naar links kijken. Daar zie je dan op een paaltje
een soort gietertje staan. En dat is nu de regenmeter of pluvio-
meter. Telkens als er een bui regen gevallen is wordt een oude
frater onrustig en grijpt naar een soort glas met streepjes erop en
getallen. En terwijl de regendruppels nog uit de bomen worden
geschud en op z'n hood kletsen, gaat de frater naar dat gietertje
en schenkt er het water uit in zijn glaasje. Dan moet je hem eens
secuur zien kijken. Ik heb hem wel eens horen mompelen: ,,0,9 of
2,6" of ,,20". En niet, dat hij dat water nu opdronk of zo, niets
daarvan, maar toch, hoe groter het getal was, hoe meer zijn gezicht
straalde. Ik begreep er in het begin niets van, maar later ben ik
er achter gekomen, wat dat daar te betekenen had. Als de frater
,,0,9" zei, dan wilde dat zeggen, dat er 0,9 mm regen was gevallen.
Ik zal het nog maar wat duidelijk uitleggen, dunkt me. Als het
regenwater nu eens niet wegstroomde, niet in de ground zakte en
ook niet verdampte, dan zou overall, waar die bui was geweest, het
water 0,9 mm hoog staan. Een flinke bui van 20 mm zou ons dus
verplichten om op straat 2 cm diep door het water te waden. Zelden
komt het op Curacao voor dat er buien zijn van 100 mm.
De frater op het St. Thomascollege schrijft die getallen heel
secuur in een schrift, alsof het wel grote bedragen aan geld waren.
En als er een maand om is, dan telt hij op, hoeveel regen er gevallen
is. Aan het eind van een jaar telt hij de maandgetallen op. In de
Amigoe di Curacao worden de uitkomsten bekend gemaakt. Dat gaat
nu al veel jaren zo. En niet alleen aan het Sint Thomascollege of op







Hato, maar ook b.v. op Blauw en Savonet. Men heeft nu uitge-
rekend hoeveel regen er gemiddeld per jaar valt. Dat is ruim 560
mm. Als alles zou blijven staan, dan kwamen de grote mensen dus
ongeveer tot aan de knieen in het water van de regenval van 6en
jaar. Maar dan stond ook hedl Curaqao wonder.
In Nederland valt ongeveer 720 mm per jaar. Dat is niet zo heel
veel meer. Toch denken alle mensen, die in Nederland geweest zijn,
dat daar veel en veel meer regen valt dan op Curacao.
Dat menen ze, omdat het in Nederland wel heel dikwijls regent,
maar niet zo feestelijk als op Curacao. Hoe gul kan 't hier niet uit
de hemel gutsen De regen merk je, zelfs als je hem niet hebt zien
vallen, want je ruikt hem. Ja waarlijk, een eigenaardige grondlucht
verspreidt zich als de eerste druppels uiteen spatten. De mensen van
Montagne zeggen: ,,Als de Sint Jorisbaai brult, dan komt er veel
regen." Ze leggen dan de nadruk op het woordje: veel. En er zijn
er heel wat, die het gecontroleerd hebben en waar bevonden.
Een flinke bui hoor en zie je aankomen.
Op echte regendagen heb ik meermalen gezien hoe de mensen
zich kletsnat lieten worden en elkaar spelenderwijs nog emmers vol
water over het hood gooiden.
Maar kleine buitjes Oei wat rennen ze, groten en kleinen Want
van 'n klein beetje regen op je huid word je ziek, zegt men, vooral
als de regen op het hoofd komt. Daarom leggen veel mensen direct
een zakdoek op het hood. Trouwens, ik zelf smeer 'm ook altijd
als 't gaat druppelen. Zeker hebben de mensen dat van ons af-
gekeken.
Het is eigenaardig bij velen, dat ze ook bang zijn voor dauw, die
serena genoemd wordt. Vooral is dat zo bij de oudere mensen in
de Knoek. Als ze 's avonds naar buiten moeten, doen ze eerst een
handdoek om hoofd en schouders. Volgens hen is de avondlucht
zeer slecht voor verkouden mensen en voor zieken.
Als we nu weten dat 't op Curacao gemiddeld 560 mm regent, of
laat ons zeggen 600 voor het gemak, dan kun je de getallen voor
de Bovenwinden en Suriname ook gemakkelijk onthouden, want







daar is het telkens twee maal zoveel. Op St. Maarten dus 1200 mm
en in Paramaribo 2400 mm. Er zijn twee plaatsen op de wereld,
waar ze op het gebied van de regenval kampioen zijn. Daar krijgen
ze 12000 mm per jaar. Dat is op de Hawai-eilanden en in het Hima-
laya gebergte bij Tierra Poentsji. De minste regen van de hele
wereld krijgt een landstreek in Noord-Chili in de Atacama woestijn.
Daar valt maar vijf millimeter.
Gemiddeld valt in November bij ons het meest. Het regent ook
erg plaatselijk. Zo zullen de straten op een bepaalde plaats kletsnat
zijn en een paar honderd meter verder kurkdroog. Ook kan het
een echte regendag zijn in het Oosten, terwijl het Westen geen
druppel krijgt.
Ja, als we eens wat meer regen mochten hebben op Curacao, wat
zou het een weelderig eiland zijn.
Maar nu hebben we toch nog een massa mooie dingen. Zeker is
't dat we bij rijkere regenval b.v. niet zo'n uitgezochte hoeveelheid
cactussen zouden bezitten. Niet veel regen dus ? Ook goed.



Griezels die interessant zijn

14

Laat het nu daar bij dat huis op Hato op de duur zo gezellig
worden, dat ik er avond aan avond naar binnen zat te gapen! Ik
voelde me er volkomen veilig, want die mensen zouden me vast en
zeker niets doen, als ze zelfs een onnozele baccator met rust lieten !
En katten hadden geen schijn van kans op me, want van boven
was ik degelijk beschermd door het overhangende dak.
Op een avond hadden de mensen bezoek en toen begonnen ze
over de vleermuizen van de grot te praten. Nu zijn dat altijd ge-
heimzinnige rakkers voor me geweest, want dat vliegt me daar
's nachts, als elk ander fatsoenlijk beest slaapt.
Hoor, daar vertelde een bezoeker.







,,Een jaar of acht geleden was ik eens op Ronde Klip. Daar light een
prachtig landhuis, er is een zeer mooi hofje met fruitbomen, ge-
weldige mahonie bomen en een grote vlakte met geweldige cadushi-
cactussen. En dan heb je er nog een baaitje bij, waar je kunt duiken
op vis en kreeft, als je durft."
,,Waarom zeg je daar ,,durft" bij ?" vroeg iemand.
,,Omdat de kant van de baai wel drie meter of meer uitgehold
is, door de eeuwige golfslag. Daar zit nu just de kreeft en je moet
ze in die uitholling gaan halen, want vanzelf komen ze heus niet
aan je harpoen zitten. Het vervelende is, dat de krachtige golven
je soms 'n heel eind wonder de kant slaan, want het is daar aan de
Noordkust, zie je. En als je nu just aan het eind van je adem bent
en net het plan maakt om eens met je hoofd boven water te komen,
dan wordt het erg benauwd, wanneer een ferme golf je nog eens
een extra duw naar binnen geeft.
Ik heb kennissen van me daar zien duiken. Maar die kwamen
soms half verdronken boven en gaven de zee haar water terug en
tevens de hele inhoud van hun maag, als ze bijna gestikt naar de
kant worstelden. Daarom zei ik dan ook: als je durft.
Maar wij hadden eens van de eigenaar verlof om een jonge bok
te schieten. Daar lopen in de knoek namelijk tientallen geiten rond,
die nooit this komen. Zo'n jong diertje van een maand of zes is
verrukkelijk om te eten en de jacht erop is even spannend en
moeilijk als op een hert. Wij waren van plan om rondom de heuvel
te lopen. Opeens zei een vriend van me: ,,Weet je, dat hier een grot
is, die ik de vleermuizengrot heb genoemd ?" ,,Die zou ik wel eens
graag zien", zei ik.
In de rotswand was weinig van een grotingang te bespeuren,
maar opeens going mijn vriend wat struiken door, klom op een paar
grote rotsblokken, hield zich vast aan een boom, die daar de ingang
half afsloot en riep tegen me: ,,Kom maar !"
Ik klom hem na en inderdaad was daar een grot. Groot was ze
niet, zo ongeveer een meter of zes diep, met nog een gangetje naar
links en een uitgang naar rechts, waardoor je boven op 't rotsplateau







kon komen. Donker was 't er niet erg en 't eerste wat me opviel
waren een paar geraamten van geiten. Ik heb al eens meer op-
gemerkt, dat de kabrieten zich in holen terugtrekken, als ze ziek
zijn. Bovendien slapen deze dieren meest op een beschutte plaats.
Geen wonder dus, dat men in gotten vaak schedels en andere
beenderen aantreft.
Het was daar aardig, hoe de instulpingen van de rotswand door
vogels gebruikt waren om hun nest in te bouwen. Ik vond er zonder
moeite drie.
Maar mijn vriend stiet me aan en wees naar de zoldering van de
grot. Ja, daar hingen ze, de vleermuizen Honderden naast elkaar,
met de tenen van de achterpoten geklemd aan een klein uitsteeksel
en de kop omlaag. Een stuk of vier waren zeker wakker geworden
door ons binnenkomen en die fladderden zonder geruis in grillige
banen rond Ik deed geen moeite om ze te tellen, maar heel de
zoldering hing vol. Ze zagen er wat griezelig uit, zo met die leer-
achtige vlieghuid tegen het lijf. Het was geen wonder, dat mijn
vriend deze grot de vleermuizengrot genoemd had.
Toen kreeg ik een raar idee. Ik had wel eens gelezen, dat vleer-
muizen nooit ergens tegenaan vliegen. Maar als al deze beesten
tegelijk aan het fladderen zouden gaan, dan was het bijna niet
mogelijk om botsingen te voorkomen.
Daarom zei ik tegen mijn friend: ,,Schrik niet!" Ik nam mijn
geweer en loste een schot. Niet op de vleermuizen natuurlijk, maar
in de ground. Dat gaf me een geluid als van een kanon. De echo
brulde mee en wij hadden wijselijk onze mond ver opengehouden
om geen last van de oren te krijgen. Dat doe ik trouwens altijd, als
ik schiet of wanneer ik een krachtig geluid verwacht. Dan is de
druk op het trommelvlies van binnen en van buiten gelijk omdat
er 'n kanaal van de keelholte naar het nmddenoor loopt.
0, maar je had toen de vleermuizen moeten zien Daar bleef er
geen enkele aan de zolder hangen, maar de hele kluit fladderde in
de grot rond! Het was als een bijenzwerm van zwarte schimmen.
Maar geen enkele raakte ons hoofd niet en Waar blijft nu het







verhaal, dat vleermuizen bij de mensen in het haar vliegen ?"
De mevrouw, die in de kamer was, schonk de gasten eens wat in
en zei: ,,Maar ik heb het er toch niet hard op Ze komen altijd vlak
bij je, als je 's avonds buiten zit of wandelt! Ik moet ze niet, die
griezelige beesten."
,,Cheerio I" zei de man, die vertelde. ,,Geen wonder, dat ze graag
om ons hoofd vliegen Je moet denken, dat ze op de muggen af-
komen, die ons opzoeken met het doel om je wat bloed af te tappen.
Ze bewijzen ons dus een dienst, door zo kort bij ons te komen Ik
heb vaak de avond doorgebracht bij een vriend, die op een land-
huis in de knoek woont. Daar vlogen ze in de zitkamer rondom de
stolen tot schrik van de dames. Ze kwamen dan tussen de latjes
van de shutters door zonder lets te raken. Ik geef graag toe, dat ze
wat geheimzinnig aandoen. Je hoort ze niet en ineens fladdert dan
zo'n schim vlak langs je heen.
Mijn vriend daar in de knoek kreeg echter op zekere dag bezoek
van een poes, die zich direct gedroeg of ze altijd bij hem gewoond
had. Het was een prachtig glanzende kat, met gitzwart haar en
witte tipjes op de poten. Ze kon daar zo elegant op het tapijt liggen
en ineens strong de kop opheffen als een klein tijgertje. Haar ogen
waren overdag geel en dat gaf haar een geducht uiterlijk.
Nu ruimde die kat, hoe mooi ze ook was, eerst een paar muizen
op, die mijn vriend altijd ongestoord door zijn kamer had laten
lopen en die vlak bij zijn voeten wat kaas van een bordje kwamen
eten. Maar daarna greep ze 's avonds ook de ratons djanochi bij hun
kraag. In 't vervolg most de kat daarom in de keuken."
,,Maar," vroeg een van de anderen: ,,vlogen die vleermuizen dan
zo laag ?"
,,Zeker", antwoordde de verteller: ,,als je 's avonds ergens zit, dan
komen de muggen immers vooral op je voeten en been af ? Want
het zijn vrienden der duisternis. Je had eens moeten zien, hoe lang-
zaam die vleermuizen zich kunnen voortbewegen, wat natuurlijk
een pluimpje is voor hun vliegkunst. Ik heb ze ook wel eens 'n
baccator zien vangen, die net de kamer binnenkwam. Dan kraakten







de harde schilden tussen hun scherpe tanden. De vleermuis is een
van de weinige zoogdieren, die een vlieghuid hebben. De along is
er ook een van, maar die is een stuk groter."
,,Ze kunnen zeker scherp zien in het donker, dat ze nergens tegen-
aan vliegen ?" vroeg de mevrouw
,,Juist niet !" was het antwoord. ,,Maar het gehoor is prima. Als ze
vliegen of rondkruipen, dan maken ze met hun bek een ratelend
geluid, dat wij niet kunnen horen, maar dit is nu voldoende voor
de vleermuis om nergens tegenaan te vliegen en om de prooi te
ontdekken. Want dit geluid wordt door muren, taken en ook door
insecten teruggekaatst en als echo door de vleermuis gehoord.
Zo zit dat !"




