This item has the following downloads:

( PDF )

Orgaan van de Voorlichtingsdienst van het Eilandgebied Aruba
Organo di Servicio Informativo di Gobierno Insular di Aruba

2de Jaargang-Anja 2 No. 1 December 1958



QraceLine Tourists enjoying graceful Aruba -


- -


Het in gebruik nemen van de nieuwe Santa Rosa en
Santa Paula alhier vertegenwoordigd door de firma
Eman Handel Mij N.V. is, mede dank zij de inspan-
ningen van het Arubaanse Eilandsbestuur, die tezamen
met de Kamer van Koophandel en Vereniging van Han-
delaren in juli van dit jaar een special delegate naar
New York afvaardigde om besprekingen met de Grace-
Line te voeren aangaande het nieuwe vaarplan, steeds
weer in velerlei vormen op ons eiland merkbaar.
Op donderdag van iedere week doen Grace-Line toeris-
ten zich te goed aan de weldaden van onze stranden en
de grote attractive van ons winkel-centrum en "last but
not least" aan het unieke effect van de steeds popu-
lairder wordende "Aruba Cocktail".


Thanks to the efforts of our Executive Council in the
effective development of our tourist attraction, the birth
of two new Ocean castles the Santa Paula and the
Santa Rosa of the Grace Line Co. represented here by
Eman Trading Co. is being noticed in Aruba too.
The unique attraction of our island, the marvelous,
exotic combination of its triple facet flavour: its
Caribbean, Latin American and European Dutch
sphere, the constant softness of our climate, the in-
comparable grandeur of our magnificent bays, all are
facts that make Aruba unforgettable to all our visitors.
On Thursday, every week, Grace Line tourists can be
seen everywhere on Aruba, enjoying the blessedness of
our beaches and the benefits of our shopping facilities.


Grace-Line toeristen genieten van Aruba's shopping fiesta, sunbeach siesta


De Santa Paula bij zijn eerste bezoek aan onze haven.
The new Santa Paula on its first visit to Aruba.


De toeristen zijn dol op de Aruba Cocktail.


i.


Tourists are fond of Aruba Cocktail,









ARUBA December 1958


Links en rechts, van boven naar
beneden:
Z. E. en Mevr. Speekenbrink bren-
gen een bezoek aan het San Pedro
Hospital.
Gouverneur i Sra. Speekenbrink ta
bishita San Pedro Hospital.
Op het Jeugdcentrum van Tanki-
Leendert onderhoudt het hoge gezel-
schap zich met de Voorzitter, de heer
S. Luydens en andere bestuursleden
van het centrum.
Na Jeugdcentrum Tanki-Leendert
Gouverneur i su distinguida esposa,
den compania di Gezaghebber Tem-
poral Sr. E. Arends ta conversa cu
Sr. S. Luydens, President i resto di e
miembronan di Directiva di e centro.
Door een bezoek aan de Nutriculture-
boerderij, in gezelschap van onze
Tijdl. Gezaghebber, dhr. E. Arends
*g en dhr. Gedeputeerde I. de Cuba,
kon Z. E. een duidelijker beeld
krijgen van de mogelijkheden die de
Nutriculture-farm biedt.
Awor S. E. por a haya un mih6 idea
di e posibilidadnan di Nutriculture-
farm.
Een bezoek aan de B.L.O. School te
Mon-Plaisir in gezelschap van de
Tijdl. Gezaghebber, de heer E. Arends
en de Gedeputeerde voor Onderwijs,
de heer E. Petrona.
B.L.O. school di Mon Plaisir a ser
bishita den compania di Gezaghebber
Temporal Sr. E. Arends i diputado
pa Ensejanza, Sr. E. Petrona.
Een kijkje op de druk bezochte re-
ceptie op Tivoli Club.
Un vista di e reception anima na
Tivoli Club.


I-~i
...... *w ;. r* ... r 1"-m

atfT IrJ
^.SJa~ ^i'ttMffj


S

~. *

A
.4' .L


4
r


r



I,





I'


Iq ik


t EWA


Van 28 tot 30 october j.1. bracht'n
Gouverneur en Mevr. Speekenbrink
een officieel bezoek aan Aruba. Te-
zamen met de Tijdl. Gezaghebber de
Heer E. Arends en de heren Gedepu-
t3erden, I. de Cuba en E. Petrona
bezocht het gezelschap het San Pe-
dro Hospitaal, het Cultureel Centrum,
de B.L.O. School te Mon Plaisir, de
Stichting Casa Cuna, de Huishoud-
school te Santa Cruz en het Jeugd-
centrum te Tanki Leendert, waar-
door Z. E. zich persoonlijk op de
hoogte kon stellen van de groei en
blo2i van deze instellingen.
Het programma omvatte ook een
bazoek aan de Arubaanse Welvaarts-
projecten: het in aanbouw zijnde
Aruba Caribbean Hotel, de Nutricul-
ture-farm en de nieuwe Waterfabriek
op Balashi. Z. E., die voor het laatst
ruim een jaar geleden deze in con-
structie zijnde projecten van nabij
had gezien, toen de eerste distillatie-
cenheid van de waterfabriek nog
lang niet klaar was, toen op de nu-
triculture-boerderij slechts lege be-
ton-bedden prijkten en toen op het
t:rrein, waar Z. E. zelf de eerste
spade in de ground had gestoken,
slachts weinig meer dan de funde-
ring van het nieuwe hotel was te ont-
waren was zodoende in de gele-
genheid te apprecieren hoe groot de
vordering is welke gedurende de
laatste tijd is gemaakt.
Vol lof was Gouverneur Speeken-
brink voor de inspanningen, die door
het Elilandsbestuur van Aruba aan
de dag worden gelegd tot verheffing
van ons social en economisch peil en
hij toonde grote belangstelling voor
deze werken en de daaruit te ver-
wachten voordelen voor de Arubaan-
se gemeenschap.


r r in tafff iS *

Wi^pji .'


I'


Sr


ARUBA


December 1958










December 1958 ARUBA


Links: Gouverneur Speekenbrink met
de Eerwaarde Pater Rector C.
Speckled in San Pedro Hospitaal.
Robes: Gouverneur Speekenbrink
huntu cu Reverendo Pastor Rector
C. Speckled na Hospital San Pedro.
Op bezoek bij Imeldahof.
Haciendo un bishita na Imeldahof.
Rechts: Bij Imeldahof werd koffie
geserveerd.
Drechi: Tumando un koppi di koffie
na Imeldahof.
Een ongedwongen praatje in de
spreekkamer van de Huishoudschool
te Santa Cruz.
Conversando amenamente den spreek-
kamer di Huishoudschool na San-
ta Cruz.
Links onderaan: Z. E. en Mevrouw
Speekenbrink verlaten Tivoli Club,
begeleid door de Tijdl. Gezaghebber
de Heer E. Arends.
Robes abou: Gouverneur i Sra. Spee-
kenbrink saliendo for di Tivoli Club,
compafij pa Gobernador Temporal,
Sr. E. Arends.
Rechts onderaan: Op het Cultureel
Centrum werd Z. E. door de Voor-
zitter, de Heer Jan H. Beaujon en
andere Bestuursleden rondgeleid.
Drechi abou: Na Cultureel Centrum
Gouverneur a ser ricibi pa e Presi-
dente Sr. Jan H. Beaujon i otro
miembronan di Directiva.
Middenin, links en rechts: De Gou-
verneur bleek grote belangstelling te
hebben voor het Balashi project.
Meimei, robes i drechi: Gouverneur
tabatin masha hopi interns pa nos
plant di awa i electricidad.
Op bezoek bij de Stichting Casa Cuna.
Bishitando Casa Cuna.


v -


I.