Bok en Zondagsjager

15

,,En nu die bok, waarop je zou gaan schieten", zei de gastheer.
,,Wel, toen we door de opening naar boven geklauterd waren en
nog geen tien meter gelopen hadden, sprong een pracht van een
beest vlak voor onze voeten op en verdween in de struiken. Ik zal
nooit vergeten, dat hij wit was met vaalrode vlekken. Wij drongen
hem direct achterna en haakten in de scherpe en lange dorens van
de wabi. Er was soms haast geen doorkomen aan, vooral niet omdat
de cactussen er nogal rijkelijk en lui stonden te wiegelen. Je weet
wel, de Spaanse juffer met z'n venijnige schijven. Jongens, ik kreeg
er een in mijn been met wel zes van die lange stekels tegelijk. Het
is net of ze naar je toespringen Ik had er echter vaker kennis mee-
gemaakt en ik rukte ze kort maar krachtig uit mijn vlees. Daar moet
je even de tanden voor op elkaar zetten. Als je een enkele stekel
in je vlees krijgt, moet je hem er uit draaien.
Maar van de bok was niets meer te zien. Hij was veel behendiger







dan wij en wist de weg precies. Wij sjokten maar wat voort en ik
keek al lang uit naar een ander slachtoffer.
Toen stiet mijn vriend me aan en wees naar de rand van de
rotsen.
En daar stond hij op een hoog steenblok, met z'n voorpoten op
't uiterste puntje, over de vlakte te staren. Er was geen beweging in
en 't leek me of hij uit de rots gehouwen was. Fier stond hij daar,
het lijf lets naar achter hellend. Ik kreeg 't idee van iets majesteite-
lijks en de gedachte aan een stukje van z'n vlees sissend in 'n pan
kwetste me bijna.
,,Laat 'm maar leven", zei ik tegen m'n vriend. Maar die was
veel nuchterder dan ik.
,,Je bent wel gek", zei hij. Zelden heb ik zo'n mooie bok gezien.
En hij staat erom te smeken van die rots te worden afgeschoten !"
Ik deed nog een laatste poging.,,Zie hem eens mooi tegen de lucht
afsteken", zei ik. ,,Bovendien sjouwen we ons dood om hem in de
auto te krijgen. 't Is minstens een uur lopen !"
,,Held I" zei mijn vriend. ,,Ben je weer te lui om te sjouwen!
Zondagsjager I Blijf hier maar staan !"
Waarom ik opeens Zondagsjager heette, weet ik niet, maar ik zag
m'n goede kameraad, die me al zo vaak veel plezier gedaan had,
naar de bok sluipen. Op 'n meter of twintig afstand zag ik hem
knielen en z'n geweer schouderen. Het was een moment 'n school
gezicht om jager en prooi zo voor je te zien.
Toen klonk het schot en de bok zwenkte langzaam om. Hij trap-
pelde niet met z'n poten, schreeuwde niet, hij draaide alleen, alsof
hij met fiere onverschilligheid, maar onvermijdbaar de dood tege-
moet going. Opeens stortte hij omlaag en wij renden naar de rand.
Daar lag hij nu, of liever hij zat er. Ja, z'n achterpoten stonden,
maar z'n voorpoten lagen in knielhouding. Zijn kop thing wat
omlaag.
Ik werd er wat misselijk van, want ik geloof nooit, dat ik een
goed jager ben.







Gelukkig gaf mijn vriend weinig om dergelijke taferelen, maar
gleed lenig naar beneden en sneed de bok de hals af.
Toen ik weer keek lag daar een hele plas bloed, met dikke
klodders erin en mijn vriend riep: ,,Het gevaar is voorbij, hoor; je
kunt komen. Als jij mijn geweer draagt, dan neem ik deze
meneer op mijn schouders. Jongen, wat een heerlijk beest. Een
mooi schot, h6 ?"
Ik wou me niet al te zeer laten kennen en duwde met m'n wijs-
vinger links en rechts in 't vlees van de bok. Nu was ook alles, wat
koninklijk mocht hebben geleken, verdwenen en ik verheugde me
nu ook al wat over de prachtige buit. We bonden de hals van de
bok dicht om wonder het dragen de inhoud van de maag niet naar
buiten te laten lopen, want je kunt better iets anders ruiken.
We laadden hem samen op m'n vriend z'n brede schouders en die
sjokte ermee weg. Later heb ik natuurlijk ook eens gedragen en
inderdaad moet 't vlees zeer fijn geweest zijn volgens de gasten, die
ik had uitgenodigd, want ik heb er niets van gegeten."




Van winter en foto's

16

Nu going de gastvrouw nog eens rond met wat koude dranken.
Een van de mannen zei: ,,Je moet ons dat grotje eens laten zien met
al die vleermuizen."
,,Goed," zei de verteller. ,,Maar ik was eigenlijk nog niet helemaal
klaar. 'n Jaar of vijf later jaagde ik daar in de buurt 'ns op konijnen
met iemand, die er nog nooit geweest was. Opeens dacht ik weer
aan die grot en ik zei: ,,Wil je eens 'n duizend vleermuizen bij
elkaar zien ?" ,,Ja", zei hij: ,,dat vind ik wel interessant." We steven-
den naar de grot toe en ik going als kenner 'n beetje trots voorop.
Ik zei nog tegen hem, dat hij niet behoefde te denken, dat er ook








maar 66n tegen 'm aan zou vliegen, al was de lucht ook haast ver-
duisterd door hun groot aantal. Nou, toen we binnenkwamen, zaten
er misschien 'n stuk of zes."
,,Hoeveel zei je ?" riep 't hele gezelschap.
,,Zes," zei ik. ,,Misschien was er een ziekte onder hen uitgebroken
of waren ze verhuisd. Want vleermuizen leven soms met b.v. vier-
honderd bij elkaar en een poos later in twee groepen van ongeveer
tweehonderd. Ze kunnen bovendien lange tochten maken. Dat heeft
men onderzocht in Nederland. Dan doet men ringetjes aan hun
poten met letters en cijfers erop om ze terug te kennen en dan gaan
onderzoekers uit verschillende landen aan 't speuren, waar ze te
vinden zijn. Zo vond men Nederlandse vleermuizen terug helemaal
bij Parijs, waar ze bun winterslaap gingen houden. Ze komen er
moddervet aan, hangen zich aan hun achterpoten op en vallen in
slaap voor 'n maand of zes. Al die tijd eten ze niet, want insecten
zijn er toch niet te vinden in die koude wintermaanden. Ze leven
dan van het vet, dat zich in hun lichaam heeft opgehoopt. Natuur-
lijk moet dat zuinigjesaan worden opgebruikt. Dat gebeurt doordat
de vleermuis zo langzaam en zwak gaat ademen, dat het haast niet
merkbaar is. Het hart slaat dan maar langzaam, ongeveer 20 keer
per uur. Hun lichaam word kouder en heeft tenslotte nog een
temperatuur van 'n graad of 10 C.
Heel af en toe worden ze even wakker en als 't erg koud wordt
schommelen ze in hun slaap op en neer, om op die manier wat
warmte te ontwikkelen. Als ze in het voorjaar ontwaken, zijn ze
vreselijk mager, maar dan begint het seizoen weer, waarin er over-
vloed van eten is.
En nu was ik laatst weer bij die grot. Wij wilden bij Ronde Klip
een paar foto's maken. Niet van een of ander huis en ook niet van
mensen, maar van een paar cadushi-cactussen, die ik daar wist
te staan en die iets eigenaardigs aan de top hebben. Want die groeit
bij sommige exemplaren niet in een mooie ronde punt uit, maar
met een brede band. Dat noemen ze een fasciatie.
Die wordt veroorzaakt door een klein diertje. Bij mispubomen








komt het ook voor en bij de oleifi. Dat is tussen haakjes niet de
olijfboom, waar de bekende vruchten vandaan komen. Onze oleifi
behoort zelfs tot een andere families. Kijk, hier heb je een foto van
zo'n fasciatie, ik heb ze net bij me.
Toen wij bij de grot kwamen, zei ik, dat er vroeger nogal veel
vleermuizen in gewoond hadden. Maar ik was voorzichtig en zei
erbij, dat er later maar enkelen meer te vinden waren geweest.
Nu wilde een van ons graag een vleermuis hebben, om ze op sterk
water te zetten.
Wij dus naar binnen en in het zijgangetje fladderden er een
twintig rond. Nu sloegen wij ernaar met zakdoeken. En daar viel
er een, maar ze was ogenblikkelijk weer weg. Toch krieuwelde er
iets op de ground. Zie, het was een heel jong vleermuisje, van een
paar centimeter. Dat hadden we van de oude afgeslagen, want vleer-
muizen dragen hun jongen wonder het vliegen mee. Die bijten zich







dan met hun tandjes in de huid van de oude vast. Even later sloegen
we een oude neer, we pakten ze gauw bij de vierken, want ze man-
keerde zo goed als niets. Ze beet woedend in het rond en toen ze
een zakdoek te pakken kreeg, greep ze die zo vinnig, dat we hem
alleen met een ferme scheur erin los kregen. Ik droeg de vleermuis
naar buiten en held ze bij de toppen van de vlerken. Die zijn buiten-
gewoon lang, grijs van kleur en zacht als zijde.


De vleermuis stiet zich telkens een eind omhoog om mij in mijn
vingers te kunnen bijten. Maar dat lukte niet. We hielden het jonge
diertje tegen de oude aan. Onmiddellijk greep het de huid beet en
zat zeer vast.
Zo hebben we ze gefotografeerd met z'n tweeen.
Nu, ik was onderhand al een paar keer half ingedommeld wonder
dat lange verhaal en ik weet heus niet of er nog meer over die







vleermuizen gezegd is. Ik hoef er nu in elk geval niet meer van te
weten.
Over mij, Mimus, zeiden ze geen woord. Ik ben wel benieuwd
of ik ook een keer aan de beurt kom.
Net wou ik gaan slapen, of daar dacht ik spoken te zien. ,,Spiritu!"
wou ik roepen. Maar volgens de mensen daarbinnen was het heel
lets anders.
Het waren een soort vliegjes, die aan hun achterlijf een lichtend
plekje hebben en dan, op vochtige avonden liefst, tussen de struiken
vliegen. Het ziet er waarlijk wat spookachtig uit. Als men zo'n
diertje vangt, dan gaat het lichtje uit. Maar doe je het in een leeg
lucifersdoosje, dan zie je na een poosje, als je tenminste in het
donker bent, hun lichtje door het blauw van de onderkant heen-
schijnen. Mooi is dat, om zo verlicht door de avond te vliegen. In
Curacao noemt men ze: bichi candela.
In Nederland moet een glimworm leven, die tussen het vochtige
gras zit te fonkelen. Het is een zwart diertje, van een paar centi-
meters. Als je hem vangen wilt, is het vaak mis, want dan dooft hij
z'n lampje gauw uit. Er zijn toch rare dieren op de wereld.




Op naar San Pedro!

17

Dat Hato going me vervelen, om de waarheid te zeggen. Ik werd
op het laatst ook jaloers op m'n naamgenoot, die maar daalt en
stijgt, en eigenlijk een dood ding is, als de motoren niet aanstaan.
Maar die vaart van 'm, heerlijk, en dan dat elegant zwenken!
Genoeg Weg most ik! Weg bij de aardige mensen, die me op 't
laatst ook opgemerkt hadden. Ik zei: 6p naar San Pedro.
Wat een vlakte daar! Zo glad als een weg. Maar stof als er een
auto overheen rijdt!













t


N


ri


:'i
;. ;;j

~I


lilt~d!