F


Di dia 28 te 30 di october Gouver-
neur i Sra. Speekenbrink a haci un
bishita official na Aruba. Den com-
pania di Gezaghebber Temporal Sr.
E. Arends i Diputadonan Srs. I. de
Cuba i E. Petrona e huespednan hal-
tu a bishitA Hospital San Pedro, Cen-
tro Cultural na Oranjestad, B.L.O.
School (Emmaschool) na Mon Plai-
sir, Casa Cuna, Huishoudschool di
Sta Cruz i Centro Hubenil di Tanki
Leendert, i asina Su Excelencia por
a mira personalmente e crecemento
i desarojo di e diferente institucion-
nan aki.
E program a inclui tambe un
bishita na e various projectonan eco-
n6mico di Aruba: Aruba Caribbean
Hotel en construction, Nutriculture
farm i e fabric nobo di awa na Ba-
lashi. Gobernador Speekenbrink, ken-
de a mira e projectonan aki pa filti-
mo biaha mas o menos un afia pasa
- tempo cu tabata falta hopi pa e
prome unit di e plant di awa bini
cl, tempo cu na e cunucu sin tera
na Paradijs tabatin solamente canal-
nan di beton bashi sin ningun plan-
chi aden i tempo riba e tereno na
Palm Beach unda S. E. mes a hinca
e prome schop den santu, tabatin po-
co mas cu e fundeshi di e hotel -
por a aprecia di e manera ey e gran
adelanto cu a ser haci durante filti-
mo tempo.
Gobernador Speekenbrink a expre-
sa hopi elogio pa e esfuerzonan, cu
ta ser haci pa Gobierno Insular di
Aruba pa lanta e nivel social i eco-
n6mico di nos pueblo i el a demostrA
hopi interns pa e trabounan aki i e
bentahanan cu ta ser spera di nan
pa poblacion di Aruba.


December 1958


ARUBA


- A











-Muziekschool i su trabou pa hubentud Arubiano -


- De Arubaanse Muziekschool en onze jeugd -

*.n De Arubaanse Muziekschool heeft perkto middelen, niet evenveel ge-
gdurende de 5 jaar, waarin zij daan kon worden vaor de muzikale
S haar werkzaamheden heeft ont- ontwikkeling van alle of vrijwel al-
,- r plooid, veel van zich laten horen. le wijken. Door de groei, waarop
De school -- een stichting die als deze installing in de loop der jaren
onderafdeling van het Cultureel Cen- zich kan verheugen, is het streven
trum Aruba funcioneert werd van de Muziekschool om de buiten-
reeds in 1953 opgericht. Het was districten zoveel mogelijk in haar
toentertijd de musicus Arie Born arbeidsveld te betrekken, groten-
die zich, gedeelteljk op eigen risico, deels verwezenlijkt.
op Aruba vestigde en met verschil- Hoewel de active directeur, de
lende pianolessen op ons eiland be- heer Rien Hasselaar, zich enerzijds
gon. Later werd, bij de noodzakelijk er wel van bewust is, dat de resul-
geworden uitbreiding, de medewer- taten van het werk op deze buiten-
king ingeroepen van enige gevor- districten, Noord, Paradera, Sta.
derde amateurs. Cruz, enz., niet geheel aan de ver-
Ook thans is het zo dat de leading wachtingen beantwoorden, is dit an-
van de school in handen is van een derzijds geen reden om de activitei-
directeur, die vakman is en die ge- ten van de muziekschool in deze
assisteerd wordt door twee leerkrach- districten stop te zetten of te be-
ten eveneens vakmensen -, ter- perken. Het doel van met muziekon-
S- wijl voorts ook andere krachten, on- derwijs is immers tevens onze jsugd
der leiding van de directeur, aan de middels de muziek beoefening een
school zijn verbonden, goede, interessante en constructive
Momenteel beschikt de Arubaan- vrije tijdsbesteding te bieden, waar
se Muziekschool over de volgende de kinderen die in genoemde buiten-
leerkrachten: districten woonachtig zijn, toch al,
De heer Rien Hasselaar Direc- in vergelijking tot de kinderen in de
teur. Hij is blast met gehele orga- stad, vesl moeten missen, word door
nisatie en geeft zelf piano-, orgel-, de Arubaansche Muziekschool, ook
fluit- en zanglessen, t.a.v. dit gedeelte van onze jeugd,
Mevrouw Loes Hasselaar, die veel vruchtdragende arbeid verricht.
,eveneens in het bezit is van het Con- De muziekschool is in de loop der
*servatorium-diploma, is hem bebhulp- jaren in bet bezit gekomen van ver-
zaam bij het werk, geeft piano. en schillende piano's. Deze zijn op ver-
t fluitlessen en leidt ook enige zang- schillende punten van ons eiland ge-
klassen. plaatst, zodat er vele plaatsen zijn
De Heer Ad Stenzen violist waar muziekles gegeven kan wor-
is belast met alle vioollessen, den. Te NOORD bloeit hot werk
Verder maakt de muziekschool reeds enige jaren. Er zijn daar ver-
gebruik van volgende plaatselijke schillende pianoleerlingen, twee klas-
krachten, die in hun vrije tijd gaar- sen met blokfluitleerlingen en een
ne hun tennis ter beschikking stel- groot Operette-Koor, Dit koor werd
len van de school. gevormd door twee volledige klas-
Mevrouw Rhoda Steenhuizen-Fri- sen van de St. Annaschool bij elkaar
gerio voor zanglessen. te voegen.
Mevrouw Sanders voor piano- In samenwerking met de Zusters
-. -'lessen. aldaar wordt een geheel papiament.
De Heer E. Peyster voor blok- se kinderoperette ingestudeerd. Dit
fluit. work werd door Robert Henriquez
De Heer J. Bongers als leader van en Rien Hasselaar gemaakt, spe-
bhet meispeskoor "Vivons en Chan- ciaal voor Aruba. Als over enlge
tant" te San Nicolaas. tijd deze operette op verschillende
Ten tijde van de Heer Born is er plaatsen opgevoerd tal worden, zal
reeds veel pionierswerk verzet; den het voor de eerste maal zijn in de
), ...Heer Born komt de eer toe de basis geschiedenis dat dit op Aruba ge-
to hebben gelegd voor de activitei- beurt. Te PARADERA, waar enige
Pt en van heden. lessen en een blokfluitclub zijn,
Weliswaar is het accent van de groeit het werk helaas nog moei-
/ werkzaamheden thans, in vergelij- zaam, daar vele ouders nog weinig
king tot enkele jaren geleden, ver- contact hebben met bet werk van
legd. hun kinderen. We open echter ook
Doch dit is ook volkomen te be- daar, door de ouders te bezoeken,
Sgrijpen, aangezien gedurende de vorderingen to boeken. Te SANTA
eerste jaren na hoet ontstaan van CRUZ is de Muziekschool pas on-
onze muziekschool, gezien de be- langs begonnen met de vorming van


1. De Heer Rien Hasselaar met de blokfluitgroep van 1. Sr. Rien Hasselaar cu aprendiznan di blokfluit di
Paradera. Paradera.
2. De Heer E. Peyster met de blokfluitgroep van Sint 2. Sr. E. Peyster cu e grupo di blokfluit di San
Nicolaas. Nicolas.
3. De Heer E. Peyster met blokfluitleerlingen van 3. Sr. E. Peyster cu e aprendiznan di blokfluit di
Oranjestad. Oranjestad.