Het was er schaars begroeid. Wel zag ik er in 't begin nogal wat
cadushi-cactussen, waar veel rijpe vruchten aanzaten, groene en
ook rode. Ik heb er geducht wonder huis gehouden. Als ik de
schil kapot had gehakt, kwam het zeer zachte vlees met de kleine
zaadjes. Eigenlijk moet daar een jonge plant uit kunnen komen,
maar meestal ontstaan er nieuwe cactussen omdat taken, die op
de ground vallen, wortels vormen en dan uitgroeien. Dat kun
je goed zien, als de mensen gaas gespannen hebben en aan de
onderkant stukken van de datu neerleggen. Enkele jaren later zie
je hele rijen nieuwe cactussen staan. Na drie jaar zijn de scheuten
ongeveer 75 cm hoog. Zo'n afgehouwen stam vertoont een mooie
stervorm op doorsnee.
De cactusvruchten worden gegeten. Men noemt ze tampanjan.
De nachtcactus, die wel de bekendste is over de hele wereld,
kweekt men om de vruchten. Vroeger maakte men alle trankeers
van de datu. Thans zetten de mensen ze nog wel om een
varkenshok.
In droge tijden, als er weinig eten te vinden is in de koenoekoe,
halen de geiten wel de dorens van de cactussen met hun poten en
eten dan de rest op. Daarom wordt een jonge datu-haag wel
beschermd met taken van de wabi, die zeer lange en harde dooms
kan hebben. Konijnen vreten zelfs aan de Spaanse Juffers.
De mens eet de cadushi-stam. Vroeger gebeurde het veel. Men
nam dan jonge toppen. Natuurlijk haalde men de dooms er af.
Men maakte het smakelijk met de vis masbangoe en carnisa, dat is
gezouten vlees.
Vroeger werden de jonge cadushi-toppen op de market verkocht,
zonder dooms. de huid most men er this echter nog afhalen.
Men hakte het donkergroene van de stam fijn en deed dat in de
soep. Zelfs verkocht men toen de cadushi in poedervorm.
Daar op 't eind van 't vliegveld zie je nog een aantal zijgangen,
die uitlopen op een cirkelvormige baan. Dat moet nog dateren uit
de tijd dat de Amerikanen op Curacao lagen. Op die cirkelvormige
stukken draaiden ze de vliegtuigen. Maar behalve dat, vertoont de







vlakte van Hato nog enkele herinneringen aan hun verblijf want
er zijn grote gaten van een meter of wat diep. Dat zijn bom-
trechters, die bij het oefenen ontstonden. Je kunt daar eens echt
goed zien, dat de ondergrond uit hard gesteente bestaat, al is de
oppervlakte nog zo stoffig.



Stropers

18

Op de vlakte van Hato heb ik ook stropers gezien. Ja zeker, twee
soorten nog wel.
Dat waren mannen, die 's avonds met licht op konijnen gingen
schieten. Vroeger mocht dat gerust, maar omdat de konijnen zo
enorm in aantal verminderden, werd het door de politie verboden.
En gelijk hebben ze daarin. Want hoor, wat ik zag.
Op een avond zat ik aan de rand van het rotsplateau in een gua-
jaba-baster te slapen. Dat is een boompje met bladeren, die zuiver op
die van de manzalinja lijken en ook appeltjes krijgt net als de man-
zalinja. Misschien komt het woord baster van gebarsten. Je kunt 't
verschil goed opmerken, als de vruchten gaan openspringen, want
dan zie je van binnen een mooie oranje kleur, wat je bij de manza-
linja eenvoudig nooit zult aantreffen, omdat de vrucht daarvan ge-
sloten blijft. Sommigen zeggen, dat de guajaba-baster vergiftig is,
maar of 't waar is, kan ik niet zeggen. Men neemt sla-olie in als ge-
neesmiddel, wanneer men per ongeluk van 'n vrucht heeft gegeten.
Enfin, ik droomde net over m'n jongen, die daar in de buurt van de
Niewindstraat wonen, toen ik gewekt werd door een geweerschot. Ik
knipperde erg met m'n ogen wegens 't felle licht van de lampen van
een auto, die recht naar de rotsen stond met z'n snuit. Er bukte
zich een man, die een geweer wonder z'n arm had. Hij raapte een
spartelend konijntje op, hield het bij de achterpoten en gaf het een
vinnige mep met de small kant van z'n hand achter de oren. De







Curacaoenaar zou het zo niet doen. Die slaat een spartelend konijn
met een steen op de kop om het te doden.
Het beest hing direct still. De man gooide het diertje in de auto
en going zelf op een spatbord zitten. Langzaam reed men verder, als-
maar zigzag, om een zo groot mogelijk terrein met het licht te
bestrijken.
Ik besloot om eens een brutaal stukje uit te halen en going boven
op de auto zitten.
Zo zag ik af en toe een konijn, dat in de lichtbundel raakte en
dikwijls heel verwonderd even bleef zitten. Dan schouderde de man
op het spatbord z'n geweer en 't was meestal raak. Kunst was er
niet aan, lijkt me. Maar niet alle konijnen bleven in 't licht. Som-
mige renden weg, alsof de dood hen op de hielen zat, wat dan ook
't geval was.
Een keer heb ik gezien, hoe een konijn met het kopje verlangend
omhoog gericht, recht op het felle licht toeliep. Dat werd geschoten
op 'n paar meter afstand, zodat het aan flarden hing en dan ook
achteloos werd weggegooid.
Het was vermakelijk, als de heren misschoten of een onverwachte
buit kregen. Hoor, wat ik bedoel.
's Avonds hebben de dieren in kunstlicht een bepaalde oogkleur.
Zo schitteren de ogen van een kat groen, koud-groen, om bang van
te worden. Koeien en geiten hebben een zacht gelig licht, wat
spookachtig aandoet. Het kan zo groot en geheimzinnig achter de
struiken schijnen. Maar konijnen hebben 'n levendig rood; vurig.
Er is echter een vogel, die men para carpint6 noemt, en die z'n ogen
weerkaatsen het licht met dezelfde gloed. Voor fijne kenners is er
een verschil in schittering en grootte. Maar de avond, dat ik op de
auto zat, vielen er drie van die vogels, omdat ze voor konijnen wer-
den aangezien. Het zijn eigenaardige wezens, die carpint6's. Ze zitten
op de ground en vallen absoluut niet op, omdat ze dezelfde kleur
hebben als hun omgeving, vooral 's avonds. En ineens kunnen ze
dan zo schichtig omhoog dwarrelen en een eind met de auto mee-
vliegen. Later heb ik heel toevallig eens een paar jongen gevonden,







die nog hulpeloos waren. Ze drukten zich tegen de ground om zich"
nog meer onzichtbaar te maken. Een nest zag ik niet, enkel een
klein holletje in de ground. De ouden hebben een kleine snavel,
maar ze kunnen hem enorm ver openspalken, zeker om veel nacht-
vlindertjes en kevers tijdens het vliegen op te vangen.
En dan heb je nog een insect, dat 's avonds ook een rode weer-
kaatsing van 't licht geeft. Wat dat voor snuiters zijn, weet ik niet,
maar tot m'n enorme vreugde school de man op het spatbord daar
zeker zeven of acht keer op. Ik hoorde dan: ,,Daar begrijp ik niets
van Ik zag het oog duidelijk !"
Ha! ha !
Dat was een van de twee soorten stropers.
Op een andere avond echter kwam er weer een auto aan. Die
werd ergens in een zijweg neergezet en de koplampen werden ge-
doofd. Er stapten twee mannen uit, ieder met een geweer. Ze hadden
een tamelijk zwakke flashlight in hun hand en daarmee zochten ze
de omgeving af. Als ze nu een konijn zagen, dan wachtten ze netjes
tot 't beest er vandoor going en dan speurden ze het opnieuw op.
Zo kreeg bet dier een redelijke kans om weg te komen, maar als ze
het terugvonden, dan klonk onverbiddelijk een schot. Ik heb ze
niet zien missen. Deze method was me wat sympathieker dan de
eerste. Maar 't bleef stropen. Afgelopen.



Lof van de stilte

19

Af en toe hupte ik op die grote vlakte over de ground, om wat
eten te zoeken. Toen viel 't mij op, dat er op sommige plaatsen zo
enorm veel slakjes zaten, allemaal in een schelpje. De grootste van
een centimeter lang. Waar die van leefden was me een volkomen
raadsel, want er groeide op die plaatsen practisch niets. Op m'n
zwerftocht heb ik gemerkt, dat er nog een hoop verschil is in de







bouw van de huisjes en het
light aan de street waar je
bent, welk type het meest
voorkomt. Er moeten ge-
leerde mensen zijn, die aan
de vorm van de huisjes kun-
nen zien in welk deel van
Curacao je bent. Sterk, niet-
waar ?
Wat me zo bekoorde op
de vlakte van Hato was de -
rust. Er kwam bijna nooit
een mens. Af en toe stoof
een auto voorbij met een
enorme start van stof. Maar
soms duurde het wel een '
hele dag voor ik iemand ,
zag. Op 66n plaats liggen 'n f
paar grote rotsen een eind
van de heuvelrug af, zo maar in de vlakte. Daar ben ik een
poos gebleven om te staren over het landschap. De stilte heb ik
altijd behind; ze maakt me zo tevreden en rustig. Geen beweging,
geen geluid, stilletjes maar zitten peinzen op een hoog punt, daar
houd ik van. Wel kan ik dan genieten van het schuifelen der hage-
dissen, hun vlugge slag met de start bewonderen, die de dorre
bladeren doet ritselen. Ik mag ook zo graag opeens de kop van een
leguaan zien opduiken, met het felle oog, dat waakzaam de omgeving
bespiedt. En het heel nederig bloeien van een paar kleine bloempjes
zal me zelden ontgaan; deze geringe weelde in een dor gebied. Ook
het moeizaam stijgen van de schuimsluiers der zee vind ik mooi en
de kleine regenboog die even in de druppels gevormd wordt.
Ja, de vlakte van Hato zal ik niet gemakkelijk vergeten.







Lof van San Pedro


20

Maar dacht je, dat ik om te dromen op reis was gegaan ? Pik I zei
ik en ik snapte een vette jeejee, die just wou gaan musiceren. Dan
vloog ik op mijn rappe wieken verder en eindelijk zag ik een oase.
Dat was de groene weide van San Pedro. Wat een lust voor het
oog was het, zeer hoge palmbomen te zien. Hoe wuifden de cocos-
palmen met hun bladeren, die meters lang kunnen zijn. Vooral een
eenzame palm vind ik verrukkelijk. Het kleine dorpje lag er zeer
vredig. Er knorden wat varkens rond en er blafte een heel koor
honden van allerlei slag en grootte. Toen ik er was, bloeiden er
zeer veel gele bloemen. Ik had wel eens in de school een afbeel-
ding gezien van distels en ik dacht dan ook zeker aan de bladeren
te zien, dat ik er nu plotseling op Curacao ontdekte. Van die blade-
ren met wat lichtere strepen en spitse punten aan de grillige in-
snijdingen. Ha, wat een prachtige vergissing. Weet je wie het was,
die bloem ? Ze bloeit in Februari op z'n mooist. Weet je 't nu ? Wel-
aan dan, schrik niet: het is Argemone mexicana. Ik kan 't haast
niet laten, om die deftig klinkende namen te gebruiken, enkel en
alleen maar om te laten horen, dat ik ze ken. De naam van die plant
in 't Papiament
is: Chimichimi.
Laat 't nu fami-
lie zijn van de
Nederlandse
klaproos Het is
een families, waar-
toe ook een plant
behoort, waarvan
ze uit het melk-
sap opium maken.
Dat doen ze in







't verre Oosten. Hele velden kweekt men er met de slaapbol. Als de
vrucht aan de plant zit, snijden ze daar een paar sneetjes in en dan
loopt er 'n beetje vocht uit de wondjes. Dat droogt in en wordt ver-
zameld. Nog links en rechts een bewerking en de opium is gereed.
In de geneeskunde wordt het gebruikt, maar het grootste deel rookt
men in bepaalde pijpen op. De gevolgen zijn niet erg vrolijk. demand,
die er aan verslaafd is, kan het moeilijk meer laten en gaat gewoon-
lijk ten gronde. Men noemt dit opium schuiven. Op Curacao doen
sommige Chinezen het. Het is verboden bij de wet. Ook het ver-
voeren van opium. De smokkelaars zijn echter niet gemakkelijk te
vatten, want het zijn kleine hoeveelheden, die men bij zich heeft.
Meestal worden de mensen alleen betrapt, als ze verraden zijn. Het
wordt op allerlei listige plaatsen verstopt, b.v. in een uitgeholde
plank of zo. Opium is duur en als men betrapt wordt, is men gauw
voor een paar duizend gulden kwijt. Ajo opium!
San Pedro heeft een paar bronnen, waaruit jaar in, jaar uit water
stroomt, dat zich daar een uitweg zoekt uit de rotsen. Toen ik er
was, zag ik, hoe de mensen het water netjes in small baantjes had-
den geleid om maar zo weinig mogelijk verloren te laten gaan.
Aan de bronnen groeien machtige bomen en er zijn ook hofjes in
de buurt. Het is aardig, om daar een poos in de schaduw te zitten.



De eendenjagers van Patrick

21

Ik nam na een dag echter weer afscheid en vloog de vlakte verder
af langs Boca Asuncion, waar veel geel zand light, dat ijverig word
weggereden met grote trucks. Ik had genoeg van de eentonige kust
en vloog de vrachtauto's na, die al gauw op een asfaltweg uit-
kwamen en dan naar de stad reden. Ik echter vloog naar het Westen,
waar Barber moet liggen.
Patrick, de mooie plantage met het flinke palmbos, kon ik niet







zonder meer voorbijgaan. Zeer rustig is het er, tenminste, dat dacht ik.
Want toen ik aan het eenvoudige landhuis kwam, schrok ik al
direct van een paar mensen, die met geweren gewapend waren en
met de hand boven de ogen stonden te turen naar een laag gebied,
dat met dammen is afgezet, om het regenwater tegen te houden. Ik
had al gauw in de gaten, waar het om going. Er zat een troep eenden
in de plas; patoe morekke, zeggen we op Curacao. De mannen
hielden even krijgsraad en toen gingen ze ieder langs een andere
weg naar de plas. Het was heel gemakkelijk om de eenden te be-
sluipen, want aan de ene kant groeiden hoge struiken en aan de
andere kant was de schutter gedekt door de dam.
Ik wilde het spel wel eens zien en vloog in een boom met een
flinke, dichte kruin, uit angst voor hagelkorrels, die misschien eens
verdwalen mochten. Duidelijk kon ik het vredig gesnater van de
eenden horen, een geluid, dat rustig klinkt, als een kalm gesprek.
De eenden slobberden tussen de planten van het ondiepe water, om
er slakjes en andere diertjes uit te zeven met hun eigenaardige
snavel. Fraaie kleuren waren er te bewonderen in de veren. Het
mooiste vind ik echter, dat eenden niet nat worden. Dat komt om-
dat ze bij de start een klier hebben zitten, waar vet uitkomt en
dat strijken ze met hun snavel over de veren. Ik had nooit eenden
in 't wild gezien, wel tamme, die schommelaars. Maar nu op 't water
waren ze kwiek en onverwacht vlug in hun bewegingen. De patoe
morekke, wat klein van stuk, moet goed van smaak zijn, volgens de
liefhebbers. Bijna niemand echter zal schieten op de dekla, een veel
zwaardere eend, helemaal zwart. Die vliegt in grote troepen over
het eiland als er regenwater staat en wel mooi in de vorm van 'n V.
Weken achtereen vliegen ze op hetzelfde uur over dezelfde plaats.
Men zou er zijn horloge op gelijk kunnen zetten.
Er is bijna geen mens, die de dekla zal eten. Als men er een ge-
schoten heeft, ruikt men al op een afstand van een paar meter een
vieze visstank. Deze eend kan verbazend lang wonder water blijven.
Als ze duikt, wegens onraad, reken dan maar, dat ze minstens
honderd meter verder pas bovenkomt.







Dan heb je nog een heel dikke eendensoort, die maar af en toe
voorkomt en veel lijkt op een kleine gans. Daar ken ik de naam niet
van. Ja, ja, en van die heel kleine eendjes, die haast niet vliegen
kunnen, duikelaartjes, zo groot als een kleine duif ongeveer, heb
ik ook gezien. Waar die in de droge tijd zitten, mag Joost weten. Ik
zie ze er niet voor aan,. dat ze in staat zijn om helemaal naar Vene-
zuela te vliegen, zoals de andere eenden dat doen. Waarachtig, ver-
gist heb ik me niet, maar de meerkoet komt ook voor, deftig nik-
kend wonder het zwemmen. Dat is nu ook bepaald geen vlieger van
groot format en toch is hij er in het natte seizoen. Ik begrijp niet,
hoe het kan.
Waar de over zandig was, liepen zeer vlugge vogels rond, wit met
zwart, fraai van snit, met hoge, rode poten. Die deden niets, dan in
de ground pikken. Als ze vliegen, hebben ze een eigenaardige trage
vleugelslag en steken hun poten gestrekt achteruit. Ze zijn zo groot
als een kleine meeuw. Men noemt ze wel: kaweta di patoe. Dat be-
tekent: waarschuwer van de eend. Deze naam dragen ze volkomen
terecht. Net kregen ze een der mannen in de gaten, of daar begon
me een hoog geschreeuw van deze vogels, dat het onmiddellijk
most opvallen. Ze gingen ook direct op de vleugels, vlogen laag
over de plas, net of ze zeggen wilden: pas op !
De eenden hielden ogenblikkelijk op met hun geslobber, rekten
de hals en keken strong rond, terwijl ze allemaal gingen zitten met
de kop tegen de wind in. Dat deden ze, denk ik, om gemakkelijker
te kunnen opvliegen, want dat gaat het best tegen de wind in. De
mens weet dat ook: vliegtuigen starten op dezelfde manier.
De man, die tegen de dam opklauterde, loerde even over de rand
heen om te zien, waar zijn vriend was en toen deze hem een teken
gaf, going hij boven op de dam staan. Ik vond het sportief, dat geen
van de twee de eenden wilde schieten, toen ze nog op 't water zaten.
Verschrikt vlogen nu de dieren op en cirkelden om de plas. Vier
schoten klonken en zeven eenden stortten in 't water. De andere
gingen er meteen vandoor. Dat gefladder in de plas en het hulpe-
loos slaan met de kop was niet verheffend om te zien. Nu echter







was er een kabaal, dat angstig aandeed. De kaweta's di patoe
schreeuwden uit alle macht, ze daalden tot vlak bij de gewonde
eenden, alsof ze hulp wilden bieden. De rust was er verstoord en
het leek wel, of het voorlopig niet meer still zou worden.
Ik zag, hoe een der mannen het water inging om de buit op te
halen. Als hij een eend opraapte, stopte hij haar kopje tussen de
vleugels en stak ze dan in z'n tas. Er was echter een eend bij, die
nog net een struck wist te bereiken en daar verdween ze tussen de
taken. De mannen hadden geen schijn van kans om haar terug te
vinden.
Ik heb vaak gehoord, dat men in Nederland jaagt met een jacht-
hond. Die speurt niet alleen het wild op, maar haalt eenden uit
het water ook. Op Cura;ao echter jaagt men zonder bond. Men
zegt, dat ze hier niet goed een spoor kunnen volgen. Een enkeling
heeft wel eens een bond, die de buit al zwemmend gaat halen, maar
regel is het, dat de jager zelf het water ingaat. Dat is ook zo erg
niet, want voor de kou hoeft men het niet te laten.
Er zijn ook mensen, die wat tamme eenden op 't water zetten
met een lang touw aan een poot en daar een steen aan, die op de
ground ligt. Dat doen ze om de wilde familieleden te lokken. Na een
dag komt de jager dan eens kijken of zijn lokvogels success hebben
gehad. Het moet wel eens gebeurd zijn, dat ondertussen andere
schutters op 't zelfde terrein hun geluk beproefden, de tamme
eenden voor wilde aanzagen en ze in een, twee, drie doodschoten.
Zelden komt het voor, dat men een eendennest aantreft. Op
Bonaire moeten deze vogels vrij geregeld, in gering aantal, broeden.



Evenwicht

22

Maar wat me later zo getroffen heeft in de buurt van San Willi-
brord, in de salinja van Daaibooibaai, dat was het enorme aantal








waterlelies. Welk een stralende pracht was dat, deze bloemen. Zo
strak spreiden ze hun lichtlila kroon en hoe heerlijk driven hun
glanzende bladeren. Ik dacht daaraan, omdat in de droge tijd geen
spoor van deze planten te zien is, maar in de ground zitten de knol-
len te wachten op regen. En is er eenmaal een plas gevormd, dan
schieten haastig stengels en bladeren op in hun voile pracht.
Op Bonaire komt een witte soort voor, met bruine vlekjes op
het blad.
Eigenaardig is, dat bij de waterlelies jonge plantjes ontstaan op de
bladeren. Die driven een poosje rond, de wortels groeien uit en als
ze dan naar beneden zinken, kunnen ze zich voeden en verder ont-
wikkelen tot een van de mooiste planten ter wereld. Nymphea am-
pla. Een mooie naam ook.
Maar op Patrick zag ik de waterlelie niet. Later heb ik er wel
enkele opgemerkt in vijvertjes, die de mensen bij hun huizen had-
den aangelegd. Daar bloeien dan gekweekte exemplaren in. Zo heb
ik er gezien, die vuurrood waren, zalmkleurig, diepblauwe, gele
als de anglo en ook enkele van het reinste wit.
Nachtbloeiers zijn er bij, die overdag alle glans verloren hebben
en slap, met gebogen steel neerhangen. Sic transit gloria mundi,
zegt men wel en
dat betekent: zo
gaat de glorie der
wereld voorbij.
Tegen de avond
kwam een troep
eenden terug.
Het is mooi om
te zien, hoe ze op
het water vallen
en een spoor
trekken op de
oppervlakte. De
jagerswarentoen








al een hele poos weg. Ik heb ze nog wat gezelschap gehouden. Want
daar op Patrick heb je een heuvel, die met loodrechte wanden
oprijst en die van boven vlak is als de Tafelberg.
Daar trokken de jagers heen. Ik was benieuwd, wat ze daar te
zoeken hadden. Het was een hele klim voor die mensen, maar ik,
och, met welk 'n gemak maakte ik de tocht. Een paar vleugels is
toch wat waard. Er liep een geitenpad aan de voet van de heuvel
en daar gingen de jagers been. Ik bleef achter hen, veiligheidshalve
en volgde op de halve hoogte van de berg.
Ik dacht, dat ik me doodschrok Wie zat daar in een nis, wijs te
staren ? De uil, meneer de palabrua. Veel wit had hij in z'n veren.
Hij zat er zo kaarsrecht en strong. Wat een verschil met de meeste
vogels; hij kijkt je aan met allebei z'n grote ogen, terwijl wij onze
kijkers maar 6en voor e6n kunnen laten zien, want ze staan aan
weerszijden van de kop. Hij knipperde met z'n ogen, toen ik vlak
bij 'm in een struik going zitten. Daar zat bij nu, deze nachtroof-
vogel, die geruisloos vliegen kan. Ik vond hem mooi en voornaam,
maar ook geducht. Zijn voedsel bestaat voornamelijk uit muizen en
ratten. Daarom noemen de mensen hem nuttig. Hij eet zijn prooi op
met huid en haar, tanden, beenderen, nagels, kortom, alles slikt hij
in. Later wordt, wat niet verteren kan, weer uitgebraakt in ronde
balletjes. Die vindt men vooral bij zijn nest. Hoe slim is de mens !
Onderzoekers rapen die uilenballen bij elkaar en pluizen precies
uit van welke diersoorten de uilenballen afkomstig ziin. Het is
dan gebleken, dat 2/3 deel van de beesten, die de uil opeet, schade-
lijk zijn. Er zijn nog wel andere roofvogels, die ook van die braak-
ballen iitwerpen, b.v. in Nederland de sperwer, een vogel, onge-
veer zo groot als een duif, alleen wat ranker. Uit het onderzoek
bleek, dat zijn voedsel voor 85 l 'o uit nuttige dieren bestaat.
In het algemeen echter is het z6, dat roofvogels, roofdieren en
roofvissen nuttig zijn. Vroeger dacht men just het omgekeerde en
probeerde men ze zoveel mogelijk op te ruimen. Als men bedenkt,
dat deze rovers echter bet eerst de zieke of misvormde dieren op-
ruimen, dan begrijpt men al een beetje, dat het voor een bepaalde








diersoort het beste is, als alleen de gezondste en sterkste exemplaren
overblijven. Bovendien komen er nooit teveel roofdieren, want dan
zou er immers altijd een deel zijn, dat niet genoeg te eten kreeg.
In de natuur houdt alles elkaar in evenwicht. Nooit zal het voor-
komen, dat een bepaalde groep in te grote hoeveelheid voorkomt.
Behalve natuurlijk, als de mens er zich mee gaat bemoeien. Als we
op Curacao b.v. alle kinikini's valki's, warawara's en palabrua's
gingen opruimen, dan zou je eens zien, hoe gauw de muizen en
ratten 's nachts aan onze tenen zaten te knabbelen.
Ik zal je een voorbeeld geven, hoe mooi de mens zichzelf soms te
pakken neemt. En dan kunnen we best kort in de buurt blijven.
Neem Jamaica maar. Daar wordt veel suikerriet geplant. Deze cul-
tuur werd in de vorige eeuw in gevaar gebracht door ratten, die er
van schepen gekomen waren. Op Jamaica vermenigvuldigden ze
zich enorm, omdat er haast geen natuurlijke vijanden waren. Ze
knaagden de suikerrietstengels af en niet bij honderd-, maar bij
tienduizendtallen. Ook kuikens versmaadden ze niet. In AziW echter
leeft een klein roofdiertje, de mungo, dat ontzettend rap is en 't
liefst ratten en slangen eet.
Wel, dacht men op Jamaica, laten we eens wat van deze beestjes
invoeren. All right, spoedig kwamen er negen aan. Zij vermenig-
vuldigden zich snel en spoedig waren ze over het hele eiland ver-
spreid. Na tien jaren hadden ze zoveel ratten opgeruimd, dat men
maar half zoveel schade aan de suikerrietcultuur ondervond.
Het duurde echter niet lang, of de mungo's hadden zich zo enorm
vermenigvuldigd, dat ze niet meer genoeg hadden aan de ratten,
maar ook allerlei nuttige dieren gingen aanvallen. Ze ruimden een
massa slangen op, maar even vrolijk de kippen. De mungo is ook
ingevoerd in de U.S.A., maar men heeft er spijt genoeg van. Wie
er nu nog een Amerika tracht binnen te brengen, krijgt een ferme
boete. Op onze Bovenwinden en op Trinidad heeft men dit diertje
ook op een of andere manier cadeau gekregen en men wilde wel,
dat het weer weg was. De strijd met slangen voert de mungo met
groot genoegen, naar 't schijnt. Hij blijkt voor het slangengif bijna








ongevoelig te zijn. Op Sint Maarten kan men in sommige plaatsen
een gevecht tussen mungo en slang zien.
In het Oosten, waar dikwijls veel vergiftige slangen zijn, houdt
men de mungo als huisdiertje. Hij ruimt dan tevens duizendpoten
en schorpioenen op. Elk hoekje en gaatje in een huis snuffelt hij af
en de tuin houdt hij school van kruipend gedierte.
Duizenden jaren geleden, vereerden de Egyptenaren al een familie-
lid van de mungo, de ichneumon, als een heilig dier. Men balsemde
er soms de lijken van en de mummies vindt men nog terug.
Nu, welterusten, heilige mungo!