2. Mirto Oduber krijgt zangles van R
2. Mirto Oduber recibiendo les di canto cer


een blokfluitgroep. Zeker liggen
hier vele mogelijkheden, die echter
door gebrok aan tijd nog niet waar-
genomen kunnen worden. In SAN
NICOLAAS wordt al jaren verlangd
naar een eigen gebouwtje voor ons
werk. In Oranjestad bevat immers
het Cultureel Centrum vier leska-
mers voor ons werk. In San Nico-
laas echter moeten alle lessen nog
aan huis gegeven worden. Er is
daar zoveel werk voor ons, dat een
eigen lesruimte zeker verantwoord
zou zijn. De school geeft daar vele
piano-, orgel- en fluitlessen.
Bovendien is er voor vioolles zeer
veel belangstelling. Het meisjes-
koor "Vivons en Chantant", bekena
om de kerstconcerten, kreeg on-
langs een zekere zelfstandigheid,
daar de omvangrijke organisatie
van dit koor niet geheel meer door
de muziekschool gedaan kon wor-
den. In ORANJESTAD worden velo
piano- en vioollessen gegeven. Er
zijn enige blokfluitgroepen en een
kleuterzangklas. Na de opening van
de nieuwe muziekschool zal er gele-
genheid zijn voor zangklassen voor
grotere kinderen.
Als verdere directed activiteiten
kan onder meer genoemd worden
het wekelijkste radiokwartiertje, dins.
dagavond 7 uur via Voz di Aruba,
dat beurtelings in het Papiamento,
Nederlands en Engels gegeven
wordt. Want Rien Hasselaar legde
zich onmiddellik na zijn aankomst
op Aruba, op het leren van de lands-
taal toe en wie zijn causerieen in
het Papiaments beluisterd, kan niet
anders dan grote waardering heb-
ben voor de wijze waarop hij dit in
de landstaal doet en voor de kennis
die hij van ons Papiaments heeft
opgedaan.
Ook in het kader van de Muziek-
school werkt het Arubaanse Orato-
rium Koor. Het telt ruim tachtig
zangers en zangeressen uit alle be-
volkingsgroepen van Aruba en zal
de eerste uitvoering even ter ere
van de grootse opening van het Cul-
tureel Centrum.
Financieel wordt het werk van
de Muziekschool mogelijk gemaakt
dank zij steun van bet Eilandge-
bied Aruba en de Sticusa in Neder-
land. Het is misschien hier wel eens
de gelegenheid duidelijk naar voren
te brengen hoeveel werk mogelijk
wordt dank zij deze steun. En nog
komt de muziekschool steeds geld
tekort voor haar activiteiten. Aan
de school bestaat immers een ruime
gelegenheid om les te ontvangen


MM sica: alimento pa alma i espiritu

Nos ta presentando den e dos pdginan aki un reportahe grAfico riba Aru-
baanse Muziekschool, cual ta word dirigi door di Sr. Rien Hasselaar. Manera
nos lectornan sabi, e school di mfisica aki ta sirbiendo un gran interest gene-
S) ral pa nos comunidad, pues no solamente e ta tumando parti active den en-
sefianza musical na nos hubentud, sino cu ademas su trabou ta sirbi di es-
timulo pa orientacion artistic en general di nos poblacion.
Fundador di e school aki tabata Sr. Arie Born, kende ta merece e honor
di a haci un bon trabou pa e institution aki.
Ademas di Sr. Hasselaar, e school tin cooperation di e siguiente personanan:
Seftora Loes Hasselaar, kende ta yuda su casA den tur su trabou i ta duna
ademas les di piano i di fluit i tambe ta dirigi algun clas di canto.
Sr. Ad Stenzen violinist ta encarga cu tur e lesnan di viool.
Ademas Muziekschool ta haci uso di i siguiente maestronan:
,I Sra. Rhoda Steenhuizen-Frigerio pa les di canto; Sra. Sanders pa les di
piano; Sr. E. Peyster pa les di blokfluit; Sr. J. Bongers como director di e
f kcor di mucha-muhe "Vivons en chantant" na San Nicolas.
Un di e bentahanan grand di Muziekschool ta cu e no ta concentrd su
S actividadnan na Oranjestad solamente, sino cu el a extended su trabou na di-
ferente distrito. E school ta dispond di varies piano, cual a ser poni na di-
ferente barrio, di moda cu hubentud di e barrionan ey tambe por ricibi les
facilmente. Asina nos ta mira cu na Noord tin un coro ta ensayando un ope-
reta na papimento, skirbi pa Srs. Robert Henriquez i Rien Hasselaar. Na Pa-
radera i na Santa Cruz tin un grupo di blokfluit. Na San Nicolas tin masha
hopi interest pa les di piano, orgel i fluit. Sr. Stenzen na Oranjestad tin su
mannan yen cu les di viool. Sr. Bongers na San Nicolas no menos cu su coro
hubenil "Vivons en chantant". Tambe Oratorium Koor ta trahando bou di
Muziekschool i por ultimo nos no por laga di mencionA e charlanan na hu-
landes i papiamento cu Sr. Hasselaar ta tene pa radio tur siman; ta berda-
deramente di apreci e esfuerzo cu Sr. Hasselaar a haci pa sifia nos idioma
natal asina lihe.
En conclusion, Arubaanse Muziekschool, bou di su Director Sr. Hasselaar
i bou di su Directiva, consistent di Sr. Ernesto Petrona, Presidente; Sr. H.
Steenhuizen, Vice Presidente; Sr. W. H. Croes, Tesorero; Sr. H. Nassy, Se-
cretario; Sra. Lucie Henriquez, Dr. R. M. Robles, Frere Pedro, Sr. N. Trey-
hoda Frigerio. tel, Sr. H. A. Kemmink i Dr. H. Dennert, miembros, ta haciendo un magni-
rca Rhoda Frigerio. fico trabou pa nos poblacion en general i pa nos hubentud en particular,