Mijnheer de Uil

23

Veel uilen heb ik niet gezien op Curacao, maar het is niet voor
niets een nachtvogel. Het is anders een raar verschijnsel met die
uilen.Allerlei kleine vogels komen hem plagen, als ze hem overdag
cntdekken. Dat is dikwijls een gesjierp en gepiep waar een uil zit.
En hij zit dan maar te knipperen met z'n ogen. Ook dagroofvogels
hebben een enorme hekel aan de uil. Als ze hem ergens vinden,
dan stolen ze er op. Nu meende men een jaar of 20 geleden nog
bijna algemeen, dat roofvogels schadelijk waren. Vooral boswachters
en jachtopzieners waren er razend op, omdat ze wel eens een konijn
of een patrijs te pakken kregen. Daarom legden ze zich er op toe,
om zoveel mogelijk valken, buizerds, sperwers, enz. dood te schieten.
En dan maakten ze soms gebruik van de uil, om die vogels te lokken.
Ze hielden vaak een oehoe, een reusachtige uil, die nog leeft in de
wouden van Duitsland en Frankrijk. Die werd dan, met een kettinkje
aan z'n pool, boven op een paal geplaatst. De jagers hadden daar
vlak bij een hut gebouwd, die half wonder de ground lag. En hoewel
dikwijls bij het begin van de jacht in velden noch wegen een roof-
vogel te zien was, duurde het meestal geen half uur, of ze waren
aanwezig en stieten op de uil. Doorgaans was het hun laatste aan-



































val, want de jagers waren geoefende schutters. Maar merkwaardig
was dan het gedrag van de oehoe. Net kwam zo'n roofvogel naar
beneden, of de uil deed, of hij flauw viel en bengelde aan het ket-
tinkje met de kop naar beneden. Een verdedigingsmiddel, nietwaar?
De oehoe mankeerde echter niets, want de jagers zetten hem weer
boven op de paal en mijnheer wachtte rustig de volgende roof-
vogel af, om zijn toneelspelletje te herhalen.
Vroeger, aan het schoolraam, heb ik wel eens iets gehoord, wat ik
niet goed begrepen heb. Want op zekere dag tekende de frater een
mooie uil op het bord en zette daaronder: ,,het zinnebeeld van de
wijsheid". En nog geen uur later hoorde ik hem tegen een domme-
rik roepen: ,,Let op, uilskuiken !" Begrijpen jullie 't ?








Palmen bij Patrick

24

Het bos, daar in Patrick, bestaat uit kokospalmen. De vruchten
hangen in de kroon met hopen bij elkaar. Het is een hele toer om
ze uit de bomen te halen. 't Schijnt zelfs haast niet de moeite waard
te zijn om ze te plukken, zo duur komt het.
Op Curacao gebruikt men vruchten, die een maand of drie, vier,
oud zijn, om er het vocht van te drinken. Men spreekt van lepla.
Het is nu de kunst om te weten, wanneer de cocosnoot hiervoor
het meest geschikt is. Dat is het geval, wanneer de tak, die er recht
boven staat, vruchten draagt van een centimeter of zes length.
Liefst neemt men de bomen met ronde vruchten want de lang-
werpige zijn minder in kwaliteit.
Afgevallen kokosnoten verzamelt men om het vruchtvlees, dat
men graag aan kinderen geeft.
De harde, vezelige bast is bij deze vruchten droog en men verwijdert
die zeer handig met een werktuig, 'n soort hak, dat men chapi noemt.
't Vruchtvlees wordt wel geraspt en dan met water en suiker ge-
mengd. Men geeft er allerhande kleuren aan en zo ontstaat de cocada.
't Meest echter wordt de cocosnoot gebruikt als al het vocht in-
gedroogd is. 't Vlees zit dan los en is grauw van kleur. Het wordt
geraspt en uitgekookt. Zo krijgt men vet, dat gebruikt wordt om
op het haar te strijken. Eau de Pinaud is ongeveer hetzelfde, maar
nu verrijkt met een aangenaam geurtje.
Wi! men een cocosnoot poten, dan gooit men hem eerst een poos
in een put, waar hij ontkiemt. In de regentijd wortelen ze vanzelf.
Meest strooit men wat zout in de bodem. Dan schijnt hij better
te groeien. Er zijn ook mensen, die zelfs zout in de kruin strooien,
zolang ze er nog bij kunnen.
Er is 'n kever, die veel schade aanricht in 'n cokosaanplanting. Hij
boort 'n gat in de stam van wonder naar boven. De palm gaat er dood
van. Van de palmen is de cocos de eerste, die sterftbij regenschaarste.














\ -\It


7"N
s ^-SHf- '":' < *,-
K^*^-'" 9*^ ^w-v*^^


In andere landen gaat het om het witte vlees, wat men indroogt en
dan copra noemt. Men gebruikt het in enorme hoeveelheden om er
vetten van te krijgen voor de fabricage van margarine. Wat er over-
blijft, na het person, voert men in koekvorm aan het vee.
Er is op Curacao echter een soort rat, die wel eens een handje
helpt om onrijpe vruchten te plukken. Ze zitten verstopt tussen de
dichte kroon van de palm en richten veel schade aan, want de af-
gevallen noten zijn niet meer te gebruiken.
Het vocht van de vrucht schijnt erg verkwikkend te zijn, want
menigmaal zag ik mensen ervan drinken en dan kun je aan het
behaaglijk: ,,he, h6", wel horen, dat het goed gesmaakt heeft.
Tenslotte wil ik je nog wel vertellen, dat de bloemen van de cocos-
palm zeer veel honing leveren, die mooi van kleur is.








Barber, Wacao en de geiten


25

Ha dat Barber I Vriendelijk lag het er, mooi in 't groen met 'n
flinke kerk, die haast verstopt is tussen de mahoniebomen. De men-
sen zullen er wel veel ophebben met hun overleden familieleden,
want zoals overall op Curacao, zijn de kerkhoven er goed onder-
houden en de grafheuvels zijn vaak mooi gemetselde huisjes met
kleine torentjes.
Ik zag bij de pastorie ook veel nesten van de trupial cacho in de
bomen slingeren.
0, meester in de
bouwkunst, dacht
ik. Jammer, dat
je zo'n lelijke
schreeuw over je
hebt, net alsof er
een kat op de
start wordt ge-
trapt.
Langs de weg
viel me de tuna
op, een flinke
hogeschijfcactus,
waar soms prach-
tige, zalmkleurige
bloemen aan te
zien zijn. Deze
plant komt in 't
wild voor. We
hebben op Cura-
cao nog enkele
ingevoerde cac-







tussen, die men wel tuna noemt en andere die weer tuna spanj6
heten. Ik zag bij Barber in een paar tuintjes een soort hutje, van
taken gebouwd. Toen ik er bijkwam, merkte ik pas, dat daar de
kalbas largo verbouwd werd. De enorme vruchten hingen als knotsen
omlaag. Er waren er zelfs bij, waarvoor men kuiltjes had gegraven,
omdat ze anders op de ground zouden komen.
Ik vloog door naar het reusachtige gebied van Wacao, een van
de beste plantages van Curacao. Het is er verrukkelijk wild in de
heuvels. Er zijn niet veel mensen, die daar alles bekeken hebben.
Onverwacht zie je er grote maisvelden en nergens treft men zulke
enorme patia's aan, als daar. Het wordt er goed bestuurd, dat kun
je wel zien. Overal lopen geiten. Langs de kust grazen wat schapen,
die erg slordig in de wol zitten. Hoe zouden de beesten ook be-
hoefte kunnen hebben aan een dikke vacht in de warmte van
CuraCao ? Het is in de natuur z6, dat iets, wat niet doelmatig is,
verdwijnt.
Er zijn op ons eiland plantages, waar vier tot vijf duizend geiten
rondlopen. De geiten worden geslacht door mensen, die het slagers-
vak kennen. Hun loon werd vroeger niet uitbetaald in geld, maar
ze kregen wat van elke geit, die ze slachtten. Op sommige plaatsen
is dat nog zo. Zo was de huid voor hen. Er werd een bekleding voor
de zadels van gemaakt.
Bovendien kreeg hij de nek, de maag en de poten beneden de
knie. De nek werd direct gebruikt, maar de maag maakte men
eerst goed school en 't maagvlies werd er uitgehaald. Maag en poten
werden een paar dagen in de ground gestopt en dan in de soep ver-
werkt. Dit gerecht heet mondongo cu pia en is volgens velen zeer
fijn. Hoe handelt men immers met een haas, die wel een week in
een boom moet hangen, voordat de echte liefhebbers hem eten ?
Het bloed van de geiten wordt opgevangen, klonterig gebraden
met nier- en darmvet en vervolgens met promente gegeten.
De eigenaars beuren veel geld voor hun vee, maar er moet ook
wat voor gedaan worden. Kijk maar eens naar de trankeren. Kilo-
meters gaas en duizenden palen zijn er nodig. Daarom, gij, die ver-







lof krijgt van een plantagehouder om op zijn gebied te mogen lopen
of jagen, heb respect voor het eigendom van uw gastheer. Verniel
zijn kostbare trankeer niet, door er over te klimmen en dan de
draden van het gaas ver uit elkaar te buigen. Daar kunnen immers
zijn geiten door ontsnappen Laat geen hekken openstaan als ge
wilt passeren. En zit er een geit ongelukkigerwijze vast tussen de
mazen van het gaas, help het beest er dan uit, want het is een blijk
van waardering voor de man, die u toestond te genieten op zijn
terrein. En als er wat bizonders is, vertel het dan aan hem, want
hij kan er slechts voordeel van hebben.



Baai en bewoners

26

Ik vond het aan de grote baai buitengewoon mooi. De zee brulde
aan de ingang, maar kalm was het water in de playa. Er stond een
klein huisje aan de hoge kant, vlak bij de zee. Een lange inham
liep tussen geweldige mangroven. Dagenlang ben ik daar gebleven.
Aldoor roeiden er enorme sneeuwwitte reigers door de lucht, altijd
met 'n stuk of vijf bij elkaar en ook altijd vergezeld door een of
twee grijze of blauwe. Prachtig vond ik het, deze vogels te zien
zitten op de hoogste toppen der bomen. Eeuwig zijn ze op hun
hoede. Er kon niets ongewoons in de buurt komen, of daar gingen
die lange nekken omhoog. Deze vogels waden veel op de mod-
derige bodem van de inham. Ze zijn daar goed voor ingericht, want
ze hebben vliezen tussen hun tenen, die zowat tot halfweg de nagels
reiken. Daarom zakken ze ook niet weg in de zachte bodem. Hun
snavel is sterk en gelijk aan een dolk. Als ze in 't water grijpen, is
het nooit mis. Urenlang kunnen ze doodstil aan de rand van de
baai staan loeren naar vis. Op Curacao komen grote en kleine
soorten voor, in velerhande kleuren. De mooiste echter zijn de
smetteloos witte. Ja, smetteloos, zo lijken ze op een afstand. Van







dichtbij echter valt de schoonheid vaak tegen. In sommige streken
der wereld wonen de reigers in hele troepen bij elkaar. Wie wel
eens zo'n kolonie bezocht heeft, is helemaal niet in de wolken over
zijn bezoek, want daar is alles kaal en vies en stinkend.
De reiger is ook de vogel, waarop vroeger graven, koningen en
keizers gingen jagen met valken. De valk most dan proberen, om
de reiger op de ground te krijgen. Het going er niet om, hem te doden.
Wel lukte het de valk dikwijls, maar soms school de scherpe snavel
ook met zulk een kracht tegen de roofvogel, dat die dood naar be-
neden viel. Er waren in die tijd reigers, met gouden ringen aan hun
poten. Die kregen ze om, als ze gevangen waren. Dikwijls kon men
aan deze ringen zien, door wie ze al eens buit waren gemaakt, want
meestal stond het wapen van de graaf, koning of keizer er op.
Tegenwoordig zal er bijna niemand meer zijn, die nog een reiger
eet, want zijn vlees smaakt naar vis. Vroeger echter, in de vijftiende
eeuw, was men er gek op. In oude boeken staat geschreven, dat men
aan de hoven van koningen graag reigers at. Hoe gek is het echter
met de mens, want in diezelfde tijd vond men hazen en konijnen
gewoonweg niet om te eten. ,,Neen", staat er in die boeken, ,,hazen
en konijnen zijn nog te slecht, om ze aan een knecht voor te zetten."
Reigers zijn schadelijk, omdat ze zoveel vis eten. Toch zijn ze
door de wet beschermd, zeker om hun schoonheid.



In een adem: mangroven en adem

27

Ik heb daar ook eens naar de mangrove gekeken, deze zonder-
linge plant, die groeit aan modderige kusten. De bloemen zijn geel-
wit en je moet al goed zoeken om ze te vinden. Ha maar de bijen
vinden ze wel, want ze bevatten veel honing. De vrucht echter,
jongen, wat een prachtige torpedo. Die valt, als ze rijp is met de
scherpe punt naar beneden, diep de modder in en zo zaait ze zich-







zelf. Want ze ontkiemt daar vlot en ontwikkelt zich spoedig tot een
nieuwe mangrove.
De jonge toppen van de luchtwortels, die uit de taken naar be-
neden hangen, worden gebruikt om de vislijnen te looien, te tannen,
zegt men. De toppen slaat men stuk en haalt er de draad een paar
keer doorheen. De vingers en de kleren raken bij dit werk gevlekt.
Wie zou ontdekt hebben, dat deze vlekken goed van de handen
gaan, door er met een cent over te wrijven ? Het zal wel door toeval
ontdekt zijn, denk ik.
Nu haalt een plant net zo goed adem als een mens of een dier.
Vogels, zoogdieren en mensen doen dat met de longen. Slangen en
hagedissen, krokodillen en schildpadden ook. Kikkers kunnen het
tevens door hun huid. Vissen gebruiken hun kieuwen. Bijen, wes-
pen, vlinders en dat spul hebben er aparte buizen voor. De aller-
eenvoudigste dieren, die we alleen met een microscoop kunnen
zien, zoals de amoeben, halen adem, doordat de lucht door hun
hele lichaamsoppervlakte naar binnendringt.
Nu, een plant ademt ook door alle delen, ook door de wortels,
anders gaat ze dood. Daarom moet je een boom ook niet inmetselen
rondom zijn stam. Ook mag men
er niet te veel aarde om ophopen,
want in de diepere lagen zit maar
weinig lucht.
Modder echter bevat nagenoeg
geen lucht. En toch groeien er de
mangroven in. Dat wordt nu mooi
opgelost door de schepper, door
allerlei wortels gewoonweg in de
lucht te laten groeien. Die hebben
kanalen, die de zuurstof naar be-
neden brengen. Je ziet dan ook
een wirwar van taken net boven
het water.
Juist, en daar hangen vaak







trossen schelpen aan. Dat zijn schaaldieren met twee kleppen, net
mossels, maar erg plat. Probeer maar eens om er een met je nagels
open te broken. Dat krijg je niet klaar, omdat er een of twee sterke
spieren lopen van de ene schelp naar de andere. Of zet er eens een
mesje tussen. Open krijg. je ze niet, tenminste, als je het mesje of
de schelp niet wilt beschadigen.
De oester behoort ook tot dit soort dieren. Daar vindt men nog
wel eens parels in, bv. op het eiland Margarita, hier dicht in de
buurt.
Er is eens een Amerikaan geweest in West-Indie en die had die
schelpdieren ook gezien, just op de grens tussen water en lucht.
Hij schreef er over in zijn boekje. Maar hij stelde het wel een beetje
gek voor, want er stond: ,,Schelpdieren, die in de bomen leven".
Vanzelf ben je dan geneigd om in de top te gaan zoeken.



Mimus met een duikbril

28

Daar aan de baai van Wacao haalt men ook enorm veel geel zand
weg met grote trucks, net als aan Asuncion. Op een dag zat ik daar
doodgemoedereerd op het dak van een huisje, toen er een auto aan
kwam hobbelen. Die werd geparkeerd aan de schaduwkant en er
stapten twee mannen uit. Ze maakten de deuren van het huisje
open en daar legden ze toen allerhande spullen in. Het leken me
gevaarlijke heren, want ze hadden harpoenen bij zich met drie
tanden eraan, net of ze wel voor Neptunus gingen spelen.
Kort daarna kwamen ze in zwempak te voorschijn en hadden een
duikbril in de ene hand en een harpoen in de andere.
,,Wat nu ?" dacht ik.
Maar daar gingen ze al het water in en doken steeds wonder. Wat
staat zo'n duikbril lelijk! Het leken net mensen met een korte
varkenssnuit.







Zoals ik later hoorde, kun je met zo'n bril prachtig op de bodem
zien. En daar moet het een luxe zijn, een paradijs. Hoe kan ik de
mens benijden om zijn verstand Ik zie me al met een duikbril op.
Mimus met een bril!
Opeens stak een van de mannen zijn harpoen in de lucht. Er
spartelde een griezelig beest aan met lange, akelige poten. Het was
een kreeft. Dat beest moet naar het begrip der mensen heerlijk van
smaak zijn. Ach, geef mij liever een worm.
Heel de middag bleven die mannen aan 't duiken. Soms zag ik al-
leen de voeten boven water en af en toe alleen een hoofd, dat er zeer
betrokken uitzag, alsof de mond op 't punt stond een massa water
aan de zee terug te geven.
Tenslotte waren er tien kreeften gevangen. Akelige wonden zaten
er in hun lijf, van de harpoen. Er dreef uit de gaten een beetje taai
vocht, dat er uitzag, als het wit van een ongekookt ei. Felle wapens
heeft zo'n kreeft anders. Heel het voorste stuk is 6n en al scherpe
stekel. De ogen staan op korte steeltjes, maar daarover been welft 'n
geduchte kromme haak ter bescherming. De kleur is een mengsel van
bruin, geel en misschien wat groen. Rood zie je niet, maar dat is er
wel. En zoals ik hoorde, is 't maar goed, dat de kreeft zo geducht be-
schermd is, want de vissen en andere waterbewoners zijn gek ophaar
vlees. Dat hoorde ik van een van die twee mannen. Hij vertelde aan
zijn kameraad, dat hij 'n kreeft gestoken had, maar zo ongelukkig,
dat het beest in twee stukken brak en bleef liggen. Toen hij een
kwartiertje later op diezelfde plaats terugkwam, zaten allerlei dieren
aan het slachtoffer te eten, zelfs was er een inktvis bij. In de wateren
rondom Curacao komen verschillende soorten kreeften voor, maar
scharen hebben ze niet, al is er dan ook wel eens een gevangen met
geduchte scharen. Men noemt onze kreeften langust. Dan heb je nog
de Spaanse kreeft, die lets donkerder gekleurd is en wat klein van
stuk. Bekend is de kreeft zapatoe, een plat beest, waarvan het tweede
paar sprieten erg kort is en blauwig van kleur.
Het harde pantser van de kreeft bestaat uit een soort kalk. Daarom
kan het beest ook maar alleen leven in zeeen, waar de bodem en dus

































schaal van een windei en rekbaar. De kreeft groeit alleen in de tijd,
I-o-








de planten, rijk zijn aan kalk. Dat pantser wordt afgeworpen en dan
zit er meteen eer een nieuwe e onderat is echter zo zacht als de
schaal van een windei en rekbaar De kreeft groelt alleen in de tijd
dat haar huid week is. Is het pantser eenmaal hard, dan houdt de
groei op.
Het dier leeft onder stenen en in gaten. Daar steken zijn ferne
sprieten onder uit. Als het beest zwemt, dan geeft het harde slagen
met zijn achterlijf en zo verdwijnt het in een oogwenk.
Soms vangt men een kreeft, die onder het achterlijf duizenden
eitjes heeft zitten. Ze zijn prachtig oranje gekleurd.







Rood als een kreeft


29

Enkele mensen op Curaaao lopen 's avonds met 'n droge stam van
de cadushi, waar lappen, in kerosine gedrenkt, omheen zitten, en die
men in brand heeft gestoken, langs de kust. Daarmee kunnen ze de
groene ogen van de kreeften zien en dan is meestal het leven van de
dieren uit. Tegenwoordig draait men om de flambouw een stuk van
een autobinnenband, dan brandt het geval langer. Ook in canasters
- een soort ijzeren fuik vangt men kreeften.
Enfin, die twee mannen, met hun tien kreeften, vulden een kero-
sineblik met water en maakten een flink vuur aan. Van stenen had-
den ze eerst een soort oventje gebouwd en daar kwam het blik op te
staan. Toen het water flink kookte, werden de kreeften, die meestal
nog leefden, erin gedaan. Ik zag de sprieten nog heftig bewegen en
de dieren, die het laatst gevangen waren, maakten zelfs sprongen,
om uit het kokende water te komen.
De mannen echter keken onbewogen toe en gooiden nog wat hout
op het vuur, want langs de baai lag genoeg.
Toen de kreeften in 't water kwamen, was het direct van de kook,
maar even later, toen de vlammen gretig langs het blik likten, kwam
er 'n lichtbruin schuim op, dat spoedig over de rand bruiste. Dat gaf
een gesis en de mannen bleken zeer tevreden over hun kookkunst.
Een ervan, zeer vlug en kwiek in z'n bewegingen, kreeg opeens
een wilde bui.
,,Even door het vuur I" riep hij en met een gekrijs, alsof er een
Indiaan in de buurt was, spring hij driemaal dwars door de vlam-
men. De ander stond er bij te lachen en zei:,,Je hebt je wenkbrauwen
helemaal verschroeid en je snorretje is ook al bruin omgekruld !"
Maar daar gaf de springer niets om en van pure dartelheid going hij
nog een paar maal door de vlammen.
Deze twee mannen heb ik lange tijd bekeken.Ze deden als jongens.
Maar ze hadden een gelukkige dag, dat zag ik wel.








Toen de kreeften ongeveer een kwartier gekookt hadden, werden
ze bij de sprieten gepakt en boven het water gehouden.
En wat waren ze veranderd. Prachtig oranje-rood waren ze ge-
worden !
Een der twee mannen vertelde, dat bij het koken alle kleuren van
de kreeftenschaal ontleden, maar het rood niet en daarom waren ze
nu zo mooi. Sommige werden uit het water gehaald, maar andere
moesten er nog even in. De eerste ring van het achterlijf moet
namelijk rood zijn, dan is de kreeft goed gaar.
Tenslotte lagen ze alle tien op een rijtje op de stoep. Hun achterlijf
was naar het borststuk gekruld. Ik merkte op, dat de fraaie glans
spoedig dof werd. Eindelijk werd het blik omgegooid en 't vuur doof-
de erdoor. Er werd veel zorg besteed aan 't blussen. Geen gloeiend
spaandertje werd achtergelaten. Ik vond, dat de mannen gelijk had-
den, want je weet nooit hoe ergens brand kan ontstaan.



De man die geen haast had

30

Enkele dagen later zag ik een man aankomen. Hij zat op een ezel.
Hoe rustig going dat. De man had absoluut geen haast. Hij joeg zijn
rijdier niet aan om harder te lopen. Zeer op zijn gemak zat hij te
dromen op zijn ezel. Zelden ziet men een mens, die de indruk maakt,
dat het op een paar minute niet aankomt.
Enfin, deze man bond zijn ezel met een lang touw ergens vast en
going aan de baai zitten. Onbeweeglijk zat hij, o, hij had zo heerlijk
veel tijd. Ik genoot van de rust, die van hem uitging.
De hele dag zat hij daar, ja, heel de lange dag bleef hij zitten in de
schaduw van een boom. En alsmaar staarde hij over de wateren.
Zag hij de witte kuiven der golven, of luisterde hij naar het einde-
loos geraas dat daar is tegen de rotsen van de Noordkust ? Of zat hij
naar het blij geblikker te zien van de kleine rimpeltjes in de baai ?








Ik weet het niet, maar toen de dag ten einde was, klom hij kalm
op zijn ezel en verdween langzaam in de richting van de weg naar
Westpunt.
De volgende dag echter was hij er weer. En de dag daarna ook. Hij
deed niets dan op een dik blok hout zitten. Af en toe krinkelde wat
rook uit zijn pijp en voor de rest was het rust en staren.
De vierde dag echter, om een uur of tien zag ik hem opspringen.
Er zweefden wat skertsjie boven de ingang van de baai, die ijverig
doken en dan een glinsterend visje in de bek hadden. Het leek me,
of er beweging kwam in het water van de baai.
Nu zag ik, dat de man al op z'n ezel zat en haastig wegreed.
Een uur later kwam er een truck aan, volgeladen met mannen. Ik
zag er de man van het ezeltje ook bij. Vlug sprongen ze van de auto
en openden de zijdeur van het huisje. Er werden ontzaglijk lange
netten te voorschijn gehaald. Nu school men een paar boten 't water
in, die verstopt hadden gelegen wonder wat bomen en die ik nog niet
eens had opgemerkt. Daar begon men te vissen. Ik dacht aan de
wonderbare visvangst, waarover ik wel eens heb horen vertellen.
Duizenden vissen, tienduizenden werden gevangen. Zoals ik vernam,
was bet de masbangoe, die daar de netten inzwom.
Dagen had d minan zitten kijken naar de komst van deze vissen, die
in grote scholen soms de baaien bezoekt. Aan kleine tekens had hij
ze opgemerkt. Zijn geduld was beloond.
Met de lijn vangt men grote vissen, b.v. dradoe, boni en mula. De
kunst is, om te ontdekken waar ze zitten. Hiertoe speurt men de
hemel af, om de makwakoe of skertsjie te vinden. Want die wijst de
plaats aan, waar scholen kleinere vissen zijn. En achter deze scholen
zwemt de dradoe, de boni en de mula,







Zeebanket


31


Toen ik op mijn reis eens aan het Waaigat was, zag ik daar een
paar mannen vis kopen van iemand, die in een roeiboot zat. Wat een
prachtige kleuren zag ik toen. Vooral de blauwe vissen vond ik mooi.
Die heb ik ook zien vangen en wel tussen Boca San Michiel en
Vaersenbaai. Toen het beest uit het water werd gehaald, had het de
kleur van de hemel en de druppels die van zijn lichaam vielen leken
saffieren. Dat is natuurlijk maar een beetje onzin; denk echter eens,
dat die druppels neerkwamen in water, dat even azuur is als het
hemelgewelf en je zult het niet zo gek vinden.
Ook gewone vissen zag ik, die de kleur hebben van een haring,
maar goudgele waren er ook bij, evenals vuurrode. De eenvoudige
purunchi, die inderdaad vlekken heeft, die aan sproeten doen den-
ken, is welde minst opvallende.Maar vissen, metfraaie strepenblauw
als een kraagje om een gelig lichaam, zwarte dieren, versierd met
allerhande tinten, zo prachtig is 't allemaal, dat men 't zich moeilijk
heerlijker kan denken. Hallo! wat zag ik daar in die roeiboot? Een
slang! Waarachtig, 'n akelig beest, grijsgeel met roodachtige vlekken.
,,Colebra I" riep de man op de kant en dat beest most hij ook
hebben.
Laat me nu op zekere dag aan de baai van Wacao zitten, aan de
overkant, waar de zee een small strandje vrijlaat, nu, daar zag ik zo'n
colebra een eindje uit 't water komen en wat deed ze ? Ze pakte een
slakkenhuisje en kraakte dat!
Je hebt echter op Curacao nog een veel fermere slang in de zee.
Een dier, groenzwart van kleur en dat tot bijna twee meter langwordt.
Het is dan zo dik als de arm van een man, die gezonde biceps heeft.
Daar heb ik eens lets aardigs van gezien. Dat was op Jan Thiel.
Een man, tamelijk oud al, had zijn canasters uit zee gehaald en nu
kwam hij krijsend naar de kant roeien. 't Viel me op, hoe hoog zijn
stem klonk.