van good onderlegde vakmensen te-
gen sterk verminderd tarief.
Vele leerlingen in de buitendis-
tricten profiteren momenteel van
een beurs. Zo zijn bijvoorbeeld do
clublessen to Noord, Sta. Cruz en
Paradera allen beurslessen. Maar
toch komt het nog geregeld voor
dat bepaalde activiteiten niet ten-
volle ontplooid kunnen worden ten-
gevolge van het ontbreken van de
nodige geldmiddelen.
Ook de directie van de Lago toont
geregeld belangstelling voor ons
werk door het verstrekken van een
gift. Zo mochten wij reeds enige
piano's ten geschenke ontvangen.
Het Bestuur bestaat uit de vol-
gende personen:
President: Ernesto Petrona, Vice
President: H. Steenhuizen, Penning-
meester: W. F. Croes, Secretaris:
H. Nassy, leden: Mevr. Lucie Hen-
riquez, Dr. R. M. Robles, Frere Pe-
dro, N. Treijtel, H. A. Kemmink, Dr.
H. Dennert.
Als werkzaamheden die min of
meer met het werk der school sa-
menhangen, kunnen nog genoenid
worden: Het opleiden van leerlin-
gen tot het schoolexamen, dat voor
de eerste maal in de maand Mei '59
zal worden afgenomen. Voor groot
belang voor ons onderwijs is ook de
voorbereiding tot een bundel echt
Arubaanse liederen.
Reeds twee jaar werkt Rien Has-
selaar, bijgestaan door de hiervoor
in het leven geroepen "Grupo Fol-
klorico" aan de verzameling en sor-
tering van Antilliaanse volks- en
kinderliederen. Als de uitgave van
een bundel van deze liederen een
feit zal zijn, kunnen de scholen en
dus ook de muziekschool eindelijk
de beschikking hebben over een ver-
zameling goede en originele volks-
liederen, die de jeugd van de Antil-
len better zullen aanspreken dan al-
le liederen welke uit andere landen
komen.
In conclusle kan dus worden ge-
zegd, dat het werk van de Arubaan-
se Muziekschool enerzijds de waar-
dering van de Arubaanse jeugd voor
de muziek in het algemeen bevor-
dert, waarbij de aan de school ver-
bonden leerlingen ook nog de gele-
genheid wordt geboden zelf de kunst
te beoefenen; anderzijds wordt gro-
te aandacht besteed aan de locale
factoren, zodat onze jougd ook meer
belangstelling gaan tonen voor de
karakteristische facetten van onze
eigen muzikale omgeving.


1. Rien en Loes Hasselaar studeren de Papiamentse 1. Rien i Loes Hasselaar ensayando un opereta na Pa-
kinderoperette in met kinderen van Noord. pimento cu muchanan di Noord.
2. Het meisjeskoor van Sint Nicolaas bezig met een 2. E coro di much muher di San Nicolas ensayando
kinderoperette. un opereta pa mueha.
3. Rien Hasselaar met de blokfluitgroep van Santa 3. Rien Hasselaar ca e grupo di blokfluit di Santa
Cruz. Cruz.


3. Ad Stenzen met zijn strijkersgroepje.
3. Ad Stenzen cu su "violinistanan".


4. Loes Hasselaar met kinderen van de kleuterzangklas uit Oranjestad.
4. Loes Hasselaar cu un grupo di canto cu muchanan chikito di Oranjestad.


ARUBA 5


December 1958


4 ARUBA


December 1958










ARUBA December 1958


Een proaatje over de Water- en Electriciteitsfabriek
Door: Ir. F. L. VAN DEVENTER


Voorgeschiedenis
Omdat de meeste wolken langs
Aruba voorbijtrekken zonder er een
verkwikkend regentje achter te la-
ten en de ground te poreus is om
het beetje regen dat valt vast te
houden, is Aruba's bevolking aan-
gewezen op drinkwater dat gemaakt
moet worden. Daarom is in de scha-
duw van de grote olieindustrie een
bescheiden fabriek ontstaan, de wa-
terfabriek, die als grondstoffen
slechts twee dingen nodig had, die
op Aruba in voldoende hoeveelheid
aanwezig zijn, namelijk zeewater en
stookolie. Deze fabriek groeide met
de bevolking en met de verhoging
van de welstand van de bevolking,
totdat voor enkele jaren het beschei-
den begin van 66n verdampereenheid
was uitgegroeid tot tien van deze
eenheden. Ondanks het goede werk
dat hier gedaan werd, had de fabriek
66n belangrijk nadeel: het water was
nogal duur en indien men op dezelf-
de manier was voortgegaan de fabriek
uit te breiden, dan zou in de prijs van
het water nimmer enige verbetering
zijn opgetreden. Gelukkig had het
Bestuurscollege al die tid niet stil-
gezeten en zodoende was men op het
idee gekomen het waterbedrijf te
koppelen aan elektriciteitsproduktie
en de winst op elektriciteit te gebrui-
ken om de waterprijs te verlagen.
Bovendien was er nog een tweede
omstandigheid die er belangrijk toe
heeft bijgedragen dat men tot de
bouw van een geheel nieuwe fabriek
is overgegaan: de firma Weir uit
Schotland die al meer dan 30 jaren
verdampers levert aan schepen en
aan de caraibische en andere water-
arme gebieden, had na jarenlange
proefnemingen een goedkoop middel
gevonden om de ketelsteenafzetting
die normal op de pijpen plaatsvond,
succesvol te bestrijden.
In de period van planning werd
wijselijk ingezien dat de draagwijdte
van een nieuwe fabriek veel verder
zou moeten gaan dan een drinkwa-
tervoorziening voor de bevolking al-
leen. Een van de methoden namelijk
welke in Europa en Amerika met
success worden beproefd om nieuwe
industriedn en dus nieuwe werkgele-
genheid aan te trekken, is het voor-
handen hebben van goedkope elek-
trische energie. In de strijd voor de
verdere industrialisatie van Aruba
is het beschikbaar hebben van een
goedkoop en toch betrouwbaar wer-
kende elektrische central een mach-
tig wapen. Ditzelfde geldt natuurlijk
voor de industriele waterprijzen.

De geboorte van de nieuwe fabriek
Zo begon dan op het terrein naast
de oude fabriek te Balashi een akti-
viteit die resulteerde in de nieuwe
waterfabriek die vanaf begin juni
1958 water maakt voor Aruba's dors-
tige kelen. Het werd hoog tijd want,
hoewel de oude fabriek zijn uiterste
best deed, de opbrengst bleef kleiner
dan de consumptie. Velen hebben met
zorg de lijn in de grafiek van de wa-
tervoorraac zlen dalen. Intussen wera


op de nieuwe fabriek alles in het
werk gesteld om de in bedrijfstelling
te bespoedigen. Eigenlijk was de fa-
briek nog niet zover gereed, zodat
het werk op vele moeilijkheden
stuitte. De eerste overwinning was
behaald toen er voor het eerst een
rookpluim uit de schoorsteen op-
steeg. De grootste voldoening voel-
den wij echter toen op een heerlijke
frisse nacht in juni het eerste drink-
water uit de eerste verdampereenheid
vloeide en wij wisten dat het drink-
watergebrek voor Aruba verleden
tijd was geworden. Toen op 27 juli
dan ook de fabriek door Z. E. de Mi-
nister van Financien, de heer Juan-
cho Yrausquin, promoter van dit wa-
ter- en electriciteitsproject, officieel
in bedrijf werd gesteld was er dan
ook al weer water genoeg om dit
feest luister bij te zetten met een
fontein van 25 stralen.
Ik kan dan ook met trots terug-
zien op datgene wat onze W.V.D.
mensen in de afgelopen maanden heb-
ben gepresteerd. Zij hebben in vaak
zevendaagse werkweken, terwijl
weekdagen van 10 & 11 uren geen
uitzonderingen waren, gevochten met
de apparatuur en deze tijdig getemd
om Aruba van drinkwatergebrek te
redden.