Twee grote kerels trokken de boot met man en al de kant op en
bet oude kereltje sprong met zijn magere been over de koraalstenen
rond en riep maar: ,,Colebra grand Ha Colebra !"
De twee mannen, die de boot zo handig hanteerden, klepten 't hele
geval om en daar kronkelde zo'n akelig groot beest over de stenen.
Het haastte zich naar de zee. Maar het kreeg met een paar knuppels
op de kop, waarbij hij zijn lichaam griezelig in een knoop sloeg, die
het weer glibberig ontwarde.Eindelijk bleef het dier liggen en de drie
mannen gingen er eens gemoedelijk bij zitten. En ongeveer vijf mi-
nuten later begon de slang weer te bewegen. Langzaam sloop ze naar
het water. Op 't nippertje zagen de mannen het echter nog en nu
werden er afdoende maatregelen genomen. Het eind van 't lied was,
dat ze het beest bij kop en start vastpakten en het toen door het
scherpe zand gingen schuren, tot de groenzwarte kleur vrijwel ver-
dwenen was. Dat doen ze, meen ik, omdat men denkt, dat bet slijm
van deze colebra de menselijke huid aantast. Toen het beest bijna
blank was, trok het oude mannetje verheugd een ferm mes en al
grinnekend en pratend tegen de slang, begon hij het dier te villen.
Tenslotte sneed hij het in grote moten en ik was verwonderd hoe
heerlijk het vlees er uitzag. Het moet ook voortreffelijk smaken,
volgens liefhebbers.
En nu 't mooiste van de grap. Die twee colebra's, de eerste, die dat
slakkenhuisje kraakte en de tweede, die door dat spichtig mannetje
gevild werd, zijn helemaal geen slangen! Het zijn vissen In de
wereld van mensen, die de dieren bestuderen, noemt men ze mu-
renen. Het zijn valse rakkers en lang niet mis. Als ze gewond zijn,
vallen ze op een heftige wijze aan. Hun tanden zijn zo scherp en
sterk, dat ze een spoortje achterlaten op 't ijzer van een harpoen.
Echte zeeslangen komen round Curacao niet voor. In sommige krin-
gen gelooft men aan het bestaan van zeeslangen van 'n dertig meter,
maar er is nooit iets van hun bestaan bewezen.
Bijna niemand weet, dat er op Wacao mooie gotten zijn. Het be-
hoeft niet te verwonderen, dat de eigenaars er weinig over spreken,









want als regel kunnen de geachte bezoekers weinig anders, dan een
hoop vernielen, wat voor de gastheer natuurlijk erg onprettig is.





Waar men zich klein voelt


32


Ik vloog maar verder, al heb ik ook nog vaak aan Wacao moeten
denken. Hulde aan de man, die er alles zo mooi onderhoudt.
Laat me nu aan Boca Tabla belanden! Daar donderde het water
een diepe grot in, dat het dak ervan dreunde. De golven liepen terug
en waar zij de aankomende ontmoetten, stegen ze op als reuzen, die
elkander meten. Grillig liepen schuimstrepen over het water en over
de over sloegen de golven uiteen in miljoenen druppels, die even
zon vingen en tenslotte in honderden plasjes, die tussen de scherpe
punten van de bodem gevormd waren, verdampten. Als ijs glinsterde
er het zout in, als broos ijs, dat knapt wonder een schoen.


4a~~-
~ *6L ri~"
*'4,. *IbdL
"' '~ ~6~
1.-! -x.







Hier is elkeen klein, bij Boca Tabla. Er wordt ons bulderend
verhaald over het geweld, waarmee God de elementen schiep.
Ik, Mimus, zou ik echter mediteren ? Ik schudde een paar drup-
pels uit m'n veren en going zitten in een lage manzalinja, die door
de wind niet hoger kan komen dan de rand van de rotsen. Het liep
net teen vier uur en ik zag een man, die alsmaar riep met een
buitengewoon doordringende stem. Hij dreef een troep schapen en
geiten naar huis.
Ja, die bomen, daar bij Boca Tabla en verder de vele dividivi's
op Curacao, die hun kruin wonder een rechte hoek van de wind af-
buigen, geven wel een compliment aan de hardnekkigheid, waar-
mee de Noord-Oostpassaat steevast uit dezelfde hoek waait. Ik heb
wel eens op rotswanden gezeten, waar een boom zijn kruin precies
tot aan de rand wist op te heffen en die van boven de indruk wekte
met een schaar te zijn afgeschoren.
Die nacht sliep ik dicht bij Boca Tabla. De volgende morgen going
ik nog eens kijken, om de ingang te vinden. Juist klommen er een
paar mensen door een spleet naar binnen. Ik zag er wat glibberige
stenen in het duister en 't beviel me niets. Een paar dames kwamen



























al gauw, wat bleek om de
dat het mooi was.
Ik voor mij going op een
lijk kon komen en zag naar
door en om keien heen en
Toen ontdekte ik ook de
noemt. Een erg plat beest,


neus, terug en ze zeiden tegen elkaar,

grote steen zitten, waar de zee onmoge-
het vloeien van het water tussen spleten
naar het zweven en driven van 't zand.
keverslak, die men op Curacao concha
dat op de stenen ligt, alsof 't er met lijm


opgeplakt is. Van boven gezien, bestaat het uit acht ribbels en 't
leeft alleen, waar het zeewater over de rotsen street of bruist. Er
zijn veel soorten van. Die met een ruwe huid eet men zo maar rauw
op. Ik had er graag eens met mijn snavel in gehakt, maar 't water
was me te gevaarlijk.


;C~
sy~: :~i~[;?t;:








Het bos van Savonet


33

Savonet, met z'n enorme kralen voor het vee, doemde op, nadat
ik eerst door een echte laan was gekomen. Men noemt het daar
dan ook: bet bos van Savonet. Het landhuis was zeer mooi en alles
getuigde er van grote netheid.
Ik ben daar een hele tijd gebleven. Vooral de morgens waren er
heerlijk. Doordringend fris is het er dan en welk een genot, naar
de scherpe kam van de Christoffel te kijken. Wolken driven om
de top. Zeer landelijk liggen de huisjes verstopt achter trankeer en
geboomte tegen de belling.
Het is er oud en alles vertelt van bet verleden. Dit landhuis, zo
ver van de stad, most wel z6 zijn ingericht, dat men allerlei dingen
zelf kon maken of herstellen. Men vindt er dan ook een complete
smidse, een werkplaats om te timmeren en een kalkbranderij. De
eigenaars hebben hun bezitting met zorg onderhouden en het is
een genot, alles te mogen bekijken.
Mimus trof het daar weer goed.
Ik was er nog maar een paar dagen, toen ik hoorde, dat er in
de buurt van de Christoffel pauwen in het wild voorkomen.
Van oorsprong komt de pauw niet op Curacao voor. Ze zijn hier
ingevoerd en nu moet er eens iemand, niet zo razend ver van de
Christoffel, plotseling zin hebben gekregen in 't kweken van pauwen.
Die liefhebberij duurde een paar jaar en toen moeslen de pauwen
maar zien, dat ze aan de kost kwamen. Dat lukte aan de sterkste
exemplaren heel goed en langzaam hebben ze zich verspreid op de
hellingen van de Christoffel. Er zijn ecbter niet veel mensen, die
er wel eens gezien hebben, wat misschien maar goed is ook.
Hoe bekoorlijk is de hoogste heuvel van Curacao, die ziin top
372 meter boven de zee verheft. Ik ben er maanden gebleven.







Een neef


34


Dat kwam eigenlijk door een monster van een vogel, die er op
zekere dag met grote moeite in slaagde, naast me op het dak te
komen zitten.
Wat een beest Een ronde prop veren en meer niet. Staart was er
niet te bekennen en ik school dan ook, tergend zwijgend, een paar
stapjes opzij.
,,Doe maar niet zo verwaand, neef I" zei me dat meubel ineens.
,,Neef !" riep ik woedend en ik wendde mijn snavel venijnig naar
hem toe. Maar nu de vogel met zijn kop naar me toe zat, meende
ik in een spiegel te kijken I
Waarachtig, het was een chuchubi, net als ik, maar het arme
beest had zijn start verloren. Van schrik keek ik gauw achterom,
of de mijne er nog wel was.
,,Ja, ja," zei neeflief: ,,ik was vroeger even mooi als jij, hoor.
Maar sinds ik zo dom was, om in een gazen kooi te kruipen om aan
een rijpe mispu te pikken, ben ik mijn schoonste sieraad kwijt, want
dat bleef achter in de handen van een jongen, die me netjes in de
val had gelokt. Wat heeft dat ventje op die manier, met wat
vruchten of wat maTs, een hoop trupials en slokd's gevangen. Ge-
lukkig ben ik nog net ontsnapt, al wil nu ook niemand meer lets
met me te maken hebben."
,,Dus, eh," zei ik: ,,de trupial liet zich ook vangen ?"
,,Juist gemakkelijk I" riep neef: ,,en als er een in de kooi zat,
kwam summer twee vanzelf. Die jongen zette er zelfs wel eens een
in, als een soort lokvogel."
,,Tja", zei ik: ,,mooie veren betekenen nog niet altijd slimheid.
Maar wat deed die jongen met de vogels ?"
,,Wel," antwoordde neef: ,,ze worden verkocht of ze gaan de pan
in I De slokds zijn onherroepelijk voor de haaien, maar wij alleen,







als we niet verkocht kunnen worden. Pas maar op, dat ze je nooit
te pakken krijgen I"
Waarschijnlijk heb ik neef een beetje spottend aangekeken, want
hij zei: ,,Je hoeft zo verwaand niet te doen, hoor! Wees liever blij,
dat je zo'n goede waarschuwing van me krijgt."
,,Inderdaad," zei ik beleefdheidshalve: ,,je hebt gelijk en ik
dank je."
Om op een ander them te komen, vroeg ik hem, of er niet een
beetje aanstellen bij dat gebrekkig vliegen van hem kwam.
,,Och man," zei hij: ,,de start dient om te sturen. Ik kan haast
geen richting houden. Het is een ellende zo zonder start te moeten
leven. Als je wist, hoe de andere chuchubi's me behandelen! Net of
ik er niet meer bij hoor. Het is een grote troost voor me, dat jij
tenminste wat met me wilt keuvelen."
,,Ja, ja," zei ik: ,,maar zeg eens, ik heb gehoord, dat hier in de
buurt nog herten leven; heb jij er wel eens lets van gezien ?"
,,Ha !" zei neef: ,,we zien ze soms vanai het landhuis, in de tijd,
dat de mais rijpt. Vlugge en rank gebouwde dieren. Ze zijn be-
schermd door de wet, al wordt er wel eens een op echt menselijke
wijze gedood."
,,Met een katapult zeker !" riep ik.
Neef lachte me uit. Hij begon ervan te schreeuwen en wou een
salto in de lucht maken, wat hem smadelijk mislukte, omdat de
start daarbij onmisbaar is.
,,Doe niet zo gek, man !" riep ik. ,,Het lijkt wel of ik iets doms
heb gezegd !"
,,Alsof je een heart met een steentje dood krijgt !" riep hij. ,,Er
zijn mensen, meneer, die de plaatsen opzoeken waar de herten
dikwijls over een trankeer heenspringen en daar zetten ze een hoop
messen, oude sabels, bajonetten en macheta's met de scherpe kant
omhoog in de ground. Je kunt begrijpen, wat er gebeurt, wanneer
een hert daar in springt"
,,Gruwelijk !' was alles wat ik kon zeggen.