Working van de fabriek
Wat gebeurt er nu eigenlijk op on-
ze fabriek? Daarover kan fig. 1 ons
inlichten. In de stoomketel wordt het
water dusdanig verwarmd dat er
stoom ontstaat van een hoge druk en
een hoge temperatuur. Deze stoom
wordt allereerst door de turbine van
de turbogenerator geleid en drijft
daar de turbine aan, zodat de aan de
turbine gekoppelde generator elektri-
citeit kan opwekken. De stoom die
uit de turbine komt heeft nu zijn
kracht verloren, maar hij is nog
warm genoeg om het zeewater in de
verdampereenheid te doen verdam-
pen. Dan is de stoom ook zijn warm-
te kwijt en is gecondenseerd, d.w.z.
weer water geworden. Dit water -
condensaat genoemd vloeit terug
naar het ketelhuis. Daar staat een
sterke pomp die het condensaat in
de stoomketel pompt en het spelletje
van voren af aan kan beginnen.
Deze pomp de ketelvoedings-
pomp genoemd is dus te vergelij-
ken met bet hart van de mens. Zoals
de bloedcirculatie, die in het mense-
lijk lichaam energie en warmte dis-
tribueert, geregeld wordt door het
hart, zo wordt in onze fabriek de
stoomcirculatie die voor elektrische
energie en verdampingswarmte zorg-
draagt, gestuwd door de ketelvoe.
dingspomp. Het is dus te begrijpen
dat er te allen tijde voor gewaakt
moet worden dat de ketelvoedings-
pomp niet stopt, omdat dan tevens
de gehele produktie stopt en boven-
dien allerlei gevaarlijke dingen kun-
nen gebeuren. Daarom is er, naast
een ketelvoedingspomp die door een
elektromotor wordt aangedreven, een
pomp die door een turbine wordt aan-
gedreven. Valt de elektriciteit om


een of andere reden uit dan moet de
turbine aangedreven pomp onmiddel-
lijk het werk kunnen overnemen en
is er anderzijds nog geen stoom aan-
wezig voor de turbine aangedreven
pomp, dan kan de elektrisch aange-
dreven pomp het werk doen.
Uit dezelfde figuur kunnen we zien,
waarom de combinatie water-elektri-
citeit zo voordelig is. Bij een gewone
elektrische central begint de kring-
loop net zo als in onze fabriek. De
ketelvoedingspomp pompt het water
in de ketel, de ketel maakt hiervan
stoom, deze stoom wordt naar de tur-
bine geleid en drijft de turbogenera-
tor aan. Maar dan is in de gewone
central het werk gedaan. De afge-
werkte stoom uit de turbine moet dan
worden afgekoeld tot condensaat en
dit gebaurt met koelwater in een con-
densor en alle warmte, die door het
koelwater wordt opgenomen, gaat
verloren. Natuurlijk wordt in een ge-
wone central getracht het uiterste
uit de stoom te halen door achter de









-fo7W -" -
\








i:a Iq 0





^oof~go13


bruikt te zijn, een traject van circa
4,5 km afleggen door de grachten,
voordat het opnieuw opgepompt
wordt. De warmte die dit koelwater
uit de turbinecondensors meeneemt,
is voldoende om ook bij de strengste
winters het 4,5 km grachtentraject
vrij van js te houden.
In onze fabriek echter is deze con-
denswarmte geen verlies, omdat deze
warmte in de verdampers gebruikt
wordt voor waterproduktie en daar-
om heeft de central van onze fa-
briek maar circa 1/3 van de brand-
stof nodig in verhouding tot een ge-
wone central om dezelfde hoeveel-
heid kilowatturen te maken.
Uit fig. 1 zien wij eveneens, dat
onze fabriek in drie hoofddelen uit-
eenvalt en wel:
- de stoomproduktie in de stoom-
ketels,
- de elektriciteitsproduktie in de
turbogeneratoren,
- de waterproduktie in de zeewa-
terverdampers.


Ir. F. L. VAN DEVENTER
Adj. Directeur
van de Watervoorzieningsdienst


.- ...e .-*'
..e o d.t..un..gFm e t wae -pdt i

De bewakings-panelen op de 2de verdieping van het The control-panels on the 2nd floor of the scalemaster-
Scalemaster gebouw. Door middel hiervan word de building. From here the water-production is controlled
productive gecontroleerd en geregeld. and regulated.


hogedrukturbine een lagedrukturbine
te plaatsen van dikwijls geweldige
omvang, maar nog altijd gaat de
warmte die bij het condensaren vrij-
komt, en dat is circa 2/3 van de to-
tale warmteinhoud van de stoom,
verloren in het koelwater.
Uit de stad waar ik vandaan kom
- Den Haag ligt de elektrische
central midden in de stad van
600.000 inwoners, zodat het verkrij-
gen van koelwater nogal een pro-
bleem is. Daarom wordt het koelwa-
ter uit de Haagse grachten opge-
pompt en moet, na in de central ge-


Bij elk van deze drie delen zullen
we een kort bezoek brengen om er
lets naders over te weten te komen.

Zeewaterverdamperinstallatie
De naam die de bewakingspanelen
van de waterfabriek bekroont is geen
onbekende voor de Watervoorzie-
ningsdienst. G. and J. Weir Ltd te
Glassgow leverde in 1932 de eerste
installatie op de fabriek te Balashi
en is sindsdien betrokken geweest bij
alle uitbrefdingen de fabriek van de
W.V.D. betreffende. Door het goede
contact dat deze industries steeds met


hun antilliaanse en andere klanten
heeft onderhouden, kreeg zij een goed
idee van alle opgetreden moeilijkhe-
den en kon door deze ervaringen, te-
zamen met de technische research,
tal van verbeteringen invoeren, waar-
van de "scalemaster" 66n van de
laatste is.
Het principle van de verdamping is
weergegeven in fig. 2. Het zeewater
wordt in een verdampervat gepompt.
In dit vat zijn verwarmingselemen-
ten aangebracbht bestaande uit vele
pijpen waarin de stoom welke aan-
gevoerd wordt condenseert. Het con-


FIG. i~ KRNGLO0 V Et ERO) TE VhN t. ID E
FIG. *I KRINfiLOO'P EN YROOUUMV VAN &t ljjjrR EN ELEWTMlClTEknrASK\U<


CON ENOR


KYELV'ATER
, -V.( NOERt


TOEVOCrA


FI. 2.. PRiNCFE VAN ZEE-Wh.REDEtILLA'Tn


ARUBA


December 1958


VERODA iPER










December 1958 ARUBA


Hot Turbo-generator gebouw waar maximaal 15000 K.W. electriciteits-
vermogen kan worden opgewekt, met aan de linkerkant een van de twee
stoomktels, waarvan ieder een maximum stoom-capaciteit heeft van
90.000 kg. per uur.
The turbo-generator-building with a maximum capacity of 15.000 K.W.
At left one of the two boilers, each of which has a maximum capacity
of 90.000 kg. of steam per hour.


densaat wordt weggepompt om op-
nieuw de kringloop te beginnen. De
condenswarmte wordt overgedragen
aan het zeewater, dat net als kokend
water in een fluitketel begint te ver-
dampen. Deze damp nu bevat niets
anders dan zuiver water en laat alle
verontreinigingen en zouten achter.
Het zeewater dat niet verdampt,
krijgt derhalve een sterkere concen-
tratie van zouten en moet wegge-
pompt worden. Dit ingedampte wa-
ter heet "brijn" in het geheimtaaltje
van de W.V.D. mensen. De damp nu
vloeit naar een condensor, waar door
vele pijpen koelwater naar de zee
gepompt wordt. Daardoor conden-
seert de damp en vormt zuiver wa-
ter, destillaat genoemd, dat na een
kleine behandeling drinkwater wordt.
Zou dit process nu in de praktijk
precies zo uitgevoerd worden, dan
kan een ieder wel begrijpen, dat met
het koelwater van de condenser en
met het brijn een heleboel warmte
verloren gaat. Nu is in wezen water-
damp precies hetzelfde als stoom en
met deze damp kan dus hetzelfde in
een verdamper gedaan worden; na-
msljk de damp door de verwar-
mingscl menten van een andere ver-
damper t3 laten stromen, zodat daar
de damp condenseert en met de con-
denswarmte zeewater opnieuw doet
v rdampen. Nu echter behoeft de ge-
condenseerde damp niet terugge-
pompt te worden, maar kan als des-
tillaat verzameld worden. Zoals ik
het hier nu vertel, staan er twee ver-
dampers achter elkaar en dan komt
d condenser. Maar nu kan hetzelfde
grapje opnieuw gespeeld worden, dan
krijgen we drie verdampers achter
elkaar. Zo kunnen we doorgaan en
zijn we dan bij zes verdampers geko-
men dan hebben we de installatie zo-
als d-ze werkelijk op onze fabriek
staat. Na dit zesmaal herhaalde ver-
dampingsproces, dat wij zes effek-
ten noemen, is de temperatuur van
damp en brijn zo dicht bij de buiten-
temperatuur gekomen dat hot ni- t
meer lonend is er nog een zevende
effekt achter te bouwen.
E6n van de grootste moeilijkheden
die bij het verdampen van water op-
traden is de vorming van het ketel-
steen. Calcium- en magnesiumzouten
welke half opgelost in elk natuurlijk
water voorkomen, voelen zich bij een
hoge temperatuur geroepen zich af
te zetten op de plaats met de hoog-
ste temperatuur, dat zijn in ons ge-
val de verwarmingspijpen. Dit be-
lemmert een goede warmteover-
dracht, de verdamper gaat steeds
minder produceren en moet schoon-
gemaakt worden. Op onze oude fa-
briek was dan ook een groot aantal
mensen dag in dag uit bezig deze
verwarmingspijpen school te klop-
pen. Na jarenlange studied en experi-
menten is ontdekt geworden, dat in-
dien het water tijdig met ferri-ionen
wordt behandeld, deze ketelsteenvor-
ming niet meer kan optreden. Dit
procedd dat luistert naar de mooie
naam "scalemaster", wordt nu met


success op onze nieuwe fabriek toe-
gEpast.
Stoomketels
De leverancier welke onze stoom- De eerste
ketels leverde behoeft in ouderdom jaar functi
niet veel onder te doen voor de hol- sende
landse jeneverfabrieken. Babcock
and Wilcox, een concern met vele af-
takkingen die alle onder het hoofd- generator a
kantoor in Londen staan, is een be- U zich wel
kende naam op centrales en in ketel- dat de roto
huizen overall ter wereld. Ook op onze rond moet
oude fabriek staan een aantal tussen rotor
"B&W"-ketels. dan enkele
Hoe een stoomketel werkt zal een draagt.
ieder wel een beetje weten en dege- Hoe nauv
nen die de kennis nog niet hebben, in een second
kunnen het this leren als zij water den, kunt U
voor de thee opzetten of een eitje ko-
ken. De hete gassen, ontstaan door
verbranding van olie (of kolen of
gas) in de lucht, strijken langs een A
vat met water en doen dit koken. Het
grote verschil met het huiselijke ex- A
periment is echter dat dit koken in
de stoomketel wonder druk gebeurt en A
w:j niet direkt zoals bij de fluitketel
de stoom laten ontsnappen. Om het
aanrakingsvlak met het water gro-
ter te maken bevindt het water zich
niet in een vat maar in pijpen, die
een bovendrum en een onderdrum Prehistory
verbinden. Door weinig verwarmde Because
pijpen valpijpen -.loopt het wa- Aruba within
ter naar de onderdrum en stijgt dan freshing ra
met de stoombellen die ontstaan op is too por.
naar de bovendrum. Daar worden rainwater t
water en stoom gescheiden, het wa- lation is
ter loopt opnieuw naar de onderdrum potable wat
en de stoom gaat, via een overver- For this rea
hitter die de stoom extra droog in the shad
maakt, zijn werk doen. Hoe inten- try, the wa
sief zo'n ketel werkt om zoveel mo- as elements
g3lijk warmte over te dragen blijkt are in enou
wel uit het feit dat in ieder van onze Aruba: ple
ketels meer dan 2,5 km pijp ver- fuel. This
werkt is. the nnnputl


Turbogeneratoren
Hoewel de Maschinenfabrik Oerli-
kon uit Zilrich een nieuwe naam voor
de Watervoorzieningsdienst is, ken
ik persoonlijk de produkten van de-
ze fabriek vanaf het begin van mijn
ingenieurstijd. Oerlikon, een bedrijf
dat langer dan 75 jaar bestaat, is
steeds 66n van de grootste pioniers
van de elektrotechniek geweest. De
kroon op het werk van deze fabriek
is de kortsluitgenerator de groot-
ste ter wereld welke zij voor de
KEMA (N.V. tot keuring Electrische
Materialen) in Arnhem hebben ge-
bouwd. Toen ik vorig jaar voor mijn
vertrak uit Europa Oerlikon bezocht,
stond de eerste Aruba-generator net
naast dit monster en onze generator
bleek niet meer dan een baby te zijn
naast deze reus.
De turbogenerator is een samen-
koppeling van turbine en goerator.
De eerste wordt met hogedrUkstoom
gevoed, deze stoom doet de turbine
draaien door tegen de schoepen te
blazen. De turbine drijft een gene-
rator aan, waardoor elektriciteit
wordt opgewekt.
Hoe precies alles aan deze turbo-


verdamper-eenheid, die sedert 9 juni van dit The first evaporator-unit which has been producing
oneert en waardoor aan de toentertijd heer- water since June 9th of this year, thus saving our
waterschaarste een einde werd gemaakt. population from the consequences of water-shortage.


fgewerkt moet zijn, kunt
voorstellen als U weet
r 60 maal in een second
draaien en dat de spelling
w en vaste deel niet meer
tiende milimeters be-

wkeurig de zestig toeren
ide gemaakt moeten wor-
wel nagaan aan het feit





talk o


dat de elektrische synchroonklokken
een miswijziging van 31/2 dag per
jaar zouden hebben bij maar 1% fout.
Nabije toekomst
Als volgend jaar de hele fabriek
klaar zal zijn, wordt niet alleen goed-
koper drinkwater voor Aruba ge-
maakt, doch ook een groot deel van
het industriewater voor de Lago.
Deze waterproduktie stelt ons in


staat zoveel elektriciteit op te wek-
ken dat naast het eigen bedrijf van
onze fabriek nagenoeg geheel Aruba
van elektriciteit uit onze fabriek kan
worden voorzien.
Op de mensen van de W.V.D. rust
dan de zorg om deze fabriek 20 ja-
ren onafgebroken te laten werken
voor Aruba's bevolking en de indus-
triele expansie van ons eiland.