Op zoek naar een hert


35

,,Ik heb eens een verhaal gehoord," going neef verder, ,,van drie
heren, die een hert wilden schieten."
,,Vertel op !" riep ik.
,,Goed," zei neef. ,,Dan zal ik net doen, of ik in de plaats sta van
de verteller en je moet me dus even voor een van de jagers
aanzien."
,,Als je maar niet te langdradig wordt," zei ik nog even, want ik
heb er een hekel aan, om maar steeds te luisteren en zelf de mond
te moeten houden.
,,Wel," zei neef: ,,wij hadden verlof van het Gouvernement, om
een hert te schieten. Het beest was gedeeltelijk bestemd voor een
universiteit, waar men er studied van wilde maken. Ze moesten daar
de ingewanden hebben en bovendien wilde men de diertjes, net als
vlooien of karpatten, een teeksoort, die op 't hert zouden zitten,
graag kennen. Wij trokken er met z'n drieen op uit, om het hert te
veroveren. Maar het going niet zo eenvoudig, als we gedacht hadden.
Een jaar of tien geleden was er eens een hert geschoten op het
gebied van Wacao tussen een troep geiten en daarom vroegen we
verlof aan de eigenaar van Wacao om op zijn gebied ons geluk te
mogen beproeven. Die was zo aardig, om ons direct de beste plaatsen
aan te wijzen en hij vertelde erbij, dat er inderdaad dikwijls herten
werden opgemerkt aan de drinkplaatsen van de geiten.
Wij besloten om bij het aanbreken van de dag op stap te gaan.
Het viel helemaal niet mee. Wel was het een prachtige tocht uit
sportief oogpunt. Want we gingen dwars door de dichtste velden
met Spaanse juffers, zodat we voortdurend met knieheffing vooruit
moesten zien te komen. Het was een beetje tergend, dat we de
konijnen bij rissen voor ons uit zagen springen en natuurlijk niet
mochten schieten, om het edele wild niet te verjagen.
Op een paar enorme rotsblokken bleven nu ook de schuwe







leguanen zitten, als om ons uit te lachen. Enfin, om tien uur hadden
we zelfs niet een schim van een hert gezien en we gingen terug naar
bet huisje, dat aan de baai staat.
In de loop van de dag kregen we bericht, dat er op de hellingen
van de San Hieronimo herten zaten en dat een gids er ons absoluut
zeker een voor ogen zou toveren. Als we zin hadden, dan moesten
we om ongeveer vijf uur komen.
Wij waren er natuurlijk. De gids was een mager kereltje, dat op
zijn sloffen geruisloos kon lopen. Hij had een eigenaardig gezicht,
dat ik niet gemakkelijk zal vergeten. Deze man liet ons eerst een
heel eind de mondi in rijden en toen we bij een rooi kwamen, be-
duidde hij ons, dat we hem moesten volgen. Hij gaf strenge voor-
schriften, namelijk: de mond absoluut dicht en niet roken. Hij liep
zelf voorop.
Hoe benauwd kun je het krijgen, als je niets mag zeggen. Dan is
het net, of je om iedere kleinigheid moet bulderen van 't lachen. Zo
going het daar in die rooi ook. Een van ons liep in allerlei gekke
houdingen achter de strange gids aan. Af en toe stak hij de tong
eens nit, of trok een lange neus. En dan keek hij om naar ons, of
we het wel zagen. Ik liep daar met de zakdoek in de mond om niet
hardop te lachen. Maar de gids voelde iets en wierp eens een blik
achterom. Het was een moeilijk moment. Hoe dieper we de rooi
inkwamen, hoe feestelijker er de bomen groeiden. Onbegrijpelijk
was het haast, want de bodem bestond uit donker, massief gesteente.
Maar waar een spleet was, of waar 'n laagje aarde was neergespoeld,
daar school het geboomte op.
Zeer school bloeide er de watakeli als met kersenbloesem. Deze
boom gaf een geur van bizondere lieflijkheid. Ja, de watakeli is na
de bloei haast even mooi, want de oranje vruchten hangen er bij
duizenden aan en doen denken aan de lijsterbes. Ik heb er de palu
silja gezien, die zeker de omtrek had van anderhalve meter, er
stonden bomen vol kleine rode of blauwe bloempjes en merkwaar-
dig was het, dat in een gat van die grote palu silja de honingbij
haar verblijfplaats had gekozen.








Alsof de bliksem hem neersloeg, lag plotseling de gids tegen de
ground. Hij keek naar ons om en het trof me, dat zijn gezicht me zo
sterk herinnerde aan iets, dat men ziet aan het kopje van een
hagedis.
,,Binah !" fluisterde hij en met zijn hand gaf hij ons het teken,
dat we moesten gaan liggen.
Nu was alle grappenmakerij uit. Het was een uitermate spannend
moment, want uit de tekens van de gids begrepen we, dat het heart
zich op een meter of tien afstand beyond.
De voorste van ons drie school zo zacht mogelijk over de ground
om het beest, dat vooraan tussen de struiken stond, te zien te
krijgen.
Laat hem nu tegen een steen trappen Onmiddellijk daarop vloog
bet hert de rooi door en verdween. Er klonk een schot, zo maar in
't wildeweg het beest achterna gezonden!
,,Ah I" riep de gids en zwaaide zijn armen omhoog. Het was, of
hij een der droevigste momenten van zijn leven doormaakte.
Wij zochten de hele buurt af om te zien of er nog bloedsporen te
vinden waren, maar het heart was er zonder een schrammetje af-
gekomen.
Het was, of alles tamelijk leeg geworden was en we gingen
zwijgend naar huis.



Eindelijk

36

De volgende avond gingen we naar Savonet en de buitengewoon
vriendelijke eigenaar stond ons toe te trachten om op zijn terrein
ons geluk te beproeven. Hij gaf ons een jonge gids mee, die ons
verzekerde, dat hij binnen het uur een hert zou aanwijzen. We
klommen over wat heuvels en belandden tenslotte op een top, die
ongeveer tachtig meter van de volgende berghelling gescheiden was

797







door een valley. Rechts was niets te zien dan bomen en kreupel-
hout, links was een uitgestrekt veld, waar mais gestaan had.
We zaten hoogstens tien minute, toen er aan de andere kant
van de vallei een hert te voorschijn kwam uit de struiken. De nek
was bevallig naar beneden gestrekt om te kunnen grazen. Zeer dun
waren de poten, slank het schone lichaam. Wie zou er schieten? Het
was een hele afstand. En het schot most vallen v66r het middenrif
om de darmen niet te beschadigen.
We besloten, dat hij, die de dag tevoren zo'n pech had gehad,
bet schot mocht lossen.
Daar going het. Ik zag de schutter knielen. Hij liet zijn geweer
rusten op een dikke tak. Opeens was de valley vol van het schot en
de echo's ervan.
Het hert deed een sprong in onze richting en was toen zichtbaar
even de kluts kwijt. Het wist blijkbaar niet, van welke kant het
gevaar dreigde, wegens de bedrieglijke weerkaatsing van het geluid.
Toen verdween het snel in het struikgewas.
,,Geraakt I" zei de gids en stormde de valley in. Wij hem na en
inderdaad lag boven rijkelijk bloed. Gemakkelijk volgden wij het
spoor. Zeker zou het niet lang duren, of we vonden het dode beest.
Maar op zeker moment hield het bloedspoor op. Wij zochten tot
het donker was en vonden niets. We kwamen tot de conclusie, dat
het niei gemakkelijk was, een hert te bemachtigen.
Drie weken later echter, waren we met de gids op dezelfde plaats.
We besloten, ons te splitsen in twee groepen. Wij zouden met
tweein een rooi volgen, die langs het maisveld liep en waar we
beschut waren door wat struikgewas. Dat deden we, omdat we
tijdens het zoeken 9p de vorige jacht een prachtig hert op grote
afstand op het maisveld hadden gezien. De schutter van de vorige
keer zou met de gids naar de heuveltop gaan. Wij liepen zo maar
stomweg tegen elkaar te kletsen en loerden af en toe over het mais-
veld of er niet een heart te zien was. Zelfs deden we geen moeite, om
erg zacht te open over de stenen, die meestal zeer ongelijk en
ongemakkelijk in een rooi liggen.








Wij waren twee ezels. Want opeens, vlak tegen de struiken en nog
geen tien meter van ons af, stond een enorm heart! Ik stiet mijn
vriend aan en wees !
Het beest had ons nu zeker bemerkt, want het liep op een
drafje weg.
Wij hadden het makkelijk kunnen schieten, maar we moesten
denken aan de darmen en we keken recht tegen het opgerichte
staartje aan, dat van onderen wit is Met een sprong, die licht was
en gemakkelijk als van een elastisch lchaam, dat stuit, zweefde ons
hert over een hoge trankeer heen en verdween.
,,Sufferds !" riepen we tegelijk. ,,Dit moeten we nooit aan iemand
vertellen I"
We besloten om daar in de buurt te blijven, want misschien was
het hert wel van plan om terug te komen....
We zaten nog wat op onszelf te schelden, dat we niet better uit-
gekeken hadden en niet voorzichtiger hadden gelopen en gewoon
liepen te kletsen! Ajakkes !
En daar klonk een schot vanaf de heuvels. Toen nog twee. Dat
was het afgesproken teken. Onze college's hadden 'n heart geschoten.
Het verheugde ons haast niet en een beetje wrang gestemd gingen
we terug.
Glorierijk zagen we de twee mannen nu aankomen. Ze hadden
een zeer dikke tak van een boom gekapt en daar was het hert met
de poten aangebonden. Ze hadden er genoeg aan te sjouwen.
Toen we de schitterende buit zagen, sloeg onze stemming om en
we feliciteerden de jagers hartelijk. Ik bekeek het beest eens goed.
Een prachtige glans lag over het korte haar. De kleur was bruin-
grijs en waar de there hals begon, zagen we een gelige tint.
Hoe thing de kop te bengelen De tong kwam opzij uit de bek.
Groeven liepen van de ogen naar beneden als een kleine rooi voor
de tranen. Het schot was vlak achter de voorpoten gevallen en zo-
als later bleek was de kogel door het hart gegaan.
Om beurten sjouwden we het beest en ik was blij, toen we
eindelijk op Savonet waren.







Het dier woog 65 pond. De universiteit heeft de darmen gehad en
wij verdeelden het vlees."



Op de top van Curacao

37

Hier hield neef op en werd weer een chuchubi.
,,Hoe vind je mijn verhaal ?" vroeg hij.
,,'t Had heel wat korter gekund", zei ik: ,,waarvoor diende al die
poespas over die mislukte tochten ?"
,,Je kunt me gestolen worden !" riep neef en waarachtig, van ver-
ontwaardiging vloog hij weg.
,,Wat een nijdas !" dacht ik, maar ik geef toe, 't zit een beetje in
onze families.
De volgende dag echter, kwam hij weer naar me toe en ik besloot
in 't vervolg veel vriendelijker tegen hem te zijn. En zo zijn we
wekenlang bij elkaar gebleven. Hij wees me op de mula, die op
Savonet veel gefokt wordt. Dat is de muilezel, een beest, dat on-
gelooflijk taai en krachtig is en toch met tamelijk eenvoudig voedsel
tevreden.
Neef nam me ook mee achter een troepje mensen aan, dat zo
maar voor de aardigheid 'ns boven op de Christoffel wilde klimmen.
Ik heb me toen wel geamuseerd, want de mens is geen klimmer,
hoor. Dat zuchtte en transpireerde, dat dronk flessen vol water,
ach Ze moesten wel tienmaal rusten v66r ze aan de top warren. En
toen was er een zo moe, dat hij zich pardoes neer liet vallen. Nooit
echter heb ik iemand zo razend vlug weer op zien vliegen, want hij
maakte daar zeer hartelijk kennis met een melon di seroe, een bol-
cactus, die hem liefderijk, als een kussen, opving. Het hele gezel-
schap leefde ervan op, want iedereen bulderde van het lachen. Zo
zijn de mensen wonder elkaar.
Toen het troepje weg was, ben ik op m'n dooie gemak eens op 't


100







hoogste punt gaan zitten en daar zag ik Curarao aan mijn voeten
liggen, grijs door de zee omvat. In de verten was het wazig. Maar
't was daar een heerlijk punt om te mijmeren.



Vijf soorten orchideeen

38

Mijmeren ligt echter niet in mijn aard en ik zocht neef weer op,
die met de beste wil van de wereld er niet in slagen kon de top te
bereiken. Hij zei me, dat hij er ook geen behoefte aan had, want
hij was er zeer vaak geweest.Het grootste plezier deed neef me, door
me de orchideeen te leren kennen.
Vijf soorten groeien er op de Christoffel, waarvan er twee bij
de meeste mensen bekend zijn. Ze groeien niet op de ground, zoals
andere planten, maar op taken van bomen, cactussen en tegen
rotswanden. Nu zou men denken, dat ze hun voedsel uit de planten
halen, waarop ze groeien, zoals dat de hilo di diabel, duivels naai-
garen, doet. Maar de orchidee is geen parasiet. Zij houdt zich alleen
maar vast met haar wortels. Waarschijnlijk leven ze van sto.deeltjes,
die aanwaaien.
De witte soort heeft geen naam in 't papiaments, voor zover ik
weet. Het is een voorname bloem, die heel dikwijls op z'n eentje
bloeit en soms in trossen van hoogstens vijf. Ze hebben 'n tikje paars
in de enkele vlekjes, die er op zitten. Ze bloeien tegen November,
maar als 't wat regent, komt de bloem ook op andere tijden te
voorschijn.
Veel meer indruk maken echter de orchideeen met hun zeer rijke,
paarse trossen, de schoonste bloemen van Curacao, de banana's
shimaron.
De schijnknollen lijken wel wat op een bacove. Soms zit er een
geweldige hoeveelheid bij elkaar. Ze bloeien maar 6ens per jaar en
wel op 't eind van Juli en 't begin van Augustus.


101




University of Florida Home Page
© 2004 - 2010 University of Florida George A. Smathers Libraries.
All rights reserved.

Acceptable Use, Copyright, and Disclaimer Statement
Last updated October 10, 2010 - - mvs