n Arubci's new


iter- and Electricitqi-plant

By: Ir. F. L. VAN DEVENTER


most clouds drift past
out leaving behind a re-
in and because the soil
ous to retain the little
hat falls, Aruba's popu-
entirely dependent upon
er that has to be made.
ason a small plant arose
ows of the big oil-indus-
aterplant, which needed
only two things, which
ugh quantities present in
nty seawater and oil-
plant grew along with
on and with then advance


of the welfare of the population,
until before a few years ago the un-
pretentious start of one evaporator-
unit had grown into ten such units.
In spite of the good work that was
done here the plant had one import-
ant drawback, however, the water
was rather costly and if one had
continued to expand the plant
in the usual way, no improve-
ment so ever in the price of the wa-
ter would have ever occurred. For-
tunately our Executive Council
had not remained idle during all
that time and so they came upon
the idea to combine the water-
production with electricity-produc-
tion and to use the profit made on
electricity to reduce the waterprice.
Moreover there was still a second
circumstance that has contributed
towards the decision to build an en-
tirely new plant. The firm of Weir
in Scotland, which for more than 30
years now is supplying evaporators
to ships and to the caribbean and
other waterlacking areas, had found
after long years of experimentation
a cheap way to successfully fight
scaleformation, which normally


takes place on the pipes.
In the period of planning it was
wisely perceived that the capacity
of the new plant should stretch
much further than a mere providing
of potable water to the population.
One of the methods now success-
fully tried out in Europe and in the
States to attract new industries and
consequently new working possibi-
lities is to have cheap electric pow-
er at hand. In the struggle for the
further industrialization of Aruba
having a cheap yet trustworthy
working electric power station is a
mighty weapon. Naturally the same
is true for the industrial water-
prices.
The birth of the new waterplant
Thus started an activity then on
the site next to the old plant at Ba-
lashi, which activity resulted in the
new waterplant, which since the 9th
of June 1958 produces water for Aru-
ba's thirsty throats.
It was high time, because, no
matter how good the old plant tried
its utmost, the production remain-
ed smaller than the consumption.
Many have watched with anxiety
the graphicline of the water quan-
tity drop. In the meantime every
effort was made at the new plant
to speed up the start. Properly
speaking the plant was not that far
ready yet, so that the work met
many difficulties. The first victory
was gained when for the first time
rose a wreath of smoke from the
stack. The greatest satisfaction,
however, we felt when on a fine cool
night in June flowed the first pot-
able water from the first evapora-
tor unit and we knew that the wa-
tershortage had become past tense
for Aruba.


So when on July 27 the plant was
officially put in use, it happened
that there was again enough water
to add splendour to this feast with
a fountain of 25 jets.
It is therefore that I can look
back with pride on that which our
W.V.D.-people have realized in the
past months. They have fought,
often in weeks of seven workdays,
while weekdays of 10 to 11 hours
were no exceptions, with the ma-
chineries and have tamed these in
time, so to save Aruba from water-
shortage.

Function of the plant
What does exactly happen now in
our plant? Figure 1 can tell us
about that.
The water is heated in such a
way in the boiler that steam of a
high pressure and a high tempera-
ture is produced. This steam is first
lead through the turbine of the tur-
bo-generator and drives the turbine
there, so that the generator coupled
to the turbine can produce electrici-
ty. The steam that comes now from
the turbine has lost its power, but
is still warm enough to make the
seawater in the evaporator-unit eva-
porate. After this the steam has also
lost its heat and has condensed, that
means, has become water again. This
water called condensate flows
back to the boilerhouse. There stands
a forceful pump, which pumps the
condensate into the boiler and the
game can start again from the be-
ginning.
This pump, called the boiler feed
pump may thus be compared with
the human heart. As the bloodcircul-
ation, that distributes energy and
warmth in the human body, is being


December 1958


ARUBA









December 1958


regulated by the heart, so the steam-
circulation that provides for electric
power and evaporation-heat is being
pushed by the boiler feed pump in
our plant.
It is understandable then that one
has to see to it at all times that the
boiler-feeding-pump does not stop, as
with it the whole production also
stops and all sorts of dangerous
things may occur besides. There-
fore besides a boiler-feeding-pump,
which is being driven by an electro-
motor, there is a pump, which is
driven by a turbine. If the electric-
ity is tripped for one reason or an-
other then the turbine driven pump
must be able to immediately take
over the job and when on the other
hand there is no steam available
yet for the pump driven by the tur-
bine, then the electrically driven
pump may do the job.
From the same figure we can see,
why the combination water-electric-
ity is so profitable. In an ordinary
electric central station the cycle
starts in the same way as in our
plant. The boiler feed pump pumps
the water into the boiler, the boiler
builds steam, this steam is lead to
the turbine and drives the turbo-
generator. But this is as far as it
goes in the ordinary power-station.
The used steam from the turbine \
has to be cooled down into condens- Zijn
ate and this happens with cooling- OZi
water in a condenser and all the heat op t
that has been absorbed by the cool- auto
ing-water goes to waste. Naturally
it is tried in an ordinary power-sta-
toin to get the utmost from the water
steam by placing a low-pressure-tur- tor v,
bine (often of monstruous dimen-
tion) behind the high-pressure tur- ing c
bine, but still heat, which is releas- in wh
ed with condensation and which is conde
about 2/3 of the total heat capacity ed ou
of the steam, is lost with the cool- conde
ing-water. the s
In my home-town The Hague water
- the central power-station is sit- port
uated in the centre of the town of conta
600.000 inhabitants, so that obtain- and 1
ing cooling-water is rather a pro- salts
blem. Therefore the cooling-water is evapo
pumped up from the canals of The evtratio
Hague and after it is used in the ed ou
station has to make a run of about ,brine
4,5 km through the canals, before V.D.-]
it is pumped up again. The heat to a
taken along by this cooling-water is bei
from the turbine-condensors is man
enough to keep the 4,5 km of canal- manypou
way free from freezing even during water
the severest winters, after
In our plant, however this con- potab
densation-heat is no loss, as this
heat is being used in the evapora-
tors for the production of water and
for this reason the powerstation of
our plant needs but 1/3 of the fuel
compared to an ordinary power sta-' .
tion to generate a similar quantity
of kilowatt-hours.
From figure 1 we can also see,
that our plant consists of three
major parts, to know:
the production of steam in
the boilers
the generation of electricity
in the turbogenerators
the production of water in
the seawater-evaporators

We will pay a short visit to each
one of these three parts in order to
further acquaint ourselves about
them.

Seawater-evaporating installation

The name, which appears on the
control-panels of the waterplant, is
not strange to the Water Supply
Service. G. & J. Weir Ltd. at Glas-
gow supplied the first installation
of the plant at Balashi in 1932 and
has since been connected with all ex-
pansions concerning the plant of the
W.V.D.
Through the good contact which
this firm has always maintained
with its Antillian and other cus- Tijdi
tomers, it got a good idea of all the Majc
prevailing difficulties and could with en e
these experiences, along with tech- der
nical researches introduce a number Gies
of improvements, of which the dhr.
"Scalemaster" is of the latest, ning
The principle of the evaporation tinc]
is illustrated in figure 2. The sea-


e Hoogwaardige Excellentie Mgr. J. M. Holterman,
het moment dat hij met andere hoge kerkelijke
riteiten het Bestuurskantoor verlaat, na een bezoek
ebben gebracht aan hbet Bestuurscollege van het
Eilandgebied Aruba.


is pumped into the evapora-
essel.
this vat are installed the heat-
oils, consisting of many pipes
which steam, that is brought in,
nsed. The condensate is pump-
it to start the cycle anew. The
nsation-heat is transferred to
seawater, which same as boiling
' in a whistle-kettle starts eva-
ing. This vapour now does not
in anything but pure water
eaves behind all impurities and
The seawater that does not
orate gets a stronger concen-
n of salts and has to be pump-
it. This concentrate is called
e" in the lingo-code of the W.
people. The vapour now flows
condenser, where cooling-water
ng pumped to the sea, through
pipes. By this operation the
ir, condenses and forms pure
c, called distillatee", which,
a little treatment, becomes
le water.


Su Excelencia Momnsefior J. M. Holterman, na e momen-
to cu e ta sali for di Bestuurskantoor, hunto cu otro
halto dignatarionan eclesiastico, despues di a haci un
bishita na Bestuurscollege di Aruba.


If this process were to be carried
out in practice exactly so, then
everyone can understand that a lot
of heat goes to waste with the cool-
ing water and the brine. The vapour
now is substantially the same as
steam and consequently the same
may be done with this vapour in an
evaporator, that is to let the vapour
pass through the heating-coils of
another evaporator, so that the va-
pour condenses there and, together
with the condensation-heat makes
seawater evaporate again. Now,
however, the condensed vapour has
not to be pumped bac-;, but can be
tanked as distillate.
As I tell it now, there are two
evaporators placed one after the
other and then comes the condenser.
But now the same game can be
played over again, so that we then
get three evaporators after each
other. Thus we can continue and
when we reach six evaporators, we
then have the situation as it actual-


ly is in our plant. After this six-
times repeated evaporating process,
which we call six-effects, the tem-
perature of the vapour and brine
has come so close to the outside
temperature that it will not be re-
numerative to add a seventh effect.
One of the greatest difficulties
that appears when evaporating wa-
ter is the forming of scale. Calcium
and magnesium salts which appear,
half-dissolved, in all natural water,
at a high temperature feel them-
selves called to affix themselves on
the spot with the highest tempera-
ture, in our case the heating-coils.
This sediment prevents a good heat
conduction, the evaporator will each
time produce less and will have to
be cleaned. For this reason a large
number of men were busy day out
beating these heating-coils clean in
our former plant. After long years
of study and experimenting it was
discovered that if the water is treat-
ed in time with ferri-irons, this


ens zijn recent verblijf op Aruba, bracht Generaal Durante su reciente bishita na Aruba, Generaal Majoor
oor Lieftinck ook een bezoek aan ons nieuwe water- Lieftinck a bishiti tambe nos plant nobo di awa i
electriciteit-sfabriek op Balashi. V.l.n.r. de Lt. Kol. electricidad na Balashi. Di robes pa drechi: Luitenant
Mariniers L. J. Pronk, de Maj. der Mariniers G. P. Kolonel di Mariniers L. J. Pronk, Majoor di Mariniers
berts, de Kapt. der Mariniers, H. G. L. Wentholt, G. P. Giesberts, Kapitein di Mariniers H. G. L. Went-
F. van Drimmelen, Hoofd van de Watervoorzie- holt, Sr. F. van Drimmelen, Hefe di Waterleiding, Ge-
,sdienst, de Generaal Majoor der Mariniers H. Lief- neraal Majoor di Mariniers H. Lieftinck i Ir. F. L. van
k en Ir. F. L. van Deventer, Adj. Hoofd van ge- Deventer, Sub. Hefe di Waterleiding.
noemde dienst.


scale-forming can no longer occur.
This process, which carries the nice
name of "scalemaster" is now suc-
cessfully applied in our new plant.

Boilers
The supplier, who delivered our
boilers ought not to yield much to
the Dutch gin-distilleries in age.
Babcock & Wilcox, a concern with
many affiliations, all falling under
the Headoffice in London, is a well-
known name with power stations
boilerhouses all over the world. In
our old plant there are some "B. &
W." boilers.
Everyone will know somehow,
how a boiler works, and those who
don't possess that knowledge, may
learn this at home when they put
up water for the tea or when boil-
ing an egg. The hot gases result
from burning of oil (or coals or
gas) in the air, b-rush past a vessel
with water and make this boil. The
big difference with this house-ex-
periment, however, is that this boil-
ing in the boiler happens under
pressure and that we don't let the
steam, as with the whistle-kettle
escape that quick. In order to make
the contact surface more extentise,
the water is not in a vessel but in
pipes, which connect a top-drum and
bottom-drum.
The water falls through slightly
heated pipes (down-comers) and
then rises with the resulting steam-
bubbles to the top-drum. There the
water and steam are separated, the
water flows back to the bottom-
drum and the steam goes about its
j b via a superheater, which makes
the steam extra dry.
How intensive works such a boil-
er to conduct as much heat possible
may be deducted from the fact that
more than 2.5 k.m. pipe is installed
in each one of our boilers.

Turbogenerators
Although the "Maschinenfabrik
Oerlikon" of Zuirich is a new name
to the Water Supply Service, I per-
sonally know the products of this
factory sinco the beginning of my
engineertime. Oerlikon a firm that
is in existence for more than 75
years already, has always been one
of greatest pioneers of the electro-
technics The crown on the work of
this factory is the short-circuitgen-
erator, the largest in the world,
which it has built for the "K.E.
M.A." (Society for the testing of
Electrical Materials).
When visiting Oerlikon last year,
before my departure from Europe,
I saw the first Aruba-generator at
that time standing bes'de this mon-
ster and our generator seemed no
more than a baby beside this giant.
The Turbo-generator is a combi-
nation of turbine and generator. The
former is fed highpressure-steam,
this steam makes the turbine turn
by blowing against the blades. The
turbine drives a generator, through
which electricity is generated.
How precisely everything on this
turbogenerator must be furnished
you may picture to yourself, if you
know that the rotor has to turn 60
t'mes in a second and that the clear-
ance between rotor and the fixed
parts is not more than a couple of
tenth of a milimeter.
How accurate the sixty revolu-
tions in one second should be made,
you may easily imagine by the fact
the electrical synchronclocks would
have a deviation of 31/2 day in a
year with only 1% error.

In the near future
When the whole plant will be
completed next year, not only pot-
able water will be made for Aruba,
but also a large part of the indus-
trial-water for the Lago.
This water production will enable
us to produce so much electricity
that besides own operation of our
plant, well-nigh whole Aruba can
be supplied with electricity from our
plant.
On the people of the W.V.D. rests
the task to keep this plant running,
uninterrupted, for the next 20 years
for the benefit of Aruba's popula-
tion and the industrial expansion of
our island.


Aruba Drukkerij N.V.


ARUBA